Việc tìm ra cách dạy học tiết Language focus là rất thiết thực, nó giúp giáo viên định hướng rõ ràng và vận dụng hợp lí phương pháp mới vào tiết dạy để tạo cho tiết học đạt hiệu quả ngôn ngữ tối ưu, còn học trò chủ động và tích cực trong việc học ngoại ngữ ở cả bốn kĩ năng và mục đích cuối cùng là sử dụng tốt Tiếng Anh.
Trang 1Phßng gd - ®t huyƯn v¨n giang TRƯỜNG THCS LIÊN NGHĨA
===================================
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HOW TO TEACH THE PERIOD “LANGUAGE
FOCUS” IN ENGLISH 9 EFECTIVELY
DẠY HỌC TIẾT LANGUAGE FOCUS LỚP 9
MỘT CÁCH HIỆU QUẢ
Lĩnh vực/ Mơn: Tiếng Anh
Tên tác giả: Nguyễn Thị Hải
Giáo viên mơn: Tiếng Anh
N¨m häc 2013 - 2014
HOW TO TEACH THE PERIOD “LANGUAGEFOCUS”
Trang 2
IN ENGLISH 9 EFECTIVELY
(DẠY HỌC TIẾT LANGUAGE FOCUS LỚP 9
MỘT CÁCH HIỆU QUẢ)
PHẦN MỞ ĐẦUI- ĐẶT VẤN ĐỀ :
1 Thực trạng của vấn đề:
Đã từ lâu Tiếng Anh là ngoại ngữ rất quan trọng , nó không những
giúp chúng ta tiếp thu nền khoa học kỹ thuật tiên tiến trên thế giới, nó còn giúp
ta thiếp thu những tinh hoa văn hoá của nhân loại ngoài ra nó còn là chiếc cầunối hoà bình, hữu nghị giữa các nước trên thế giới, giúp các dân tộc hiểu nhauhơn, thân thiện hơn
Mục tiêu giáo dục của chúng ta hiện nay là giáo dục học sinh phát triểntoàn diện, đầy đủ kiến thức khoa học tự nhiên và khoa học xã hội trong đóngoại ngữ là môn học không thể thiếu được, và mục tiêu của việc học ngoạingữ là để giao tiếp, nên học sinh cần phải hội đủ các kỹ năng mới thực hiện tốtđược quá trình giao tiếp Trong đó kỹ năng sử dụng ngữ pháp thì không thểxem nhẹ được trong quá trình giao tiếp
Kiến thức trọng tâm ở mỗi bài học lớp 9 được áp dụng lần lượt theotrình tự: nghe, nói, đọc, viết và cuối mỗi bài là tiết Language focus Nội dungngữ pháp của mỗi bài học tập trung ở tiết Language focus và tiết học này họcsinh được rèn luyện những nội dung ngữ pháp trọng tâm của bài học thông quaviệc rèn luyện tổng hợp cả bốn kĩ năng nghe, nói, đọc và viết Đây chính làkhó khăn mà giáo viên gặp phải bởi với lượng thời gian ít ỏi, cả thày và tròphải đảm bảo đi hết kiến thức ngữ pháp trọng tâm của mỗi bài học, đồng thờiphải đảm bảo rèn luyện được cả bốn kĩ năng nói trên
Vậy làm thế nào để dạy học tiết Language focus một cách hiệu quả? Đó
là một vấn đề được nhiều giáo viên quan tâm
2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:
Trang 3
Việc tìm ra cách dạy học tiết Language focus là rất thiết thực, nó giúpgiáo viên định hướng rõ ràng và vận dụng hợp lí phương pháp mới vào tiết dạy
để tạo cho tiết học đạt hiệu quả ngôn ngữ tối ưu, còn học trò chủ động và tíchcực trong việc học ngoại ngữ ở cả bốn kĩ năng và mục đích cuối cùng là sửdụng tốt Tiếng Anh
3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
Trong chương trình Tiếng Anh THCS chỉ có lớp 8 và lớp 9 có sự phânđịnh rõ ràng các tiết học theo kĩ năng và cuối mỗi bài học đều có một tiếtLanguage focus với nội dung tổng hợp nên đề tài này có thể áp dụng hiệu quả
cho các tiết Language focus của lớp 8 và lớp 9
II PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
1 Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn:
a Cơ sở lí luận:
- Ngày nay việc dạy ngữ pháp theo phương pháp giao tiếp không còntheo lối phân tích từ loại, phân tích câu theo phương pháp cũ Hầu hết thờigian dành cho các bài tập ngữ pháp kêt hợp rèn luyện các kỹ năng nghe - nói –đọc – viết qua nhiều hình thức khác nhau và bài học được củng cố bằng nhữngtrò chơi, và sơ đồ tư duy Việc dạy ngữ pháp được thông qua những bài tập kếthợp với việc dạy nhiều kỹ năng ngôn ngữ, kỹ năng thông hiểu, kỹ năng vậndụng,
- Để dạy ngữ pháp có hiệu quả, giáo viên cần linh động chọn phươngpháp và kỹ thuật dạy sao cho đạt mục đích yêu cầu của bài học, học sinh thìbiết vận dụng giải bài tập ngữ pháp riêng biệt hoặc bài tập ngữ pháp lồng ghép.Ngoài ra giáo viên cũng cần phải giải thích cho học sinh hiểu tầm quan trọngcủa việc học ngữ pháp Từ đó các em có thể sử dụng ngôn ngữ một cách có ýnghĩa và diễn đạt được đúng điều mà mình muốn giao tiếp Quan trọng nhất làhọc sinh hiểu được hình thái và ý nghĩa của những điểm ngữ pháp đang học để
có thể sử dụng qua các hình thức nghe – nói – đọc - viết Đồng thời các em
Trang 4
thể hiện được kiến thức ngôn ngữ mà mình đã được học qua các bài kiểm tra
và có thể đạt kết quả tốt
b Cơ sở thực tiễn:
- Hiện nay có rất nhiều sách, tài liêu tham khảo, cũng như giáo trình bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tài liệu chuẩn kiến thức cho từng khối lớp học
để giáo viên dạy tiếng Anh tham khảo và cũng là tài liệu hỗ trợ tích cực trongphương pháp giảng dạy mới của môn tiếng Anh Bên cạnh đó giáo viên cũngđược tham gia các lớp học bồi dưỡng nghiệp vụ do phòng Giáo dục tổ chức,hoặc tham gia sinh hoạt chuyên môn cụm, triển khai chuyên đề do phòng Giáodục tổ chức, nhằm giúp giao lưu đội ngũ giáo viên dạy ngoại ngữ tiếp cận và
sử dụng phương pháp mới đạt hiệu quả nhất Tuy nhiên chúng ta khó áp dụnggiống nhau cho các đối tượng học sinh ở tất các các trường, mà đòi hỏi mỗigiáo viên ở từng trường phải biết chọn lọc, sử dụng phương pháp phù hợp vớitrình độ học sinh, từng đối tượng học sinh và cơ sở vật chất của từng trường
- Với học sinh học tiếng Anh lớp 9 các em được học riêng từng kỹ năngtrong từng tiết một, còn cấu trúc ngữ pháp thì được giới thiệu qua tiết họcListen & Read rồi đến tiết Language Focus mới bắt đầu luyện tập kỹ hơn Hơnnữa một số bài ở tiếng Anh lớp 9 có rất nhiều cấu trúc, điểm ngữ pháp vậy màcác em chỉ được luyện trong một tiết, nên giáo viên thường nặng nề giảng dạykiến thức ngữ pháp và luôn lo lắng học sinh không thể vận dụng tốt được cáccấu trúc ngữ pháp và các điểm ngữ pháp vào các dạng bài tập từ đó làm chotiết học căng thẳng và học sinh không có thời gian để thực hành tốt các kỹnăng yêu cầu thông qua các bài tập trong SGK
- Chính vì vậy, việc phân loại và chọn lọc các hoạt động, các kỹ thuậtgiảng dạy để vận dụng phù hợp vào từng bài tập là việc quyết định sự thànhcông và hiệu quả của tiết dạy Bên cạnh đó việc thiết kế kế hoạch củng cố bàihọc sau phần giảng dạy ngữ pháp là điều cần thiết để kiểm tra mức độ hiểu bài
và vận dụng của học sinh bằng các bài tập cụ thể Để các em vận dụng vào bàikiểm tra đạt kết quả tốt Chính vì lẽ đó mà tôi đã có nhiều trăn trở và trao đổi
Trang 5
với một số đồng nghiệp của mình nghĩ ra một vài thủ thuật giúp học sinh lớp 9luyện tập tốt kỹ năng ngữ pháp để vận dụng vào bài kiểm tra thông qua tiếthọc Language Focus.
2 Các phương pháp tiến hành và thời gian tạo ra giải pháp:
a Các phương pháp tiến hành:
Để thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã phải nung nấu ý tưởng vànghiên cứu tài liệu tham khảo trong một thời gian khá dài và đã tiến hành theomột số phương pháp sau:
- Đọc các tài liệu về những vấn đề nghiên cứu liên quan
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp vấn đề
- Sử dụng phương pháp điều tra lấy ý kiến
- Áp dụng phương pháp quan sát sư phạm
b Thời gian tạo ra giải pháp:
- Tháng 10/2013: Nghiên cứư và lựa chọn đề tài
- Từ tháng 11/ 2013 đến tháng 2/ 2014: Tìm tư liệu cho đề tài, khảo sát đối tượng học sinh qua bài giảng, phiếu điều tra và bài kiểm tra
- Tháng 3/2014: Hoàn thành đề tài
PHẦN NỘI DUNG
Trang 6
I MỤC TIÊU:
Qua mỗi tiết học Language focus, bằng việc vận dụng đề tài mới vàogiảng dạy học sinh có thể nắm vững ngữ pháp trọng tâm của bài học thông quacác kĩ năng ngôn ngữ được thực hành trong tiết học Từ đó với mục tiêu họcngoại ngữ là để sử dụng tốt ngoại ngữ , giáo viên phải định hướng đựoc chohọc sinh và giúp các em vận dụng thành thạo ngôn ngữ được học đặc biệt làtrong giao tiếp
- Hầu hết các cấu trúc ngữ pháp của Tiếng Anh lớp 9, các em đều được
học hoặc được giới thiệu qua ở các lớp dưới có thể là 6, 7 và chủ yếu là ở lớp
8, lên lớp 9 các em được học tiếp và mở rộng, cũng có không ít cấu trúc mớihoàn toàn và mặc dầu học sinh đã được giới thiệu qua các cấu trúc và các điểmngữ pháp ở tiết học Listen and Read Nhưng đến tiết Language Focus, chúng tacũng cần phải dạy theo tiến trình của 1 tiết dạy ngữ pháp “ P-P-P” mà chúng ta
đã được tập huấn và tôi đã thực hiện theo 3 giai đoạn:
* Giới thiệu hình thái và ý nghĩa của cấu trúc (presentation)
II GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
- Đề tài này có những điểm mới so với phương pháp dạy học đang áp dụng.Một tiết dạy học “Language focus” đòi hỏi giáo viên và học sinh phải làm việchết sức tích cực bởi lượng thời gian dành cho tiết học là có hạn, khối lượngkiến thức của tiết học nhiều, kĩ năng dành cho bài học gồm cả nghe, nói, đọc,
Trang 7
viết….do đó giáo viên phải hết sức linh hoạt thì việc ứng dụng đề tài này sẽđem lại hiệu quả cao đó là việc học tập chủ động tích cực, sáng tạo cũng nhưkhả năng thực hành ngoại ngữ của học sinh sẽ đạt được sau mỗi tiết học
1- Giới thiệu hình thái và nghĩa của cấu trúc: (presentation)
- Trước khi đi vào bước rèn luyện, giáo viên giới thiệu hình thái và nghĩacủa cấu trúc câu cụ thể, rõ ràng lên bảng, mặc dù có một số cấu trúc câu
đã được giới thiệu qua ở tiết Listen & Read nhưng chúng ta cần phảigiới thiệu lại cụ thể hơn, rõ ràng hơn, và để không bị nhàm chán và đơnđiệu khi giới thiệu (vì ngữ pháp thường hay khô khan, cứng nhắc) giáoviên nên dùng nhiều thủ thuật khác nhau phù hợp với từng kiểu câu như:+ Dùng tình huống
+ Dùng thị giác (vật thật, người thật, tranh ảnh)
+ So sánh đối chiếu các cấu trúc ngữ pháp
+ Dịch nghĩa
+ Nêu ví dụ câu chuẩn
+ Dùng sơ đồ tư duy
Ví dụ: Để dạy cấu trúc “the past simple with wish” ở bài 1, tôi vẽ lên bảng một
hình vẽ đơn giản (người thấp) hoặc một bức tranh của một cô gái thấp:
I wish I were taller
Trang 8
- Giáo viên bắt đầu nêu tình huống:
T: Look at him (or her) What does he (she) look like?
S: He (she) is short He (she) isn’t tall
T: Is he (she) happy with it?
S : No
T: What does he (she) have in his (her) mind?
S: He (she) minds “ I wish I were taller”
T: What tense was used in the clause after WISH?
Ví dụ: Unit 10: section Language Focus 1/Page 89-90 ( ôn lại modals:may/might)
- Giáo viên có thể sử dụng 1 vật thật là 1 hộp quà để ôn lại modals:may/might
T: This is a present Do you know what it is?
S : No
Trang 9
T: However, you can guess What may it be?
S1: It may be a pen
S2: It may be a doll/ a box of cookies (etc)
- Giáo viên có thể để cho thêm 1 vài học sinh nữa đoán tiếp với cách sửdụng may/might để đoán Giáo viên ghi một trong các câu các em đoánlên bảng
“It may be a pen
It might be a doll” rồi giúp học sinh ôn lại hai động từ này bằng công thức vàcách dùng của chúng:
Form: may/might + V(Bare –infinitive)
Use: - may/might is used to talk about present or future possibility
- Might is normal a little/less sure than May
c Dùng cách so sánh đối chiếu các cấu trúc ngữ pháp:
- Việc đối chiếu cấu trúc mới với cấu trúc học sinh đã biết giúp cho học sinhcủng cố lại những mẫu câu khác nhau trên cơ sở cái đã biết, do đó học sinhkhông bị nhầm lẫn giữa cách sử dụng các mẫu câu khác nhau
Ví dụ: Unit 7: Section Language Focus 3/Page64
T: Who can remind what Mrs Mi suggests Mrs Ha doing to save water? (insection Listen and Read)
S: I suggest taking showers
T: Now, listen to me, I give you other suggestion to save water “ I suggest thatyou should take showers”
Tell me the difference between these two sentences “ I suggest takingshowers” and “I suggest that you should take showers”
S: Sentence 1: “ suggest + V-ing
Trang 10
Sentence 2: “ suggest + that –clause”
di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ
- Một số cấu trúc câu giáo viên có thể dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh vàngược lại
Ví dụ 1: Unit 6: Section Language Focus 2/Page 54
- Cấu trúc này học sinh được học “ Adverb clause of reason” dùng với
“as/because/since” và ở bài 3 – section Language Focus 4/page 31 học sinhđược học “Adverb clause of result” dùng với “so” Vậy 2 cấu trúc này có liênkết là “ Bởi vì – nên” “Because – so”
- Theo ngôn ngữ mẹ đẻ : “Bởi vì tối qua Ba thức khuya xem TV nên bây giờcậu ấy mệt” Nhưng khi diễn đạt bằng tiếng Anh thì:
“Because Ba stayed up late watching TV, he is tired now”
- Sau đó giáo viên chốt ý lại cho học sinh cách sử dụng các liên từ trong tiếngAnh
Ví dụ 2: Unit 8: Setion Language Focus 3,4/Page 71-72
- Ở phần này các em được học cấu trúc ngữ pháp “Adverb clause ofconcession” dùng với “although/though/eventhough”- với tiếng mẹ đẻ thì cónghĩa là “mặc dầu – nhưng mà”
- Giáo viên giới thiệu sau đó yêu cầu học sinh dịch nghĩa:
Trang 11
T: Thu Ha is not satisfied with her preparations for Tet Thu Ha has decoratedher house and made plenty of cakes.
* Combine two sentences into one by using a connective – EVEN THOUGH
S1: Thu Ha is not satisfied with her preparations for Tet, eventhough
She has decorated her house and made plenty of cakes
S2: Eventhough Thu Ha has decorated her house and made plenty of cakes, she
is not satisfied with her preparations for Tet
e Dùng sơ đồ tư duy (Mindmap): (Xem giáo án minh hoạ ở phần phụ lục trang 15)
Khi giới thiệu ngữ liệu mới về từ vựng hoặc về chủ đề nào đó ta có thể
sử dụng sơ đồ tư duy thuận tiện và có hiệu quả hơn
Tuy nhiên trong việc giới thiệu ngữ pháp ta cũng có thể áp dụng được
Ví dụ: Unit 2: section L.F 4,5/P21
- Ở phần này ta có thể dùng sơ đồ tư duy để giới thiệu lại các dạng câu bị động
mà học sinh đã được học ở chương trình tiếng Anh lớp 8
S + is /am/are + Vpp
S + was/were + Vpp
S + will/shall (modal)
+be + Vpp
S + has/have +
been + Vpp
Trang 12g Nêu ví dụ câu chuẩn:
- Giáo viên nêu ví dụ nhằm cung cấp cho học sinh cấu trúc câu chuẩn mực, từ
đó học sinh có thể lắp ghép, thay thế từng thành phần câu để tạo nên nhiều câukhác nhau
Ví dụ: Unit 5: Setion Language Focus 4/Page 46
- Giáo viên yêu cầu học sinh lắng nghe
T: Listen to me about my hobbies: “ I love listening to music and I enjoyplaying sports, too”, who can remind my hobbies
S: I love listening to music and I enjoy playing sports, too
- Giáo viên viết ví dụ đó lên bảng và giải thích điểm ngữ pháp của câu:
“ love/enjoy +V - ing” to talk about someone’s hobbies
- Học sinh theo mẫu câu đó để nói về mình, người thân và bạn bè của chúng,rồi áp dụng vào rèn luyện
2 Cách thực hiện các kỹ thuật rèn luyện ngữ pháp: (practice)
- Việc cung cấp cấu trúc ngữ pháp cho học sinh nắm được ở phần giới thiệungữ liệu là bước cần thiết và bắt buộc trong việc dạy ngữ pháp và bước tiếptheo không thể thiếu được đó là giúp các em biết vận dụng mẫu câu mình đãhọc vào bài tập cụ thể (practive)
- Các bài tập rèn luyện mẫu câu đã được biên soạn trong SGK – phầnLanguage Focus, ở nhiều dạng khác nhau nhằm thông qua kiến thức ngôn ngữ
để rèn luyện các kỹ năng cho học sinh Tuy nhiên các bài tập đó là những
Trang 13
công cụ mà giáo viên phải biết cách hướng dẫn học sinh sử dụng chúng đểhoàn thiện mục tiêu học tập bộ môn.
- Để thực hiện bước này tôi sử dụng một số kỹ thuật trong quá trình hướng dẫnhọc sinh rèn luyện
a Bài tập thay thế: (substitution drill): (Xem giáo án minh hoạ phần phụ lục trang15)
- Dạng bài tập này học sinh luyện nghe-nói theo bài mẫu trên cơ sở sử dụngcấu trúc đã được học Giáo viên tạo điều kiện cho học sinh luyện tập về khônggian, thời gian và các phương tiện hỗ trợ dạy học như: tranh ảnh, posters,
và tổ chức rèn luyện theo cặp, nhóm Dạng bài tập này thường được thực hiệndưới dạng một đoạn đối thoại giữa 2 hoặc 3 nhân vật do vậy giáo viên cần phảihướng dẫn bài mẫu một cách cụ thể, rõ ràng để học sinh luyện tập dễ hơn vàkhắc sâu được kiến thức ngôn ngữ đã đựơc học
Ví dụ: Unit 2: Setion Language Focus 1/Page 19-20
- Giáo viên sử dụng bảng phụ (posters) ghi đoạn đối thoại mẫu giữa Nga và Mi
và bảng thông tin thay thế, đồng thời sau đó giáo viên lưu ý bằng cách gạchchân những thông tin nào cần và có thể đựơc thay để 1 số học sinh yếu dễ nhận
ra và từ đó giúp các em dễ dàng hơn khi luyện tập với bạn
T: Look at the dialogue between Nga and Mi
Nga: Come and see my photo album
Mi: Lovely! who,s this girl?
Nga: Ah! It’s Lan, my old friend
Mi: How long have you known her?
Nga: I’ve known her for six year
Mi: Have you seen her recently?
Nga: No, I haven’t seen her since 2003
Trang 14
She moved to Ho Chi Minh city with her family then
- Khi đã được giới thiệu và cung cấp đủ thông tin của bài tập hỗ trợ cho hoạtđộng luyện tập như đã nêu, học sinh dễ dàng và tự tin để luyện theo cặp
- Khi học sinh đang luyện giáo viên nên nhẹ nhàng, yên lặng đi vòng quanhlớp lắng nghe các em luyện tập, nếu cặp học sinh nào gặp khó khăn, giáo viênkịp thời giúp đỡ và sửa riêng tại chỗ cho các em
b Bài tập lặp lại: ( Repetition drill)
-Với dạng bài tập này thì cách rèn luyện mang tính máy móc vì có một số cấutrúc câu, học sinh không cần hiểu nghĩa vẫn làm được Vì vậy giáo viên cầnphải quan tâm đến sự khác biệt về tính chất của bài tập để phát huy ưu điểmcủa bài tập này là học sinh sẽ được làm quen với hệ thống trọng âm, tiết tấu vàngữ điệu của tiếng Anh qua đó nghĩa của câu được thể hiện, đồng thời họcsinh làm quen với hệ thống âm thanh tiếng Anh qua nghe –nói
- Khi rèn luyện dạng bài tập này giáo viên nên chú ý đến từng loại đối tượnghọc sinh để khỏi gây nhàm chán đối với một số học sinh giỏi, có thể là chúng
ta yêu cầu các học sinh giỏi về ngữ điệu, trọng âm, cách diễn đạt cao hơn sovới các bạn khác
3 Thủ thuật củng cố, kiểm tra sau khi rèn luyện:
Phần lớn các kiến thức ngữ pháp Tiếng Anh lớp 9 là ôn tập, hệ thống lại,củng cố lại kiến thức đã học từ lớp 6 , 7, 8 Do đó phần lớn bài tập trong các
bài LANGUAGE FOCUS nhằm mục đích củng cố, kiểm tra kiến thức ngữ
pháp đã được học Để giúp HS tiếp thu tốt nội dung kiến thức và rèn luyện kĩnăng vận dụng, ngoài việc hướng dẫn các em làm bài tập, tôi nghĩ GV chúng
ta cũng phải cần tạo cho các em cảm giác hưng phấn và hứng thú cho các emtích cực tham gia vào bài học cũng như tiếp thu kiến thức Muốn vậy, cách tốtnhất là GV áp dụng các thủ thuật phù hợp, đồng thời dạng các trò chơi sẽ cótác dụng tích cực trong việc kích thích sự hưng phấn cho HS
Trang 15
Với những thủ thuật thông thường có thể áp dụng cho mục đích bài học này
là : Dialogue build, Dictation, Gap fill, Matching, Network, Finding friends,
Find someone who, Ordering words, Write-it-up, Language games, Mindmap Chúng tôi quan tâm đến việc sử dụng hiệu quả và hợp lí thủ thuật
Language games, tất nhiên trên cơ sở có sự chuẩn bị kế hoạch tiết dạy kĩ càng
để chủ động thời gian và không quá lạm dụng khiến có thể " cháy giáo án "
Thủ thuật này bao gồm các trò chơi như : Chain game, Noughts & crosses,
Pelmanism, Guessing game, Rub out and remember, Lucky numbers, Mindmap
Những bài tập có thể sử dụng Language games chẳng hạn như :
Unit 1 : section L.F 2 / P.12
Lucky numbers ( group work - Time : 10' )
- Teaching aids: pictures ( p.12 ) and the poster :
8 paint / a picture of HaNoi
- Divide the class into 2 groups.
- For a lucky number, Ss will get 2 points without answering
any questions For other numbers, Ss have to write the things Lan and her friends did to prepare for the party, using the words given 2 points for a correct sentence.
Unit 2 : section L.F 3 / P 20