Tai lieu tap huan Giao duc Moi truong Chu de 1

Mục lụcGiới thiệu chungChủ đề 1 Tài liệu nguồn cho Chủ đề 1 Tài liệu nguồn cho Hoạt động 1 Tài liệu nguồn cho Hoạt động 2 Tài liệu nguồn cho Hoạt động 3 Tài liệu nguồn cho Hoạt động 4 Tà

Trang 1

Tài liệu Tập huấn Giáo dục Môi trường Cơ bản

Trang 2

Mục lụcGiới thiệu chung

Chủ đề 1

Tài liệu nguồn cho Chủ đề 1

Tài liệu nguồn cho Hoạt động 1

Tài liệu nguồn cho Hoạt động 3 Tài liệu nguồn cho Hoạt động 4

Tài liệu nguồn cho Hoạt động 5 Tài liệu tham khảo

Chủ đề 2

- Biến đổi khí hậu Hoạt động 1 – Các khái niệm Hoạt động 2 – Nguyên nhân và hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu Hoạt động 3 – Biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Hoạt động 4 - Ưùng phó với biến đổi khí hậu Hoạt động 5 – Tích hợp nội dung trong chủ đề Biến đổi khí hậu vào chương trình chính khóa

? Biến đổi khí hậu

Phụ lục 1a: Các khái niệm về biến đổi khí hậu Phụ lục 1b: Phiếu trắc nghiệm cho Hoạt động 1 Phụ lục 1c: Đáp án cho Phiếu trắc nghiệm Phụ lục 1d: Trò chơi cho Hoạt động 1

Phụ lục 2a: Nguyên nhân và hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu Phụ lục 2b: Phiếu trắc nghiệm cho Hoạt động 2

Phụ lục 2c: Đáp án cho Phiếu trắc nghiệm

Phụ lục 3a: Biến đổi khí hậu ở Việt Nam Phụ lục 3b: Trò chơi cho Hoạt động 3

Phụ lục 4a: Ứng phó với biến đổi khí hậu Phụ lục 4b: Trò chơi cho Hoạt động 4

– Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Phụ lục 1a: Các khái niệm về năng lượng Phụ lục 1b : Phiếu trắc nghiệm cho Hoạt động 1 Phụ lục 1c: Đáp án cho Phiếu trắc nghiệm

Hoạt động 1 – Các khái niệm Hoạt động 2 – Phân biệt các loại năng lượng Hoạt động 3 – Hậu quả của việc sử dụng năng lượng không hợp lý Hoạt động 4 – Làm gì để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Hoạt động 5 – Tích hợp nội dung trong chủ đề Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào chương trình chính khóa

2 Tài liệu Tập huấn Giáo dục Môi trường Cơ bản

5 12 14 15 16 17 18 19

Trang 3

Tài liệu tham khảo

Chủ đề 3

Phụ lục 2a: Phân biệt các loại năng lượng

Phụ lục 2b: Trò chơi cho Hoạt động

Phụ lục 4a: Làm gì để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Phụ lục 4b: Phiếu trắc nghiệm cho Hoạt động 4

- Tái chế chất thải

Hoạt động 1 – Các khái niệm

Hoạt động 2 – Quản lý chất thải theo 3R

Hoạt động 3 – Tái chế chất thải

Hoạt động 4 – Giảm thiểu chất thải của bạn

Hoạt động 5 – Tích hợp nội dung trong chủ đề Tái chế chất thải vào

chương trình chính khóa

- Tái chế chất thải

Phụ lục 1a: Các khái niệm về chất thải

Phụ lục 1b: Trò chơi cho Hoạt động 1

Phụ lục 2a: Quản lý chất thải theo 3R

Phụ lục 2b: Trò chơi cho Hoạt động 2

Phụ lục 3a: Tái chế chất thải

Phụ lục 4a: Giảm thiểu chất thải của bạn

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Chân thành cảm ơn TS Lê Hoàng Lan và TS Phạm Anh Tuấn từ Công ty Văn hóa Truyền thông Pi&CE đã soạn thảo phần tài liệu tham khảo cũng như một số hoạt động cho cuốn tài liệu này Bà Đặng Tuyết Anh và ông Hans Lambrecht từ tổ chức VVOB Việt Nam đã thiết kế và chỉnh sửa lại một số hoạt động, chú trọng đặc biệt tới cách tiếp cận dạy và học tích cực của cuốn tài liệu tập huấn Kèm theo cuốn tài liệu tập huấn là một đĩa CD cũng do bà Đặng Tuyết Anh và ông Hans Lambrecht biên soạn.

Những nhận xét và đóng góp quý báu từ một số đối tác của tổ chức VVOB tại Việt Nam về bản thảo cuốn tài liệu đã giúp nâng cao chất lượng cuốn tài liệu, giúp nội dung và cách tiếp cận trở nên chính xác và phù hợp hơn Chúng tôi đặc biệt cảm ơn:

Bà Đỗ Vân Nguyệt, tổ chức Live & Learn Việt Nam;

Bà Vũ Thị Quyên, Trung tâm Giáo dục Tự nhiên Việt Nam (Education for Nature Vietnam)

Bà Ashley Hennekam, Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Bỉ (Belgian Development Agency (BTC)

Phó Giáo sư Trần Đức Tuấn, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục

vì Sự phát triển Bền vững, Đại học Sư phạm Hà Nội.

Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn Trung tâm Giáo dục Môi trường, Ấn Độ đã có những gợi ý quý báu và cung cấp tài liệu tham khảo, giúp những chỉ dẫn bước đầu trong việc phát triển bộ tài liệu.

Chúng tôi cũng không thể biên soạn được bộ tài liệu này nếu thiếu sự đóng góp nhiệt tình từ phía các giảng viên các trường Đại học Quảng Nam, Đại học Phạm Văn Đồng, Quảng Ngãi, Cao đẳng Sư phạm Nghệ An, Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên và Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh Ví dụ điển hình từ những hoạt động trong giai đoạn 2008-2010 tại các trường nói trên được đưa vào đĩa CD kèm theo bộ tài liệu này.

Trang 5

GIỚI THIỆU

1 Mục tiêu của cuốn tài liệu

2 Nguyên tắc và quá trình phát triển tài liệu

Cuốn “Tài liệu tập huấn khóa Giáo dục Môi trường Cơ bản” là công cụ cụ thể để các giảng

viên có thể tổ chức một khóa tập huấn về Giáo dục Môi trường Cơ bản cho các thầy cô giáo

khác, dù đó là các thầy cô giáo tương lai hay các thầy cô giáo ở trường Trung học Cơ sở

Khóa tập huấn hướng tới mục đích giúp các thầy cô giáo tích hợp, lồng ghép và/hay liên hệ

đến các vấn đề môi trường và bảo vệ môi trường trong các bài giảng của mình, không chỉ

trong những môn học có mối liên hệ rõ rệt nhưng Sinh học hay Địa lý.

Những hoạt động được đề xuất trong tài liệu này đưa ra gợi ý về nội dung và quy trình cho

khóa tập huấn đầy đủ kéo dài 2.5 ngày Tuy nhiên, người tập huấn cũng có thể lựa chọn giới

thiệu các chủ đề một cách riêng biệt

Cuốn tài liệu giới thiệu về 3 chủ đề thông qua một loạt các hoạt động và dựa vào nhiều

nguồn tài liệu tham khảo đưa ra trong tài liệu Mỗi hoạt động được thiết kế để giới thiệu về

một nội dung cụ thể một cách ngắn gọn, chính xác và dễ hiểu trong phần Tài liệu nguồn

Những vấn đề môi trường phức tạp, ví dụ như biến đổi khí hậu, hiệu ứng nhà kính, sự ấm lên

toàn cầu, nước biển dâng được thể hiện bằng một ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu.

Cuốn tài liệu sẽ giúp người tập huấn giới thiệu đến người học nội dung cần thiết bằng cách

áp dụng cách tiếp cận tích cực và cùng tham gia với nguyên tắc dựa trên những kiến thức

đã có của người học và quan điểm kiến tạo trong học tập Trong khi cuốn tài liệu đề xuất

một quy trình cụ thể và dễ áp dụng, người tập huấn/giáo viên hoàn toàn có thể thay đổi quy

trình đó sao cho phù hợp với những nhu cầu và mối quan tâm cụ thể của người tham gia

trong khóa tập huấn cụ thể Vì lý do đó, kèm theo cuốn tài liệu tập huấn là một đĩa CD với

một số tài liệu tham khảo, bao gồm các trò chơi và hoạt động giáo dục môi trường và một

loạt những ví dụ về bài học mẫu lồng ghép nội dung giáo dục môi trường Tất cả những tài

liệu này đều có thể sử dụng làm tài liệu nguồn trong và sau khóa tập huấn.

Trong quá trình lập đề cương và lựa chọn chủ đề cho cuốn tài liệu này, VVOB đã tham khảo

ý kiến một loạt các đối tác ở Việt Nam Cụ thể, VVOB đã tham khảo ý kiến của những tổ

chức sau: Live & Learn Việt Nam, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Việt Nam (ENV), UNDP,

UNESCO, Tổ chức Phát triển Bỉ (BTC), Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, WWF và Đại học

Sư phạm Hà Nội Một loạt các cá nhân từ những tổ chức này đã đưa ra những nhận xét đầy

đủ và sâu sắc về bản thảo cuốn tài liệu

Giáo dục môi trường là một chủ đề lớn, là nền tảng và điểm khởi đầu để tiếp cận những khái

niệm trừu tượng hơn của Giáo dục vì Sự phát triển Bền vững Cuốn tài liệu này sẽ được sử

dụng như một tài liệu nguồn và được tích hợp cùng một số tài liệu khác sẽ được quảng bá trong Thập kỷ Giáo dục vì Sự phát triển Bền vững của Liên hợp quốc (2005-2014)

Đó là các tài liệu trực tuyến “Dạy và Học vì một tương lai bền vững”, các tài liệu tập huấn về giáo dục môi trường và biến đổi khí hậu, do UNESCO phát triển và giới thiệu tại Việt Nam với sự hợp tác của VVOB Bên cạnh chức năng làm bộ tài liệu tập huấn đơn lẻ, sự tích hợp này sẽ cho phép và khuyến khích các trường ĐH/CĐSP và giảng viên/giáo viên liên hệ những vấn đề trong cuốn tài liệu này với thực tế kinh tế-xã hội và môi trường sinh thái rộng và phức tạp hơn trong và ngoài Việt Nam.

5

Tài liệu Tập huấn Giáo dục Môi trường Cơ bản

Trang 6

3 Chủ đề lựa chọn

3 chủ đề được lựa chọn là các chủ đề môi trường quan trọng, nhận được nhiều sự qua n tâm

ở Việt Nam, cả ở cấp độ quản lý và công chúng nói chung Ngoài ra, đây còn là những vấn đề liên quan chặt chẽ đến chủ đề tổng thể là bảo vệ môi trường

Chủ đề 1 – Biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu là vấn đề đang được toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng rất quan tâm Nằm ở gần vùng xích đạo, có bờ biển kéo dài hơn 3000 km, Việt Nam sẽ là nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi trái đất nóng lên, băng tan và nước biển dâng Dù Việt Nam không phải là nước công nghiệp phát triển, không phát thải nhiều khí nhà kính như các nước khác, nhưng việc xem xét nguồn gốc và tác động xấu của biến đổi khí hậu, cũng như các biện pháp giảm thiểu tác hại của nó là việc ích nước lợi nhà, giúp sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lý để phát triển bền vững.

Trong chủ đề này, các giảng viên/giáo viên sẽ làm quen và sau đó chuyển tải tới học sinh các khái niệm, thuật ngữ liên quan tới biến đổi khí hậu như thời tiết, biến đổi khí hậu; Trái đất và hệ thống khí hậu Trái đất; Khí nhà kính, hiệu ứng nhà kính; Dấu vết sinh thái, dấu vết cácbon Những điều này sẽ giúp người học hiểu được nguyên nhân của biến đổi khí hậu và các ảnh hưởng của nó tới thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng Và cuối cùng, cuốn tài liệu giúp người đọc tìm hiểu, tiếp cận cách ứng phó với biến đổi khí hậu được áp dụng ở thế giới và Việt Nam.

Chủ đề 2 – Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Sản xuất và tiêu thụ năng lượng là vấn đề rất quan trọng trong phát triển đất nước Tuy nhiên, nếu sản xuất và tiêu thụ năng lượng không hợp lý, không hiệu quả, sẽ vừa làm cạn kiện tài nguyên thiên nhiên, vừa làm tăng phát thải khí nhà kính dẫn đến hiểm họa môi trường như tăng nhiệt độ trái đất, nước biển dâng đe dọa cuộc sống của cộng đồng xã hội Do vậy, vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là mối quan tâm của nhà nước, của tổ chức, doanh nghiệp lớn, mà còn là vấn đề của từng người, từng gia đình Chủ đề “Sử dunïg nanêg lươnïg tietá kiem ä và hieuä qua”û sẽ giup ù cacù gianûg vienâ/giaó vienâ nam é baté và chuyenå taiû tơiù hocï sinh nhưnõg khaiù niem ä về nanêg lươnïg và nguonà gocá cuả nanêg lươnïg; giup ù phanâ bietä cacù danïg nanêg lươnïg như hoá thacïh, taiù taọ ; giup ù hieuå rõ hauä quả cuả viecä sử dunïg nanêg lươnïg khonâg hơp ï lý và cacù cacùh tietá kiem ä và sử dunïg nanêg lươnïg hieuä qua.û Chủ đề naỳ conø hỗ trơ,ï bổ sung ratá totá cho chủ đề “Biená đoiå khí hauä”.

Chủ đề 3 – Tái chế chất thải

Chất thải là nguồn tài nguyên quý giá bởi nhiều loại chất thải có thể tái sử dụng hoặc tái chế, cho phép tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm thiểu phát thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Chủ đề “Tái chế chất thải” sẽ giúp giảng viên/giáo viên nắm bắt và chuyển tải tới học sinh các khái niệm về rác thải, nguồn gốc của rác thải, cách quản lý chất thải theo 3R và lợi ích của cách quản lý này Chủ đề này cũng giúp nhận biết rác thải nào là loại có thể tái chế, tái sử dụng, cách sử dụng các sản phẩm tái chế, và làm thế nào để giảm thiểu chất thải trong cuộc sống hàng ngày.

Trang 7

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CUỐN TÀI LIỆU

Vâng, bạn đang là thầy cô giáo Cuốn tài liệu tập huấn này không có tham vọng biến bạn

thành thầy cô giáo Tuy thế, cuốn tài liệu có tham vọng khuyến khích bạn tập huấn về nội

dung kỹ thuật trong cuốn tài liệu theo cách tích cực và cùng tham gia Lý do? Bởi vì các tác

giả, và bên cạnh họ là các chuyên gia khác, tin rằng các học viên trong khóa tập huấn của

các bạn sẽ thu được nhiều từ khoảng thời gian họ và bạn cùng dành cho khóa tập huấn Và

điều họ thu được không chỉ bao gồm tri thức mà còn có cả kỹ năng, động cơ và lòng nhiệt

tình Thay vào việc cần một chuyên gia nào đó chia sẻ tri thức của mình với người học, bạn

sẽ là người tập huấn, cùng họ tham gia vào chuyến du hành đến với tri thức.

Có thể bạn đã có nhiều kinh nghiệm trong việc giảng dạy về các chủ đề môi trường Cũng

có thể bạn chưa hề có kinh nghiệm Bạn không cần phải lo lắng, bất kỳ thầy cô giáo nào

cũng có thể sử dụng cuốn tài liệu này.

Bạn có thể quyết định sử dụng cuốn tài liệu này làm tài liệu hướng dẫn hoặc làm tài liệu

nguồn để tổ chức khóa tập huấn của mình Đặc biệt khi bạn đã có nhiều kinh nghiệm và tự

tin trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực, rất nhiều khả năng là bạn sẽ thích

cuốn tài liệu này.

Bạn có thể quyết định sử dụng cuốn tài liệu này theo cách được đề xuất ở đây Tuy nhiên,

bạn vẫn có rất nhiều cơ hội để thay đổi, biên tập hay bổ sung các hoạt động khác ngoài

những hoạt động được đề ra trong cuốn này.

Dù bạn chọn cách sử dụng cuốn tài liệu tập huấn như thế nào, hãy dành thời gian đọc kỹ

những điểm sau trước khi bắt đầu khóa tập huấn.

a) Biết rõ nội dung

Mặc dù vai trò của bạn là người tập huấn chứ không phải một chuyên gia dày dạn kinh

nghiệm, bạn vẫn cần phải giới thiệu về nội dung nằm trong phần tài liệu nguồn liên quan tới

mỗi hoạt động Vai trò của bạn không phải là giảng bài mà đưa ra những nhận xét góp ý và

bổ sung, hoàn thiện thông tin từ phía người tham gia tập huấn Để làm được như vậy, bạn

cần phải nắm rõ những thông tin được cung cấp trong cuốn tài liệu này Hiển nhiên, việc

học thuộc các con số là không cần thiết nhưng có thể bạn sẽ phải chuẩn bị trước một số thẻ

trợ giúp.

b) Hiểu về học viên của mình

Các nhóm học viên khác nhau có những mong đợi khác nhau Thậm chí trong một nhóm vẫn

có thể có nhiều điểm khác biệt Điều này có thể ảnh hưởng tới thời gian bạn cần để giới thiệu

những hoạt động nhất định hay ảnh hưởng đến lòng nhiệt tình và mối quan tâm mà bạn mong

chờ từ lớp học đó Nhiều hoạt động đòi hỏi học viên làm việc theo nhóm, và do đó, cần phải

cân nhắc một số yếu tố nhất định khi chia học viên theo nhóm.

Bạn hãy tự hỏi bản thân mình những câu hỏi sau:

· Những học viên này đã/đang/sẽ dạy môn gì?

· Họ biết về các chủ đề môi trường ở mức độ nào?

· Trước đó họ đã tham gia các khóa tập huấn nào về môi trường?

· Họ có quen thuộc với các phương pháp dạy học tích cực?

· Họ tham gia tập huấn vì họ muốn được tham gia, hay vì đó là khóa tập huấn bắt buộc?

· Các học viên có biết rõ nhau không?

· Đặc điểm của nhóm học viên thế nào (độ tuổi, giới tính)?

· Nơi các học viên sinh sống có những vấn đề mà khóa tập huấn đề cập đến? Ở khu vực họ sống có nhà

máy điện? Có vấn đề với rác thải?

7

Trang 8

c) Chuẩn bị tài liệu và giáo cụ

Bạn hãy chuẩn bị thật cẩn thận trước khi bắt đầu khóa tập huấn Việc nhận thấy trong khóa tập huấn rằng bạn đã quên photo một số tài liệu mà bạn muốn phân phát, quên một số slide mà bạn muốn sử dụng hay bất kỳ tài liệu nào khác sẽ đặt bạn vào hoàn cảnh khó xử và làm bạn giảm tự tin.

Cuốn tài liệu này không phải được thiết kế để phát cho người tham gia trước khóa tập huấn Hẳn nhiên, bạn có thể làm như vậy, nhưng hãy lưu ý rằng điều đó có thể khiến người tham gia sao lãng khỏi những hoạt động mà bạn đang dẫn dắt họ Tuy nhiên, bạn được khuyên nên chuẩn bị phần tài liệu tham khảo để có thể phân phát sau mỗi hoạt động hoặc cả chủ đề Bạn sẽ là người quyết định cách nào là phù hợp nhất trong hoàn cảnh của bạn.

Hãy chú ý chuẩn bị phần trình chiếu mà bạn muốn sử dụng cũng như trò chơi và ví dụ bài học mẫu Một trong số các hoạt động đề xuất sử dụng máy quay phim để sau đó có thể tua lại để xem trực tiếp trên màn chiếu Trong trường hợp bạn muốn làm như vậy, hãy kiểm tra kỹ càng xem máy quay có làm việc, bạn có thực sự thành thạo trong việc quay phim hay liệu bạn có thể yêu cầu người khác hỗ trợ… Trong những vấn đề liên quan đến máy tính, máy chiếu và những thiết bị điện tử khác, đừng tin ai ngoài bản thân!

Một số hoạt động cần đến các bản câu hỏi trắc nghiệm Công cụ dạy học này hỗ trợ người học tham gia tích cực hơn vào quá trình học tập, giúp họ hiểu và nhớ nội dung tốt hơn Hoàn toàn có thể xây dựng các bản câu hỏi trắc nghiệm khác cho mỗi chủ đề và hoạt động Câu hỏi cũng như câu trả lời cần đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và tránh những khái niệm phức tạp, mơ hồ Trong cuốn tài liệu có một số câu hỏi mẫu và bạn có thể tham khảo những câu hỏi đó để soạn những bộ câu hỏi khác của chính mình.

Tài liệu về biến đổi khí hậu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và xử lý chất thải hiện có rất nhiều Đó có thể là báo chí, sách vở, tài liệu nội bộ, bài giảng trong sách giáo khoa, thông tin từ thư viện hay trên mạng Internet và phương tiện truyền thông đại chúng Trong mỗi chủ đề của cuốn tài liệu có nhắc đến một số tài liệu Các thầy cô giáo quen thuộc với việc sử dụng công cụ tìm kiếm trên mạng sẽ có nhiều lợi thế trong việc thiết kế và giảng dạy bài học của mình.

d) Chọn thời điểm thích hợp

Sinh viên sư phạm và các thầy cô giáo đều là những người có lịch làm việc khá bận rộn Chắc hẳn bạn muốn tránh tình huống phải làm việc trong một nhóm mà mọi người đều muốn được dành thời gian cho việc khác hơn Vì vậy, bạn hãy tính toán đến khả năng liệu khóa tập huấn có thể được tổ chức hoàn toàn hay một phần trong thời gian làm việc, hay nhà trường có quy chế tính toán hợp lý đối với thời gian giảng viên/giáo viên tham gia vào khóa tập huấn.

Mặc dù bạn không phải là người có thể thực sự thu xếp thời gian biểu cho khóa tập huấn, cố gắng kiểm tra với người tổ chức về thời gian thích hợp nhất.

Việc tổ chức tập huấn về cả ba chủ đề trong khóa tập huấn kéo dài 2.5 ngày tỏ ra là hợp lý nhất Tuy nhiên, bạn cũng có thể tổ chức các buổi tập huấn ngắn hơn theo từng chủ đề Dù vậy, bạn nên lưu ý rằng việc tổ chức cả khóa tập huấn có điểm lợi là bạn có thể dễ dàng tạo dựng một bầu không khí thân thiện và liên hệ các chủ đề với nhau.

e) Số lượng người tham gia vừa phải

Để khóa tập huấn đạt hiệu quả cao nhất, số lượng thành viên lớp tập huấn không nên quá 25 người để đảm bảo rằng tất cả đều có thể tích cực tham gia vào các hoạt động nhóm cũng như riêng lẻ Nếu số lượng người muốn tham gia vào khóa tập huấn đông hơn,

Trang 9

bạn có thể thuyết phục người tổ chức chia lớp thành các lớp với số lượng người tham gia

vừa phải.

f) Áp dụng cách tiếp cận tích cực và cùng tham gia

Hãy đảm bảo rằng người học tham gia tích cực vào quá trình và giữ được sự nhiệt

tình trong suốt khóa học Lưu ý rằng một số người học có thể đã biết về một số vấn đề trong

cuốn tập huấn ở mức sâu hơn những gì nhắc đến trong cuốn này khá nhiều Bạn hãy mang

lại cho người tham gia một diễn đàn, tận dụng tri thức của họ và đảm bảo rằng họ được tôn

trọng và đánh giá cao Trong trường hợp thông tin người học đưa ra trong các hoạt động

nhóm chưa được đầy đủ hoặc gây tranh cãi, vai trò của bạn là nhận xét, giải thích và bổ

sung khi cần thiết Tuy vậy, phải đảm bảo là thông tin bạn đưa ra luôn chính xác và đầy đủ.

g) Tổ chức các hoạt động sau khóa học

Người học chỉ có thể tiếp thu đầy đủ kiến thức và kỹ năng mới nếu như có đủ thời

gian để họ “tiêu thụ” và có cơ hội cho họ thực hành Tùy vào vị trí và mối quan hệ của bạn với

người học, bạn có thể có cơ hội trực tiếp làm việc với các học viên sau khóa học Điều đơn

giản nhất bạn có thể làm là khuyến khích người học soạn kế hoạch bài giảng có tích hợp

các nội dung trong khóa tập huấn và cùng thảo luận về kế hoạch bài giảng đó.

i) Nghĩ lại về khóa tập huấn của bạn

Nhiều khả năng bạn sẽ thực hiện khóa tập huấn như thế này không chỉ một lần Mỗi

lần kết thúc khóa tập huấn, bạn hãy thử đánh giá để biết khóa tập huấn đã diễn ra như thế

nào và có thể cải tiến những điểm nào để giúp khóa tập huấn thành công hơn Bạn có thể tự

hỏi mình những câu hỏi sau:

Việc nắm được phản hồi của người học cũng là một điều hữu ích Bạn có thể biết được phản

hồi của người học thông qua phiếu đánh giá, thảo luận nhóm hay trò chuyện trực tiếp Nếu

bạn muốn sử dụng phiếu đánh giá, hãy đảm bảo là bạn soạn phiếu đó trước khi khóa tập

huấn bắt đầu.

Chúc bạn thành công!

• Tôi đã làm điều gì rất tốt và điều gì chưa thực sự tốt lắm?

• Điều gì khiến tôi thích nhất trong khóa tập huấn?

• Người học có tích cực như tôi mong đợi?

• Hoạt động nào khiến cả lớp thấy vui thích hơn cả?

• Tôi muốn làm điều gì theo một cách khác?

•

9

Trang 10

Gợi ý chương trình tập huấn

Nội dungThời gian

Ngày 1

8.00-8.20 Khởi động, đưa ra quy định cho khóa tập huấn

Chủ đề 1: Biến đổi khí hậu

8.20-8.30 Giới thiệu 8.30-10.30 Hoạt động 1: Các khái niệm

Ngày 2Chủ đề 2: Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

8.00-8.10 8.10-9.10 9.10-10.10 10.10-10.25 10.25-11.25 11.25-13.00 13.00-14.00 14.00-15.00 15.00-15.15

Giới thiệu Hoạt động 1: Các khái niệm Hoạt động 2: Phân biệt các nguồn năng lượng

Hoạt động 3: Hậu quả của việc sử dụng năng lượng không hợp lý

Hoạt động 4: Làm cách nào để tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả Hoạt động 5: Tích hợp nội dung sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào chương trình chính khóa

Trang 11

Chủ đề 3: Xử lý chất thải

Ngày 3

Giải lao

Trang 12

Chủ đề 1 Biến đổi khí hậu

Trang 13

Giới thiệu chung

Mục tiêu

Biến đổi khí hậu hiện đã và đang là vấn đề sống còn của nhân loại Riêng Việt Nam sẽ phải đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng, khi nhiệt độ Trái đất tăng và nước biển dâng Theo đánh giá của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP), Việt Nam nằm trong danh sách 5 nước đứng đầu thế giới dễ bị tổn thương nhất đối với biến đổi khí hậu và khi mực nước biển tăng 1m, Việt Nam sẽ mất đi 5% diện tích đất đai, 11% người dân mất nhà cửa, sản lượng nông nghiệp giảm 7% (tương đương 5 triệu tấn thóc) và 10% thu nhập quốc nội GDP

Báo cáo Phát triển Con người 2009 do UNDP tại Việt Nam và Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố cũng cho thấy, biến đổi khí hậu gây đe dọa Việt Nam ở nhiều cấp Lượng mưa dự kiến sẽ gia tăng và Việt Nam sẽ đối mặt với những trận bão nhiệt đới mạnh hơn Mực nước biển dự kiến sẽ dâng cao 33 cm vào năm 2050 và 1 m vào năm 2100 Đó là một dự báo ảm đạm đối với Đồng bằng sông Cửu Long thấp trũng Nếu mực nước biển dâng cao 1m, phần lớn Đồng bằng sông Cửu Long sẽ hoàn toàn ngập trắng một thời gian dài trong năm.

Khi nước biển dâng, nhiều vùng như Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, An Giang, Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cà Mau sẽ ngập chìm từ 2-4m trong vòng 100 năm tới Nước biển dâng sẽ khiến 22 triệu người Việt Nam mất nhà cửa với thiệt hại lên tới 10% GDP Lũ lụt và bão tố mạnh hơn sẽ làm chậm sự phát triển con người ở những vùng dân cư chính yếu

Tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam là nghiêm trọng tới mọi lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, kinh tế - xã hội, môi trường, sức khoẻ, văn hoá du lịch… Bởi vậy, mỗi người dân, từ già tới trẻ cần nhận thức và hiểu rõ nguyên nhân, tác hại của biến đổi khí hậu, cũng như cách thức hạn chế tác động tiêu cực của nó tới cộng đồng xã hội

Mục tiêu chính của “Chủ đề 1 - Biến đổi khí hậu” là cung cấp cho các giảng viên/giáo viên những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu, tác động tiêu cực của nó tới môi trường kinh tế - xã hội của thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng, đồng thời chỉ rõ nguyên nhân gây biến đổi khí hậu và các biện pháp mà các em học sinh cũng như mọi người có thể tham gia để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

“Chủ đề 1 - Biến đổi khí hậu” cũng giúp các giảng viên/giáo viên biết cách phân bổ thời lượng, lồng ghép, tích hợp nội dung về biến đổi khí hậu vào các môn học (chính khoá, ngoại khoá) theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngoài ra, “Chủ đề 1 - Biến đổi khí hậu” cũng hướng dẫn giảng viên/giáo viên cách tổ chức trò chơi giúp học sinh nắm vững những nội dung cơ bản của Chủ đề; giúp giảng viên/giáo viên biết cách sử dụng tài liệu in có sẵn, hoặc các thông tin tài liệu trên internet

Trang 14

Laptop, projector, bài giảng dưới dạng PowerPoint;

Bảng ghim, thẻ màu, giấy khổ A0, đề can đánh dấu (nhãn dính có hình); Trò chơi: Xem Phụ lục 1d; Bộ câu hỏi trắc nghiệm

1 Tổ chức lớp học theo nhóm

2 Các nhóm thảo luận đưa ra các định nghĩa trong mục “Thời tiết và biến đổi khí hậu”

3 So sánh với tài liệu nguồn (Phụ lục 1a)

4 Người tập huấn tóm tắt, tổng kết.

5 Các nhóm tự nghiên cứu về “Trái đất và hệ thống khí hậu trái đất” (Phụ lục 1a), thảo luận cách trình bày về chủ đề này

6 Đại diện một nhóm trình bày

7 Giảng lý thuyết về “Khí nhà kính và hiệu ứng nhà kính” và “Dấu vết sinh thái và dấu vết cacbon”

8 Các nhóm nghiên cứu câu hỏi trắc nghiệm (Phụ lục 1b), dán nhãn vào câu trả lời, lựa chọn và cử người đại diện trình bày

9 Chia nhóm chơi trò chơi (Phụ lục 1d) 10.Tóm tắt tổng kết toàn bộ nội dung

Kết quả làm việc nhóm

Bài tập nhóm và trò chơi bổ trợ thu hút được tất cả học viên tham gia

Tùy theo thời gian, người tập huấn có thể chọn chơi cả hai trò chơi hay một.

Có thể tích hợp nội dung của Hoạt động 1 vào bài giảng của các môn Địa lý, Vật lý, Môi trường, Lịch sử

Hoạt động 1 Các khái niệm

Trang 15

Laptop, projector, bài giảng dưới dạng PowerPoint;

Bảng ghim, thẻ màu, giấy khổ A0, đề can đánh dấu (nhãn dính có hình);

Bộ câu hỏi trắc nghiệm

1 Tổ chức lớp học theo nhóm

2 Các nhóm thảo luận về nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu

3 Người tập huấn tóm tắt, tổng kết và so sánh với tài liệu nguồn (Phụ lục 2a)

4 Các nhóm thảo luận về “Tác động của biến đổi khí hậu”

5 Người tập huấn tóm tắt, tổng kết so sánh với tài liệu nguồn (Phụ lục 2a)

6 Các nhóm nghiên cứu câu hỏi trắc nghiệm (tham khảo Phụ lục 2b), dán nhãn vào câu trả lời lựa chọn và cử người đại diện trình bày

7 Tóm tắt tổng kết toàn bộ nội dung

Xem xét mức độ đầy đủ thông tin sau hoạt động nhóm so với thông tin trong

tài liệu nguồn;

Dựa trên kết quả bản trắc nghiệm

Sau khi các nhóm thảo luận, có thể tổ chức thi xem nhóm nào đưa ra đầy đủ

các nguyên nhân, tác động hơn;

Có thể tích hợp các nội dung trong Hoạt động 2 vào bài giảng của các môn Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh vật, Lịch Sử, Môi trường

Hoạt động 2 Nguyên nhân và hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu

Trang 16

Laptop, projector Bảng ghim, thẻ màu, giấy khổ A0 Dụng cụ, trò chơi: Xem Phụ lục 3b

1 Tổ chức lớp học theo nhóm;

2 Các nhóm thiết kế một trang bìa báo nói về sự biến đổi của các yếu tố khí hậu, hiện tượng thời tiết tiêu biểu ở tỉnh mình;

3 Các nhóm tham khảo và đánh giá lẫn nhau;

4 Người tập huấn nhận xét và tổng kết về sự biến đổi của các yếu tố khí hậu, hiện tượng thời tiết tiêu biểu ở Việt Nam nói chung (Phụ lục 3a);

5 Mỗi nhóm liệt kê ít nhất 3 ví dụ về tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam;

6 Người tập huấn nhận xét, bổ sung và tổng kết về “Tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam” (Phụ lục 3a)

7 Chia nhóm chơi trò chơi (Phụ lục 3b)

8 Tóm tắt tổng kết toàn bộ nội dung

Dựa trên kết quả làm việc nhóm;

Trò chơi bổ trợ thu hút được tất cả học viên tham gi

Có thể tổ chức cuộc thi nhỏ liệt kê tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt

Nam hoặc địa phương của người học;

Có thể tích hợp các nội dung của Hoạt động 3 vào các bài giảng của môn Địa lý, Sinh vật, Môi trường…

Hoạt động 3 Biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Trang 17

Laptop, projector (nếu cần)

Bảng ghim, thẻ màu, giấy khổ A0 Dụng cụ, trò chơi

Chia lớp học thành nhóm;

1 Các nhóm thực hành bài tập ghép nội dung để tìm hiểu về các nội dung

“Công ước khung của Liên Hợp quốc về biến đổi khí hậu”, “Nghị định thư Kyoto” và “Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu”

(Phụ lục 4b);

2 Các nhóm kiểm tra chéo;

3 Người tập huấn nhận xét, tổng kết và bổ sung thông tin về “Công ước khung của Liên Hợp quốc về biến đổi khí hậu”, “Nghị định thư Kyoto” và

“Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu”;

4 Các nhóm thảo luận về việc cần làm để giảm nhẹ biến đổi khí hậu;

5 Thi theo nhóm (mỗi nhóm đưa ra một ví dụ rồi đến nhóm tiếp theo, nhóm nào không đưa được thêm ví dụ là nhóm thua);

6 Người tập huấn nhận xét và tổng kết;

7 Chia nhóm chơi trò chơi (Phụ lục 4c);

8 Tóm tắt tổng kết toàn bộ nội dung.

Dựa trên kết quả của hoạt động nhóm

Cuộc thi và trò chơi thu hút được tất cả học viên tham gia

Người tập huấn có thể lựa chọn trò chơi khác cho phù hợp.

Có thể tích hợp các nội dung của Hoạt động 4 vào các bài giảng của môn Giáo dục công dân, Môi trường, Địa lý

Trang 18

Laptop, projector Bảng ghim, thẻ màu, giấy khổ A0 Kế hoạch bài giảng mẫu có tích hợp nội dung giáo dục môi trường.

Sách giáo khoa cho một số môn học (phụ thuộc vào người tham gia tập huấn)

1 Tổ chức lớp học thành các nhóm theo môn học;

2 Yêu cầu học viên nghiên cứu ví dụ về Kế hoạch bài giảng tích hợp nội dung Biến đổi khí hậu;

3 Học viên bàn luận về cách tích hợp nội dung Biến đổi khí hậu trong bài học cụ thể;

4 Học viên làm việc theo các nhóm môn học, hoàn thành bảng khai thác nội dung giáo dục Biến đổi khí hậu (Phụ lục 5a);

5 Học viên chia sẻ về kết quả làm việc nhóm.

Học viên tích cực tham gia bàn luận;

Các địa chỉ bài học cụ thể để tích hợp nội dung Biến đổi khí hậu

Có các môn học có thể dễ dàng tích hợp, có những môn khó hơn, do đó, mỗi

nhóm theo môn học có thể đưa ra số các ví dụ rất khác nhau Có thể tổ chức cuộc thi nhỏ để người tham gia thiết kế các hoạt động ngoại khóa giáo dục về chủ đề Biến đổi khí hậu.

Hoạt động 5 Tích hợp nội dung trong chủ đề biến đổi khí hậu vào chương trình chính khóa

18 Tài liệu Tập huấn Giáo dục Môi trường Cơ bản - Chủ đề 1- Biến đổi khí hậu

Trang 19

Tài liệu nguồn cho Chủ đề 1

Biến đổi khí hậu

Phụ lục 1a: Các khái niệm về biến đổi khí hậu

Là các diễn biến nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, áp suất khí quyển, gió, nắng, các hiện tượng xảy ra trong khí quyển và nhiều yếu tố khí tượng khác trong hiện tại hoặc tương lai gần.

Khí hậu là sự diễn biễn của các thông số trên trong khoảng thời gian dài ở một vùng, miền xác định Khí hậu chính là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết, ở một địa phương, trong nhiều năm, trở thành quy luật

Cũng có thể định nghĩa, khí hậu là mức độ trung bình của thời tiết trong một khoảng thời gian (thường là 30 năm) và không gian nhất định.

“Thời tiết” có tính địa phương và ngắn hạn, còn “Khí hậu” có tính khu vực và dài hạn.

Là sự thay đổi của hệ thống khí hậu Trái đất gồm: Khí quyển, Đại dương, Băng quyển, Sinh quyển và Thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo

Là sự gia tăng nhiệt độ trung bình ở gần bề mặt Trái đất và trong lớp thấp nhất của bầu khí quyển Sự gia tăng nhiệt độ trong khí quyển Trái đất có thể góp phần thay đổi trong mô hình khí hậu toàn cầu

Thuật ngữ “Biến đổi khí hậu Trái đất” cũng được hiểu là “Sự nóng lên toàn cầu” Và khi nói tới “Sự nóng lên toàn cầu” cũng tức là “Biến đổi khí hậu Trái đất”.

Nguyên nhân chính làm Biến đổi khí hậu trái đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra phát thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác.

Trái đất ra đời cách đây khoảng 4,6 tỷ năm Từ rất lâu, người ta biết, giữa con người và thiên nhiên, bao gồm cả hệ thống khí hậu có mối tương tác qua lại rất chặt chẽ Muốn sống thanh bình, hoà thuận với thiên nhiên, cần nghiêm ngặt tuân theo các quy luật của đất trời, của hệ thống khí hậu

Hệ thống khí hậu Trái đất gồm 5 thành phần: Khí quyển, Đại dương, Băng quyển, Đất liền và Sinh quyển

2 Trái đất và hệ thống khí hậu Trái đất

19

1 Thời tiết và biến đổi khí hậu

Tài liệu Tập huấn Giáo dục Môi trường Cơ bản - Chủ đề 1- Biến đổi khí hậu

Trang 20

Đại dương chiếm 71% bề mặt Trái đất, chứa khoảng 1 tỷ 340 triệu km3 nước Ngoài việc cung cấp hải sản, cung cấp dầu khí, đại dương còn là bình giữ nhiệt khổng lồ, điều tiết khí hậu cho Trái đất Chỉ cần bình đại dương nóng lên hay nguội đi một chút, khí hậu Trái đất cũng bị ảnh hưởng rất nhiều.

Là tất cả các vùng có băng tuyết bao phủ quanh năm trên Trái đất và trên biển Đó là Bắc cực, Nam cực, đảo Greenland, miền bắc Canada, miền bắc Siberia và các vùng núi cao quanh năm có nhiệt độ dưới không độ

Do có độ phanû xạ lơnù nenâ banêg, tuyetá đã phanû xạ phanà lơnù bưcù xạ cuả Matë trơiø Motä số nơi ở Nam cưcï, banêg tuyetá phanû xạ khoanûg 90% lươnïg bưcù xạ cuả Matë trơiø, trong khi mưcù độ phanû xạ trung bình toanø cauà chỉ là 30% Neuá banêg quyenå tan chaỷ, Traiù đatá sẽ nonùg lenâ, khí hauä sẽ thay đoiå.

Trang 21

Sinh quyển là toàn bộ thế giới sinh vật (động vật, thực vật, vi sinh vật) cùng với các yếu tố của môi trường bao quanh chúng trên Trái đất, bao gồm cả các hoạt động của sinh vật đã, đang và sẽ tồn tại trên vỏ Trái đất.

Sự hoạt động của các thành phần sinh quyển như động vật, thực vật, vi sinh vật chắc chắn có ảnh hưởng lớn hệ thống khí hậu toàn cầu.

Khí nhà kính bao gồm cacbon đioxit (CO ), mêtan (CH ), nitơ oxit (N O), 2 4 2 hơi nước, ôzôn (O ), và khí CFC (chlorofluorocarbons) Các khí nhà kính 3 như cacbon đioxit, mêtan, hơi nước, nitơ oxit và ôzôn có thể có nguồn gốc từ tự nhiên và từ sản xuất công nghiệp, còn CFC chỉ do quá trình sản xuất công nghiệp tạo ra Các loại khí nhà kính có khả năng bức xạ và phản xạ bức xạ Mặt trời có các bước sóng khác nhau: trong suốt đối với các bức xạ sóng ngắn; phản xạ và ngăn cản bức xạ song dài.

Khái niệm “Hiệu ứng nhà kính” dùng để miêu tả hiện tượng năng lượng bức xạ của tia sáng mặt trời, xuyên qua các cửa sổ hoặc mái nhà bằng kính, bị hấp thụ và phân tán trở lại làm ấm toàn bộ không gian bên trong chứ không chỉ ở những chỗ được chiếu sáng

Từ lâu, hiệu ứng nhà kính được sử dụng để trồng cây cũng như trong kiến trúc để sưởi ấm nhà cửa, lâu đài, bằng năng lượng mặt trời, tiết kiệm chất đốt.

Trong biến đổi khí hậu, người ta dùng khái niệm “Hiệu ứng nhà kính khí quyển” để miêu tả hiện tượng hấp thu và phân bổ nhiệt bức xạ của Mặt trời gây ra bởi các khí nhà kính có trong bầu khí quyển của Trái đất.

Các tia bức xạ sóng ngắn của Mặt trời xuyên qua bầu khí quyển đến mặt đất và được phản xạ trở lại thành các bức xạ nhiệt sóng dài Các khí nhà kính có trong khí quyển, có thể hấp thụ những bức xạ nhiệt này và giữ ấm cho bầu khí quyển Nếu không có hiệu ứng nhà kính tự nhiên

o này nhiệt độ trái đất chỉ vào khoảng –18 C Nhưng nếu khí nhà kính nhiều hơn mức bình thường, Trái đất sẽ bị nóng lên.

Nhiệt độ trung bình của bề mặt Trái đất được quyết định bởi cân bằng giữa năng lượng mặt trời chiếu xuống trái đất và lượng bức xạ nhiệt của mặt đất vào vũ trụ

Khaiù niem ä “Hieuä ưnùg nhà kính nhanâ taọ” dunøg để mieuâ tả “Hieuä ưnùg nhà kính” gayâ ra bơiû cacù khí nhà kính sinh ra từ hoatï đonäg sinh sonág cuả con ngươiø

Ngoài ra, khí ôzôn (O ) tập trung thành 1 lớp mỏng trên tầng bình lưu 3 của khí quyển có tác dụng hấp thụ các bức xạ tử ngoại từ mặt trời chiếu tới trái đất và qua đó bảo vệ sự sống trên trái đất.

3 Khí nhà kính và hiệu ứng nhà kính

Trang 22

Dấu vết sinh thái là gì?

Dấu vết sinh thái (còn gọi là dấu chân sinh thái) là thước đo nhu cầu của con người đối với các hệ sinh thái của Trái đất Khái niệm này được đưa

ra nhằm so sánh nhu cầu của nhân loại đối với năng lực sinh thái tái tạo của Trái đất Nó thể hiện số lượng các khu đất và biển có thể sản xuất một cách sinh học, cần thiết để tái tạo các nguồn tài nguyên mà nhân loại tiêu thụ và hấp thụ chất thải và hoàn trả chúng tương ứng, vô hại Sử dụng dấu vết sinh thái, có thể để ước tính là cần bao nhiêu diện tích của Trái đất (hay cần bao nhiêu hành tinh như Trái đất) để giúp nhân loại tồn tại nếu mọi người sống lối sống hiện nay.

Năm 2006, tổng số dấu vết sinh thái của nhân loại là khoảng 1,4 Trái đất Nói cách khác, nhân loại sử dụng dịch vụ sinh thái 1,4 lần nhanh hơn Trái đất có thể tái tạo cho họ.

4 Dấu vết sinh thái và dấu vết cacbon

Trang 23

Dấu vết

cacbon là gì?

Dấu vết cacbon là tổng lượng khí nhà kính mà con người tạo ra trong hoạt động sinh sống và sản xuất hàng ngày, được tính bằng lượng (tấn) khí cacbon đioxit tương đương.

Sự tương đương ở đây được hiểu là khả năng năng gây ra một hiệu ứng nóng lên toàn cầu của khí nhà kính loại này so với khí cacbon đioxit B trong một khoảng thời gian nhất định.

Ví dụ, trong vòng 100 năm:

·Một phân tử khí mêtan có khả năng làm nóng Trái đất tương đương 25 phân tử khí cacbon đioxit.

·Một phân tử khí nitơ ôxit có khả năng làm nóng Trái đất tương đương 298 phân tử khí cacbon đioxit;

·Một phân tử khí CHF có khả năng làm nóng Trái đất tương 3 đương 14.800 phân tử cacbon đioxit.

Dấu vết cacbon có thể hiểu đơn giản là, khi bạn dùng xe ô tô, nhiên liệu

bị đốt cháy tạo ra một lượng cacbon đioxit nhất định, tùy thuộc vào mức tiêu thụ nhiên liệu của xe và quãng đường cần đi; Khi sưởi ấm, đun nấu bằng điện, dầu, khí đốt hay than đá, bạn cũng tạo ra cacbon đioxit Khi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá, bạn cũng phát thải một số lượng cacbon đioxit và các khí nhà kính khác.

Dấu vết cacbon của một người (một quốc gia) là tổng tất cả các phát thải cacbon đioxit, được tạo ra bởi hoạt động của người (quốc gia) đó trong một khung thời gian nhất định, thường là một năm.

Dấu vết cacbon là một công cụ mạnh giúp hiểu rõ tác động của hành vi cá nhân tới sự nóng lên toàn cầu Để ngăn chặn sự nóng lên toàn cầu, việc tính toán và kiểm soát dấu vết cacbon của mỗi người là cần thiết.

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	9,12 MB

Tai lieu tap huan Giao duc Moi truong Chu de 1

Bài có thể khai thác