BÁO CÁO THỰC TẾ: TẠI Trung tâm Bảo trợ xã hội Đà Nẵng

Đây là một tiến trình trợ giúp mà trong đó các thành viên nhóm được tạo cơ hội và môi trường có các hoạt động tuơng tác lẫn nhau, chia sẻ những mối quan tâm hay những vấn đề chung, tham

Lời Cảm Ơn

Trong hai năm học vừa qua, chúng tơi đã được học rất nhiêu về

lý thuyết của ngành cơng tác xã hội Tuy nhiên chưa cĩ điều kiện để đi thực tế vì thế những kiến thức về ngành cịn mơ hồ và chưa sâu sắc Tơi xin gửi lời cảm ơn đến Ban chủ nhiệm khoa Lịch Sử, cũng như các thầy

cơ đã tạo điều kiện sắp xếp cho sinh viên chúng tơi cĩ một chuyến đi thực tế bổ ích giúp chúng tơi ý thức được ý nghĩa của cơng việc trong tương lai của mình

Gĩp phần vào sự thành cơng của chuyến thực tế, tơi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các giáo viên hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo chúng tơi trong suốt chuyến đi

Đồng thời tơi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các cán bộ nhân viên và các đối tượng trong trung tâm bảo trợ xã hội Đà Nẵng đã tạo điều kiện tốt nhất để giúp chúng tơi đến tham quan thực tế và hồn thành tốt đợt thực tập thực tế này

Do cịn hạn chế về kiến thức và kỹ năng nên bài thực tế cịn nhiều thiếu sĩt, rất mong nhận được sự gĩp ý của quý thầy cơ để bài báo cáo sau được hồn thiện hơn Tơi xin chân thành cảm ơn!

CẤU TRÚC TRÌNH BÀY

1 Khái niệm, mục đích, yêu cầu, vai trò của công tác xã hội

1.1 Khái niệm

1.2 Mục đích

1.3 Yêu cầu

1.4 Vai trò

2 Khái quát cơ sở thực tế

2.1 Lịch sử hình thành

2.2 Chức năng

2.3 Cơ cấu tổ chức

2.4 Các hoạt động chăm sóc và trợ giúp của cơ sở

2.5 Các nguồn kinh phí và mạng lưới hỗ trợ

3 Tiến trình công tác xã hội nhóm

3.1 Chuẩn bị và thành lập nhóm

3.2 Nhóm bắt đầu hoạt động

3.3 Can thiệp/ thực hiện nhiệm vụ

3.4 Kết thúc

4 Ý kiến và đề nghị

1 Khái niệm, mục đích, yêu cầu, vai trò của công tác xã hội nhóm

1.1 Khái niệm

Công tác xã hội nhóm trước hết phải được coi là một phương pháp can thiệp của công tác xã hội Đây là một tiến trình trợ giúp mà trong đó các thành viên nhóm được tạo cơ hội và môi trường có các hoạt động tuơng tác lẫn nhau, chia sẻ những mối quan tâm hay những vấn đề chung, tham gia vào các hoạt động nhóm nhằm đạt tới mục tiêu chung của nhóm và hướng đến giải quyết những mục đích của cá nhân thành viên, giải tỏa những vấn đề khó khăn.Trong hoạt động công tác xã hội nhóm, một nhóm thân chủ được thành lập, sinh hoạt thường kỳ dưới sự điều phối của người nhóm trưởng ( có thể là nhân viên xã hội và có thể là thành viên của nhóm ) và đặc biệt là sự trợ giúp, điều phối của nhân viên xã hội

1.2 Mục đích

Công tác xã hội nhóm ra đời và phát triển với mục đích thông qua hoạt đông của nhóm giúp các cá nhân giải quyết vấn đề và thỏa mãn các nhu cầu được an toàn, chia sẻ, cảm thông, được công nhận, được yêu thương, gắn bó,được khẳng định mình

và nâng cao năng lực phát huy tiềm năng

1.3 Yêu cầu

- Để thực hiện tốt công tác xã hội nhóm, nhân viên xã hội phải hết sức chú ý và ghi tâm những giá trị đặc thù nhóm mang lại cho quá trình giải quyết vấn đề của thân chủ

- Quan trọng hơn, họ phải là người tuân thủ nghiêm ngặt quy điều đạo đức xuất phát từ việc đáp ứng nguyên tắc đem lại lợi ích tốt nhất cho thân chủ

- Sự tham gia của các thành viên phải xuất phát từ tinh thần tự nguyện dựa trên

sự cung cấp đầy đủ thông tin về công tác xã hội nhóm

- Nhân viên xã hội phải là người được đào tạo, được trang bị đầy đủ kiến thức,

kỹ năng tác nghiệp

- Ứng xử phù hợp trong các cuộc họp nhóm

1.4 Vai trò

- Công tác xã hội nhóm tạo ra cảm giác được thuộc về nhóm cho các thân chủ Thông qua tương tác nhóm giúp cho thân chủ sẽ thấy mình cũng quan trọng và có giá trị

- Công tác xã hội nhóm tạo ra cơ hội để trải nghiêm thực tế Trong nhóm, các thành viên sẽ có cơ hội thưc hành,thay đổi hành vi trước khi thực hiện những hành vi

đó trong các tình huống thực tiễn

- Công tác xã hội nhóm tạo ra sự hỗ trợ qua lại lẫn nhau Trong quá trình sinh hoạt nhóm, quá trình tương tác qua lại giữa các cá nhân thành viên, các thành viên tạo

ra sự gắn bó với nhau và với nhóm

- Công tác xã hội nhóm tạo ra sức mạnh và nghị lực cho thân chủ.

- Giải quyết các vấn đề liên quan đến nhu cầu tương đối giống nhau của nhiều người

- Xử lý những vấn đề nảy sinh giữa hai hay nhiều người

- Đáp ứng nhu cầu chung nào đó của một thân chủ

- Xuất hiện yêu cầu công việc hỗ trợ một cách gián tiếp cho thân chủ

2 Khái quát về cơ sở thực tế ( Trung tâm Bảo trợ xã hội Đà Nẵng )

2.1 Lịch sử hình thành

Trung tâm bảo trợ xã hội Đà Nẵng được thành lập ngày 31-08-1996 do ông Nguyễn Đức Liên làm giám đốc ( tính đến ngày 20-05-2014 ) số người được đưa vào trung tâm là 4545 người, trong đó có 130 người đã mất ( chủ yếu là người già yếu ) Hiện nay tại trung tâm còn 140 người đang được nuôi dưỡng chăm sóc Mỗi người một hoàn cảnh dù thiếu thốn tình thân nhưng hơi ấm tình người vẫn được nhen nhóm, thắp sáng lên bằng chính sự thông cảm, chia sẻ của những người đồng cảnh ngộ và của cả đội ngũ cán bộ nhân viên trong trung tâm

2.2 Chức năng

Trung tâm có 3 chức năng chính:

- Tiếp nhận những đối tượng lang thang xin ăn, những người có những hình thức chèo kéo khách du lịch để kiếm tiền, cướp giật, trẻ em bị bỏ rơi

- Tiếp nhận những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, khuyết tật, người già neo đơn Nhằm giúp họ có cuộc sống ổn định hơn

- Chăm sóc khẩn cấp, chức năng này mới được hình thành sau khi ngiên cứu các nước về công tác xã hội

2.3 Cơ cấu tổ chức

Từ những chức năng như trên trung tâm mới định ra cơ cấu tổ chức khi mới thành lập trung tâm có 9 cán bộ viên chức qua quá trình phát triển sau Nghị định 68 của chính phủ đến nay có 30 người được chia làm 3 bộ phận:

- Phòng tổng hợp hành chính kế toán : có nhiệm vụ đảm bảo chế độ, quản lý hồ

sơ, giấy tờ, phối hợp với các cơ quan chức năng

- Phòng quản lý-tư vấn: tiếp nhận và xử lý các đói tượng lang thang xin ăn không hạn chế số lượng

- Phòng Y tế chức năng với công việc là chăm sóc sức khỏe cho tất cả các đối tượng trong trung tâm

Những người trong trung tâm dược phân ở theo nhóm tuổi, theo tình trạng sức khỏe

Hầu hết những nhân viên làm việc trong trung tâm đêu làm việc theo kinh nghiệm, với tình yêu thương, sự đồng cảm với những số phận không may mắn cùng với lòng yêu nghề đã giúp họ hoàn thành tốt công việc của mình Không ngừng học hỏi và nâng cao kinh nghiệm, trình độ bản thân, đáp ứng những nhu cầu mà đặc thù nghề nghiệp yêu cầu

2.4 Các hoạt động chăm sóc và trợ giúp của cơ sở.

Khi vào trung tâm các đối tượng trên đều được mua bảo hiểm y tế, được chăm sóc sức khỏe Trung tâm có từng hoạt động riêng cho từng loại đối tượng:

- Đối với người già và người khuyết tật họ được chăm sóc đầy đủ, ăn uống và được chia sẻ, tâm sự với những người đồng cảnh ngộ, xóa đi phần nào những nỗi khổ khi không có con cháu, người thân bên cạnh để chăm sóc

- Đối với những ngươi mắc bệnh tâm thần, qua các hoạt động sinh hoạt hằng ngày trung tâm phân biệt mức độ nặng nhẹ, từ đó có biện pháp trị liệu Những người

bị tâm thần mức độ nhẹ trung tâm sử dụng lao động trị liệu để điều trị và tạo điều kiện cho họ tiếp xúc với những người bình thường để họ có khả năng học tập và thích ứng với sinh hoạt bình thường và dần dần hồi phục Những người mắc tâm thần nặng thì được trung tâm chuyển giao đến các trại tâm thần để được chữa bệnh

- Đối với trẻ em thi cũng được trung tâm chăm sóc, giáo dục, những em bình thường thì được cho học tập để các em có thể hòa nhập cộng đồng, tự nuôi sống bản thân

- Đối với những người tàn tật, khuyết tật thì trước đây có khu vực luyện tập và

có một nhân viên phục hồi chức năng nhưng đã chuyển đi Một tuần 3 lần nhân viên phục hồi chức năng đến tập

Hiện nay trung tâm đang được xây dựng, nâng cấp hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất của trung tâm để dáp ứng nhu cầu sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe cho các đối tượng

2.5 Các nguồn kinh phí và mạng lưới hỗ trợ.

Trung tâm bảo trợ xã hội Đà Nẵng thuộc sở lao động thương binh xã hội, chủ yếu sử dụng ngân sách nhà nước, với nguồn kinh phí này, trung tâm giải quyết các vấn

để của các đối tượng cho đến lúc qua đời (lo ma chay, chôn cất )

Ngoài ra còn có các nguồn kinh phí khác (chủ yếu là lương thực, thực phẩm, đô dùng ) từ cộng đồng, các đơn vị, các nhà hảo tâm, đặc biệt là các chùa trên địa bàn thành phố

Trung tâm chỉ có nhiệm vụ tiếp nhận, chăm sóc, tìm hiểu, tư vấn chứ khôg bỏ

ra kinh phí

3 Tiến trình công tác xã hội nhóm

3.1 Chuẩn bị và thành lập nhóm

3.1.1 Xác định mục đích hỗ trợ nhóm

- Mục đích: Giúp các em cảm thấy vui vẻ hơn, bớt căng thẳng và buồn chán do bệnh tật Hết mặc cảm, tự ti về bản thân, hòa nhập và cởi mở hơn với mọi người

- Mô hình trợ giúp: nhóm giải trí, do xuất phát từ những thông tin mà trung tâm

đã cung cấp về các em là các em là các em không được bình thường, mặc cảm về bản thân và rất thích được vui chơi, các em rất hay bị căng thẳng và rất cần sự quan tâm của mọi người nên chúng tôi đã chọn mô hình nhóm giải trí đê hỗ trợ các em

3.1.2 Đánh giá khả năng thành lập nhóm

- Các thành viên trong nhóm còn có một khoảng cách khi tiếp xúc với các sinh viên CTXH nhưng sau khi được khuyến khích tham gia trò chơi và giới thiệu về bản thân thì các em rất hào hứng

- Trung tâm tạo mọi điều kiện tốt để các em tham gia hoạt động nhóm

- Cô bảo mẫu cũng hỗ trợ rất nhiều trong khi chúng tôi yêu cầu thành lập nhóm

- Các thành viên nhóm rất tích cực hỗ trợ và liên kết với nhau để hoạt động nhóm hiệu quả hơn

- Có nơi sinh hoạt nhóm thoải mái, rộng rãi

3.1.3 Thành lập nhóm

- Thông qua những thông tin mà trung tâm đã cung cấp và tiếp xúc trực tiếp với các đối tượng chúng tôi đã cơ bản hiểu được tình trạng của các em Đây là nhóm đối tượng trẻ em bị bệnh về tâm thần kinh

- Các em có những nét tương đồng về hoàn cảnh, tình trạng bệnh, độ tuổi

- Mỗi em có một đặc điểm riêng về tính cách, về trình độ, kiến thức và kỹ năng

- Nhóm thuộc loại hình nhóm đóng bao gồm 7 thành viên

3.1.4 Định hướng cho các thành viên trong nhóm

- Phải làm cho các thành viên nhóm nắm và hiểu được mục đích thành lập nhóm

- Giải đáp mọi thắc mắc của các em trong quá trình hoạt động nhóm

- Qua quan sát các em và theo sự góp ý của cô bảo mẫu chúng tôi đã chọn ra nhóm trưởng (em Nguyễn Thị Bé Hương) và nói rõ vai trò, trách nhiệm của nhóm trưởng đối với các thành viên nhóm Đồng thời cũng cho các thành viên biết rằng họ phải luôn nằm trong sự quản lý của nhóm trưởng

- Đưa ra những khó khăn mà nhóm có thể gặp phải như: mâu thuẫn nhóm, bị gò

bó bởi những nguyên tắc và chuẩn mực nhóm, và hỏi lại các thành viên với những khó khăn như vậy thì họ có còn thực sự muốn tham gia vào nhóm nữa không

3.1.5 Thỏa thuận nhóm

- Bầu ra nhóm trưởng là em Nguyễn Thị Bé Hương do em nhanh nhẹn, nói rõ ràng thông minh và có sức khỏe tốt hơn những em còn lại

- Nhóm sinh hoạt vào 3 buổi chiều ngày thứ 2, thứ 4, thứ 6 trong tuần từ 14h-16h tại phòng của các em

- Các thành viên nhóm phải có mặt đầy đủ trong các buổi sinh hoạt,không được kiếm những lý do vô lý để khỏi tham gia vào các hoạt động mà nhóm đề ra

- Nhóm trưởng phải thực sự có trách nhiêm với nhóm, phải thông báo với các sinh viên công tác xã hội và giải quyết kịp thời những sự cố, những xung đột trong nhóm

- Các thành viên trong nhóm phải nghe theo sự chỉ đạo của nhóm trưởng

- Các thành viên nhóm phải luôn luôn đoàn kêt và giúp đỡ nhau

- Các hoạt động cũng như công việc của nhóm thì phải có sự thỏa thuận giữa nhóm trưởng và các nhóm viên dưới sự hướng dẫn của các sinh viên công tác xã hội

- Phải nhiệt tình trong các hoạt động mà nhóm tổ chức

- Trong quá trình sinh hoạt nhóm thì có thể bổ sung thêm các nội dung khác cho phù hợp

- Hồ sơ xã hội của nhóm

Thành viên 1:

 Họ và tên : Đặng Quý Minh

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Mẹ bị bệnh, gia đình rất khó khăn, không có điều kiện để chăm sóc và điều trị cho em nên anh trai phải đưa Minh vào trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Minh bị bệnh động kinh rất nặng, còn rất nhỏ tuổi, thường xuyên dùng chân đánh vào đâu mình nên các cô bảo mẫu phải trói tay chân của em vào ghế Những lúc em bị lên cơn nặng thì phải đưa vào bệnh viện Hàng ngày phải uống thuốc điều trị

Thành viên 2:

 Họ và tên: Mai Thị Minh Phương

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Hoàn cảnh gia đình rất khó khăn bố mẹ phải đưa em tới trung tâm

 Tinh trạng sức khỏe và tâm lý: Bị bệnh động nhẹ, hoạt động tương đối bình thường nhưng hơi chậm chạp, có thể tự vệ sinh thân thể và biết nghe lời phải uống thuốc điều trị hằng ngày

Thành viên 3:

 Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Phương

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Gia đình khó khăn nên được đưa và trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Bị chậm phát triển, không nói được, có thái

độ thân thiện, rất hay cười, có thể tự tắm rửa, vệ sinh thân thể Nhìn có vẻ hiền nhưng lại rất hay gây gỗ với các bạn trong nhóm, tính tình thay đổi thất thường Không cần phải uống thuốc

Thành viên 4:

 Họ và tên: Nguyễn Thị Oanh

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Không có người thân, bị bỏ rơi từ nhỏ, được thu gom và thu về trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Bị bệnh động kinh, cơn động kinh thường xảy ra bất chợt không thể biết trước được.em thường nói rất nhiều mỗi khi có người đến thăm, nói theo nhiều cảm xúc khác nhau rất khó hiểu Phải uống thuốc điều trị hằng ngày

Thành viên 5:

 Họ và tên: Nguyễn Thị Bé Hương

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Không có người thân, bị bỏ rơi, được thu gom và đưa về trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Bị bệnh động kinh nhẹ, rất nhanh nhẹn là thành viên nổi bật nhất trong nhóm, rất vui vẻ, hòa đồng với mọi người.Em rất bướng, khó bảo, chỉ làm theo những gì mình muốn chứ không chịu nghe theo lời người khác

Có thể tự vệ sinh thân thể cho mình Đã đi chơi thì tự về chứ không ai dẫn về được Không phải uống thuốc điều trị

Thành viên 6:

 Họ và tên: Nguyễn Nữ

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Gia đình khó khăn nên phải đưa vào trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Bị bệnh động kinh nặng, phải trói vào ghế, nếu như không trói lại thì em sẽ phá hết những thứ xung quanh mình và rất khó để ngăn cản em dừng lại Hằng ngày phải uống thuốc điều trị

Thành viên 7:

 Họ và tên: Nguyễn Thị Hạnh

 Giới tính: Nữ

 Hoàn cảnh: Bị bỏ rơi, đi lang thang, được thu gom và đưa về trung tâm

 Tình trạng sức khỏe và tâm lý: Bị bệnh động kinh nặng, cơn động kinh xảy

ra cực kỳ bất chợt không thể biết trước được, co giật, tiểu không tự chủ, hay chảy nước miếng không kiểm soát Hạnh chỉ làm theo những gì mình muốn, hay nổi cáu và mỗi khi nổi cáu thì rất khó kiểm soát Rất hay đi lung tung, dẫn về không về đôi lúc ngồi ì xuống đất Em rất cần sự quan tâm của người khác, luôn tỏ ra đáng thương Em

bị bệnh nặng nhất và khó để tiếp cận nhất trong xóm Hằng ngày phải uống thuốc điều trị

Đa số các em ngủ ngon, yên giấc, lâu lâu có trường hợp trường hợp thức dậy lên cơn lúc nửa đêm

Các em đều ở trong độ tuổi dậy thì, tính tình thay đổi thất thường

Mỗi em có một khuyết điểm nên có những cách trị liệu khác nhau

3.1.5 Chuẩn bị môi trường

Địa điểm: Tại phòng ở của các thành viên nhóm

Chuẩn bị đồ chơi, các phần quà để thưởng cho các em trong quá trình hoạt động Các thành viên nhóm chuẩn bị tinh thần sẵng sàng tham gia vào các hoạt động

Nguồn kinh phí lúc đầu là do các sinh viên công tác xã hội K36 tự đóng góp, sau đó thì tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân từ thiện và những chính sách của nhà nước có liên quan

3.2 Nhóm bắt đầu hoạt động

3.2.1 Giới thiệu các thành viên nhóm

- Các thành viên trong nhóm sẽ ngồi thành một hình tròn trong mỗi lần sinh hoạt

để tạo cảm giác gần gũi, tránh áp lực cho các thành viên trong các hoạt đông

- Trưởng nhóm là người đầu tiên giới thiệu về bản thân mình như: tên thường gọi và tên đầy đủ, sở thích, ước mơ người trưởng nhóm giới thiệu theo cách riêng của mình nhưng phải luôn tạo không khí thoải mái cho nhóm

- Tiếp theo trưởng nhóm sẽ giới thiệu các thành viên khác giới thiệu tương tự, sau khi giới thiệu xong thì sẽ được sự nhóm trưởng tông kết lại

3.2.2 Xây dựng mục đích của nhóm

- Mục đích: Giúp các em cảm thấy vui vẻ hơn, bớt căng thẳng do bệnh tật Hết mặc cảm, tự ti về bản thân, hòa nhập và cởi mở hơn với mọi người

3.2.3 Xây dựng mục tiêu của nhóm

- 100% thành viên hiểu được mục đích của nhóm

- 80% thành viên biết được tình trạng sức khỏe của mình

- 80% cởi mở hơn, thể hiện mình thông qua trò chơi

- 70% thành viên tích cực đóng góp ý kiến trong các buổi sinh hoạt

(Do có một số em không nói được, bị trói nên một số mục tiêu không thể đạt 100% )

3.2.4 Thảo luận đưa ra nguyên tắc bảo mật thông tin của nhóm

- Dưới sự hướng dẫn của các sinh viên CTXH k36 thì các thành viên nhóm thảo luận, thống nhất về những vấn đề mà nhóm cần phải giữ bí mật

- Cần giải thích cho các em biết được lý do và tầm quan trọng của việc giữ bí mật các thông tin của nhóm

- Sau khi thảo luận thì nhóm đã đưa ra được những thông tin cần phải giữ kín:

 Hoàn cảnh của mỗi em ( để tránh sự mặc cảm, xấu hổ )

 Tình trạng bệnh và sức khỏe của các thành viên

3.2.5 Giúp các thành viên cảm nhận họ là một phần của nhóm

- Các sinh viên CTXH k36 tạo lòng tin cho các thành viên nhóm để họ có thể yên tâm, tự tin thể hiện mình

- Cần nhắc nhở các thành viên có trách nhiệm hơn với nhau, quan tâm nhau để

họ cảm thấy được yêu thương, không có cảm giác cô độc

- Nhắc nhở các thành viên tôn trọng những thành viên còn lại, không coi thường hay chế nhạo những khuyết điểm của các bạn trong nhóm để tạo sự đoàn kết trong nhóm

- Qua phần giới thiệu của các thành viên thì thấy được những điểm khác nhau về tính cách, hoàn cảnh bên cạnh đó thì cũng có những điểm tương đồng và từ đó thì các thành viên hiểu nhau hơn để có thể sống hòa hợp với nhau

3.2.6 Định hướng phát triển nhóm

Nhóm hoạt động, tương tác giữa các thành viên nhóm với nhau dưới sự chỉ đạo của nhóm trưởng và sự hướng dẫn của các sinh viên CTXH k36

3.2.7 Cân bằng giữa nhiệm vụ, yếu tố tình cảm, xã hội của tiến trình nhóm

Nhóm hoạt động chủ yếu là để tạo được sự thoải mái, vui vẻ chứ không nặng

nề, căng thẳng về các nhiệm vụ

3.2.8 Thỏa thuận các công việc của nhóm

Thỏa thuận giữa các thành viên nhóm và sinh viên CTXH k36:

- Sinh viên CTXH k36 đối xử công bằng với các thành viên nhóm Lắng nghe những ý kiến đóng góp của các em

- Các thành viên nhóm phải nghe theo sự chỉ dẫn của các sinh viên CTXH k36 trong quá trình sinh hoạt nhóm

Thỏa thuận giữa các thành viên nhóm với nhau:

- Các thành viên nhóm xưng hô với nhau theo thứ tự độ tuổi, nói năng phải lịch