Chính quyền cấp xã có chức năng: Bảo đảm việc chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quyết định của chính quyền Nhà nước cấp trên; quyết định v
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM –––––––––––––––––––
NGUYỄN XUÂN CƯỜNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CẤP XÃ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ -
KỸ THUẬT ĐIỆN BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2014
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM –––––––––––––––––––
NGUYỄN XUÂN CƯỜNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CẤP XÃ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ -
KỸ THUẬT ĐIỆN BIÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nông Khánh Bằng
THÁI NGUYÊN - 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các
số liệu trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng, các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác
Thái Nguyên, ngày 19 tháng 4 năm 2014
Tác giả
Nguyễn Xuân Cường
Trang 4LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nông Khánh Bằng – thầy giáo
trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Tâm lý - Giáo dục và các thầy cô giáo khoa Sau Đại học, trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã động viên, hướng dẫn, đóng góp ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn
Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn BGH, các phòng, ban, khoa,
các giáo viên và học sinh sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên đã nhiệt tình giúp đỡ trong việc nghiên cứu thực tế, cung cấp số liệu, tài
liệu và nhiều thông tin hữu ích liên quan đến luận văn
Cuối cùng, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình và người thân, bạn
bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện để tác giả có thể hoàn thành luận văn
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, mặc dù bản thân đã rất cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn quan tâm góp ý để luận văn hoàn thiện hơn
Thái Nguyên, ngày 19 tháng 4 năm 2014
Tác giả
Nguyễn Xuân Cường
Trang 5MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục các chữ viết tắt iv
Danh mục các bảng v
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Các phương pháp nghiên cứu 3
7 Phạm vi nghiên cứu 4
8 Kết cấu của luận văn 4
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ 5
1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu 5
1.2 Một số khái niệm công cụ 7
1.2.1 Khái niệm về quản lý 7
1.2.2 Khái niệm về quản lý giáo dục 8
1.2.3 Khái niệm về bồi dưỡng 9
1.2.4 Khái niệm cán bộ cấp xã 9
1.2.5 Khái niệm công chức cấp xã 10
1.2.6 Bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã 10
1.2.7 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã 10
1.2.8 Đặc điểm của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã 10
1.3 Vị trí, chức trách, nhiệm vụ của cán bộ cấp xã 11
Trang 61.3.1 Vị trí của cán bộ cấp xã 11
1.3.2 Chức trách, nhiệm vụ của cán bộ cấp xã 11
1.4 Vị trí, chức trách, nhiệm vụ của công chức cấp xã 16
1.4.1 Vị trí của công chức cấp xã 16
1.4.2 Chức trách của công chức cấp xã 16
1.4.3 Nhiệm vụ của công chức cấp xã 16
1.5 Tiêu chuẩn của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã 17
1.6 Chiến lược về bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã 23
1.6.1 Tiêu chuẩn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã 24
1.6.2 Nội dung, chương trình bồi dưỡng 31
1.6.3 Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng 32
1.6.4 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã 33
1.6.4.1 Quản lý lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng 33
1.6.4.2 Quản lý việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng 34
1.6.4.3 Quản lý phương pháp và hình thức hoạt động bồi dưỡng 35
1.6.4.4 Quản lý việc kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng 35
1.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức 35
1.7.1 Những yếu tố chủ quan 35
1.7.2 Những yếu tố khách quan 36
Kết luận chương 1 38
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT ĐIỆN BIÊN 39
2.1 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Điện Biên 39
2.2 Một vài nét về Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên 42
2.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển 43
Trang 72.2.2 Sứ mạng, tầm nhìn, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trách nhiệm
của Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên 44
2.2.2.1 Sứ mạng 44
2.2.2.2 Tầm nhìn 45
2.2.2.3 Chức năng của trường 45
2.2.2.4 Nhiệm vụ của trường 45
2.3 Đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng ở Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên từ 2010 đến 2013 47
2.3.1 Kết quả bồi dưỡng năm 2010 47
2.3.2 Kết quả bồi dưỡng năm 2011 48
2.3.3 Kết quả bồi dưỡng năm 2012 49
2.3.4 Kết quả bồi dưỡng năm 2013 49
2.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả bồi dưỡng 51
2.5 Thực trạng về công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng CB, CC cấp xã ở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên 52
2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng ở Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên 55
2.6.1 Mặt mạnh 55
2.6.2 Mặt hạn chế 56
2.6.3 Nguyên nhân của những mặt mạnh 57
2.6.4 Nguyên nhân của những hạn chế 58
Kết luận chương 2 61
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT ĐIỆN BIÊN 63
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 63
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 63
Trang 83.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 63
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 64
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho đội ngũ cán bộ công chức cấp xã ở trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật -Điện Biên trong giai đoạn hiện nay 64
3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ quản lý, giảng viên nhà trường về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ công chức cấp xã tỉnh Điện Biên 64
3.2.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo đổi mới nội dung chương trình và phương pháp bồi dưỡng 67
3.2.3 Biện pháp 3: Tăng cường kiếm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng 70
3.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng; duy trì, bổ sung chế độ chính sách khuyến khích giảng viên, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm 71
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý đề xuất 73
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 74
Kết luận chương 3 77
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78
1 Kết luận 78
2 Khuyến nghị 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCHTW : Ban chấp hành trung ương Đảng BGH : Ban giám hiệu
CBCC : Cán bộ công chức CBQL : Cán bộ quản lý
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) có vị trí rất quan trọng trong
hệ thống chính quyền bốn cấp của nước ta hiện nay, vấn đề này được Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi tại điều 118 Chính quyền cấp xã có chức năng: Bảo đảm việc chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quyết định của chính quyền Nhà nước cấp trên; quyết định và đảm bảo thực hiện các chủ trương, biện pháp để phát huy mọi khả năng và tiềm năng của địa phương về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trong xã và làm tròn nghĩa
vụ của địa phương với Nhà nước
Nhiệm vụ của chính quyền cấp xã được quy định trong Hiến pháp và Luật tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các cấp Sự vững mạnh của chính quyền cấp xã là nền tảng cho sự vững mạnh của hệ thống chính quyền trong cả nước và ngược lại Khâu quan trọng quyết định sự vững mạnh của hệ thống chính quyền cơ sở phải nói đến khâu cán
bộ, hay nói cách khác cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là then chốt trong công tác xây dựng Đảng, trung tâm trong kiện toàn hệ thống Nhà nước Cán bộ, công chức cấp xã là những người gần dân nhất, trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, hàng ngày triển khai, hướng dẫn, vận động nhân dân thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên chính quyền cấp trên những kiến nghị, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân
Vì vậy, chất lượng hoạt động của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị ở cơ sở, tác động trực tiếp đến sự nghiệp cách mạng và đổi mới của Đảng và Nhà nước
Trang 12Cán bộ là một yếu tố quan trọng nhất trong việc xây dựng và củng cố chính quyền cấp xã vững mạnh Đồng thời muốn xây dựng và củng cố chính quyền cấp xã vững mạnh thì phải xây dựng cán bộ, công chức có đủ năng lực và phẩm chất để thực hiện sự nghiệp đổi mới mà Đảng ta đã khởi xướng
“Xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tuỵ với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không
ức hiếp dân; trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở” [17]
Nghị định số 112/2011/NĐ-CP của Chính phủ ngày 05 tháng 12 năm
2011 Về công chức xã, phường, thị trấn;
Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30 tháng 10 năm 2012 của Bộ Nội
vụ hướng dẫn thực hiện Nghị định số 112/2011/NĐ-CP của Chính phủ về cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn;
Nghị định số 29/2013/NĐ-CP, ngày 08 tháng 04 năm 2013 của Chính phủ về chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn;
Trong những năm qua, cấp uỷ và chính quyền tỉnh Điện Biên đã quan tâm tới công tác cán bộ, nhưng thực tế năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức đang còn thấp, nhất là năng lực quản lý nhà nước của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của Tỉnh, do tỉnh Điện Biên còn thiếu hệ thống giải pháp đồng bộ về nâng cao năng lực
Xuất phát từ những lý do trên, việc nghiên cứu “Quản lý hoạt động
bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên” là rất cấp thiết và có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và
thực tiễn
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích đề xuất các biện pháp Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã ở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
Trang 13thuật Điện Biên (Giai đoạn 2010 – 2015) góp phần nâng caochất lượng cán
bộ, công chức cấp xã của tỉnh Điện Biên
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: quản lý hoạt động bồi dưỡng CB, CC cấp xã 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng CB, CC
cấp xã
4 Giả thuyết khoa học
Chất lượng đội ngũ CB, CC cấp xã sẽ được nâng cao, nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt đông bồi dưỡng một cách khoa học phù hợp với thực tiễn và thực hiện một cách đồng bộ
Công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC cấp xã ở tỉnh Điện Biên hiện nay còn nhiều hạn chế, nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt đông bồi dưỡng thì chất lượng sẽ được nâng cao
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng CB, CC cấp xã trong giai đoạn hiện nay
5.2 Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng CB, CC cấp xã trên địa bàn tỉnh Điện Biên
5.3 Đề xuất biện pháp Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ cấp xã ở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên
5.4 Tổ chức khảo nghiệm để đánh giá tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp đề xuất
6 Các phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích tổng hợp,
phân loại các tài liệu lý luận và các văn bản pháp lý có liên quan đến vấn đề nghiên cứu nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài
6.2 Nhóm nghiên cứu phương pháp thực tiễn: Phương pháp quan
sát, phương pháp trò chuyện, phỏng vấn, phương pháp điều tra, phương pháp chuyên gia
Trang 146.3 Phương pháp bổ trợ: Sử dụng toán thống kê để sử lý kết quả
nghiên cứu
7 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu biện pháp quản lý các hoạt động bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Điện Biên
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC CẤP XÃ
1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu
Vấn đề bồi dưỡng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức đã được nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu và nhiều công trình khoa học cũng
đã nghiên cứu vấn đề này dưới nhiều gốc độ khác nhau Có thể liệt kê một số công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực trên như sau:
Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm chủ biên: Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;
Hồ Văn Thông: "Tình hình các tổ chức chính trị ở nông thôn nước ta" được in trong cuốn sách "Kinh tế xã hội nông thôn Việt Nam ngày nay", tập
2, Nxb Tư tưởng văn hóa, Hà Nội 1991;
Lê Đình Chếch: "Về nhà nước xã hội chủ nghĩa và công tác cán bộ chính quyền cấp xã ở Hải Hưng", Luận văn Th.s triết học, Hà Nội, 1994; Nguyễn Thị Hải: "Về đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã ở Thái Bình trong điều kiện cải cách nền hành chính nhà nước", Hà Nội, 2001
Trong điều kiện cải cách hành chính nhà nước, vấn đề cán bộ, công chức chính quyền cấp xã được đặc biệt quan tâm Một số đề tài khoa học, công trình nghiên cứu đề cập trực tiếp đến vấn đề này và hoàn chỉnh hơn Bùi Tiến Quý "Một số vấn đề về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong giai đoạn hiện nay ở nước ta", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2000;
Trang 16Thang Văn Phúc và TS Chu Văn Thành đồng chủ biên: "Chính quyền cấp xã và quản lý nhà nước cấp xã" của Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước, Ban Tổ chức Cán bộ chính phủ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000; Nguyễn Ngọc Hiến chủ biên "Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam" của Học viện Hành chính Quốc gia, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2001;
Nguyễn Văn Sáu và giáo sư Hồ Văn Thông chủ biên: "Cộng đồng làng
xã Việt Nam hiện nay" của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2001;
Nguyễn Văn Sáu và GS Hồ Văn Thông chủ biên: "Thực hiện quy chế dân chủ và xây dựng chính quyền cấp xã ở nước ta hiện nay", Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003; Dương Hương Sơn, Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay, Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2004;
Ngoài ra, một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các Tạp chí Thông tin Chính trị học, Tạp chí Quản lý nhà nước, Nhà nước pháp luật như:
Lê văn Hòe: "Về hoàn thiện tổ chức bộ máy hệ thống chính trị ở các tỉnh miền núi ", Đề tài độc lập cấp nhà nước: "Các giải pháp đổi mới hoạt động của hệ thống chính trị các tỉnh miền núi", Hà Nội, 2002;
Hà Quang Ngọc: Đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở: Thực trạng và giải pháp, Tạp chí Cộng sản số 2/1999;
Vũ Huy Từ: Một số giải pháp tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ cơ
sở, Tạp chí Quản lý nhà nước số 5/2002;
Nguyễn Đăng Dung: "Tổ chức chính quyền nhà nước ở địa phương", Nxb Đồng Nai, 1997;
Trang 17Hà Quang Ngọc: Đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở: thực trạng và giải pháp, Tạp chí Cộng sản số 2/1999;
Vũ Huy Từ: Một số giải pháp tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ cơ
1.2 Một số khái niệm công cụ
1.2.1 Khái niệm về quản lý
Quản lý là hoạt động đặc biệt, là yếu tố không thể thiếu được trong đời sống XH, gắn liền với quá trình phát triển, đặc biệt trong XH phát triển như hiện nay thì quản lý có vai trò rất lớn Có nhiều cách tiếp cận quản lý khác nhau, ở mỗi cách tiếp cận, có những cách định nghĩa khác nhau:
“Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học”
“Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý hay tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng) quản
Trang 18lý về các mặt chính trị, văn hoá, XH, KT bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng”
Theo quan điểm của lý thuyết hệ thống: Quản lý là phương thức tác động có chủ định của chủ thể quản lý lên hệ thống bao gồm hệ các quy tắc ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thống nhằm duy trì tính trội hợp lý của cơ cấu và đưa hệ sớm đạt mục tiêu
Quản lý được hiểu ở những góc độ khác nhau, song vẫn được thống
nhất: là hoạt động có ý thức của chủ thể quản lý nhằm điều khiển tác động lên đối tượng, khách thể quản lý để đạt được mục tiêu quản lý
1.2.2 Khái niệm về quản lý giáo dục
Có nhiều nghiên cứu về quản lý GD, hiện nay các ý kiến cơ bản đồng nhất nhau về khái niệm quản lý GD:
“Quản lý khoa học hệ thống GD có thể xác định như là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và định hướng của chủ thể quản lý ở cấp độ khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ đến trường, các cơ sở
GD khác) nhằm mục đích đảm bảo GD XH chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, trên cơ
sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của chủ nghĩa XH, cũng như quy luật của quá trình GD, của sự phát triển thể lực, tâm lý trẻ thiếu niên và thanh niên"
“Quản lý GD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp với quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý GD của Đảng Thực hiện được các tính chất của nhà trường
XH chủ nghĩa, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, GD thế hệ trẻ, đưa
hệ thống GD đến mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất"
Từ những khái niệm khác nhau về quản lý GD ta có thể khái quát:
Trang 19việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa học nhằm đạt được những mục tiêu đề ra
Dựa vào phạm vi quản lý, người ta chia quản lý GD thành hai loại:
- Quản lý hệ thống GD: Quản lý GD được diễn ra ở tầm vĩ mô, trong phạm vi toàn quốc, trên địa bàn lãnh thổ địa phương (tỉnh, thành phố)
- Quản lý nhà trường: Quản lý GD ở tầm vi mô trong một đơn vị, một
cơ sở GD
1.2.3 Khái niệm về bồi dưỡng
Theo nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 03/3/2010 của Chính phủ:
- Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc
- Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc theo chương trình quy địnhcho từng chức vụ lãnh đạo, quản lý
- Bồi dưỡng theo vị trí việc làm là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công việc được giao
Trang 201.2.5 Khái niệm công chức cấp xã
Cán bộ công chức cấp xã là công dân Việt Nam, được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; gồm những người có một trong các chức danh sau: Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã); Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hoá - xã hội
(Luật 22/2008/QH12; Nghị định 92/2009/NĐ-CP ngày 26/10/2009)
1.2.6 Bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
Bồi dưỡng CB, CC cấp xã là hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch nhằm cung cấp cho họ những kiến thức, kỹ năng và phẩm chất đạt các tiêu chuẩn cụ thể mà Chính phủ và Bộ Nội vụ đã quy định; giúp họ có điều kiện thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao
Bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã là hoạt động nhằm duy trì, làm tăng thêm lượng kiến thức, kỹ năng chuyên môn và khả năng tư duy mới để giúp họ thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao
1.2.7 Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
Là công tác tổ chức, điều hành hoạt động bồi dưỡng CB, CC cấp xã theo quy hoạch, kế hoạch của hệ thống các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm
vụ này theo đúng các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành
1.2.8 Đặc điểm của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
- Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là người đại diện cho quần chúng nhân dân lao động ở cơ sở Vì vậy cán bộ, công chức luôn bám sát dân, gần dân, lắng nghe ý kiện nguyện vọng của nhân dân từ đó có những cách thức tiến hành công việc phù hợp và đảm bảo cho lợi ích chính đáng của nhân dân
Trang 21- Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là người trực tiếp giải quyết tất
cả các yêu cầu, quyền lợi chính đáng từ nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Là những người trực tiếp đưa những đường lối chính sách của Đảng, pháp lụât của nhà nước tới nhân dân
- Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là những người xuất phát từ cơ
sở (người của địa phương) họ vừa trực triếp tham gia lao động lao động sản xuất, vừa là người đại diện cho nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước, giải quyết các công việc của nhà nước Do đó xét ở khía cạnh nào đó cán bộ, công chức cấp xã bị chi phối, ảnh hưởng rất nhiều bởi những phong tục tập quán làng quê, những nét văn hóa bản sắc riêng đặc thù của địa phương, của dòng họ
- Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã do dân bầu ra (có nơi chiếm 60%) chính vì vậy số lượng thường xuyên bị biến động do hết nhiệm kỳ nhân dân lại bầu những đại diện mới
- Cán bộ, công chức cấp xã cả nước hiện nay rất đông ( gần bằng số lượng cán bộ, công chức hành chính của trung ương và 64 tỉnh thành cộng lại) Tuy nhiên về chất lượng lại rất yếu, độ tuổi tương đối già, chính vì vậy
nó là những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả giải quyết công việc không cao
Trang 22Thứ nhất, đối với Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chi uỷ, Thường trực Đảng uỷ xã, phường, thị trấn:
a) Chức trách: là cán bộ chuyên trách công tác Đảng ở Đảng bộ, chi bộ (nơi chưa thành lập Đảng bộ) xã, phường, thị trấn, có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt dộng thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, chi bộ, cùng tập thể Đảng uỷ, chi uỷ, cùng tập thể đảng uỷ, chi uỷ lãnh đạo toàn diện đối với hệ thống chính trị ở cơ sở trong việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước trên địa bàn xã, phường, thị trấn
b) Nhiệm vụ của Bí thư Đảng uỷ:
+ Nắm vững Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết và chỉ thị của cấp trên
và chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ, chi bộ cấp mình; nắm vững nhiệm vụ trọng tâm, giải quyết có hiệu quả các công việc đột xuất; nắm chắc và sát tình hình Đảng bộ, tổ chức Đảng trực thuộc và của nhân dân trên địa bàn; chịu trách nhiệm chủ yếu về các mặt công tác của Đảng bộ
+ Chủ trì cuộc họp của Ban chấp hành , Ban thường vụ và chỉ đạoviệc chuẩn bị xây dựng nghị quyết của Đảng bộ, của Ban chấp hành, Ban thường
vụ và tổ chức chỉ đạo thực hiện thắng lợi các nghị quyết đó
+ Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động và giữ vai trò trung tâm đoàn kết giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị ở xã, phường, thị trấn
+ Lãnh đạo, kiểm tra việc tổ chức thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, của Đảng bộ, của Ban chấp hành và Ban thường vụ Đảng uỷ
c) Nhiệm vụ của Phó Bí thư, Thường trực Đảng uỷ:
+ Giúp Bí thư đảng bộ chuẩn bị nội dung các cuộc họp và dự thảo nghị quyết của Ban chấp hành, Ban Thường vụ về các mặt công tác của đảng bộ
Trang 23+ Tổ chức việc thông tin tình hình và chủ trương vủa Ban chấp hành, ban chấp hành, Ban thường vụ cho các Uỷ viên Ban chấp hành và tổ chức đảng trực thuộc
+ Tổ chức kiểm tra việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp uỷ cấp trên, của Ban chấp hành và Ban thường vụ
Thứ hai, đối với chủ tịch UBMTTQVN, Bí thư ĐTNCS HCM, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ, Chủ tịch Hội Nông dân, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh:
a) Chức trách: là cán bộ chuyên trách đứng đầu UBMTTQVN và các đoàn thể chính trị - xã hội ở xã, phường, thị trấn; chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của điều lệ của
tổ chức đoàn thể, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước
b) Nhiệm vụ:
+ Chuẩn bị nội dung triệu tập và chủ trì các kì họp của tổ chức mình + Cùng tập thể Ban thường trực (Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc), Ban thường trực (4 đoàn thể) xây dựng chương trình kế hoạch công tác, hướng dẫn hoạt động đối với Ban Công tác mặt trận, các chi hội đoàn thể ở thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố
+ Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể cùng cấp vận động, hướng dẫn cán bộ, đoàn viên, hội viên tổ chức mình, các tầng lớp nhân dân tham gia thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng, hiệp thương bầu cử xây dựng chính quyền thực hiện quy chế chủ tại xã, phường, thị trấn và các phong trào thi đua của tổ chức mình theo chương trình, nghị quyết của tổ chức chính trị - xã hội cấp trên tương ứng đề ra
+ Tổ chức, chỉ đạo việc học tập chủ trương, đường lối, chính sách của đảng và pháp luật của Nhà nước; các chủ trương nghị quyết đối với đoàn viên, hội viên của tổ chức mình
Trang 24+ Chỉ đạo việc lập kế hoạch kinh phí, chấp hành , quyết toán kinh phí hoạt động và quyết định phân bố kinh phí hoạt động do Nhà nước cấp cho tổ chức mình
+ Tham mưu đối với các cấp uỷ Đảng ở xã, phường, thị trấn trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ của tổ chức mình
+ Bám sát hoạt động các phong trào, định kì tổ chức kiểm tra, đánh giá
và báo cáo với cấp uỷ cùng cấp và các tổ chức đoàn thể cấp trên về hoạt động của tổ chức mình
+ Chỉ đạo việc xây dựng quy chế hoạt động của Ban Thường vụ, Ban chấp hành cấp cơ sở tổ chức mình; chỉ đạo hoạt động của Ban thường vụ, Ban chấp hành đảm bảo theo đúng quy chế đã được xây dựng
Thứ ba, đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân
a) Chức trách: là cán bộ chuyên trách của HĐND cấp xã, phường, thị trấn, chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của HĐND cấp xã, đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã, phường, thi trấn
b) Nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng nhân dân:
+ Triệu tập, chủ toạ các kì họp của HĐND, phối hợp với UBND trong việc chuẩn bị kì họp HĐND; chủ trì trong việc tham gia xây dựng nghị quyết của HĐND
+ Giám sát, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết của HĐND + Tổ chức tiếp dân, đôn đốc, kiểm tra việc giải quyết các kiến nghịm khiếu nại, tố cáo của nhân dân
+ Giữ mối quan hệ với đại biểu HĐND, phối hợp công tác với UBMTTQVN cùng cấp, thông báo hoạt động của HĐND với UBMTTQVN
Trang 25+ Chủ trì và phối hợp với UBND trong việc đưa ra quyết định bãi nhiệm đại biểu HĐND theo đề nghị của UBMTTQVN cùng cấp
c) Nhiệm vụ của Phó Chủ tịch HĐND:
Căn cứ vào nhiệm vụ của chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND tổ chức thực hiện các nhiệm vụ do Chủ tịch HĐND phân công cụ thẻ và thay mặt Chủ tịch HĐND giải quyết công việc khi Chủ tịch HĐND vắng mặt
Thứ tư, đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân
a) Chức trách: là cán bộ chuyên trách lãnh đạo UBND cấp xã, chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động của UBND và hoạt động quản lý Nhà nước đối với các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng
đã được ophaan công rên địa bàn xã, phường, thị trấn
b) Nhiệm vụ của Chủ tịch UBND:
Lãnh đạo phân công công tác của UBND, các thành viên UBND, công tác chuyên môn thuộc UBND cấp xã, gồm:
- Tổ chức chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra đối với công tác chuyên môn thuộc UBND trong việc thực hiện chính sách, pháp luật của cơ quan Nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND và các quyết định của UBND xã, phường, thị trấn
- Quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND cấp xã, tham gia quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền tập thể UBND
- Áp dụng các biện pháp cải tiến lề lối làm việc, quản lý và điều hành
bộ máy hành chính ở xã, phường, thị trấn hoạt động có hiệu quả
- Ngăn ngừa, đấu tranh chống biểu hiện tiêu cực trong cán bộ công chức Nhà nước và trong bộ máy chính quyền địa phương cấp xã; tiếp dân, xét và giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân theo quy định của pháp luật; giải quyết và trả lời các kiến nghị của UBMTTQVN và các đoàn thể nhân dân ở xã, phường, thị trấn
Trang 26- Trực tiếp quản lý, chỉ đạo thực hiện một số nhiệm vụ theo quy định của pháp luật
- Tổ chức quản lý, điều hành hoạt động của trưởng, phó thôn, tổ dân phố theo quy định của pháp luật
- Báo cáo công tác trước HĐND cùng cấp và UBND cấp trên
- Triệu tập, chủ toạ phiên họp của UBND xã, phường, thị trấn
- Thực hiện việc bố trí sử dụng, khen thưởng, kỉ luật CB, CC cơ sở theo sự phân cấp quản lý
- Đình chỉ hoặc bãi bỏ quy định trái pháp luật của trưởng thôn, tổ dân phố c) Nhiệm vụ của Phó Chủ tịch UBND:
Tổ chức quản lý, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ theo khối công việc (khối kinh tế - tài chính, khối văn hoá - xã hội…) của UBND do Chủ tịch UBND phân công và những việc do Chủ tịch UBND uỷ nhiệm khi Chủ tịch UBND
1.4.3 Nhiệm vụ của công chức cấp xã
Các công chức cấp xã có hiệm vụ tham mưu và giúp UBND cấp xã vận dụng chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, xây dựng, chỉ
Trang 27đạo,diều hành thực hiện kế hoạch công tác chuyên môn các lĩnh vực theo quy định của pháp
1.5 Tiêu chuẩn của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
Tiêu chuẩn cán bộ, công chức là vấn đề rất quan trọng trong công tác cán bộ Đó là cơ sở để tiến hành tổ chức, xem xét, đánh giá, lựa chọn, bố trí sắp xếp và sử dụng cán bộ; đó cũng là cơ sở để bản thân mỗi người cán bộ phấn đấu, tự rèn luyện, hoàn thiện mình Chủ nghĩa Mác - Lênin đòi hỏi cán
bộ phải là người "Có nhiều trí tuệ hơn một chút, nhiều sự phân minh trong tư tưởng hơn một chút… và kiến thức rộng" và yêu cầu người cán bộ "Không nấp sau một chế độ quan liêu giấy tờ, không ngại thừa nhận những sai lầm của mình bằng cách sửa chữa những sai lầm ấy"
Trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vị trí, vai trò của người cán bộ, đồng thời cũng đòi hỏi ở người cán bộ phải có những tiêu chuẩn nhất định, phải tự giác rèn luyện mình về mọi mặt, không ngừng nâng cao phẩm chất, năng lực để xứng đáng với vị trí, vai trò của mình Đưa ra những tiêu chuẩn đó đối với cán bộ là Hồ Chí Minh xuất phát từ những yêu cầu khách quan của cách mạng chứ không phải xuất phát từ ý chí chủ quan của mình Tư tưởng Hồ Chí Minh về những tiêu chuẩn ấy mang tính toàn diện và đầy đủ, gồm các tiêu chuẩn về đạo đức, phẩm chất năng lực, về trình độ lý luận, về phong cách và phương pháp của người cán bộ
Trong bất kỳ một hệ thống công chức nào, tiêu chuẩn công chức theo ngạch hay theo vị trí việc làm đều có vai trò rất quan trọng Đó là cơ sở để tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng Tiêu chuẩn cũng là căn cứ để mỗi công chức yên tâm làm việc theo chức trách được giao, xác định hướng phấn đấu, nâng cao trình độ và khả năng làm việc, các cấp quản lý cũng căn
cứ vào đó để tạo điều kiện cho cán bộ, công chức có cơ hội được học tập, bồi
Trang 28dưỡng Thực hiện việc công chức hóa cán bộ, công chức cấp xã, xác định rõ chức trách, nhiệm vụ của từng chức vụ, chức danh trong cán bộ, công chức cấp xã Để thực hiện được chức trách, nhiệm vụ được giao đòi hỏi cán bộ, công chức cấp xã phải đáp những tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể
* Tiêu chuẩn chung:
- Có tinh thần yêu nước sâu sắc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có năng lực tổ chức vận động nhân dân thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước ở địa phương
- Cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng Có ý thức tổ chức kỷ luật trong công tác Trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm
- Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; có trình độ học vấn, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc có hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
* Tiêu chuẩn cụ thể:
Tiêu chuẩn cụ thể của cán bộ, công chức cấp xã là căn cứ để các địa phương thực hiện việc quy hoạch, kế hoạch, bầu cử, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, xếp lương, nâng bậc lương và các chế độ, chính sách khác Tiêu chuẩn cụ thể của cán bộ, công chức cấp xã được xác định theo từng chức vụ, chức danh như sau:
- Đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân:
+ Tuổi đời: Do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ
+ Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp phổ thông trung học
Trang 29+ Lý luận chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp
+ Chuyên môn nghiệp vụ: Có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn (tương đương trình độ sơ cấp trở lên), nếu tham gia giữ chức vụ lần đầu phải có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Đã qua lớp bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước, nghiệp vụ quản lý kinh tế, kiến thức và kỹ năng hoạt động đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã
- Đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân:
+ Tuổi đời: Do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ
+ Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp Phổ thông trung học
+ Lý luận chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
+ Chuyên môn nghiệp vụ: Có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn tương đương trình độ sơ cấp trở lên, nếu tham gia giữ chức vụ lần đầu phải có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Đã qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước, quản lý kinh tế
- Đối với công chức Tài chính - Kế toán:
+ Độ tuổi: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng lý luận chính trị với trình độ tương đương sơ cấp trở lên
Trang 30+ Chuyên môn nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng có trình độ trung cấp Tài chính Kế toán trở lên Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn Tài chính - Kế toán; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trungcấp Tài chính -
Kế toán trở lên Phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước sau khi tuyển dụng ở khu vực đồng bằng và đô thị phải sử dụng được kỹ thuật tin học trong công tác chuyên môn
- Đối với công chức Tư pháp - Hộ tịch
+ Tuổi đời: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị; tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
+ Chuyên môn nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng có trình độ trung cấp Luật trở lên và phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp cấp xã sau khi được tuyển dụng Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ tư pháp cấp xã; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trung cấp luật trở lên Phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước sau khi được tuyển dụng, ở khu vực đồng bằng và đô thị phải sử dụng được kỹ thuật tin học trong công tác chuyên môn
- Đối với công chức Địa chính - Xây dựng
+ Tuổi đời: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
Trang 31+ Chuyên môn nghiệp vụ: Ở khu vực đồng bằng có trình độ trung cấp Địa chính hoặc trung cấp Xây dựng trở lên Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn Địa chính hoặc xây dựng; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trung cấp Địa chính hoặc xây dựng trở lên Sau khi được tuyển dụng phải qua bồi dưỡng về quản lý đất đai, đo đạc bản đồ, quản lý hành chính Nhà nước ở khu vực đồng bằng và đô thị phải sử dụng được kỹ thuật tin học trong công tác chuyên môn
- Đối với công chức Văn phòng - Thống kê
+ Độ tuổi: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
+ Chuyên môn, nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng có trình độ trung cấp Văn thư, lưu trữ hoặc trung cấp Hành chính, trung cấp Luật trở lên Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về một trong các ngành chuyên môn trên; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trung cấp của một trong ba ngành chuyên môn trên Sau khi được tuyển dụng phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước (nếu chưa qua trung cấp hành chính) Ở khu vực đồng bằng
và đô thị phải sử dụng được kỹ thuật tin học phục vụ công tác chuyên môn
- Đôí với công chức Văn hoá - Xã hội
+ Độ tuổi: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
Trang 32+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
+ Chuyên môn nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng phải đạt trung cấp về văn hoá nghệ thuật (chuyên ngành) hoặc trung cấp quản lý Văn hoá - Thông tin hoặc trung cấp nghiệp vụ Lao động - Thương binh và xã hội trở lên Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về một trong các ngành chuyên môn trên; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trung cấp trở lên về một trong các ngành chuyên môn nêu trên Sau khi được tuyển dụng phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước và ngành chuyên môn còn thiếu liên quan tới nhiệm vụ được giao Sử dụng thành thạo các trang thiết bị phù hợp với ngành chuyên môn Ở khu vực đồng bằng và đô thị phải sử dụng được
kỹ thuật tin học trong công tác
- Đối với công chức Trưởng Công an xã
+ Độ tuổi: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khu vực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên ở khu vực đồng bằng, có trình độ tương đương
sơ cấp lý luận chính trí trở lên ở khu vực miền núi
+ Chuyên môn, nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng phải đạt trình độ tương đương trung cấp chuyên môn ngành công an trở lên Với công chức đang công tác ỏ khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn ngành công an, nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải được bồi dưỡng chương trình huấn luyện trưởng công an xã theo quy định của Công an cấp trên Sau khi được tuyển dụng phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước Sử dụng thành thạo các trang thiết bị phù hợp với ngành chuyên môn
Trang 33- Đối với công chức Chỉ huy trưởng Quân sự
+ Độ tuổi: Không quá 35 tuổi khi tuyển dụng lần đầu
+ Học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông đối với khu vực đồng bằng
và đô thị, tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên đối với khuvực miền núi
+ Lý luận chính trị: Sau khi được tuyển dụng phải có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên ở khu vực đồng bằng, có trình độ tương đương
sơ cấp lý luận chính trị trở lên ở khu vực miền núi
+ Chuyên môn, nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng phải đạt trình độ tương đương trung cấp về quân sự của sĩ quan dự bị cấp phân đội trở lên Đối với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn ngành quân sự; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải tương đương trung cấp quân sự của sĩ quan dự bị cấp phân đội trở lên Sau khi được tuyển dụng phải qua bồi dưỡng quản lý Nhà nước
về quốc phòng cấp xã Sử dụng thành thạo trang, thiết bị phục vụ công tác chuyên môn
Ngoài những tiêu chuẩn cụ thể trên, những cán bộ, công chức cấp xã công tác tại các nơi có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống phải biết ít nhất tiếng của một dân tộc thiểu số
1.6 Chiến lƣợc về bồi dƣỡng cán bộ công chức cấp xã
Nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của hệ thống chính quyền
cơ sở, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ V về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở
Trang 34trình độ văn hóa, kiến thức lý luận chính trị, chuyên môn, quản lý nhà nước, pháp luật, nghiệp vụ công tác đảng, mặt trận, đoàn thể, tin học văn phòng đối với CB, CC nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã (nói chung) và của các tỉnh miềm núi phía Bắc (nói riêng) làm cơ sở để mỗi CB,
CC cấp xã có phẩm chất chính trị vững vàng, có trình độ kiến thức đúng chức trách đảm nhiệm và năng lực thực hiện công vụ Đây là cơ sở thuận lợi
để tỉnh Điện Biên chỉ đạo thực hiện đào tạo, bồi dưỡng CB, CC cấp xã theo chuẩn vùng núi phía Bắc
Tỉnh Điện Biên đã có công văn số 248/KH-UBND ngày 21 tháng 01 năm 2014 về việc đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức hành chính, viên chức
sự nghiệp và cán bộ công chức cơ sở tỉnh Điện Biên năm 2014 Thực hiện công văn số 2626/BNV-ĐT ngày 26/7/213 về việc hướng dẫn thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức năm 2014; Quyết định số 1158/QĐ-UBND ngày 23/11/211 của UBND tỉnh Điện Biên về việc ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức tỉnh Điện Biên giai đoạn 2011-2015
1.6.1 Tiêu chuẩn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã
Nghị định số 114/2003/NĐ-CP ngày 10/10/2003 của Chính phủ về cán
bộ công chức xã, phường, thị trấn đã quy định tiêu chuẩn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã Bộ Nội vụ đã có Thông tư số 03/TT-BNV ngày 16/01/2004 hướng dẫn Nghị định này và Thông tư số 04/TT-BNV ngày 16/01/2004 về việc ban hành quy định tiêu chuẩn cụ thể đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn
Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ làm rõ hơn về tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể đối với từng chức vụ, chức danh của cán bộ, công chức cấp xã
Đối với vùng Tây Bắc đã có chuẩn và chỉ tiêu riêng rất cụ thể tại:
Trang 35Quyết định 28/2007/QĐ-TT ngày 13/07/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã, phường, thị trấn các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc giai đoạn 2007-2010
Quyết định số 106/2007/QĐ-TTg ngày 13/07/2007 về việc phê duyệt đề
án "Một số giải pháp tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng và tạo nguồn đội ngũ cán bộ hệ thống chính trị cở sở vùng Tây Bắc giai đoạn 2007-2010"
* Tiêu chuẩn chung đối với cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đã ra nghị quyết "về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", xác định tiêu chuẩn chung cho cán bộ, công chức trong thời kỳ mới và xác định tiêu chuẩn cho từng loại cán bộ, công chức Đây là cơ sở để lượng hóa tiêu chuẩn cán bộ cho sát với điều kiện thực tế ở Điện Biên
Tiêu chuẩn chung đối với cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Điện Biên có thể được xem xét theo các nhóm nội dung cơ bản: phẩm chất chính trị, đạo đức; trình độ, năng lực
- Phẩm chất chính trị, tư tưởng: Nó được biểu hiện trước hết ở sự giác ngộ, lòng trung thành tuyệt đối của cán bộ, công chức với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân Tin tưởng và chấp hành tốt đường lối đổi mới của Đảng, quyết tâm cụ thể hóa và tổ chức thực hiện đường lối đó cho sát với tình hình cụ thể ở địa phương mình Cán bộ, công chức chính quyền cấp
xã phải có lòng nhiệt thành cách mạng, tâm huyết với cơ sở, có tinh thần trách nhiệm với địa phương; không bàng quang trước những vấn đề kinh tế -
xã hội đang đặt ra; luôn trăn trở trước những khó khăn, trước sự thấp kém của xã mình so với các khu vực khác Từ đó quyết tâm với công cuộc xóa đói giảm nghèo, đưa địa phương, cơ sở mình phụ trách ngày càng phát triển
về mọi mặt, tiến lên làm giàu, công bằng, văn minh Trong quá trình công tác luôn luôn tuân thủ kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, không tùy
Trang 36tiện, không làm trái với nghị quyết của Đảng, kiên quyết đấu tranh chống những biểu hiện sai trái với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước trong các tổ chức chính trị và ngoài xã hội ở cơ sở
- Phẩm chất đạo đức: Đó là yếu tố rất quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công việc và uy tín người cán bộ, công chức Hàng ngày sống và tiếp xúc với nhân dân, đồng bào, những người ưa cuộc sống giản dị người cán bộ phải khiêm tốn, giao tiếp đúng mực Với sự ham học hỏi, cầu tiến bộ, nâng cao năng lực trí tuệ và nâng cao trình độ lý luận sẽ giúp cán bộ tìm tòi, suy nghĩ, tổ chức thực hiện đúng đắn các chủ trương của Đảng và phản ánh đầy đủ ý nguyện của nhân dân
Địa vị của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã đi liền với trách nhiệm, trong đó có trách nhiệm nêu gương cả trong lối sống và tinh thần trách nhiệm, cả trong công việc chung và cuộc sống riêng Gương mẫu là điều kiện để cán bộ, công chức công tác ở cơ sở Chỉ có phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu, cán bộ, công chức chính quyền mới có thể đoàn kết, dìu dắt quần chúng cùng thực hiện những nhiệm vụ chính trị ở địa phương Vì vậy, nghiêm khắc đòi hỏi bản thân và gia đình cán bộ, công chức chính quyền cấp xã phải thực sự gương mẫu về mọi mặt, nhất là trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng, trong xây dựng gia đình văn hóa mới, loại bỏ những phong tục tập quán lạc hậu, có cuộc sống ổn định hơn, đi đầu trong mọi phong trào xây dựng nông thôn mới Có như thế khi nói, dân mới nghe và mới tin Và từ đó, cán bộ, công chức mới có uy tín thật sự với nhân dân trong xã
- Trình độ năng lực: Trình độ năng lực là một trong những tiêu chuẩn rất cơ bản của người cán bộ, công chức nói chung và cán bộ, công chức chính quyền cấp xã nói riêng Nhờ có trình độ và năng lực mà những phẩm chất tốt đẹp của người cán bộ mới biến thành những kết quả công tác tích
Trang 37cực Trình độ và năng lực của cán bộ, công chức được biểu hiện ở trình độ kiến thức, trình độ nhận thức và khả năng tổ chức thực hiện những chủ trương, nghị quyết, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ở cơ sở
Trình độ kiến thức của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Điện Biên, tối thiểu phải tốt nghiệp trung học cơ sở (hoặc tương đương) Đây là đòi hỏi khách quan, nó là tiền đề quan trọng để cán bộ nhận thức tốt các tri thức khác, từ việc tiếp thu đúng đắn các chủ trương, nghị quyết cấp trên và xác định
kế hoạch, biện pháp tổ chức thực hiện tốt nhất, đến việc học tập lý luận chính trị chuyên môn nghiệp vụ nâng cao năng lực trí tuệ của mình
Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Điện Biên ít nhất phải qua chương trình sơ cấp lý luận chính trị; nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Nắm chắc những nội dung cơ bản như: Luật Đất đai, Luật Khiếu nại tố cáo, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật
Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân Có hiểu biết sâu sắc về điều kiện kinh tế - xã hội, phong tục tập quán của địa phương, nắm vững chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, có hiểu biết sâu sắc về tôn giáo, dân tộc cũng như tâm trạng, tư tưởng của đồng bào dân tộc
- Về tư duy: cán bộ, công chức chính quyền cấp xã phải có khả năng
tư duy, tiếp thu chính xác các chủ trương, nghị quyết cấp trên, nắm và xử lý nhanh những thông tin, khả năng suy nghĩ linh hoạt, phát hiện và áp dụng cái mới vào cuộc sống ở địa phương mình, xử lý tốt thông tin và lựa chọn các phương án tối ưu, xây dựng mục tiêu, biện pháp thực hiện và kiểm tra để giải quyết những vấn đề vốn rất cụ thể ở cơ sở Đồng thời, biết khái quát hóa
từ thực tiễn cuộc sống, vạch ra được tính quy luật và phương hướng phát triển các mặt kinh tế - xã hội của địa phương mình
- Năng lực tổ chức thực hiện: cán bộ, công chức chính quyền cấp xã phải có năng lực tuyên truyền, vận động, tổ chức, phối hợp, kiểm tra, đánh
Trang 38giá kết quả từng nhiệm vụ của từng phong trào cách mạng của quần chúng ở nông thôn; phải biết tổng kết một quá trình công tác của các phong trào đó,
dự đoán chiều hướng vận động, thấy hết những thuận lợi, khó khăn, rút ra những kinh nghiệm cho quá trình công tác tới Chỉ trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm các quá trình công tác, cán bộ, công chức tỉnh Điện Biên mới có thể làm tốt quá trình công tác tiếp theo, mới có thể góp phần xứng đáng của mình vào việc bổ sung, hoàn chỉnh đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
* Tiêu chuẩn cụ thể đối với từng chức danh cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
- Tiêu chuẩn đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân cấp xã
- Năng lực:
+ Là người thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân,
họ phải là người thông thạo nghiệp vụ, nắm vững các quy định của pháp luật
về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân, biết phối hợp với Uỷ ban nhân dân để chuẩn bị các kỳ họp của Hội đồng nhân dân, tổ chức tiếp dân, giữ mối liên hệ thường xuyên với đại biểu Hội đồng nhân dân và với Mặt trận Tổ quốc
+ Triển khai và kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã trên phạm vi lãnh thổ địa phương
- Trình độ:
+ Trình độ văn hóa trung học cơ sở trở lên
+ Có trình độ sơ cấp lý luận chính trị trở lên
+ Có kiến thức hiểu biết về các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội + Có trình độ sơ cấp chuyên môn trở lên
Trang 39+ Được bồi dưỡng về kiến thức quản lý nhà nước và quản lý kinh tế ở Trường Chính trị Tỉnh
- Một số tiêu chuẩn khác:
+ Đã qua công tác thực tiễn ít nhất là 5 năm
+ Tuổi đời: đảm nhiệm chức danh lần đầu nói chung không quá 45 tuổi (đối với nam), 40 tuổi đối với nữ, lần 2 không quá 50 tuổi (đối với nam), không quá 45 tuổi (đối với nữ)
+ Có sức khỏe tốt
+ Có khả năng sử dụng tin học
- Tiêu chuẩn đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã
Chủ tịch và phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã, là những người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước ở cơ sở chịu trách nhiệm trước cấp trên và trước Hội đồng nhân dân cùng cấp về toàn bộ hoạt động của Uỷ ban nhân dân Họ phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:
- Năng lực:
+ Chỉ đạo việc tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp luật và các văn bản của chính quyền Nhà nước cấp trên cũng như nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp trên địa bàn Có kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính Nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội đúng pháp luật và phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương
+ Có phong cách làm việc khoa học, khả năng phán đoán và xử lý nhanh, kịp thời và đúng pháp luật mọi tình huống xảy ra ở cơ sở Biết phối hợp với Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân trong việc chuẩn bị nội dung các kỳ họp Hội đồng nhân dân
+ Biết phối hợp và phát huy vai trò trách nhiệm của các thành viên trong Uỷ ban nhân dân về tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các mục tiêu kinh tế - xã hội ở địa phương
Trang 40- Trình độ:
+ Tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên
+ Có trình độ lý luận sơ cấp chính trị trở lên
+ Có trình độ chuyên môn trung cấp trở lên
+ Được bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính, quản lý kinh tế tại Trường Chính trị Tỉnh
Về một số tiêu chí khác:
+ Đã qua công tác thực tiễn ít nhất là 5 năm
+ Tuổi đời: đảm nhiệm chức danh lần đầu nói chung không quá 45 tuổi (đối với nam), 40 tuổi đối với nữ, lần 2 không quá 50 tuổi (đối với nam), không quá 45 tuổi (đối với nữ)
+ Có sức khỏe tốt
+ Có khả năng sử dụng tin học
- Tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã:
Công việc chính của công chức cấp xã liên quan trực tiếp đến các vấn
đề có tính chuyên môn, nghiệp vụ, có tính đặc thù như địa chính, tư pháp, tài chính - kế toán, công tác văn phòng, văn hóa - xã hội Họ cần phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:
- Về phẩm chất chính trị; đạo đức, tác phong: Có bản lĩnh vững vàng, trung thành với Tổ quốc Việt Nam; gương mẫu chấp hành pháp luật, có ý thức tổ chức kỷ luật, có lối sống trong sạch, không tham ô, quan liêu cửa quyền, hách dịch, có trách nhiệm cao trong công việc, gần gũi với nhân dân, lắng nghe ý kiến của dân, kiên quyết đấu tranh chống tội phạm và các tệ nạn
xã hội
- Về độ tuổi: tuyển dụng lần đầu không quá 40 đối với nam và không quá 35 đối với nữ