ĐỀ TÀI: Hoàn thiện quy trình xuất khẩu hàng hóa tại Công ty xuất nhập khẩu Hà Thiên GALAXY PHẦN 2

Đối với hợp đồng xuất khẩu hàng hoá theo giá bán FOB thì công ty không phải thực hiện nghiệp vụ mua bảo hiểm và thuê tàu.Tuy nhiên, trong hợp đồng xuất khẩu theo điều kiện giao hàng EOB

và vận chuyển bằng đường biển, người bán sẽ cung cấp một số lượng bao bì mới miễn phí ngoài tổng số lượng bao bì đã được xếp lên tàu

* Điều kiện bảo hiểm : Đo bên bán mua ( tứcb là công ty chịu trách nhiệm mua bảo hiểm)

* Điều kiện kiểm nghiệm và khử trùng: Hai bên sẽ thoả thuận về một đơn vị được thuê để kiểm nghiệm, kiểm tra chất lượng từng loại hàng hoá xuất khẩu Việc kiểm nghiệm và khử trùng hàng hoá bao gồm:

a/ Xác định về chất lượng và bao bì

b/ Khử trùng lại hầm tàu sau khi đã bồc hàng

c/ Thời gian xông hơi và khử trùng được tính vào thời gian xếp hàng

* Các điều khoản về bốc dỡ hàng bao gồm: thời gian đỡ hàng, tốc dộ đỡ hàng, dịa diểm thả neo an toàn cho tàu

* Điều khoản thanh toán :

a/ Thanh tóan bằng L/C không huỷ ngang, L/C mở trong

vòng 5 ngày sau khi hợp đồng được kí kết

b/ Xuất trình những chứng từ sau đây cho ngân hàng

ngoại thương ( Vietcombank) được thanh toán trong vòng 3 -5 ngày làm

việc của ngân hángau khi nhận được bản telex đã được kiểm tra từ Vietcombank chứng tỏ những chứng từ này là phù hợp với điều khoản trong L/C Các chứng từ bao gồm:

- Hoá đơn thương mại : 3 bản

- Vận đơn sạch đã xếp hàng lên tàu : 3 bộ gốc

- Giấy chứng nhận chất lượng, trọng lượng và bao bì do công ty giám định cấp ở cảng bốc hàng có giá trị pháp lí cuối cùng: 3 bản

- Giấy chứng nhận xuất xứ do phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam cấp: 6 bản

- Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật: 3 bộ

- Xác nhận của bảo hiểm: 1 bộ

- Hợp đồng thuê tàu

- Những chỉ tiết thông báo gửi hàng

* Điều kiện bất khả kháng: điều khoản bất khả kháng của phòng thương mại quốc tế sẽ xem xét và kết hợp với hợp đồng

* Điều kiện trọng tài: Mọi tranh chấp xảy ra trong thương mại với bản hợp đồng này nếu không hoà giải trực tiếp giữa hai bên thì sẽ phải đưa ra xử theo luật và tập quán trọng tài của phòng Thương mại quốc tế mà hai bên đã thoả thuận từ trước

Các điều khoản nêu trên đây là những điều khoản thông thường được thoả thuận và kí kết trong hợp đồng xuất khẩu theo điều kién giao hang CIF của công ty Tuy nhiên, tuỳ từng khu vực thị trường thị trường xuất khẩu mà các điều khoản có thể thay đổi sao cho phù hợp với tập quán và thông lệ của từng nước nhập khẩu để đạt được thoả thuận nhất trí giữa hai bên kí kết hợp đồng

1.3.2/ Các diều khoản trong hợp đông xuất khẩu hàng hoá theo điều kiên giao hang FOB

Đối với hợp đồng xuất khẩu hàng hoá theo giá bán FOB thì công ty không phải thực hiện nghiệp vụ mua bảo hiểm và thuê tàu.Tuy nhiên, trong hợp đồng xuất khẩu theo điều kiện giao hàng EOB có một số điều kiện khác

so với điều kiện giao hang CIF vé trách nhiệm tiến hành việc giao nhận

hàng, chỉ phí phát sinh trong việc giao hàng, bốc hàng, dỡ hàng, chi phí mua

bảo hiểm, tiền thuế được thể hiện như sau:

* Giá cả: Được quy định rõ là giao tại cảng nào của người bán

Ví dụ: 260 USD/MT - FOB cảng Hải Phòng

* Lót hàng tính vào tài khoản của người mua hoặc chủ tàu

* Chi phí kiểm kiện hàng trên tàu do người mua chịu

* Bảo hiểm : người mua có trách nhiệm mua bảo hiểm cho hàng hoá

* Điều khoản vẻ kiểm nghiệm và khử trùng:

+ Các chỉ phí về giám định chất lượng, số lượng hàng hoá đo người bán

chịu

+Việc khử trùng cho hàng xuất khẩu thực hiện trên tàu sau khi hoàn thành việc chất hàng với chi phí do người bán chịu Nhưng các khoản chỉ tiêu cho đội thuỷ thủ ở trên bờ trong thời gian khử trùng bao gồm chỉ phí ăn uống, chỗ ở đi lại ở khách sạn thì chủ tàu phải chịu

* Các điều khoản xếp hàng: Trước khi xếp hàng, thuyền trưởng sẽ yêu cầu cơ quan giám định tại cảng xếp hàng kiểm tra hầm tàu, hầm hàng và cấp

giấy chứng nhận các hâm đã sạch và khô không có tác nhân gây hại và thích

hợp cho việc chở hàng và tất cả những chi phí như vậy tính vào tài khoản của chủ tàu và thời gian đó không tính vào thời gian xếp hàng

1.4! Tổ chức thực hiện hơp đông xuất khẩu hàng hoá

Dựa vào hợp đồng đã kí kết, công ty thường tiến hành thực hiện hợp đồng xuất khẩu theo những bước sau đây:

1.4.L! Xin giấy phép xuất khẩu

Sau khi xem xét các điều kiện về: năng lực xuất khẩu, khả năng tài chính Nhà nước và các cơ quan chức năng sẽ cấp giấy phép xuất khẩu

hàng hoá cho từng loại mặt hàng xuất khẩu của công ty theo quy định, với

từng loại giấy phép theo tháng quý năm hoặc theo số lượng nhất định Sau

đó công ty đem hợp đồng xuất khẩu và giấy phép đến Bộ thương mại để ghi vào sổ theo dõi xuất khẩu

1.4.2! Chuẩn bi hàng hoá cho xuất khẩu

Để thực hiện các điều khoản kí kết trong hợp đồng xuất khẩu hàng hoá công ty tiến hành chuẩn bị chân hàng để xuất khẩu: thường là khoảng thời gian trong vòng 15 ngày trước khi tàu chuyên chở khởi hành Các loại hàng hoá thu mua đảm bảo các chỉ tiêu chất lượng và thận trọng khi bốc hàng lên tàu chuyên chở

1.4.3! Kiếm tra chất lương

Trước khi giao hàng công ty phải kiểm tra hàng hoá về phẩm cấp, chất lượng, và bao bì công việc kiểm định hàng hoá thường được các tố chức giám định có uy tín trên thị trường như công ty Vinacontrol, Trung tâm giám định hàng xuất khẩu (FCC)

Tổ chức giám định có nhiệm vụ kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng theo điều khoản đã kí kết Sau khi giám định mới bao gói hàng hoá, thuê phương tiện vận tải chuyển hàng hoá đến cảng chất hàng Tổ chức giám định cho chất hàng, niêm phong cặp chì và cấp giấy giám sát Ngoài ra, các tổ chức này còn giám định về sự an toàn, vệ sinh, điều kiện bảo quản và khử trùng hàng hoá Quan trọng hơn là khâu kiểm dịch thực vật nhằm đảm bảo vệ sinh

an toàn thực vật tránh khả năng lây lan bệnh sang các nước nhập khẩu Sau

khi kiểm tra xong công ty sẽ được cấp chứng thư chứng nhận về bảo vệ thực vật quốc tế Tại Việt Nam cơ quan kiểm địch thực vật là các Chi cục bảo vệ

thuộc Cục bảo vệ thực vật Việt Nam — Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông

thôn Sau khi nghiệm thu xong, cả hai cơ quan trên sẽ cùng cấp chứng thư cho công ty và thuyền trưởng để sử dụng trong quá trình lưu thông trên hải phận quốc tế Kết thúc quá trình này công ty sẽ nhận các chứng thư về:

+ Chất lượng, số lượng lô hàng đã xuất lên tàu đảm bảo có đủ tiêu chuẩn phù hợp với hợp đồng đã kí kết, những chỉ tiết này làm cơ sở cho những giải quyết sau này

+ Chứng nhận lô hàng xuất khẩu là hoàn toàn đúng theo yêu cầu của khách hàng đã kí kết với công ty trong hợp đồng

+ Chứng nhận tình trạng chứa đựng hàng hoá là phù hợp với việc chuyên chở không ảnh hưởng đến chất lượng hàng hoá

1.4.4 ! Thuê tàu lưu cước

Đối với những hợp đồng xuất khẩu theo điều kiện giao hàng CIF, công ty trực tiếp kí kết hợp đồng xuất khẩu thuê tàu với các công ty vận tải như

VOSCO ( Việt Nam) , SKY ( Thái ) Việc thuê tàu đòi hỏi phải có kinh

nghiệm nghiệp vụ, thông tin về giá cước, tình hình vận tải, có hiểu biết tỉnh thông về các điều khoản trong hợp đồng thuê tàu, vì:

-_ Giá cước vận tải trên thị trường luôn thay đổi

-_ Kinh nghiệm thuê tàu vận chuyển hàng hoá của công ty trong thời gian qua là :

+ Dựa trên phương châm giá cước hợp lý

+ Ưu tiên thuê tàu của các hãng tàu trong nước sau đó mới đến các hãng tàu có uy tín của nước ngoài bởi vì với kinh nghiệm làm đại lý tàu biển cho

các hãng tàu lớn công ty có thể dễ dàng lựa chọn hãng tàu tối ưu nhất

+ Công ty thường xác định rõ lai lịch của tàu sẽ thuê tránh mọi rủi đáng tiếc xảy ra

Nếu khối lượng hàng hoá không lớn, công ty thường thuê container

chứa hàng và chuyên chở bằng tàu chợ Các hãng container mà công ty

thường thuê để vận chuyển hàng hoá là: MISUIR( Nhật ), VIETRAN ( Việt

Nam )

1.4.5/ Mua bdo hiém cho 16 hang xudt khdu

Đối với những mặt hàng xuất khẩu theo phương thức giao hàng CIF,

công ty phải mua bảo hiểm cho hàng hoá và đây là khâu rất quan trọng trong hoạt động xuất khẩu Trong hoạt động này, việc vận chuyển hàng hoá từ

người bán đến người mua gặp rất nhiều khó khăn và rủi ro mà có thể chủ hàng không lường trước được Chính vì lí đo đó mà công ty phải mua bảo hiểm cho hàng hoá nhằm giải quyết khâu phân chia rủi ro trong một hợp đồng xuất khẩu

Với một số mặt hàng xuất khẩu, công ty thường mua bảo hiểm theo điều kiện mọi rủi ro ( All risk ) Theo điều kiện bảo hiểm này công tybảo hiểm phải chịu mọi trách nhiệm bồi thường mọi tốn thất hư hỏng của hàng hoá do thiên tai, tai nạn bất ngờ ngoài biển, các tai nạn khác thường gặp hoặc do nguyên nhân khách quan bên ngoài gây nên Trên thực tế công ty đã xác định một số tiêu thức để mua bảo hiểm cho hàng hoá xuất khẩu như sau: + Theo tính chất đặc điểm của hàng hoá

+ Theo tình hình dự báo về thời tiết, thiên tai

+ Theo sự ổn định của cảng nhập khẩu, hoặc lộ trình chuyên chở hàng hoá

Ví dụ: khi xuất khẩu hàng hoá sang IRAC công ty mua hai loại bảo hiểm cho hàng xuất khẩu là bảo hiểm mọi rủi ro và bảo hiểm cho chiến tranh có thể xảy ra

Để bảo đảm an toàn cho những bồi thường tổn thất xảy ra, công ty thường chọn những đơn vị bảo hiểm có tiềm lực tài chính mạnh và có uy tín

để bồi thường những cho lô hàng nếu rủi ro xảy ra như Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam, Công ty Bảo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh

1.4.6/ Lam thi tục hỏi quan

Hàng hoá đi ngang qua cửa khẩu phải làm thủ tục hải quan cho hàng

hoá đó Trước khi thực hiện giao hàng với tàu, công ty phải kê khai chỉ tiết

với hải quan về toàn bộ lô hàng như loại hàng, số lượng, giá trị, tên phương tiện vận tải, xuất khẩu sang nước nào lên tờ khai hải quan Tờ khai hải quan xuất trình kèm theo công văn, phiếu hạn ngạch, giấy phép xuất khẩu, hợp đồng xuất khẩu chứng thư tạm thời của cơ quan giám định chất lượng, chứng nhận tạm thời về kiểm địch thực vật Sau đó, công ty xuất trình hàng hoá

cho đội giám sát hải quan kiểm tra xem hàng hoá có phù hợp với trong tờ khai hải quan không Sau khi kiểm tra giấy tờ và hàng hoá, tuỳ theo từng

loại hàng hoá có thuộc đối tượng chịu thuế hay không, cơ quan hải quan sẽ

ra quyết định công ty có phải nộp thuế cho hàng hoá hay không Hàng hoá

sẽ được vận chuyển xắp xếp lên tàu nếu đã hoàn tất các thủ tục trên Khi đã

có đủ các chứng thư của cơ quan giám định về chất lượng số lượng, kiểm dịch thực vật, cơ quan Hải quan sẽ hoàn tất hồ sơ hải quan đồng thời họ sẽ chứng nhận vào giấy phép xuất khẩu và công ty dựa vào đó làm thủ tục xin giấy chứng nhận xuất xứ cho hàng hoá (C/O) tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

1.4.7/ Giao hàng với tàu

Khi hàng xuất khẩu đã chuyên chở ra cảng và các thủ tục hải quan đã hoàn tất, công ty thuê nhân công xếp hàng lên tàu và trả tiền công cho họ

Để thực hiện việc giao hàng với tàu, công ty lập bảng đăng kí hàng chuyên chở, nắm vững thời gian xếp hàng, bbố trí phương tiện đưa hàng vào cảng và xếp hàng lên tàu Sau đó nhận biên lai thuyền phó, vận đơn đường biển, các chứng thư về chất lượng, số lượng, giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật Toàn bộ chứng thư này chuyển về cho công ty và nhanh chóng làm bộ chứng

từ thanh toán

1.4.8/ Thanh toán tiên hàng xuất khẩu

Hiện nay, phương thức thanh toán tín dụng chứng từ được công ty áp dụng hầu hết trong các hợp đồng xuất khẩu hàng hoá Đay là phương thức khá an toàn trong thanh toán tiền hàng xuất khẩu, bảo đảm cho công ty nhận được tiền hàng và bên mua nhận được hàng cần mua

Bộ chứng từ thanh toán hàng hoá xuất khẩu bao gồm:

+ Biên lai thuyền phó

+ Vận dơn dường biển

+ Bảng đanh sách hàng xếp lên tàu

+ Hoá đơn thương mại

+ Giấy chứng nhận số lượng chất lượng

+ Giấy chứng nhận kiểm địch thực vat

+ Các chứng từ khác yêu cầu trong L/C

Công ty xuất trình giấy tờ cho Ngân hàng Ngoại thương và bên mua

có nghĩa vụ thanh toán toàn bộ tiền hàng theo đúng thời hạn thoả thuận

trong hợp đồng

1.4.9/ Khiếu nai và giải quyết khiếu nai

Trong quá trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng hoá có thể xảy ra những tranh chấp như công ty có thể bị khiếu nại dòi bồi thường đo hàng

kém phẩm chất không phù hợp các chỉ tiêu đã thoả thuận trong hợp đồng do lượng hàng bị thiếu hụt hoặc đo các nguyên nhân khách quan khác Khách hàng yêu cầu đồi giảm giá hoặc giao hàng thay thế Tuy vậy, trên thực tế số

vụ tranh chấp trong hợp đồng xuất khẩu của công ty là rất ít, hầu như là không có vụ việc nào phải nhờ đến trọng tàihoặc toà án để giải quyết vì giá

trị tài sản tranh chấp không lớn nên các vụ tranh chấp này đều do hai bên tự thương lượng giải quyết

Trên đây là quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường biển của công ty trong thời gian qua Với khối lượng hàng hoá chuyên chở lớn phương thức

xuất khẩu này giữ vị trí quan trọng nhất trong toàn bộ hoạt động của công ty Dưới đây là bảng xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu của công ty qua đường

Qua bảng số liệu ta thấy tổng giá trị xuất khẩu hàng hoá qua đường biển của công ty chiếm tỷ trọng lớn chiểm khoảng 60% tổng kim ngạch hàng hoá xuất khẩu Điều đó chứng tỏ rằng hầu hêt các mặt hàng xuất khẩu đều đi qua đường biển Các mặt hàng như quế hồi , gạo, cà phê do đặc điểm dé chuyên chở bằng đường biển nên khối lượng và giá trị xuất khẩu tương đối

lớn ví dụ: mặt hàng quế hồi năm 1999 là 213.964,8 USD, năm 2000 là 358.964,1 USD, năm 2001 là 319.635 USD , năm 2002 là 307.569,6 USD

Bên cạnh đó mặt hàng thủ công mỹ nghệ, dệt may, giầy dép cũng được xuất

khẩu với khối lượng lớn ví dụ: Giầy dép năm 1999 là 87.406,14 USD, nam

2000 là 36.203,64 USD, năm 2001 là 12.097,98 USD, năm 2002 là 15.1 10,1 USD Các mặt hàng được xuất khẩu theo phương thức này có đặc điểm chịu được thời gian vận chuyển đài với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, hao hut ít

và không bị mất giá trị so với các mặt hàng khác Nói chung trong tương lai

số lượng hàng hoá xuất khẩu theo phương thức này ngày càng tăng lên một cách ổn định

2/ Quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không

Xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không là một phương thức xuất khẩu của công ty chiếm tỷ trọng khoảng 12% trong tổng khối lượng hàng hoá xuất khẩu Trong tương lai phương thức xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không sẽ phát triển mạnh cả về chất lượng và số lượng cũng như ưu thế vận chuyển của nó Quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không cũng tương tự như quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường biển, tuy nhiên điểm khác biệt cơ bản là về phương tiện chuyên chở Đối với phương thức này việc sử dụng máy bay chuyên chở hàng hoá là chủ yếu, có ưu điểm là

thời gian vận chuyển khá nhanh, gọn nhẹ ít gặp rủi ro lớn so với vận chuyển

hàng hoá bằng đường biển Tuy nhiên phương thức này lại bị giới hạn về khối lượng hàng hoá chuyên chở, bên cạnh dó thủ tục đưa hàng lên máy bay

thường rất phức tạp bao gồm nhiều khâu nhiéu cong đoạn khác nhau rất phức tạp và quá trình kiểm tra rất nghiêm ngặt gây khó khăn cho chủ hàng

Trong quá trình xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không thì sử dụng một số chứng thư khác so với xuất khẩu bằng đường biển Theo phương thức này vận đơn sử dụng là vận đơn hàng không được dùng cho từng lô hàng

xuất khẩu, thêm vào đó một số giấy tờ được cấp với mục đích đảm bảo an toàn cho quá trình vận chuyển bằng máy bay

Sau khi hàng hóa xuất khẩu đã được chuẩn bị đầy đủ theo đúng số lượng, chất lượng, chủng loại như đã thoả thuận trong hợp đồng Công ty

tiến hành đặt chỗ trước cho lô hàng xuất khẩu tại các hãng hàng không và

nhận vận đơn hàng không cholô hàng đó Trong vận đơn hàng không có ghi

rõ số lương, loại hàng, hãng hàng không chuyên chở vận đơn hàng không này được đính kèm với một số phụ lục khác như: hoá đơn thương mại, bảng

kê khai hàng hoá, danh sách đóng gói hàng hoá gửi kèm theo hàng hoá khi vận chuyển Thông thường công ty thường vận chuyển hàng hoá qua các hãng hàng không lớn như: Vietnam Airline, Paciffic Airline, Thaicargo

Japan Airline

Việc giao hàng và làm thủ tục thanh toán được thoả thuận giữa công ty với bạn hàng Khi hàng hoá sang đén nước nhập khẩu, thì bên nhập khẩu làm thủ tục hải quan để nhận hàng và thanh toán tiền hàngcho công ty như

đã thoả thuận

Tóm lại, phương thức xuất khẩu hàng hoá qua đường hàng không có thể bảo đảm được về mặt thời gian và độ an toàn trong khâu vận chuyển hàng hoá; trong tương lai nó sẽ được sử đụng khá phổ biến đem lại nhiều thuận lợi

cho công ty

Bảng một số mặt hàng xuất khẩu qua đường hàng không

tính khô, không độc hại và an toàn cho qua trình vận chuyển Nhóm mặt

hàng này trước khi đưa lên máy bay phải được bao gói kĩ càng, tiện lợi cho chất xếp Những mặt hàng như hàng dệt may, hàng thủ công mỹ nghệ, quế,

hồi được xuất khẩu theo phương thức này với số lượng lớn hơn so với các mặt hàng khác, ví dụ hàng dệt may năm 1999 là 682.389,8 USD, năm 2000

là 669.218,6 USD, năm 2001 là 637.455,3 USD, năm 2002 14 850.470,2

USD trong khi đó hàng rau quả năm 1999 là 31.307,5 USD, năm 2000 1à4.845,4 USD, năm 2001 là 6.202 USD và nam 2002 14 14.037,8 USD Xét

về tổng thể thì tổng giá trị hàng hoá xuất khẩu qua đường hàng không tăng qua các năm từ 1.049.163,5 USD năm1999 đến năm 2002 là 1.361.620,9

USD Vì vậy có thể thấy rằng, công ty đã từng bước khai thác dược những

ưu thế của phương thức xuất khẩu này

3/ Quy trình xuất khẩu hàng hoá qua biên giới theo đường bộ

Xuất khẩu qua biên giới theo đường bộ là một phương thức xuất khẩu hàng hoá của công ty, chiếm một khối lượng hàng hoá lưu chuyển tương đối lớn mang lại nguồn thu tương đối lớn cho công ty Đối với nước ta, đường biên giới trên bộ giáp với nhiều nước trong khu vựcnhư Trung Quốc, Lào, Thái Lan, Campuchia thì phương thức xuất khẩu này là phù hợp nhất và sẽ đem lại hiệu quả cao nhất dựa trên những ưu thế riêng biệt của nó

Quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường bộ về cơ bản cũng tương tự như quy trình xuất khẩu hàng hoá qua đường biển và qua đường hàng không Tuy nhiên điểm khác biệt chủ yếu là phương tiện vận tải, đó là việc sử đụng các phương tiện vậ tải thông dụng như ôtô tải, các xe chở hàng lớn Chuyên chở bằng các phương tiện vận tải này có thể đẩm bảo về mặt thời gian, công

ty có thể kiểm soát được số lượng phương tiện chuyên chở trong hành trình của nó cũng như kiểm soát được khối lượng hàng hoá chuyên chở Do đó

công ty có thể điều chỉnh được tình hình chuyên chớao cho phù hợp với những thay đổi của thời tiết hay những rủi ro có thể xảy ra với lô hàng xuất khẩu

Tuy nhiên vận chuyển hàng hoá theo phương thức này, công ty phải

quan tâm đến việc bảo đảm đầy đủ số lượng, đảm bảo chất lượng cho lô hàng do quá trình và thời gian vận chuyển tương đối dài qua nhiều chặng khác nhau So với phương thức chuyên chở bằng tàu biển hoặc bằng máy bay thì phương thức này đơn giản hơn, các thủ tục không phức tạp, đem lại nhiều thuân lợi cho chủ hàng

Trong phương thức xuất khẩu hàng hoá qua biên giới theo đường bộ, công ty thường sử dụng một số chứng thư như: Giấy chứng nhận số lượng,

chất lượng, biên lai vận chuyển hàng hoá, các giấy tờ khác kèm theo khi vận

chuyển Các loại giấy tờ này được gửi kèm theo hàng hoá đến cho người nhập khẩu

Khi hàng hoá sang đến nước nhập khẩu thì người mua hàng làm thủ tuc hải quan nhận hàng và thanh toán Hoặc công ty có thể trực tiếp làm thủ tục

hải quan cho hàng hoá và giao hàng cho người nhập khẩu khi công việc này

đã được hai bên thoả thuận kí kêt trong hợp đồng

Tóm lại, xuất khẩu hàng hoá qua biên giới theo đường bộ với chỉ phí thuê phương tiện vận tải tương đối rẻ hơn so với việc vận chuyển bằng tàu

biển hay bằng máy bay Công ty đã và đang có biện pháp khai thác phương thức xuất khẩu này nhằm tăng khối lượng hàng hoá xuất khẩu một cách đáng kể từ đó tăng doanh thu cho công ty

Dưới đây là bảng xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu qua biên giới theo

đường bộ:

Bảng xuất khẩu một số mặt hàng chủ yếu qua biên giới theo đường bộ:

Nguồn: Phòng kế toán tài vụ của công ty

Qua bảng số liệu ta thấy, khối lượng hàng hoá xuất khẩu qua biên giới theo đường bộ là tương đối lớn chiếm khoảng 30% trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của công ty Trong đó các mặt hàng như rau quả, chè, cà

phê, quế hồi là chủ yếu bởi vì các mặt hàng này phù hợp với điều kiện chuyên chở Ví dụ: giá trị xuất khẩu của quế hồi theo phương thức này qua các năm 1999 là 106.982,4 USD, năm 2000 là 179.482 USD, năm 2001 là 159.817,5 USD va năm 2002 là 153.784,8 USD Mặt hàng rau quả năm 1999

là 93.615,06 USD, năm 2000 1a 14.536,23 USD, nam 2001 là 18.605,9 USD

va nam 2002 14 21.056,7 USD

Phương thức xuất khẩu này rât linh động phù hợp với các mặt hàng theo mùa vụ Công ty thường xuất khẩu hàng hoá theo phương thức này cho những lô hàng của những hợp đồng theo thời vụ, thời hạn thực hiện hợp đồng trong thời gian ngắn, những mặt hàng cần gấp cho nhu cầu cấp bách

của nước nhập khẩu như các mặt hàng rau, trái cây, cà phê, bông đay

Trong thời gian gần đây, khi đường biên giới giữa các nước trong khu

vực được mở rộng và thông thoáng thì các công ty xuât nhập khẩu của Việt Nam càng có thêm những thuận lợi hơn với phương thức xuất khẩu này

Tóm lại, ba phương thức xuất khẩu trên đây là những phương thức xuất khẩu chính của công ty trong thời gian qua với toàn bộ khối lượng hàng hoá xuất khẩu Quy trình xuất khẩu hàng hoá của công ty trong ba phương thức này về cơ bản là giông nhau ở các khâu chính, nó chỉ khác nhau ở đặc điểm vận chuyển của từng phương thức Từ khâu kí kết hợp đồng đến khâu tổ chức thực hiên hợp đồng đều tuân theo quy trình xuất khẩu hàng hoá nói chung nhưng bên cạnh đó mỗi hình thức đều có ưu diểm và hạn chế của riêng nó

HƯ Kết quả đạt được từ hoạt động xuất khẩu của công

ty trong thoi gian qua

1/ Một số nhận định chung

1.1 Về các yếu tố khách quan:

* Tình hình kinh tế thị trường thế giới biến động mạnh mẽ đặc biệt là trong những năm gần đây, xuất hiện sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, sức tiêu dùng giảm mạnh do có những biến động về chính trị Các nước nhập khẩu áp dụng ngày càng nhiều các hàng rào kĩ thuật mới nhằm hạn chế sự mua vào, mặt khác sức cạnh tranh hàng xuất khẩu của ta còn thấp Nhiều mặt hàng giảm giá liên tục do cung vượt cầu trong một thời gian dài, điển hình là giá cà phê ( giảm bình quân 40% ) các mặt hàng gạo hạt tiêu quế giá đều giảm mạnh Bên cạnh đó, thị trường Trung Quốc gia nhập WTO cũng gây ra nhiều thay đổi trong chính sách quản lý kinh tế và xuất nhập khẩu Chính phủ Mỹ và một số nước Tây Âu liên tục cắt giảm lãi suất, giá vàng tăng mạnh trong khi đồng đô la Mỹ sụt giá là những nhân tố tác động mạnh vào kinh tế và xuất nhập khẩu của Việt Nam

* Tình hình kinh tế thị trường trong nước nhìn chung phát triển khá tốt

đã đạt được hầu hết các chỉ tiêu đề ra Tốc độ tăng trưởng vào khoảng 7,1% Tuy nhiên, cũng gặp phải những khó khăn lớn như chưa tạo đượcbiến đổi mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế Hai ngành sản xuất lớn là Công nghiệp và Nông nghiệp đều gặp phải khó khăn do tiêu thụ hàng hoá kém, đặc biệt là hàng Nông nghiệp Việt Nam đã kí kết thành công hiệp định thương mại Việt —

Mỹ tạo ra rất nhiều cơ hội nhưng cũng không ít những thách thức cho các công ty Việt Nam Nhiều vấn đề xã hội mặc đù đã được Nhà nước cố gắng kiểm chế nhưng vẫn còn rất nghiêm trọng như tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị trong khi lại thiếu việc làm ở nông thôn, nạn buôn lậu và các tệ nạn xã hội

còn khá phổ biến Đồng thời với những khó khăn trên, thiên tai liên tiếp xảy

ra trên diện rộng như hạn hán ở phía Bắc, mưa bão miền Trung và lũ lụt

Đồng bằng sông Cửu Long gây ra những hậu quả không thể đo lường được

về người và của anhr hưởng lớn đến tình hình kinh tế xã hội trong nước Chính sách Nhà nước về Kinh tế đối ngoại và Quản lỹ xuất nhập khẩu được tiếp tục mở rộng thu hút hàng ngàn đối tượng tham gia xuất nhập khẩu trực tiếp Mặt tích cực là nhìn chung đã tạo được tăng trưởng khá cao cho ngành, nhưng mặt khác cũng làm cho cạnh tranh thêm gay gắt, thị trường mặt hàng bị chia sẻ, chỉ phí lưu thông tăng ảnh hưởng đến giá thành hàng hoá dịch vụ Luật thuế Giá trị gia tăng được Nhà nước quan tâm điều chỉnh,

bổ sung nhiều lần, nhưng trong khâu hoàn thuế thực hiện còn phức tạp, chậm trễ ảnh hưởng đến vòng quay vốn và hiệu quả kinh doanh của các công

ty trong nước Cơ chế quản lý ngoại tệ, cũng như các cơ chế kiểm tra, kiểm soát, thanh tra, Hải Quan, đều chưa thực sự thông thoáng gây khó khăn

cho các đối tượng tham gia kinh doanh

1.2/ Về chủ quan:

Công ty vẫn là Doanh nghiệp Nhà nước do cơ cấu tổ chức còn phức tạp chưa thực sự linh động nắm bắt nhanh được với những biến đổi nhanh chóng của thị trường trong nước cũng như ngoài nước.Trong đội ngũ cán bộ công

nhân viên của công ty phần lớn là những người có kinh nghiệm nhưng hạn

chế về kĩ thuật nghiệp vụ hiện đại, năng lực ngoại ngữ tin học yếu ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động Một số lĩnh vực kinh doanh mới mở của công ty còn thiếu cán bộ chuyên môn và quản lý có trình độ cao Nhìn chung, hoạt động của công ty vẫn phổ biến là phát huy thế mạnh sẵn có chưa

có nhiều sự đổi mới sáng tạo

2/ Kết quả đạt được từ hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty Bảng kết quả đạt được từ hoạt động xuất khẩu hàng hoá thời gian qua:

- Thị tường EU&Mỹ 5.994.014 5.565.120 5.734.980 6.016.211

- Thị trường Châu á 1.119.342 1,089.208,5 1.044.733 1.200.127

- Thị tường ASEAN 3.080.042 1.366.783,5 3.185.785 2965.302

- Thị trường khác 1.348.238,5 1.625.527 2.547.066 3.019.163 Tổng giá trị xuất khẩu

11.5.6365 9.647.045 12,516,295 13.616.209 Bao gồm các mặt hang:

đến năm 2002 tăng lên là 13.616.209 USD Nguyên nhân có thể kể đến là do

tình hình thị trường cũng như tình hình giá cả các loại mặt hàng có nhiều thay đổi Sự biến đổi này tác động trực tiếp đến tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của công ty Nhưng nói chung, trong tương lai một số mặt hàng chủ yếu có thế mạnh trong cạnh tranh thì giá trị và khối lượng xuất khẩu sẽ lớn như gạo, lạc nhân, cà phê Công ty đang tập trung khai thác những thế mạnh này nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho hàng xuất khẩu và đảm bảo uy tín kinh doanh trên thị trường thế giới

IV/ Đánh giá chung về hoạt động xuất khẩu và quy

trình xuất khẩu hàng hoá của công (y

Thấy rõ được vai trò và tầm quan trọng của xuất khẩu cũng như sự cần thiết của việc hoàn thiện quy trình xuất khẩu hàng hoá, trong thời gian vừa qua công ty xuất nhập khẩu Hà Thiên đã có những chính sách biện pháp hợp

lý kịp thời nhằm nâng cao và đẩy mạnh hiệu quả hoạt động xuất khẩu dựa trên cơ sở từng bước tự hoàn thiện quy trình xuất khẩu hàng hoá Trong quá

trình thực tiễn hoạt động công ty, với sự năng động sáng tạo, sự hăng hái

nhiệt tình của các cán bộ công nhân viên, công ty đã biết tận dụng và khai thác triệt để những thuận lợi và hạn chế tối thiểu những khó khăn trực tiếp hay gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của công ty nhằm mục tiêu nâng cao

vị thế và thực hiện kinh doanh có lãi Qua đây ta có thể đánh giá chung về hoạt động kinh doanh xuất khẩu và quy trình xuất khẩu hàng hoá của công

ty như sau:

Một là: Nhìn chung công ty đã phấn đấu hoàn thành một cách xuất sắc các chỉ tiêu đã đề ra, kinh doanh có lãi, đảm bảo việc làm và đới sống cho cán bộ công nhân viên, thực hiện đây đủ nghĩa vụ với Nhà nước

Hai là: Công ty đã giữ vững được hoạt động kinh doanh xuất khẩu và

thực hiện quy trình xuất khẩu hàng hoá một cách có hiệu quả, tiếp tục củng

cố và phát triển các lĩnh vực mới đân đưa các hoạt động này đi vào nề nếp Kim nghạch xuất khẩu năm 2001 tăng 29,7% so với năm 2000 và năm 2002 tăng 28,4% so với năm 2001 Nguyên nhân của sự tăng trưởng này là do sự chỉ đạo sát sao của ban lãnh đạo công ty, giữ mối quan hệ tốt với các bạn hàng cũ, vừa tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ Chi nhánh công

ty ở Hải Phòng mở thêm được mặt hàng mới là mực khô xuất đi Trung Quốc

có giá trị tương đối lớn Trong kinh doanh có sự chuyển biến mạnh dạn từ uỷ

thác sang tự doanh nhờ việc công ty đã huy động thêm được khá nhiều vốn

đưa vào kinh doanh đáp ứng yêu cầu khách quan của thị trường

Ba là: Các bộ phận trực tiếp thực hiện hoạt động xuất khẩu chưa thực

sự đạt hiệu quả cao Nguyên nhân khách quan là do thị trường quá khó khăn, giao địch nhiều nhưng kết quả thu được thì lại hạn chế Nhiều lúc đã chốt

được giá ngoại thì lại không tìm được nguồn hàng trong nước điển hình lạ ba

mặt hàng lớn như gạo, lạc, cà phê Nguyên nhân chủ quan là yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nên không dám phiêu lưu mạo hiểm Tuy nhiên, việc xuất khẩu hàng nông sản vẫn chiếm tỉ trọng đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu của công ty Đây cũng là cố gắng đáng khích lệ của công ty trong thời

gian qua Khi hiệp định thương mại Việt - Mỹ được kí kết, hàng gia công

may mặc đã mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội mới song chỉ đành cho những doanh nghiệp có quy mô và trình độ tương đối lớn Còn doanh nghiệp

thương mại thuần tuý như chúng ta vai trò trung gian không phù hợp với yêu

cầu của thị trường nữa

Bốn là: Trong quá trình thực hiện quy trình xuất khẩu hàng hoá về cơ

bản công ty đã tạo được một phương thức hoạt động khoa học, rút ngắn được

nhiều khâu không cần thiết tạo nên hiệu quả nhất định trong từng giai đoạn

cụ thể Tuy nhiên trong tương lai việc phải luôn luôn tự hoàn thiện quy trình

xuất khẩu hàng hoá là vô cùng cần thiết nếu công ty muốn đạt được nhiều thành quả hơn nữa

Năm là:Trong cơ chế nội bộ của công ty đã xây dựng và thực hiện một

hệ thống các văn bản bao trùm hầu hết các mặt hoạt động của công ty gắn

bó chặt chẽ đến các văn bản pháp quy của Nhà nước Công ty đã rà soát, điều chỉnh, bổ xung xây dựng mới nhiều quy định, quy chế trên các mặt : phân cấp quản lý và uỷ quyền, thi đua khen thưởng, nâng lương và phân phối lương, tuyển dụng và đào tạo cán bộ, giao khoán có quản lý việc thực hiện chỉ tiêu tài chính, quy định phối hợp công tác khai báo thuế và làm thủ tục

hải quan, quy chế phát huy dân chủ Một nét mới trong cơ chế quản lý của công ty là đã tiến thêm một bước trong việc thực hiện công bằng giữa giao việc và phân phối thu nhập với tư tưởng chỉ đạo là kết hợp chặy chẽ giữa kết quả lao động và thu nhập cá nhân, đồng thời quan tâm giải quyết triệt để những vấn đẻ đang tồn tại trong công ty

Chính nhờ hệ thống cơ chế quản lý nội bộ này mà các hoạt động của công ty được duy trì có nề nếp, đảm bảo đúng hướngphù hợp chính sách pháp luật và trong mức độ nhất định đã khuyến khích lao động sáng tạo của

mỗi cá nhân và tập thể tạo ra sức mạnh tổng hợp chung của công ty

Nguyên nhân của sự thành công này là sự chỉ đạo sát sao và kiên quyết của ban lãnh đạo công ty kết hợp với ý thức trách nhiệm của từng thành viên cán bộ công nhân viên

Sáu là: Công ty đã tích cực triển khai ứng dụng thành tựu của tin học

vào trong kinh doanh và quản lý Việc giao dịch kinh doanh qua mạng internet là rất phổ biến đem lại hiệu quả cao đồng thời tiết kiệm một khoản chi phí đáng kể Nhưng do hạn chế về kĩ thuật chưa thích nghỉ với điều kiện mới nên đôi khi cũng gây ra những hậu quả ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của công ty

Bảy là: Công ty đã đảm bảo việc làm và đời sống tỉnh thần , vật chất cho cán bộ công nhân viên ở mức tương đối đầy đủ, đảm bảo đoàn kết nội

bộ, tạo điều kiện cho các phong trào đoàn thể hoạt động khá sôi nổi góp phần tích cực thực hiện các chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước Bên cạnh và đồng thời với các thành công, các mặt đã đạt được công ty cũng đang tôn tại một số mặt cần được khắc phục trong thời gian tới, đó là:

* Nhìn chung trong công ty, bên cạnh các cá nhân tập thể tích cực vẫn

tồn tại một bộ phận cán bộ công nhân viên thích ứng kém với sự dổi mới của môi trường khách quan Do vậy, có tâm lý trông chờ, ỷ lại, đứng ngoài cuộc

từ đó nảy sinh những vấn đề phức tạp trong công ty Một số cán bộ tuổi đới cao, năng lực chuyên môn, tin học, ngoại ngữ chưa phù hợp với yêu cầu hiện nay rất cần một chính sách đào tạo lại một cách có hiệu quả và tuyển dụng mới cán bộ trẻ để nâng cao chất lượngcán bộ vủa công ty Đây phải

được coi là chính sách lâu đài, thường xuyên và có mục tiêu quy hoạch rõ

ràng cho từng thời kì

* Công tác phổ biến thông tin trong nội bộ công ty còn hạn chế, nhiều cán bộ chưa thực sự nắm bắt được thông tin một cách đầy đủ kịp thời Việc lấy ý kiến đóng góp còn mang tính hình thức chiếu lệ kếm nhiệt tình , ít mang lại hiệu quả

* Việc thực hiên quy chế công ty khá nghiêm túc có nề nếp tuy nhiên khâu kiểm tra, kiểm soát cần được củng cố, thực hiện thường xuyên và toàn điện hơn

* Quy mô và hiệu quả hoạt động tuy đã đạt dược tăng trưởng nhưng so với những năm gần dây tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đang có xu hướng giảm Đây là mặt chủ yếu cần khắc phục một cách kịp thời cấp bách trong thời gian tới nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển lâu dài bền vững của công ty

Thành tích này là sự đóng góp công sức của toàn bộ cán bộ công nhân

viên trong công ty Với lòng yêu nghề và gắn bó với công ty nên đã tìm ra được những giải pháp đúng đắn mỗi khi gặp khó khăn, đoàn kết phấn đấu vì mục tiêu chung Đồng thời công ty cũng nhận được sự giúp đỡ chỉ đạo của

các cơ quan cấp trên Hy vọng trong tương lai công ty còn phát triển xa hơn

nữa dựa trên những thành quả đã đạt được

CHUONG IN

MOT'SO BIEN PHAP NHAM HOAN THIỆN QUY TRÌNH XUẤT KHẨU)

HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY XUẤT NHẬP KHAU HA THIEN - GALAXY

V Luật Hải quan và sự cần thiết phải hoàn thiện quy

1/ Một số điểm chính của Luật Hải quan quy định đối với hàng hoá xuất khẩu Luật Hải quan đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá X, kì họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001 Luật này

có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2002 Luật Hải quan ra đời góp phần quan trọng để bảo đảm thực hiện chính sách của Nhà nướcvề phát triển kinh

tế, văn hoá, xã hội, khoa học công nghệ, hợp tác giao lưu quốc tế, bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân

Luật Hải quan bao gồm 8 chương, 80 điều quy định hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh qua lãnh thổ Việt Nam

Ngoài ra còn có một số văn bản hướng dẫn thí hành được ban hành kèm theo như:

- Quyết định 1494/2001/QĐ-CP ngày 26/12/2001 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Ban hành quy định tạm thời thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu

- Quyết định 1495/2001/QĐ-TCHQ ngày 26/12/2001 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan