1 hỗ trợ cạnh tranh tách ra khỏi nhóm I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI: 2 3 Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT Hỏi: Vậy các nhóm cá thể cùng loài có mối quan hệ như thế nào?... 2/ Trên một
Trang 1Bài 44 nh h ng l n nh h ng l n Ả Ả ưở ưở ẫ ẫ nhau gi a các sinh v t ữ ậ
nhau gi a các sinh v t ữ ậ
Giáo viên: Tr n Bình Hòaầ
Giáo viên: Tr n Bình Hòaầ
Trang 2I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên
hệ với nhau tạo thành nhóm cá thể.
Đàn voi rừng Rừng thông
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 3H44-1a: Các cây thông mọc
gần nhau trong rừng
H44.1b: Cây bạch đàn đứng riêng
lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên
1/ Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng lẻ?
Trang 5Theo em các sinh vật sống thành nhóm cá thể, thể hiện mối quan hệ gì?
Trang 6Khi gặp điều kiện bất lợi (số lượng cá thể tăng cao, thiếu thức ăn, nơi ở chật chội… các cá thể trong nhóm đã xảy ra hiện tượng gì?
Các cá thể cạnh tranh gay gắt, dẫn đến hiện tượng tách nhóm.
I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 7Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau:
1 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng
khả năng cạnh tranh giữa các cá thể
2 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho
nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng
3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm
Trang 8Bài tập: Điền vào chỗ trống các từ thích hợp
Các sinh vật cùng loài ……… lẫn nhau trong các nhóm cá thể Tuy nhiên, khi gặp điều kiện bất lợi các cá thể cùng loài ……… nhau dẫn tới một số cá thể sống
……….
1
hỗ trợ
cạnh tranh tách ra khỏi nhóm
I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
2 3
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Hỏi: Vậy các nhóm cá thể cùng loài có mối quan hệ như thế nào?
Trang 9I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
trong các nhóm cá thể Tuy nhiên, khi gặp điều
dẫn tới một số cá thể sống tách ra khỏi nhóm.
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 10Kí sinh nửa kí sinh Sinh vật ăn
sinh vật
Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật
Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi
ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.
Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại.
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu… từ sinh vật đó.
Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ.
Trang 11THẢO LUẬN NHÓMNội dung thảo luận:
Cho biết ví dụ nào là quan hệ cộng sinh, ví dụ nào là quan hệ hội sinh, ví
dụ nào là quan hệ cạnh tranh, ví dụ nào
là quan hệ kí sinh và nửa kí sinh, ví dụ nào là quan hệ sinh vật ăn sinh vật khác?
Lưu ý: thời gian thảo luận là 2 phút.
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 121/ Ở dịa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thụ nước và muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (H 42.2).
HỖ TRỢ (Cộng sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 132/ Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển năng suất lúa giảm.
Lúa
Cỏ dại
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 143/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 154/ Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống
được nhờ hút máu của trâu, bò.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 165/ Địa y sống bám trên cành cây.
HỖ TRỢ (Hội sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 176/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa
đi xa.
HỖ TRỢ (Hội sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 187/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 198/ Giun đũa sống trong ruột người.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 209/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ đậu (H43.3)
HỖ TRỢ (Cộng sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 2110/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.
ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật khác)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 22Sinh vật ăn sinh vật khác (5)
Kí sinh, nửa kí sinh (4)
+ + + 0
+
+
Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan
hệ đối địch của các sinh vật khác loài là gì?
- Quan hệ hỗ trợ là mối quan hệ có lợi (hoặc ít nhất không
hại) cho tất cả các sinh vật.
- Quan hệ đối địch, một bên sinh vật được lợi còn bên kia
bị hại họăc hai bên cùng bị hại.
Trang 23- Quan hệ hỗ trợ (Công sinh và hội sinh): Là mối quan hệ có lợi hoặc ít nhất không có hại cho tất cả các sinh vật.
- Quan hệ đối địch (Cạnh tranh, kí sinh, nửa kí sinh và sinh vật ăn sinh vật khác): Là mối quan
hệ một bên sinh vật có lợi còn bên kia có hại hoặc hai bên cùng bị hại.
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 24CỦNG CỐ
I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Hỗ trợ Cạnh tranh Quan hệ hỗ trợ
Quan hệ đối địch
Cộng sinh Hội sinh Cạnh tranh
Kí sinh, nửa
kí sinh Sinh vật ăn
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 25KiỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Giữa các cá thể cùng loài, sống trong cùng một khu vực có các biểu hiện quan
hệ là:
A Quan hệ cạnh tranh và quan hệ đối địch.
B Quan hệ hỗ trợ và quan hệ canh tranh.
C Quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch.
D Quan hệ canh tranh và quan hệ ức chế.
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 26DẶN DÒ:
- Trả lời câu 1,3 SGK trang 134.
- Kẻ bảng 45.1; 45.2; 45.3 của bài thực hành 45-46 SGK.