Báo cáo KH: "Mô hình Temasek Holdings của Singapore trong thực tiễn xây dựng Tổng công ty SCIC Việt Nam"

Công trình tham dự cuộc thi " Sinh viên nghiên cứu khoa học Đại học Ngoại Thương 2008"

Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o Trêng §¹i häc Ngo¹i Th¬ng -o0o -

C«ng tr×nh tham dù Cuéc thi

“Sinh viªn nghiªn cøu khoa häc §¹i häc Ngo¹i Th¬ng n¨m 2008”

Singapore trong thùc tiÔn x©y dùng Tæng

c«ng ty SCIC ViÖt Nam

Nhãm ngµnh: XH1a

Hµ Néi, th¸ng 08 n¨m 2008

http://svnckh.com.vn 2

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH

Công trình nghiên cứu “ Mô hình Temasek Holdings trong thực tiễn xây dựng Tổng

công ty SCIC Việt Nam” của chúng tôi gồm các nội dung chính sau đây:

1 Lời nói đầu

Nêu lên tính cấp thiết của đề tài trong nền kinh tế Việt Nam Đối tượng nghiên cứu là Tập đoàn Temasek Holdings trong khoảng thời gian từ 1974 đến 2007 và Tổng công ty SCIC từ khi thành lập năm 2005 đến nay Phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu cũng được đề cập trong phần này

2 Nội dung bao gồm 3 chương chính sau:

Chương I: Tập đoàn Temasek Holdings (Công ty vốn đầu tư Nhà nước) của Singapore Chương này bao gồm: tìm hiểu về Tập đoàn Temasek Holdings; đánh giá hoạt động của Tập đoàn Temasek Holdings và từ Temasek Holdings tới kinh nghiệm xây dựng một mô hình công

ty đầu tư vốn Nhà nước hiệu quả

Chương I: Tập đoàn SCIC (Tồng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước) của Việt Nam

Chương này bao gồm: tìm hiểu về Tập đoàn SCIC; đánh giá hoạt động của Tổng công ty SCIC

Chương III: Một số bài học kinh nghiệm từ Temasek Holdings nhằm thúc đẩy hoạt động của SCIC trong thời gian tới

Chương này bao gồm: mối liên hệ giữa Tập đoàn Temasek Holdings và Tổng công ty SCIC; bài học kinh nghiệm từ Temasek Holdings nhằm khắc phục nhược điểm của SCIC

3 Kết luận

Tổng kết lại các vấn đề đã đề cập và giải quyết trong phần nội dung Nêu ý nghĩa đóng góp của Công trình đối với thực tiễn Mở rộng vấn đề đối với hướng đi của các Danh nghiệp Nhà nước ở Việt Nam trong thời gian tới

http://svnckh.com.vn 3

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1.NICs: Các nước công nghiệp phát triển mới

2.DNNN: Doanh nghiệp Nhà nước

3.GDP: Tổng thu nhập quốc nội

4.GIC: Công ty Đầu tư Chính phủ của Singapore

5.SASAC: Uỷ ban giám sát và quản lý tài sản Nhà nước của Trung Quốc

6.Công ty TNHH: Công ty Trách nhiệm hữu hạn

7.WB: Ngân hàng Thế giới

8.ADB: Ngân hàng phát triển Á Châu

9.UBNN: Uỷ ban Nhân dân

10.NN: Nhà nước

http://svnckh.com.vn 4

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Số lƣợng các Công ty thành viên của Temasek Holdings tính đến năm 2007

Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia về Temasek Holdings

Bảng 2: Doanh thu hoạt động của Tập đoàn từ năm 2004 đến 2007

Nguồn: Group Financial Summary - Temasek Review 2007

Bảng 3: Sơ đồ bộ máy quản lý của SCIC

Nguồn:http://www.scic.vn/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=3&Itemid=

18

Bảng 4: Số lƣợng doanh nghiệp thành viên của SCIC tính đến ngày 31/12/2007

Nguồn: Website: www scic.vn

Bảng 5: Bảng cơ cấu đầu tƣ theo thành phần kinh tế và tỉ trọng của từng khu vực vào

GDP

Nguồn: Tổng cục thống kê, 2004 - Báo cáo chất lượng tăng trưởng kinh tế - Nguyễn Thị Tuệ

Anh, Lê Xuân Bá

http://svnckh.com.vn 5

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG I: TẬP ĐOÀN TEMASEK HOLDINGS CỦA SINGAPORE 3

I Tìm hiểu về Tập đoàn Temasek Holdings 3

1.1 Đặc điểm tập đoàn Temasek Holdings 3

1.2 Các hoạt động của Tập đoàn từ khi thành lập cho đến nay (1974-2007) 6

II Đánh giá hoạt động của Temasek Holdings 9

2.1 Những mặt hiệu quả 9

2.2 Những mặt chưa hiệu quả và cách giải quyết của Temasek Holdings 10

III Từ Temasek Holdings tới kinh nghiệm xây dựng một mô hình công ty đầu tư vốn Nhà nước hiệu quả 12

3.1 Độc lập hoá khỏi Nhà nước trong quá trình ra quyết định và cơ chế tự chịu trách nhiệm 12

3.2 Hoạt động theo kiểu tư nhân 14

3.3 Ban lãnh đạo có năng lực và không bị ràng buộc quyền lợi với Chính phủ 14

3.4 Nhận thức đúng đắn từ phía Chính phủ 16

CHƯƠNG II: TỔNG CÔNG TY SCIC CỦA VIỆT NAM 17

I Tìm hiểu về Tập đoàn SCIC 17

1.1 Tổng quan về SCIC 17

1.2 Đặc điểm của SCIC 20

1.3 Các hoạt động của SCIC từ khi thành lập đến nay (2005-2007) 23

II Đánh giá hoạt động của SCIC 26

2.1.Những đóng góp thiết thực cho nền kinh tế 27

2.2 Những vấn đề tồn tại chưa được giải quyết 31

CHƯƠNG III: MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ TEMASEK HOLDINGS NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG CỦA SCIC TRONG THỜI GIAN TỚI 35

I Mối liên hệ giữa Temasek Holdings và SCIC 35

http://svnckh.com.vn 6

1.1 Do sự tương đồng giữa SCIC với Temasek Holdings về mục tiêu, cách xây dựng và quản lý 36 1.2 Do hiệu quả của mô hình Temasek Holdings đã được chứng minh tại Singapore và ở một số quốc gia như Trung Quốc, Indonexia 36 1.3 Do yêu cầu cấp thiết về một SCIC hiệu quả đối với nền kinh tế 37 1.4 Một đặc điểm chung giữa Singapore và Việt Nam: Doanh nghiệp Nhà nước đóng vai trò đáng kể trong nền kinh tế 37

II Từ Temasek Holdings tới những khuyến nghị đối với SCIC Việt Nam 38 2.1 Phân định rõ chức năng Quản lý hành chính - kinh tế với chức năng Chủ sở hữu vốn của Nhà nước 38 2.2 Xây dựng cơ chế đầu tư hiệu quả, công khai minh bạch đối với các dự án đầu

tư 40 2.3 Hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật kinh tế nói riêng, tạo cơ

sở pháp lý phù hợp để công ty hoạt động 41 2.4 Tổ chức được bộ máy quản lý hiệu quả 45 KẾT LUẬN 49

http://svnckh.com.vn 1

LỜI NÓI ĐẦU

Việt Nam là một quốc gia đi theo con đường kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, doanh nghiệp vốn Nhà nước vẫn có ảnh hưởng khá lớn tới nền kinh tế Trong khi đó, hiện nay phần lớn những doanh nghiệp này hoạt động còn kém hiệu quả, gây nên những cản trở không nhỏ đối với nền kinh tế tiềm năng và đang phát triển với nhiều tham vọng như Việt Nam Hơn nữa nền kinh tế của chúng ta đã đi vào quỹ đạo chung của toàn thế giới sau khi gia nhập WTO, đồng nghĩa với việc mất đi sự bảo hộ đối với các doanh nghiệp trong nước và nguy cơ bị đào thải khỏi thị trường nếu không có hoặc khả năng cạnh tranh yếu Vậy nên cải cách lại hệ thống doanh nghiệp vốn Nhà nước để

có sức cạnh tranh thật sự trong một môi trường kinh tế mở là một việc làm vô cùng cần thiết nhưng cũng là yêu cầu cấp thiết đối với chính phủ và các cơ quan hữu quan của Việt Nam

Năm 2005 chính phủ phê duyệt việc thành lập Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (gọi tắt là SCIC) Tới đầu năm 2006 công ty này chính thức có những hoạt động đầu tiên Với tư cách là tổ chức chuyên kinh doanh vốn của Chính phủ, sự ra đời của SCIC nằm trong tiến trình cải cách kinh tế nói chung và cải cách doanh nghiệp nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn của Nhà nước SCIC cũng là đại diện duy nhất chủ sở hữu vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp, thực hiện quyền đầu tư tài chính, kinh doanh vốn theo những nguyên tắc, quy luật thị trường

Thực chất công ty SCIC được thành lập dựa trên mô hình công ty Temasek Holdings rất nổi tiếng và khá hiệu quả của Singapore Điều đó đã được chứng minh qua

sự tồn tại khá thuyết phục của tập đoàn Temasek Holdings và những đóng góp to lớn của

nó đối với nền kinh tế Singapore từ năm 1974 tới nay SCIC đang chập chững những bước đi đầu tiên với khát vọng sẽ là một Temasek Holdings của Việt Nam Liệu chúng ta

có thể biến điều đó thành hiện thực khi hoạt động của SCIC trong 2 năm vừa qua vẫn chưa có nhiều hứa hẹn, thậm chí còn gây ra những ngoại ứng tiêu cực? Thực tế này một vấn đề đặt ra là chúng ta nên học hỏi những gì và như thế nào để SCIC Việt Nam có thể

xã hội đang xảy ra và tác động trực tiếp đến cuộc sống của cả đất nước

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung phân tích vào đối tượng tập đoàn Temasek Holdings của Singapore từ 1974 đến 2007 và tập đoàn SCIC của Việt Nam từ khi có đề án thành lập vào năm 2005 đến nay

Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp phân tích,tổng hợp và so sánh để đưa ra những nhận định về 2 tập đoàn này.Đồng thời các phương pháp phân tích kinh tế,mô hình hóa phục vụ mục đích đánh giá và đưa ra các giải pháp phù hợp

http://svnckh.com.vn 3

CHƯƠNG I TẬP ĐOÀN TEMASEK HOLDINGS CỦA

SINGAPORE

I Tìm hiểu về Tập đoàn Temasek Holdings

Sau khi đất nước độc lập khỏi Malaysia, Thủ tướng Lý Quang Diệu đã nhận thức rất rõ rằng với một quốc gia nghèo tài nguyên thiên nhiên và diện tích nhỏ bé như Singapore thì đáp số cho bài toán kinh tế quốc gia sẽ là mấu chốt cho hoà bình và cuộc sống tốt đẹp của người dân Để thực hiện điều đó, ông và các cộng sự đầy nhiệt huyết đã vạch ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với quốc gia mình: đầu tư ra nước ngoài nhằm

mở rộng thị trường và giải quyết vấn đề tài nguyên Tuy nhiên sau khi đầu tư ra nước ngoài bắt đầu nở rộ thì yêu cầu về sự kiểm soát các công ty đầu tư đó lại xuất hiện - một công ty có thể giúp Chính phủ kiểm soát tốt hơn các nguồn lực đầu tư ra nước ngoài đồng thời phải đảm bảo tính hiệu quả về mặt kinh tế Singapore thành lập Tập đoàn Temasek Holdings, giao Tập đoàn này trách nhiệm làm chủ sở hữu và quản lý khoảng 30

vụ đầu tư khởi nghiệp Việc thành lập Temasek nhằm phục vụ yêu cầu tách biệt vai trò điều hòa và đề ra chính sách của Chính phủ khỏi vai trò kinh doanh Trải qua 34 năm hoạt động, nó đã khiến tất cả các quốc gia có mô hình kinh tế này hoặc có ý định thành lập mô hình kinh tế tương tự phải nghiên cứu học tập

1.1 Đặc điểm tập đoàn Temasek Holdings

1.1.1 Là Tập đoàn kinh doanh vốn đầu tư Nhà nước

Không giống như một số nước NICs (các nước công nghiệp phát triển mới) ở Châu Á, tuy Singapore là một nền kinh tế vô cùng năng động nhưng tư nhân không phải thành phần chủ chốt mà người ra quyết định lại là thành phần kinh tế Nhà nước

http://svnckh.com.vn 4

Temasek cũng là một trong những thành phần chủ chốt đó Sau khi thành lập, Temasek

đã thực sự lớn mạnh hơn rất nhiều so với ý định ban đầu, không những kiểm soát thị phần của mình trong phạm vi đất nước mà đã vươn bước chân khổng lồ ra khỏi biên giới Singapore, tới Châu Á và trên khắp thế giới Cổ phần và danh mục đầu tư năng động của Tập đoàn này chủ yếu trong những lĩnh vực sau: tài chính ngân hàng, bất động sản, xây dựng cơ sở hạ tầng, vận tải giao nhận, truyền thông - thông tin, giáo dục, hàng hoá tiêu dùng, năng lượng, kỹ thuật… Đây đều là những ngành chủ chốt, có tính chất quyết định đến nền kinh tế quốc gia Vậy nên họ không những có nhiệm vụ vi mô là thực hiện tốt công việc của mình mà còn có nhiệm vụ vĩ mô đối với tổng thể nền kinh tế Cho đến nay, sau bao thăng trầm thay đổi về cơ cấu tổ chức, trong khi Chính phủ nhiều nước trên thế giới đang loay hoay tìm cách tư hữu hóa các doanh nghiệp của mình, Temasek Holdings vẫn là một tổ chức danh tiếng có uy tín thuộc bộ phận đầu tư của Chính phủ Singapore và thuộc sở hữu của Bộ Tài chính

1.1.2 Kinh doanh theo kiểu tư nhân

Nếu loại trừ yếu tố Nhà nước trong số vốn đầu tư ra, thì Temasek không khác gì những công ty tư nhân khác Tuy toàn bộ vốn của Tập đoàn đều do Bộ Tài chính Singapore cấp và quản lý nhưng hoạt động của Công ty lại đi theo đường hướng như một công ty tư nhân Bằng chứng là ban giám đốc của Temasek đã thuyết phục các nhà đầu

tư nước ngoài rằng họ dù là công ty 100% vốn Nhà nước nhưng không làm theo cách Nhà nước và cũng không bị Nhà nước chi phối trong quá trình ra quyết định Đồng thời

trên trang web chính thức của mình, Temasek khẳng định: “Chúng tôi hoạt động hoàn toàn chỉ như một công ty vốn thương mại Các quyết định của Temasek đơn thuần dựa trên các mối quan tâm thương mại Cả Thủ tướng và Chính phủ Singapore đều không liên quan đến các quyết định đầu tư, rút vốn hoặc các hoạt động kinh doanh khác của chúng tôi” Cam kết và hành động của Temasek đã thuyết phục được giới doanh nghiệp

nước ngoài Ví dụ cụ thể là từ năm 2002 đến nay, Công ty đã mua được 1,5 tỷ đôla Mỹ

cổ phần của các ngân hàng Indonesia, Hàn Quốc và Ấn Độ, 5% cổ phần trong Telekom Malaysia, 62% cổ phần trong Global Crossing - một tập đoàn viễn thông Hoa Kỳ, và một

lượng lớn cổ phần trong Quintiles - một công ty dược Hoa Kỳ (Nguồn: Sài gòn Đầu Tư

http://svnckh.com.vn 5

Tài Chính số ra ngày 04/01/2008) Vậy nên hiện nay, cái tên Temasek đã được nhìn

nhận như một hình mẫu của công ty đầu tư Nhà nước nhưng hoạt động theo kiểu tư nhân Vào giữa năm 2007, Chính phủ Trung Quốc cũng thành lập một công ty đầu tư mà

họ gọi là “tương tự Temasek” Ngay cả ở những nước phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản

và các nước phương Tây, nơi mà thành phần tư nhân được coi là xương sống của nền kinh tế, Temasek cũng được mọi người công nhận về tính năng động và hiệu quả như một công ty tư nhân

1.1.3 Luôn theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận

Trong quá trình hoạt động, Temasek luôn đề cao tôn chỉ “ tối đa hoá lợi nhuận” cho công ty và các cổ đông Tối đa hoá lợi nhuận ở đây có nghĩa là kinh doanh hiệu quả trên từng lĩnh vực mà Temasek tham gia hoạt động trên thị trường và đạt lợi nhuận cao nhất có thể Thông qua việc nâng cao giá trị các khoản đầu tư trong danh mục, thước đo hiệu quả hoạt động của Temasek cũng chính là mức lợi tức do danh mục đầu tư mang lại Theo số liệu công bố, Temasek mang lại cho cổ đông (tính theo giá trị thị trường của danh mục đầu tư) mức lợi tức đầu tư bình quân khá ấn tượng 18%/năm trong vòng hơn

30 năm qua

Đến nay, Temasek đã có hơn 170.000 nhân viên với 32 công ty con, trong đó 9 công ty ở nước ngoài Trong nước, Temasek nắm giữ khoảng 1/5 tổng giá trị thị trường chứng khoán nội địa Trong số 10 công ty niêm yết lớn nhất của Singapore thì Temasek kiểm soát tới 7 công ty Tập đoàn này đang là cổ đông lớn nhất của Singapore Airlines – một trong những hãng hàng không hàng đầu thế giới Ngoài ra, trong danh sách địa chỉ đầu tư của Temasek còn có rất nhiều tập đoàn công nghiệp và dịch vụ lớn khác như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Sing Tel, Tập đoàn Kinh tế CMS, Tập đoàn Keppel hay Ngân hàng DBS, Tập đoàn Điện lực Singapore Power… Các công ty có Temasek là cổ đông đóng góp hơn 15% GDP của cả nước Cụ thể, từ số vốn ban đầu 354 triệu đôla Singapore nhận từ Bộ Tài chính, sau hơn 30 năm, hiện tổng giá trị danh mục đầu tư ròng của Temasek đạt 164 tỷ đôla Singapore Đây là một mức tăng trưởng mơ ước nhưng không dễ thực hiện đối với hầu hết các quỹ đầu tư trên thế giới

http://svnckh.com.vn 6

1.2 Các hoạt động của Tập đoàn từ khi thành lập cho đến nay (1974-2007)

Đầu thập niên 1960, Chính phủ Singapore đã mua một số cổ phiếu của các ngành đóng tàu và chế tạo trong nước Các cổ phần này do Bộ Tài chính nắm giữ và đó chính là tiền thân của Temasek Holdings Với khởi đầu khiêm tốn, đến nay phạm vi đầu tư chính của Temasek gần như bao trùm toàn bộ các lĩnh vực và các ngành kinh tế mũi nhọn của Singapore

1.2.1 Tình hình hoạt động từ năm 1974 đến 2007

Để hiểu hơn về Tập đoàn này, chúng tôi sẽ tóm tắt các hoạt động chính của Temasek Holdings từ năm 1974 cho đến năm 2007 và các số liệu liên quan đến tình hình kinh doanh của Công ty

Năm 2004

Lần đầu tiên sau 30 năm thành lập, vào ngày 12 tháng 10, Tập đoàn đã công khai tài chính để đáp ứng yêu cầu của luật pháp trong việc phát hành cổ phiếu của mình với lợi nhuận là 7.4 tỷ đôla Singapore trên tổng doanh thu 56.5 tỷ đôla Singapore (theo số liệu năm tài chính tính đến tháng 3 năm 2004) Báo cáo năm 2004 cho thấy Temasek

Năm 2005

Đây là năm diễn ra các thương vụ thâu tóm cổ phần của các công ty nước ngoài nhiều nhất và các phi vụ đầu tư lớn nhất trong lịch sử của Temasek, trong đó có thể kể đến các công ty: MPlant, NDLC-Ific Bank, Russian TeleSystems, Amtel Holland Holdings, Taiwan's Chang Hwa Commercial Bank, Chinatrust Financial Holding Co, China Construction Bank

Đây là năm mà lần đầu tiên giá trị danh mục đầu tư ròng của Temasek vượt ngưỡng

100 tỷ đôla Mỹ, được các tổ chức Standard & Poor’s và Moody’s xếp hạng AAA/Aaa, tức hạng tối ưu và gần tối ưu

Nguồn: Portfolio Highlights - Temasek Review 2007

1.2.2 Số lượng các Công ty thành viên và Công bố tài chính của Temasek Holdings

a) Số lượng các doanh nghiệp thành viên tính đến năm 2007

Bảng 1: Số lƣợng các Công ty thành viên của Temasek Holdings tính đến năm 2007

http://svnckh.com.vn 8

Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia về Temasek Holdings

b) Bản công bố doanh thu của Tập đoàn Temasek Holdings trong các năm từ 2004 đến

2007

Bảng 2: Doanh thu hoạt động của Tập đoàn từ năm 2004 đến 2007

Tính theo tỷ đôla Singapore Năm tài chính (tính đến 31 tháng 3 hàng năm)

Lợi nhuận từ các hoạt động tiếp

Nguồn: Group Financial Summary - Temasek Review 2007

II Đánh giá hoạt động của Temasek Holdings

2.1 Những mặt hiệu quả

2.1.1.Thành công về tính hiệu quả

Ước mong xây dựng một công ty đầu tư vốn Nhà nước thành công là khát khao của bất kỳ quốc gia nào nơi mà Chính phủ muốn áp dụng bàn tay can thiệp của mình vào thị trường một cách trực tiếp, nhanh chóng và hiệu quả Tuy nhiên, để đảm bảo được tính hiệu quả của riêng công ty đó mà vẫn không ảnh hưởng tới sự công bằng chung, đồng thời không gây những tác động xấu tới nền kinh tế bằng các chính sách một phía của mình, vốn chưa bao giờ là chuyện dễ dàng Ngoài Singapore, có rất nhiều các quốc gia Châu Á khác như Inđônêxia, Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia… hay thậm chí cả ở

http://svnckh.com.vn 10

cường quốc số một thế giới là Mỹ cũng mong muốn xây dựng một loại hình kinh tế thành công tương tự như Temasek Holdings Nhưng cho đến nay, cũng chỉ có một Temasek Holdings là thành công duy nhất Từ lâu Tập đoàn này được giới quan sát đem

ra làm khuôn mẫu cho hoạt động của các công ty đầu tư vốn Nhà nước trên toàn thế giới Với riêng Việt Nam, Temasek cũng là gợi ý và động lực cho sự ra đời của SCIC

2.1.2 Đóng góp vào sự phát triển của Singapore

Kể từ khi thành lập tới nay, Temasek Holdings đã chứng minh được vai trò và sự đóng góp to lớn của mình vào nền kinh tế quốc gia Singapore Nếu ở Hàn Quốc vào thời

kì đầu những năm 1950, các Cheabol dẫn dắt kinh tế đất nước đi lên (tất nhiên có sự bảo

hộ một phần của Nhà nước trong thời gian đầu), ở Nhật có các Tập đoàn tài phiệt Keiretsu làm đầu tầu cho nền kinh tế thì ở Singapore, Temasek Holdings đã đóng góp phần công sức to lớn đối với sự phát triển của quốc gia

Trong tổng thu nhập quốc nội, Temasek chiếm tỷ trọng không nhỏ Tính đến năm

2007, Tập đoàn đã nắm được tích sản lên tới 110 tỷ đôla Mỹ, đóng góp 15% GDP cho nền kinh tế Singapore Cánh tay dài của Temasek không chỉ dừng lại ở các nước đang phát triển Châu Á nữa mà bắt đầu vươn ra thị trường các nước phát triển như Nhật Bản, Canada, Mỹ…và không ngừng lớn mạnh

2.2 Những mặt chƣa hiệu quả và cách giải quyết của Temasek Holdings

2.2.1 Chưa tách hết được yếu tố Nhà nước ra khỏi Tập đoàn

Yếu tố Nhà nước ở Temasek được thể hiện rõ nhất qua sự ưu đãi đầu tư từ Chính phủ Nhiều khoản đầu tư tốt nhất trong danh mục đầu tư của Temasek là những công ty

có vị thế độc quyền hoặc hoạt động trong môi trường bảo hộ Hơn nữa việc đánh thuế của Nhà nước đối với Tập đoàn, nhất là đối với các lĩnh vực công nghệ mới thường là rất thấp Đây cũng được coi là một hình thức bảo hộ khác của Nhà nước Để khắc phục điều này, bà Ho Ching - Tổng Giám đốc điều hành quyết tâm thuyết phục các nhà đầu tư nước ngoài rằng họ dù là công ty 100% vốn Nhà nước nhưng không làm theo cách Nhà nước và cũng không bị Nhà nước chi phối Temasek nêu rõ nguyên tắc hoạt động hoàn

http://svnckh.com.vn 11

toàn chỉ như một công ty vốn thương mại với quyết định đơn thuần dựa trên các mối quan tâm thương mại, không bị tác động bởi Thủ tướng và Chính phủ Thế nhưng, để kiểm soát hoàn toàn việc tách bạch yếu tố Nhà nước nói trên là rất khó, bởi hình thức can thiệp có thể rất linh hoạt tinh vi, núp dưới các khoản ưu đãi đầu tư hay các công ty thành viên có vị thế độc quyền Tuy nhiên, không thể phủ nhận những cố gắng nỗ lực của Temasek để được nhìn nhận là một cá thể độc lập trong hoạt động kinh doanh của

mình

2.2.2 Quản lý vốn chưa minh bạch

Một công ty Nhà nước luôn vấp phải sự nghi ngờ từ phía dư luận và các đối tác rằng liệu có mục đích chính trị nào nằm sâu bên trong các dự án kinh doanh hay không? Thực tế Temasek đã thâu tóm rất nhiều cổ phần từ các công ty danh tiếng của nước ngoài, vậy nên sự lo lắng về tính thiếu minh bạch lại càng tăng Điều này có thể ảnh hưởng đến sự thuận lợi trong quá trình kinh doanh và tham vọng vươn ra khắp Châu Á của Tập đoàn này Trước tình hình đó, vào năm 2004, Temasek Holdings đã lần đầu tiên công bố báo cáo thường niên của mình ra công chúng nhằm chứng tỏ sự minh bạch trong quá trình quản lý vốn Bản công bố tài chính đó không những đã dập tắt đi tâm lý lo lắng của các nhà đầu tư mà còn giúp Temasek có thể phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế để có thể thực hiện chiến lược đầu tư mở rộng

Trên đây là hai trở ngại mà bất kỳ một công ty đầu tư vốn Nhà nước nào cũng sẽ vấp phải dù làm tốt hay không tốt Tuy nhiên đó là vấn đề mang tính bản chất chung cho tất cả các công ty Nhà nước, dù là Temasek Holdings, GIC(Công ty Đầu tư Chính phủ) của Singapore, SASAC (Uỷ ban giám sát và quản lý tài sản Nhà nước) của Trung Quốc, hay SCIC của Việt Nam đều phải đối mặt Vấn đề ở chỗ là tìm ra hướng giải quyết và cách xua tan những nghi ngờ đó bằng hiệu quả kinh doanh và thực hiện nghiêm túc các cam kết đã đề ra Temasek đã làm tốt điều đó bằng nỗ lực và khả năng của mình Đó là ý chí của một doanh nghiệp có tham vọng chính đáng mà bất kỳ ai cũng phải công nhận

Vì vậy, cần phải cân nhắc trước khi chỉ trích Temasek, bởi ngoài vấn đề mang tính khách quan khó tránh, nó còn được xây dựng như một mô hình tiên phong trong vai trò

http://svnckh.com.vn 12

công ty đầu tư vốn Nhà nước hoạt động theo kiểu tư nhân nên có những trở ngại nhất định Hai nhược điểm này của Temasek chính là kinh nghiệm quí báu để những công ty

có ý định tiếp bước phân tích suy xét để rút ra bài học

III Từ Temasek Holdings tới kinh nghiệm xây dựng một mô hình công ty đầu tư vốn Nhà nước hiệu quả

Thực tế đôi khi rất khó khăn để xác định rõ công ty đầu tư Nhà nước là thành phần kinh tế Nhà nước hay tư nhân Tình trạng có vẻ như lưỡng thể này sẽ gây không ít khó khăn cho loại hình công ty trên Bởi nếu thành công có thể sẽ bị dị nghị rằng vì là con đẻ của Chính phủ nên được hưởng những ưu đãi đặc biệt, còn nếu thất bại sẽ bị chê trách rằng đã phụ thuộc quá nhiều vào Nhà nước Vậy nên để thành công các công ty đầu tư vốn Nhà nước cần phải nỗ lực vô cùng Từ những quan sát ở trên, chúng tôi rút ra nhận định: Chính bởi những định chế hoạt động vô cùng hiệu quả cộng với sự lãnh đạo sáng suốt và nỗ lực không ngừng đã khiến Temasek có được kết quả như ngày hôm nay Dưới đây là những kinh nghiệm từ Temasek Holdings và một số công ty tương tự mà chúng tôi nghiên cứu và tổng hợp lại, coi như một dạng mô hình tham khảo cho các công ty đầu

http://svnckh.com.vn 13

quyết sách đúng đắn bởi công ty đã độc lập với Nhà nước trong quá trình ra quyết định

và nằm trong cơ chế tự chịu trách nhiệm với tất cả hành vi của mình

Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của Chính phủ trong việc tạo ra khung pháp lý

ưu tiên cho các công ty này bởi họ còn gánh vác thêm những trách nhiệm vĩ mô đối với

cả nền kinh tế Tuy nhiên cũng giống như một đứa trẻ, để chúng lớn khôn và trở thành người có ích thì cha mẹ phải có cách khuyến khích, ưu ái, nhưng lại phải để cho chúng biết cách độc lập và tự chịu trách nhiệm với những hành vi của mình Công ty đầu tư vốn Nhà nước chính là con đẻ của Nhà nước Tuy nhiên nếu vì điều đó mà trong quá trình ra quyết định cái bóng quá lớn của Nhà nước cứ thường trực trong họ thì quyết định được đưa ra sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi các chính sách phi kinh tế ít nhiều liên quan đến vấn

đề chính trị hoặc các mục đích của Nhà nước Nếu việc đó xảy ra, công ty đầu tư vốn Nhà nước sẽ chẳng còn ý nghĩa nào khác ngoài chức năng công cụ của Chính phủ Như đã nói ở trên, để con cái trưởng thành cha mẹ phải cho chúng cơ hội để thử nghiệm mình và tự chịu trách nhiệm với những gì chúng làm Đồng ý rằng các chính sách bảo hộ hay các chính sách ưu đãi là quyền mà công ty đầu tư Nhà nước được hưởng, nhưng điều đó chỉ nên áp dụng trong thời gian đầu thành lập Như các Cheabol ở Hàn Quốc, hay các Keiretsu của Nhật Bản, trong thời gian đầu họ cũng đã được hưởng những chính sách ưu đãi vô cùng đặc biệt nhưng sau đó Nhà nước rút dần bảo hộ và cuối cùng là rút hết, áp dụng cơ chế thưởng phạt rõ ràng Tuy rằng công ty đầu tư vốn Nhà nước khác các Chaebol hay Keiretsu nhưng đây lại là một phương pháp khá hay nên áp dụng Các công ty đầu tư vốn Nhà nước nên có tư tưởng độc lập và nhất thiết phải tự tạo

ý thức “tự làm tự chịu” đối với tất cả các thương vụ của mình Nhà nước cũng không nên can thiệp quá sâu vào sự thành bại của công ty Điều đó sẽ có tác dụng “bắt buộc” các công ty này nỗ lực vận động không ngừng để tránh rơi vào thất bại đồng thời thúc đẩy sự phát triển của chúng Chỉ những công ty tự cường, lớn lên bằng chính sức mạnh và nội lực của mình, mới đứng vững trước sóng gió thương trường và tăng trưởng bền vững Xét cho cùng công ty đầu tư vốn Nhà nước cũng chính là công ty đầu tư do Nhà nước bỏ vốn ra để đầu tư Và cho dù nó có theo đuổi những mục đích riêng tư nào đó

http://svnckh.com.vn 14

của Nhà nước thì trước hết nó phải là một công ty tạo ra lợi nhuận và có những tác động tích cực tới toàn bộ nền kinh tế quốc gia

3.2 Hoạt động theo kiểu tư nhân

Sẽ là thuận lợi nếu một công ty có mối quan hệ tốt với Chính phủ, tuy nhiên nếu công ty đầu tư vốn Nhà nước cũng mang theo những ý tưởng chính trị vào thì sẽ rất khó thành công Điều này là bởi vì những lí do khách quan liên quan đến các chính sách xã hội, đối ngoại Và dù sao Chính phủ cũng chỉ tốt nhất khi họ vạch ra những chính sách

vĩ mô còn việc thực thi các chính sách vi mô thì tư nhân vẫn là người làm tốt hơn cả Vậy nên các công ty đầu tư vốn Nhà nước khi đứng trên thương trường nên định hướng các hoạt động kinh doanh theo kiểu tư nhân để có hiệu quả tốt nhất Temasek Holdings

đã coi mình như một thành phần kinh tế tư nhân để cạnh tranh không mệt mỏi trên thương trường và gặt hái những thành công rực rỡ

Bất kỳ một công ty tư nhân nào trong quá trình kinh doanh của mình cũng hướng đến lợi nhuận Làm ăn theo kiểu tư nhân có nghĩa là tất cả những quyết định của công ty phải hướng đến tính hiệu quả kinh tế Đối với công ty đầu tư vốn Nhà nước cũng vậy Trên thương trường họ phải năng động như một công ty tư nhân nếu không muốn bị các đối thủ cạnh tranh lấn át và đè bẹp Vậy nên dù là công ty Nhà nước, khi quyết định kinh doanh cần phải xác định rõ mình là ai, phải làm gì để cạnh tranh với các đối thủ và phải hoạt động hiệu quả để tồn tại chứ không nên nằm chờ những ưu ái từ Chính phủ bởi điều

đó sẽ tiêu diệt chính bản thân họ Temasek Holdings cũng đã thành công khi họ có những hướng đi đúng đắn và tự lập khỏi Nhà nước

3.3 Ban lãnh đạo có năng lực và không bị ràng buộc quyền lợi với Chính phủ

Sự sống còn của các công ty đầu tư vốn Nhà nước không những quan trọng đối với riêng công ty đó mà còn ảnh hưởng đến Chính phủ cũng như nền kinh tế Thế nên việc điều hành một tập đoàn với những trọng trách và áp lực lớn, yêu cầu đối với những nhà quản lý cấp cao lại càng khắt khe hơn Lãnh đạo phải là những người thật sự có năng lực quản lý, năng lực chuyên môn vững vàng và ý thức trách nhiệm đối với toàn bộ vận

http://svnckh.com.vn 15

mệnh của công ty Và chìa khóa thành công của Temasek chính là do có sự lãnh đạo tốt với sự tiếp sức của một ban cố vấn quốc tế tên tuổi, trong đó có một Phó Chủ tịch của Tập đoàn Dịch vụ tài chính Merrill Lynch và một chủ tịch sáng lập của một tập đoàn tài chính Mỹ Merrill Lynch Lý do này có lẽ phần nào giải thích khả năng ra quyết định độc lập của bộ máy điều hành Temasek Họ là những người không bị Nhà nước tác động tới quyết định của mình, không có những tính cách mang hơi hướng chính trị và quyền lợi của họ không bị ràng buộc với Chính phủ Bộ máy của Temasek được lựa chọn kĩ càng

để đảm bảo không phải chịu bất cứ một áp lực nào trong quá trình ra quyết định, sao cho quyết định ấy chỉ hướng đến mục tiêu lớn nhất là lợi nhuận mà thôi

http://svnckh.com.vn 16

3.4 Nhận thức đúng đắn từ phía Chính phủ

Chính phủ nên suy nghĩ kĩ lưỡng trước khi ra quyết định thành lập một Tập đoàn vốn đầu tư Nhà nước về cả tính hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội Sau khi cân nhắc rõ ràng việc này, Chính phủ cần phải thấy rõ trách nhiệm và quyền hạn khi có ý định can thiệp vào hoạt động của công ty Họ nên có những nhận thức đúng về bản chất của một công ty Nhà nước là gì để có sự trợ giúp phù hợp nhưng không bóp méo quy luật thị trường hoặc gây ra những ngoại ứng tiêu cực đối với nền kinh tế Trong đó Nhà nước cần phân định rõ quyền sở hữu và quyền quản lý doanh nghiệp Để thực hiện ý tưởng trên tốt nhất là Chính phủ nên có những điều luật hay chính sách phù hợp để quản lý loại hình kinh tế này Bên cạnh đó Chính phủ cũng cần giới hạn rõ quyền hạn của mình đối với các doanh nghiệp thuộc mô hình trên

http://svnckh.com.vn 17

CHƯƠNG II TỔNG CÔNG TY SCIC CỦA VIỆT NAM

I Tìm hiểu về Tập đoàn SCIC

Tên gọi Tổng công ty SCIC xuất phát từ tiếng Anh - State Company of Investment and Commerce - Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước Nếu xét

về tên gọi dễ dàng nhận thấy có sự giống nhau giữa Temasek Holdings và SCIC Từ đó một câu hỏi đặt ra liệu SCIC có phải là bản sao của Temasek Holdings hay không?

Trước tình hình đa số các DNNN đều nhỏ, hiệu quả đầu tư thấp dẫn đến sự đầu tư dàn trải, thiếu tập trung gây lãng phí nguồn vốn Nhà nước và cơ chế quản lý chưa thực

sự đồng bộ với thị trường, vào đầu năm 2005, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt việc thành lập Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) Sự ra đời của SCIC nằm trong tiến trình cải cách kinh tế nói chung và cải cách doanh nghiệp nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn Nhà nước SCIC là đại diện duy nhất chủ sở hữu vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp, thực hiện quyền đầu tư tài chính, kinh doanh vốn theo những nguyên tắc và quy luật thị trường Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước được xem là giải pháp để tách cặp song sinh dính nhau lâu nay là quản lý Nhà nước ra khỏi quản lý kinh doanh nhằm mục đích kinh doanh đồng vốn Nhà nước có hiệu quả

1.1 Tổng quan về SCIC

1.1.1 Cơ sở pháp lí cho việc thành lập

SCIC được xây dựng dựa trên những nguồn luật sau đây:

1 Luật DNNN 2003 (điều 11, 21, 47, 60, 31, 63, 65, 68)

2 Luật Đầu tư 2005 (điều 68)

3 Quyết định số 151/2005/QĐ-TTg ngày 20/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ về

việc thành lập Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước

4 Quyết định số 152/2005/QĐ-TTg ngày 20/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ về

Bảng 3: Sơ đồ bộ máy quản lý

Nguồn:http://www.scic.vn/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=3&I temid=18

HỘI ĐỒNG

QUẢN TRỊ

BAN CHIẾN LƯỢC

CÁC UỶ BAN CHUYÊN TRÁCH

BAN TÀI CHÍNH

BAN TỔ CHỨC CÁN BỘ

BAN KIỂM SOÁT

CHI NHÁNH KHU VỰC PHÍA NAM

BAN KIỂM TOÁN NỘI BỘ BAN GIÁM ĐỐC

BAN ĐẦU TƯ

BAN PHÁP CHẾ

BAN KẾ TOÁN

BAN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

VĂN PHÒNG ĐIỀU HÀNH

CÁC CÔNG TY THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG TƯ VẤN

CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT

http://svnckh.com.vn 19

1.1.3 Qui định trong cơ cấu hoạt động

Gánh vác trọng trách nặng nề là tái cơ cấu, từ đó vực dậy những DNNN làm ăn kém hiệu quả, đồng thời cũng mang theo niềm hi vọng trở thành nhà đầu tư tin cậy của Chính phủ, SCIC có một bộ khung pháp lý tương đối qui mô cho hoạt động kinh doanh của mình Sau đây chúng tôi xin điểm ra một vài nét chính yếu làm cơ sở phân tích về sau

 Vai trò và vị thế

1 Đổi mới quan hệ giữa Nhà nước và DNNN trên nguyên tắc phân định tách quyền quản lí Nhà nước khỏi quyền quản lí kinh doanh Tách quyền chủ sở hữu vốn Nhà nước tại doanh nghiệp với quyền sử dụng vốn Nhà nước

2 Chuyển việc quản lí doanh nghiệp có vốn của Nhà nước từ phương thức hành chính sang phương thức kinh doanh vốn

3 Đổi mới cơ chế đầu tư kinh doanh vốn của Nhà nước vào các nghiệp vụ phù hợp với cơ chế thị trường, chuyển từ cơ chế bao cấp về vốn (cấp vốn không hoàn lại) sang hình thức đầu tư tài chính vào doanh nghiệp

4 Tạo công cụ để đẩy nhanh quá trình cải cách sắp xếp và chuyển đổi DNNN, thúc đẩy thị trường vốn và thị trường chứng khoán phát triển

5 Làm đầu mối để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tiếp cận các hỗ trợ của Nhà nước để chủ động trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới

 Chức năng, nhiệm vụ chủ yếu

1 Tiếp nhận và thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước đầu tư

2 Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước vào các ngành, lĩnh vực kinh tế trong nước và nước ngoài dưới hình thức

3 Thực hiện việc đầu tư và quản lí vốn đầu tư của Tổng công ty vào các lĩnh vực, ngành kinh tế quốc dân theo nhiệm vụ Nhà nước giao

4 Tổ chức huy động các nguồn vốn trong và ngoài nước để bổ sung vốn kinh doanh thông qua việc vay vốn, phát hành trái phiếu công ty, trái phiếu công trình, lập quỹ tín thác đầu tư theo qui định của pháp luật đối với công ty Nhà nước

 Vốn hoạt động

o Quyết định giảm bớt phần vốn của Tổng công ty tại doanh nghiệp khác thông qua việc chuyển nhượng vốn và bán cổ phần

2 Thủ tướng Chính phủ quyết định các trường hợp đầu tư sau:

o Mức đầu tư vượt thẩm quyền của Tổng công ty theo quy định của pháp luật

o Đầu tư vào các dự án, các lĩnh vực, địa bàn có rủi ro cao

o Đầu tư vào các dự án thuộc các ngành, lĩnh vực không có khả năng sinh lời cần có chính sách ưu đãi và sự hỗ trợ về tài chính của Nhà nước

 Tài chính của Tổng công ty

Là đơn vị hạch toán kinh tế độc lập, tự chủ về tài chính, thực hiện chế độ hạch toán

kế toán tập trung Chế độ kế toán, báo cáo kế toán, báo cáo tài chính, báo cáo thống kê

và thực hiện chế độ kiểm toán theo qui định Tổng công ty có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ về tài chính và được hưởng các chính sách ưu đãi theo qui định của pháp luật

1.2 Đặc điểm của SCIC

1.2.1 Là một công ty đầu tư vốn Nhà nước

http://svnckh.com.vn 21

SCIC là một tổ chức kinh tế đặc biệt của Nhà nước, thực hiện việc quản lí, đầu tư

và kinh doanh vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp, các lĩnh vực theo qui định của pháp luật SCIC ra đời là cả một quá trình nghiên cứu của Chính phủ trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm một số mô hình của các nước trong khu vực, trong đó có Temasek Holdings của Singapore Có thể nói, SCIC là một thử nghiệm cải cách trong phương thức quản lý DNNN, tách biệt chức năng thực hiện quyền chủ sở hữu với chức năng quản lý hành chính Sự ra đời của SCIC được kỳ vọng là sẽ chấm dứt tình trạng không xác định rõ ràng người đại diện sở hữu phần vốn Nhà nước tại các công ty cổ phần, giúp phần vốn này năng động và hiệu quả hơn Tổng công ty sẽ đồng thời là: đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại doanh nghiệp - nhà đầu tư chiến lược của Chính phủ - tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cho khách hàng liên quan đến quản lí và sử dụng vốn

1.2.2 Hoạt động vẫn phụ thuộc quá nhiều vào Chính phủ

Trong khoản 4 về quyền và nghĩa vụ của Tổng công ty có qui định: “Lựa chọn và quyết định lĩnh vực đầu tư và kinh doanh vốn theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm hiệu quả và khả năng sinh lời trong tương lai Trường hợp thực hiện các nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ giao, nếu không có hiệu quả thì được thực hiện các chính sách ưu đãi thích hợp và Nhà nước hỗ trợ về tài chính” Vậy phạm vi những lĩnh vực đầu tư Thủ

tướng Chính phủ có thể chỉ định cho SCIC là gì? Nếu không có giới hạn cho các nhiệm

vụ này, thì khả năng đầu tư cũng như chỉ định đầu tư tràn lan là rất có thể xảy ra Thực chất, trong hoạt động của SCIC, không có một cơ sở rõ ràng nào cho việc phân định: liệu khi nào thì Tổng công ty có thể toàn quyền sử dụng vốn theo nhận định của mình để kinh doanh có lãi, khi nào thì sẽ phải thực hiện các nhiệm vụ phi kinh tế của Nhà nước? Chính sự lỏng lẻo trong việc phân định quyền và nghĩa vụ sử dụng vốn đã tạo nên dư luận không hay về SCIC trong hành động đầu tư vào thị trường chứng khoán thời gian qua: đó là việc đầu tư nắm lấy cơ hội kinh doanh khi thị trường đi xuống hay đơn thuần

là việc cứu thị trường theo mệnh lệnh hành chính? Nếu là việc cứu thị trường chứng khoán (không thuộc thẩm quyền quyết định đầu tư vốn), đây đơn thuần là một mệnh lệnh hành chính, ai sẽ chịu trách nhiệm khi thị trường chứng khoán sụp đổ kéo phần vốn Nhà nước chìm theo? Mọi người vẫn còn rất e dè khi đánh giá mục đích trong mỗi thương vụ

và các điều luật còn sơ sài về SCIC cái bóng của Chính phủ vẫn còn quá lớn Nói cách khác, Chính phủ vẫn can thiệp vào hoạt động của Tổng công ty cho dù đã cho phép doanh nghiệp này tự thu, tự chi và tự chịu trách nhiệm trong quá trình kinh doanh Nó không những trói buộc doanh nghiệp vào những lề thói và tư duy trì trệ của cơ chế cũ mà còn tạo ra tâm lí ỷ lại trông chờ vào bầu sữa Nhà nước Phải chăng Chính phủ không thực hiện nghiêm túc cam kết này bởi SCIC không đáng tin cậy, hay thực ra việc thành lập SCIC không phải phục vụ mục đích giải quyết bài toán hiệu quả cho các công ty Nhà nước mà chủ yếu phục vụ cho các chính sách vĩ mô của Chính phủ khi họ không đủ năng lực kiểm soát thị trường?

1.2.3 Không đặt lợi nhuận làm mục tiêu đầu tiên

Trong bốn mục tiêu hoạt động của SCIC, mục tiêu đầu tiên là “Tăng trưởng đạt giá trị bền vững Đạt tỷ suất lợi nhuận lớn hơn chi phí vốn” Điều này cũng được Phó

Tổng giám đốc Lê Song Lai khẳng định rất nhiều lần trong các bài phát biểu trước báo giới Mục đích ban đầu khi thành lập Tổng công ty là cải cách lại cách làm ăn của các doanh nghiệp nói chung và chỉ dừng lại ở việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn của Nhà nước Nếu Temasek Holdings luôn có khát khao tạo ra lợi nhuận nhiều nhất thì SCIC chỉ dừng lại ở mức lợi nhuận lớn hơn chi phí bỏ ra

Đã là một công ty tham gia vào thị trường, lợi nhuận phải là mục tiêu lớn nhất và

đó cũng là một tiêu chí để đánh giá tình hình kinh doanh của công ty Vậy tại sao SCIC lại không đặt mục tiêu lợi nhuận lên đầu mà chỉ muốn dừng lại ở trên điểm hoà vốn? Nó nguy hiểm ở chỗ, suy nghĩ chỉ cần đạt tỉ suất lợi nhuận lớn hơn chi phí dễ dàng làm nảy sinh tâm lí thoả mãn và không tận dụng hết các nguồn lực của công ty, trong khi SCIC

http://svnckh.com.vn 23

được xây dựng như một mô hình đầu tàu để kéo các doanh nghiệp, đặc biệt là các DNNN đi lên Đồng thời, điều đó cũng có khả năng làm chệch hướng trong việc ra quyết định, cụ thể là công ty sẽ không đầu tư vì mục đích tối đa hoá lợi nhuận mà sẵn sàng phục vụ cho các mục đích phi kinh tế khác (miễn là SCIC nhận định rằng việc kinh doanh đó chỉ cần trên điểm hoà vốn là đủ) Có lẽ SCIC cần phải xác định lại tiêu chí cho mình, đó là lấy hiệu quả kinh doanh trên vốn làm trọng tâm, chứ không đơn thuần chỉ là bảo toàn vốn

1.3 Các hoạt động của SCIC từ khi thành lập đến nay (2005-2007)

Một số doanh nghiệp tiêu biểu có vốn đầu tư của SCIC bao gồm: Công ty cổ phần Đầu tư phát triển công nghệ (FPT), Công ty cổ phần Hàng không Châu Á Thái Bình Dương (Pacific Airlines), Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk), Tổng công ty Bảo Minh, Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex)…

Bảng 4: Số lƣợng doanh nghiệp thành viên của SCIC tính đến ngày 31/12/2007 Dịch vụ tài chính Số lƣợng