Công tác chủ nhiệm lớp ở bậc học phổ thông là một công tác rất cần thiết và rất quan trọng đối với bất cứ nền giáo dục thuộc một quốc gia nào trên thế giới, đặc biệt là đối với nền giáo dục đang phát triển trong thời mở cửa với nền kinh tế thị trường như Việt Nam hiện nay.Trong công tác chủ nhiệm lớp thì yếu tố hoạt động phong trào là một yếu tố quan trọng giúp cho một tập thể lớp duy trì và phát huy được tinh thần đoàn kết, không khí học tập vui vẻ thoải mái, giúp cho mỗi cá nhân học sinh có điều kiện thuận lợi để phát huy năng lực bản thân, phát triển toàn diện, đặc biệt là với học sinh ở bậc học THPT. Vì đây là bậc học mà học sinh ở lứa tuổi từ 16 – 18, lứa tuổi cận kề sự trưởng thành, những nhận thức và định hướng của cuộc đời được hình thành và quyết định chủ yếu ở giai đoạn này.Hoạt động phong trào đối với một tập thể học sinh thực sự có ý nghĩa rất quan trọng
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
Công tác chủ nhiệm lớp ở bậc học phổ thông là một công tác rất cần thiết
và rất quan trọng đối với bất cứ nền giáo dục thuộc một quốc gia nào trên thếgiới, đặc biệt là đối với nền giáo dục đang phát triển trong thời mở cửa với nềnkinh tế thị trường như Việt Nam hiện nay
Trong công tác chủ nhiệm lớp thì yếu tố hoạt động phong trào là một
yếu tố quan trọng giúp cho một tập thể lớp duy trì và phát huy được tinh thầnđoàn kết, không khí học tập vui vẻ thoải mái, giúp cho mỗi cá nhân học sinh cóđiều kiện thuận lợi để phát huy năng lực bản thân, phát triển toàn diện, đặc biệt
là với học sinh ở bậc học THPT Vì đây là bậc học mà học sinh ở lứa tuổi từ 16– 18, lứa tuổi cận kề sự trưởng thành, những nhận thức và định hướng của cuộcđời được hình thành và quyết định chủ yếu ở giai đoạn này.Hoạt động phongtrào đối với một tập thể học sinh thực sự có ý nghĩa rất quan trọng
Nhưng nhiệm vụ chủ nhiệm lớp đối với giáo viên hiện nay là một việc
vừa khó vừa khổ Công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào
trong lớp chủ nhiệm của các giáo viên chủ nhiệm chưa phải bao giờ, ở đâu, với
ai cũng được đề cao coi trọng Vì để giúp lớp chủ nhiệm có thể hoạt động phongtrào hiệu quả góp phần hình thành môi trường giáo dục toàn diện cho học sinhđòi hỏi nhiều tâm huyết, công sức, trí tuệ … của giáo viên chủ nhiệm lớp Thực
tế đòi hỏi rất cần có sự trao đổi, bàn bạc trong đội ngũ giáo viên phổ thông vềkinh nghiệm làm chủ nhiệm lớp nói chung và kinh nghiệm phát huy hiệu quảcủa hoạt động phong trào trong lớp chủ nhiệm nói riêng Đó chính là lí do khiến
tôi chọn đề tài:“Kinh nghiệm tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong
Trang 2trào trong công tác chủ nhiệm lớp ở THPT ” cho sáng kiến kinh nghiệm của
mình
2 Mục đích:
Sáng kiến kinh nghiệm này cung cấp kinh nghiệm riêng trong việc tổchức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào vào việc chủ nhiệm lớp vớimục đích:
- Giúp giáo viên chủ nhiệm lớp ở bậc học phổ thông nhận thấy rõ hơn vaitrò ý nghĩa của công tác chủ nhiệm lớp mà việc phát huy khả năng hoạt độngphong trào là yếu tố quan trọng không thể xem thường Đồng thời tôi muốn quasáng kiến kinh nghiệm này nói lên những kinh nghiệm của bản thân khi tổ chức,hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào trong công tác chủ nhiệm lớp để cácthầy cô giáo đồng nghiệp cùng xem xét, bàn bạc trao đổi những mong có thểứng dụng thực tiễn góp phần nhỏ bé làm tăng chất lượng giáo dục toàn diện chohọc sinh và làm cho công tác chủ nhiệm lớp đạt hiểu quả cao hơn
- Học sinh có thể thấy được vai trò tác dụng của hoạt động phong trào và
có ý thức phát huy năng lực bản thân để tham gia ngày càng tích cực hơn vàocác hoạt động phong trào trong quá trình học tập ở trường phổ thông cũng nhưcác môi trường học tập và làm việc sau này
- Người viết cũng mong muốn nhận được những ý kiến phản hồi, nhữngđánh giá, trao đổi của quý thầy cô đòng nghiệp để cùng hoàn thiện hơn nữa đềtài sáng kiến kinh nghiệm này
Trang 33 Đối tượng, phạm vi đề tài:
- Đề tài thực hiện cụ thể trên công tác chủ nhiệm của bản thân tôi trongnhiều năm liên tục trên cương vị một giáo viên bậc học phổ thông
- Việc vận dụng và khảo sát kết quả cụ thể được thực hiện ở các lớp màtôi đã chủ nhiệm, các lớp của các thầy cô giáo đồng nghiệp tại trường THPT MêLinh từ năm học 2000 – 2011
4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chủ nhiệm lớp, nghiên cứu và viếtsáng kiến kinh nghiệm này, người viết đã sử dụng một số phương pháp cơ bảnsau:
- Phương pháp thực nghiệm: trực tiếp vận dụng phương pháp tổ chức,hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào vào việc chủ nhiệm lớp của bản thân
- Phương pháp khảo sát: khảo sát việc vận dụng phương pháp tổ chức,hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào vào việc chủ nhiệm lớp của một sốđồng nghiệp cùng trường và khác trường
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: so sánh, đối chiếu kết quả hoạt đôngphong trào và kết quả tu dưỡng rèn luyện nói chung ở những tập thể lớp cóđược sự quan tâm chú trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp so với các lớp chưađược giáo viên chủ nhiệm quan tâm phát huy khả năng hoạt động phong trào
- Phương pháp điều tra, thống kê : thực hiện điều tra thái độ,cảm nhận vàđánh giá của học sinh với các hoạt động phong trào trong quá trình học tập ởtrường phổ thông Ngoài ra, người viết còn sử dụng một số thao tác khác:nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp…
Trang 45 Cấu trúc của đề tài: Gồm 3 phần
- Phần I: Mở đầu.
+ Lý do chọn đề tài
+ Mục đích của đề tài
+ Đối tượng phạm vi nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu
- Phần II: Nội dung (Trọng tâm): gồm 3 chương
+ Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
+ Chương II: Kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn tổ chức, hướng dẫn,
quản lý hoạt động phong trào trong công tác chủ nhiệm lớp
+ Chương III: Hiệu quả của đề tài
- Phần III: Kết luận.
+ Những bài học kinh nghiệm rút ra
+ Ý nghĩa và khả năng ứng dụng triển khai của đề tài
+ Những kiến nghị đề xuất
+ Lời kết
Trang 5- Giáo viên chủ nhiệm là người được Hiệu trưởng bổ nhiệm, phân công
chịu trách nhiệm về một lớp Điều lệ trường TH ghi rõ: “Mỗi lớp có một giáo
viên chủ nhiệm lớp do hiệu trưởng chỉ định, chọn trong số giáo viên giảng dạy ở lớp đó” Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt hiệu trưởng chịu trách
nhiệm quản lý toàn diện lớp học từ giáo dục văn hóa cho đến giáo dục đạo đứcnhân cách Chính vì thế có thể nói giáo viên chủ nhiệm là cầu nối đa chiều giữacác lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường với tập thể học sinh lớp chủnhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông là linh hồn của lớp học, là
người góp phần không nhỏ hình thành và nuôi dưỡng nhân cách học sinh,những chủ nhân tương lai của đất nước Nói như PGS.TS Đặng Quốc Bảo –
Học viện quản lý GD thì giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông là “nhà
quản lý không có dấu đỏ” Ngày nay, với sự nhận thức ngày càng đúng đắn và
sâu sắc về GD, có thể coi GV chủ nhiệm như một nhà quản lý với các vai trò:Người lãnh đạo lớp học; Người điều khiển lớp học; Người làm công tác pháttriển lớp học; Người làm công tác tổ chức lớp học; Người giúp hiệu trưởng bao
Trang 6quát lớp học; Người giúp hiệu trưởng thực hiện việc kiểm tra sự tu dưỡng và rènluyện của HS; Người có trách nhiệm phản hồi tình hình lớp… Một người giáoviên chủ nhiệm giỏi sẽ góp phần xây dựng nên một tập thể lớp giỏi, nhiều tậpthể lớp giỏi sẽ xây dựng nên một nhà trường vững mạnh.
- Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa nhà trường – gia đình và xãhội Nếu thực hiện thành công công tác chủ nhiệm sẽ góp phần giáo dục họcsinh sau này trở thành thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và tài năng
2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm:
Chính vì có vị trí quan trọng và vai trò to lớn trong công tác giáo dục mànhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm cũng khá nặng nề và vất vả Xin được nêu một sốnhiệm vụ cơ bản của giáo viên chủ nhiệm lớp:
- Thứ nhất, giáo viien chủ nhiệm phải là người lãnh đạo, điều khiển lớphọc, bao quát toàn bộ các phương diện của lớp học, thực hiện việc kiểm tra,đánh giá sự tu dưỡng ,rèn luyện, phấn đấu của học sinh
- Thứ hai, giáo viên chủ nhiệm phải là cầu nối giữa BGH nhà trường, các
tổ chức trong trường, các giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm.Nói cách khác, giáo viên chủ nhiệm phải là người đại diện cho cả hai phía là đạidiện cho các lực lượng trong nhà trường và đại diện cho tập thể học sinh lớpchủ nhiệm về mọi mặt một cách hợp lí
- Thứ ba, giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ giáo dục học sinh thông quatập thể giúp các em hiểu và giải quyết mối liên hệ giưa cá nhân với tập thể qua
Trang 7việc phân công, phân nhiệm một cách kịp thời cân đối, giúp học sinh tự giảiquyết những vấn đề gắn liền với hoạt động xã hội, hoạt động tập thể như cắmtrại, tham quan, sinh hoạt đoàn, chủ điểm hàng tháng qua các tiết hoạt độngngoài giờ giáo viên chủ nhiệm cần tổ chức các hoạt động tập thể như : Thamquan, thăm hỏi, giúp đỡ công việc gia đình của những em học sinh có hoàncảnh khó khăn, neo đơn…giáo viên chủ niệm phải biết cách tổ chức, lôi cuốnhọc sinh vào hoạt động tập thể để giáo dục dễ dàng, có hiệu quả hơn.
Với vị trí vai trò và nhiệm vụ như vậy, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệmcần có phẩm chất và năng lực, không ngừng học tập tích lũy kinh nghiệm đểlàm công tác chủ nhiệm có hiệu quả
3 Ý nghĩa của hoạt động phong trào trong công tác chủ nhiệm lớp:
- Hoạt động phong trào là những hoạt động chính trị, kinh tế hay văn hóa
do một tổ chức xã hội nào đó khởi nguồn phát động nhằm thu hút nhiều ngườitham gia để hướng theo một mục tiêu nhất định nào đó
- Hoạt động phong trào trong trường học phổ thông là những hoạt động
do tập thể lớp, các tổ chức Đoàn, Đội, nhà trường khởi xướng phát động hoặcphát động theo chủ trương chỉ đạo của cấp trên nhằm mục đích vì lợi ích củahọc sinh, tập thể lớp, nhà trường, xã hội, cộng đồng thông qua đó góp phầngiáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh phát triể toàn diện và xây dựng tổchức Đoàn, Hội vững mạnh
- Hoạt động phong trào có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác chủnhiệm lớp Nó giúp tập thể học sinh gắn bó đoàn kết hơn; giúp giáo viên chủ
Trang 8nhiệm có điều kiện gần gũi thấu hiểu học sinh của mình hơn Vì vậy mà côngtác chủ nhiệm trở nên đỡ vất vả hơn và hiệu quả hơn Nó cũng giúp cho họcsinh có điều kiện phát huy, phát triển năng khiếu bản thân đồng thời thúc đẩyquá trình hình thành và phát triển nhân cách của học sinh toàn diện, trọn vẹnhơn.
- Nếu biết phát huy điểm tích cực trong các hoạt động phong trào thì sẽ
hỗ trợ rất tốt cho công tác làm chủ nhiêm lớp của giáo viên, tạo môi trường giáodục thân thiện, nâng cao dần chất lượng giáo dục dần đi đến mục tiêu của giáo
dục phổ thông là “giáo dục và hình thành nhân cách công dân tốt của nước
Việt Nam”.
II Cơ sở thực tiễn:
1.Tình hình chung về công tác chủ nhiệm của giáo viên ở trường phổ thông:
- Bức trang toàn cảnh về công tác chủ nhiện ở trương phổ thông nóichung, trường THTP nói riêng cho thấy bên cạnh những đóng góp tích cực chochất lượng giáo dục cũng còn những hạn chế Đó là nhận thức của giáo viên về
ý nghĩa,vai trò của công tác chủ nhiệm còn có nơi có lúc chưa khách quan, toàndiện Một số giáo viên được phân công làm chủ nhiệm còn chưa tâm huyết vớicông việc, ngại khó ngại khổ mặc dù hiểu rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ chủnhiệm lớp Lại cũng có những giáo viên mà năng lực điều hành, quản lý lớp chủnhiệm còn hạn chế
- Về công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào ở lớp chủnhiệm nói riêng lại càng ít được các lực lượng giáo dục và cả bản thân giáo viên
Trang 9chủ nhiệm chú trọng đầu tư công sức và thời gian xứng đáng với tầm quan trọngcủa nó Hoặc chưa có phương pháp hiệu quả để phát huy các hoạt động này đạtkết quả cao Có những tập thể lớp chưa tìm được tiếng nói chung giữa giáo viênchủ nhiệm với học sinh trong hoạt động phong trào Ví dụ như lớp thì rất muốnhoạt động phong trào thật sôi nổi rầm rộ nhưng giáo viên chủ nhiệm lại khôngmuốn học sinh của mình tích cực tham gia vì cho rằng chỉ tốn thời gian, lãngphí công sức và tiền của mà chẳng giúp ích gì cho mục tiêu học tập để thi tốtnghiệp và vào được các trường CĐ- ĐH, vốn là mục tiêu số một của bậc học
THPT (Thực ra quan điểm này sai lầm vì như vậy học sinh không được cơ hội
phát triển toàn diện và gây ức chế tâm lí cho học sinh, tạo khoảng cách bất lợi cho mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh ); Lại có lớp không có
khả năng giành thành tích cao trong các hoạt động phong trào thi đua nhưng
giáo viên chủ nhiệm lại áp đặt học sinh phải tham gia và giành thành tích cao.
(Quan điểm này cũng sai lầm và hậu quả là làm cho học sinh bị áp lực tâm lý gây chán nản, không muốn tham gia hoạt động, có tham gia thì cũng không xuất phát từ mong muốn của học sinh Như vậy sẽ không có kết quả giáo dục tốt).
2.Ở trường THPT Mê Linh:
- Trường THPT Mê Linh từ lâu công tác chủ nhiệm lớp đã được BGHnhà trường và giáo viên của trường quan tâm, được đầu tư cơ sở vật chất cũngnhư tinh thần một cách tối đa trong khả năng cho phép để nâng cao chất lượngdạy và học nói riêng, chất lượng giáo dục toàn diện nói chung Song về mảngcông tác tổ chức, hướngdẫn, quản lý hoạt động phong trào trong các tập thể lớpthì vẫn chưa được quán triệt đồng bộ đối với các khối lớp Chủ yếu mảng hoạt
Trang 10động này vẫn là hoạt động tự phát có tính năng khiếu sở trường của từnglớp.Hơn nữa cũng có không ít các thầy cô làm công tác chủ nhiệm lớp cho rằng
đi học chỉ cần ngoan ngoãn, học giỏi chứ hoạt động tập thể, hoạt động phongtrào chung không quan trọng lắm, chỉ cần có tham gia cho hoàn thành nhiệm vụ,chủ trương hướng học sinh đầu tư thời gian công sức cho việc học văn hóachuyên môn: học các môn thi tốt nghiệp và thi vào CĐ- ĐH Nên mặc dùtrường THPT Mê Linh đã có nhiều thành tích đáng kể trong các hoạt độngphong trào nhưng theo cá nhân tôi thì hoàn toàn có thể nâng cao hơn nữa khảnăng và thành tích của học sinh trường THPT Mê Linh nếu các giáo viên chủnhiệm và nhà trường chú trọng hơn vào công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lýhoạt động phong trào trong các khối lớp
- Thực tế công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT Mê Linh cũng cho thấynếu lớp nào các em học sinh đồng sức đồng lòng và giáo viên chủ nhiệm củalớp chú trọng hoạt động phong trào thì lớp ấy hoạt động phong trào tốt hơnhẳn, không chỉ đem lại thành tích cho lớp trong phạm vi trường mà còn đem lạithành tích đáng nói cho cả nhà trường ở cấp cao hơn Ví dụ như lớp 10a8 do côHằng chủ nhiệm, lớp 10a10do cô Chung chủ nhiệm, lớp 11a8 do co Soa chủnhiệm năm học 2009 – 2010, lớp 11a9 do thầy Sơn chủ nhiệm, lớp 11a4 do thầyLân chủ nhiệm năm học 2010 – 2011…
Thực trạng trên đã khiến tôi mạnh dạn, quyết tâm làm sáng kiến kinhnghiệm về công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lý các hoạt động phong trào trongtập thể học sinh lớp mình chủ nhiệm mong góp phần làm tang hiệu quả củacông tác chủ nhiệm lớp trong trường phổ thông
Trang 11+ Sở trường năng lực, năng khiếu của bản thân ( Chú ý đến nhữngnăng khiếu múa, hát, đóng kịch, ngâm thơ, kể chuyện, thể dục thêthao, dẫn chương trình, hài hước )
+ Nghề nghiệp của gia đình ( Chú ý những gia đình có nghề làm nghệthuật, thủ công mĩ nghệ, )
Trang 12+ Truyền thống hoạt động phong trào của gia đình.
- Sau đó giáo viên chủ nhiệm làm công việc thống kê kết quả trả lời củahọc sinh theo những mục đích khác nhau, trong đó có mục đích nhằm phát triểncác hoạt động phong trào
Việc điều tra này có tác dụng giúp giáo viên chủ nhiệm nắm được khảnăng tiềm tàng của lớp mình về phương diện hoạt động phong trào, Và sẽ phát
huy, khai thác khi có dịp Thực tế việc điều tra của tôi cho thấy không có một
tập thể học sinh nào mà lại không có nhân tố tiềm năng để phát triển công tác phong trào.
II Các biên pháp triển khai họat động phong trào trong nội bộ lớp chủ nhiệm:
- Chọn đội ngũ cán bộ lớp phải là những em nhiệt tình, học khá ( Nếu là
học sinh đầu cấp thì giáo viên chủ nhiệm nên căn cứ vào học bạ THCS và điểm xét tuyển vào 10) Mỗi cán bộ lớp đặc biệt là lớp trưởng, lớp phó phụ trách văn
nghệ và bí thư chi đoàn cần phải năng động và có một năng khiếu nào đó vềhoạt động tập thể, Có như thế thì mới mong đẩy hoạt động phong trào của tậpthể lớp đi lên
Trang 13- Tổ chức hoạt động tập thể ngay từ đầu năm học, nhất là với học sinhđầu cấp khi còn chưa quen nhau lại càng cần các hoạt động chung để có điềukiện thân quen hơn Một số biện pháp cụ thể như:
+ Giao cho lớp trưởng thống kê ngày tháng năm sinh của từng học sinhtrong lớp, công chia trung bình để lấy một ngày làm ngày sinh nhật lớp Hàngnăm sẽ tổ chức sinh nhật lớp Việc làm này có tác dụng rất to lớn trong việcđem đến cho học sinh trong lớp cảm giác gắn gó hơn với lớp học còn nhiều mới
mẻ và bỡ ngỡ này
+ Hàng tháng lớp trưởng có nhiệm vụ thống kê các bạn sinh cùng mộttháng để tổ chức mừng sinh nhật các bạn theo tháng Thời gian tổ chức vào mộtgiờ sinh hoạt trong tháng, có trang trí lớp,cắm hoa, ghi danh và ngày sinh củatừng bạn sinh nhật bằng danh sách công khai trên bảng, có chương trình được
chuẩn bị chu đáo từ trước (giáo viên chủ nhiệm sẽ quan tâm, tư vấn và duyệt
trước chương trình cho các em) để chúc mừng sinh nhật, có liên hoan nhẹ bằng
nguồn kinh phí trích từ quĩ lớp Làm như vậy tất cả các bạn trong lớp đều biếtđược ngày sinh của nhau rất dễ dàng, tiện cho việc tạo dựng mối quan hệ bạn bètốt đẹp trong tập thể lớp, phát huy được trí lực sáng tạo của học sinh, tạo tâm lýyêu mến lớp học cùng các bạn cho mỗi học sinh
+ Trong các giờ sinh hoạt lớp, giáo viên chủ nhiệm cần chuẩn bị kĩ lưỡngnội dung công việc để việc sơ kết, kiểm điểm các hoạt động trong tuần hết ítthời gian nhất, dành thời gian còn lại cho học sinh thảo luận, trình bày với tưcách cá nhân hoặc theo nhóm các vấn đề mà các em quan tâm hoặc có ảnhhưởng trực tiếp đến quyền lợi của các em Giáo viên chủ nhiệm tổ chức hướngdẫn cho các em kĩ năng trình bày diễn đạt trước dám đông, sau đó cùng nhau đề
Trang 14ra phương án giải quyết vấn đề Khi việc này trở thành thường xuyên thì họcsinh sẽ rèn luyện được tâm lý tự tin bình tĩnh, một điều rất quan trọng đối vớicon người trong thời đại mới đồng thời cũng rèn được tâm lý thi đấu tốt hơntrong những dịp thi đua hoạt động phong trào của lớp, của trường mà học sinh
có tham gia; Hoặc cũng có thể sử dụng thời gian của tiết sinh hoạt lớp để chohọc sinh tổ chức chới các trò chơi Từng tổ sẽ tổ chức trò chơi, lần này tổ này,lần sau đến tổ khác Giờ sinh hoạt sẽ không nặng nề như những giờ hỏi cung
và luận tội mà sẽ vui vẻ nhẹ nhàng hơn nhiều Tâm lý thoải mái này khiến họcsinh ngoan và đoàn kết hơn
+ Vào những ngày lễ đặc biệt ý nghĩa với các học sinh như: Ngày 8- 3,ngày 20- 11, ngày Noel, ngày 29- 2 (nếu có) , giáo viên chủ nhiệm hướng dẫnhọc sinh tự tổ chức chúc mừng với những hoạt động tập thể ý nghĩa và vuinhộn Những dịp này, các học sinh rất hào hứng và bộc lộ khá rõ năng lực cánhân của mình trong các hoạt động chung
+ Có thể được thì cuối năm học hoặc trong những ngày nghỉ lễ dài nhưtết cổ truyền, nghỉ lễ 30 – 4, 1-5 thì giáo viên chủ nhiệm lên hướng học sinhcủa mình đến thăm nhà nhau, chúc tết và cùng vui chơi, cũng có thể đi píc níc
tập thể…( Tất nhiên những hoạt động này cần có được sự đồng tình, ủng hộ,
giúp đỡ của cha mẹ học sinh).
+ Thỉnh thoảng, theo lịch của nhà trường và của Hội cha mẹ học sinh, cácchi hội trưởng cha mẹ học sinh của lớp sẽ đến lớp dự giờ sinh hoạt hoặc cácgiáo viên chủ nhiệm có thể mời một số bậc cha mẹ thường xuyên đến sinh hoạtvới lớp theo định kỳ Đây là dịp tốt để giáo viên chủ nhiệm làm nhiệm vụ cầunối giữa cha mẹ học sinh với học sinh Những dịp này, giáo viên chủ nhiệm sẽ
Trang 15hướng dẫn học sinh tổ chức các hoạt động văn nghệ, thảo luận giao lưu dân chủcho học sinh bày tỏ những nguyện vọng, mong muốn về mọi mặt hoạt động củalớp nói chung, hoạt động phong trào nói riêng để cha mẹ các em nắm được tìnhhình cụ thể Khi cha mẹ học sinh được nghe chính con em mình nói lên mongmuốn hoạt động tập thể mà lại là những hoạt động lành mạnh thì các bậc cha
mẹ sẽ luôn ủng hộ giúp đỡ nhiệt tình cho các hoạt động phong trào Vì thế hoạtđộng phong trào trong lớp sẽ thuận lợi hơn rất nhiều, dễ dàng thành công hơn
Ví dụ minh họa:
Học sinh lớp tôi chủ nhiệm cũng như các lớp khác đều có mong muốn tết cổ truyền, hay lúc rảnh rỗi, tập thể lớp hoặc nhóm sẽ đến chơi nhà nhau nhưng có một số cha mẹ vì lo đi đường không an toàn, lo con mình không biết cư xử đúng mực khi đến nhà người khác, lo các em lỡ làm gì dại dột… nên không đồng ý cho con mình đi chơi nhưng đây lại là điều mà các em rất có nhu cầu và cũng chính đáng nên tôi đã mời chi hội trưởng cha mẹ học sinh và chính một số người bố, người mẹ không đồng ý cho con mình được đi chơi ấy đến sinh hoạt giao lưu với lớp Kết thúc buổi sinh hoạt đó, cha mẹ các học sinh ấy đã đồng ý cho phép con mình đi chơi Và trong buổi sinh hoạt ấy các em cùng cha mẹ đã bàn bạc nên làm thế nào để những cuộc đi chơi an toàn và có ý nghĩa nhất, khiến cha mẹ yên tâm, các em cũng khôn lớn hơn, trưởng thành hơn trong giao tiếp.
+ Giáo viên chủ nhiệm cũng nên tận dụng những buổi họp cha mẹ họcsinh thường kỳ để thay mặt học sinh truyền tải nguyện vọng, mong muốn củahọc sinh tới cha mẹ học sinh về các hoạt động tập thể Sau đó lại thông báo trởlại tới học sinh trong giờ sinh hoạt nhằm thực hiện các hoạt động phong trào
Trang 16hiệu quả cao nhất mà tốn ít thời gian nhất, lại được sự đồng thuận của cha mẹcác em.
Ví dụ minh họa:
Ngày nay, do nhu cầu giao lưu, tìm hiểu, theo xu hướng phát triển của xã hội và điều kiện kinh tế cũng có thể cho phép nên cuối kì hoặc cuối năm học, các em học sinh thường muốn được đi tham quan du lịch hay liên hoan tập thể Hoạt động này rất có ý nghĩa song lại đòi hỏi chi phí tốn kém và sự chuẩn bị thật chu đáo mới mong thành công nên nhất thiết phải được cha mẹ học sinh đồng tình ủng hộ Mỗi lần như vậy tôi thường khuyên các em về nhà nói chuyện trước với bố mẹ về mong muốn của mình cũng như lớp mình trước khi họp cha
mẹ học sinh Đến buổi họp cha mẹ học sinh, tôi sẽ nêu vấn đề này ra để các bậc cha mẹ thảo luận và đi đến kết luận có đồng ý không Nếu đồng ý thì tiếp tục bàn đến việc chi hội cha mẹ sẽ tổ chức, lo liệu cho con em mình hoạt động tập thể sao cho hiệu quả nhất Còn nếu cha mẹ các em không đồng ý thì tuyệt đối không đồng tình với việc để học sinh tự đứng ra tổ chức, lo liệu vì các em còn vị thành niên và không có kinh nghiệm cũng như kinh phí …Nhưng thường thì các vấn đề này ở lớp tôi đều được như nguyện vọng của các em và cha mẹ các em đều tán thành.
- Nếu lớp chủ nhiệm không nỏi bật trong một phong trào hoạt động tậpthể nào thì người giáo viên chủ nhiệm cần phải gây dựng phong trào dần dần từnhững việc lamg cụ thể, nhỏ bé nhất từng tuần, từng tháng sao để học sinh yêuthích hơn với các hoạt động phong trào Khi đã yêu thích thì học sinh sẽ đầu tưthời gian, công sức, trí tuệ để phát triển Vì thế tình hình sẽ được cải thiện Kiêntrì mới mong thành công…!
Trang 17Các hoạt động phong trào trong nội bộ lớp như trên sẽ giúp học sinh thêm
tự tin, đoàn kết, giải tỏa những căng thẳng áp lực trong học tập, lại có thêm kinhnghiêm tổ chức tiến hành các hoạt động phong trào khi thi đua trong các đợt thiđua của trường và cả ở cấp cao hơn như cấp cum hoặc cấp thành phố
III.Các hoạt động tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào trong các đợt thi đua của nhà trường:
Ở trường trung học phổ thông, một năm học có nhiều đợt thi đua lớn, có
ý nghĩa như đợt thi đua chào mừng ngày 8- 3, ngày 19-5, ngày 20- 11 và đặcbiệt là ngày 26-3 Đây chính là dịp để học sinh được thay mặt lớp thể hiện, pháthuy khả năng hoạt động phong trào của mình Để giành được thành công trongnhững đợt thi đua này, người giáo viên chủ nhiệm đón một vai trò rất quantrọng…
- Việc làm đầu tiên của người giáo viên chủ nhiệm trong các đợt thi đuanày là ngay sau khi Đoàn hay nhà trường phát động cần phải nắm được mụctiêu của đợt thi đua là nhằm tôn vinh, kỉ niệm, chào mừng điều gì? Cụ thể cácnội dung thi đua, thời gian phát động trong bao lâu từ bao giờ đến bao giờ, thể
lệ từng nội dung thi đua ra sao…? Đây là việc làm rất quan trọng để giáo viênchủ nhiệm có thể tư vấn cho học sinh lớp mình lựa chộ đầu tư cho nội dung thiđua gì Nên hướng học sinh chú trọng đầu tư những nội dung mà lớp có nguồntài nguyên phong phú, tiềm năng để vừa đảm bảo tiêu chí chung của nhà trường
mà vẫn phù hợp với năng lực và sở thích của học sinh Nếu học sinh muốn đầu
tư cho một nội dung mới mẻ so với truyền thống của lớp thì giáo viên chủnhiệm cũng không nên ngăn cản mà nên phân tích những thuận lợi và khó khăn,
Trang 18khả năng thành công trong những nội dung đó để lớp lựa chọn, quyêt định.Tuyệt đối không nên áp đặt học sinh phải đầu tư cho những nội dung mà các emkhông thích hoặc không có khả năng Nếu không có năng lực hoặc không thíchthì không thể dẫn tới thành công mà cũng không đem lại hiệu quả giáo dục tốtđẹp được Ngược lại làm học sinh chán nản thất vọng, ấm ức không có lời cho
sự đoàn kết và đi lên của tập thể lớp
Ví dụ minh họa:
Trong các đợt thi đua lớn ở trường THPT Mê Linh, Đoàn trường thường phát động nhiều hoạt động phong trào ý nghĩa thiết thực như: văn nghệ theo chủ đề, thể thao, thi đua tuần học tốt, hành quân điểm số, cắm hoa, cắm trại, nấu cơm niêu…Tôi là một giáo viên dạy văn nên thường được phân công chủ nhiệm các lớp có định hướng học văn và các môn xã hội Đặc trưng của các lớp này là nhiều học sinh nữ Vì vậy trước một đợt thi đua , tôi thường hướng các học sinh của lớp mình chủ nhiệm đầu tư tham gia hoạt động phong trào ở các nội dung phù hợp với các em nữ như: cắm hoa nghệ thuật, múa hát, nấu cơm niêu, thời trang, kể chuyện… và thường giành được kết quả khá tốt
- Khi đã chọn được nội dung phù hợp để tham gia dợt thi đua thì giáoviên chủ nhiệm phải là người tư vấn xây dựng kế hoạch hoạt động, triển khaisao cho hợp lý cả về thời gian, công sức và cả tiền bạc Không nên bỏ mặc họcsinh tự làm vì như vậy học sinh chưa biết lường trước các tình huống, khả năngxảy ra và cách giải quyết nên sẽ dẫn tới lãng phí thời gian, công sức và tiền bạc
mà kết quả có khi lại không được như mong muốn
Trang 19- Trong quá trình thực hiện kế hoạch đã xây dựng, giáo viên chủ nhiệmphải luôn luôn theo sát, động viên học sinh phát huy sức mạnh tập thể, điềuchỉnh kế hoach cho phù hợp nhất với tình hình cụ thể…Không nên áp đặt họcsing phải đạt được thành tích cao để học sinh không bị cảm giác lo lắng quá làmmất hứng thú Kinh nghiệm cho thấy, khi bị lo lắng, sợ sệt học sinh mất tự tin,thoải mái và kết quả thường không như mong muốn Cũng không nên làm hếtcho học sinh mà để học sinh tự sáng tạo, luyện tập…các em mới thích thú Giáoviên chủ nhiệm cần luôn quán triệt tư tưởng cho học sinh làm gì cũng phải đoànkết, làm hết khả năng của mình chứ không nên chạy đua bắt chước các lớp khác
mà phải hiểu rằng mình tham gia các hoạt động để phát huy trí lực của lớpmình, làm sao đi đúng yêu cầu của ban tổ chức, trọng tâm, thiết thực, độc đáo,giản dị mà ý nghĩa sâu sắc
Ví dụ minh họa:
Khi tham gia hoạt động kể chuyện về tấm gương đạo đức của Bác Hồ trong phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì giáo viên chủ nhiệm nên hướng dẫn học sinh chọn kể những mẩu chuyện nào thật tiêu biểu cho tấm gương đạo đức của Bác Hồ chứ không nhất thiết phải yêu cầu chọn chuyện nào mà ít người biết đến để muốn chứng tỏ sự độc đáo Vấn đề cốt yếu của kể chuyện là ở nghệ thuật kể sao cho hấp dẫn bằng giọng kể truyền cảm, sự phối hợp chân tay, nét mặt cử chỉ, điệu bộ, trang phục… chứ không phải ở những câu chuyện xa lạ với mọi người Câu chuyện càng nhiều người biết đến mà kể tốt thì càng có sức thuyết phục cao hơn.
- Khi tiến hành thực hiện kế hoạch mà gặp khó khăn, hoặc cần có sự giúp
đỡ bên ngoài tập thể học sinh trong lớp thì giáo viên chủ nhiệm cần hướng học