Chuyên đề Tiểu học Một số vấn đề tâm lí lứa tuổi HS Tiểu học và phương pháp dạy học

NHỮNG ĐIỀU KIỆN CỦA SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH TIỂU HỌC II.. HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP VÀ SỰ PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC III.. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC HỌC

1

NỘI DUNG

PHẦN 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TÂM LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH TIỂU HỌC

I NHỮNG ĐIỀU KIỆN CỦA SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH TIỂU HỌC

II HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP VÀ SỰ PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC

III CÁC HOẠT ĐỘNG KHÁC CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC

IV SỰ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH LỨA TUỔI

PHẦN 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA LÝ LUẬN GIÁO DỤC

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHƯƠNG PHÁP

GIÁO DỤC HỌC SINH

3

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Kế Hào (1992), Học sinh tiểu học và nghề dạy

4. Nguyễn Thanh Bình (chủ biên) (2011), Tài liệu bồi

dưỡng CBQL, giáo viên về công tác giáo viên chủ nhiệm trong trường THCS và THPT, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

5. Trần Thị Hương (2002), Một số vấn đề về lý luận giáo

dục, Nxb Đ i h c S  ph m ạ ọ ư ạ Thành phố Hồ Chí Minh.

6. Hà Thế Ngữ (2001) Giáo dục học - Một số vấn đề lý

luận và thực tiễn, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

4

PHẦN 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ TÂM LÝ

LỨA TUỔI HỌC SINH TIỂU HỌC

5

TRAO ĐỔI

Theo anh/chị lứa tuổi học sinh tiểu học có những đặc điểm tâm lý nổi bật nào mà nhà giáo dục cần phải quan tâm?

6

I NHỮNG ĐIỀU KIỆN CỦA SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH TIỂU HỌC

1 Về thể chất

2 Cuộc sống nhà trường tiểu học

3 Dậy thì sớm

7

8QUAN ĐIỂM DẠY HỌC

Gi¸o viªn lµm trung t©m Häc sinh lµm trung t©m

9

10

II SỰ PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ

IV SỰ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CỦA HỌC SINH

1 Tính cách

+ Dễ bị kích động, hay bướng bỉnh, tính khí thất thường Hồn nhiên trong các quan hệ, rất

cả tin và còn mang nặng cảm tính.

+ Hay bắt chước một cách cảm tính, chưa

có khả năng phân biệt được tốt, xấu.

+ Đã từng bước hình thành một số nét tính cách tốt như: tính ham hiểu biết, lòng vị tha, tính chân thực, lòng thương người, ham thích lao động,…

14

2 Nhu cầu nhận thức

+ Đã hình thành khá rõ nét, đặc biệt là nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh, nó được phát triển dần, từ nhu cầu tìm hiểu

“đó là cái gì?” đến nhu cầu trả lời “tại sao?” và “như thế nào?”.

+ Được hình thành trong các hoạt động

và sẽ phát triển thuận lợi khi trẻ đạt được những thành tích dù rất nhỏ, nhất là trong hoạt động học - chính nó sẽ tạo cho trẻ niềm vui và niềm tin vào năng lực của chính mình

15

3 Tình cảm

+ Xúc cảm, tình cảm thường gắn liền với các đặc điểm trực quan, sinh động, cụ thể.

+ Dễ xúc động, khó kiềm chế xúc cảm và chưa biết “kiểm tra” sự thể hiện ra bên ngoài Thường bộc lộ một cách hồn nhiên, chân thật.

+ Chưa bền vững, chưa sâu sắc và ổn định

Việc giáo dục tình cảm cần khéo léo, tế nhị,

“vừa thương, vừa nghiêm” Phải dùng tình cảm để cảm hoá và tác động đến các em, tránh lý thuyết một cách cứng nhắc, áp đặt hoặc quá thô bạo.

17

“Hôm nay ngày tháng năm Do tôi không còn tình cảm

gì với bạn G là bạn gái của tôi trong lớp, tôi chuyển sang

thích bạn M Vì thế, tôi làm đơn xin 'ly dị' với bạn G chính thức từ ngày hôm nay Bạn G không được phép nắm tay tôi nữa Ký tên Đ.H”.

18

4 Tư đánh giá và đánh giá

+ Khả năng tự đánh giá chưa cao, chưa biết dựa vào chuẩn để đánh giá Trẻ thường tự đánh giá mình cao hơn cái mình thực có.

+ Trẻ thường đánh giá người khác theo suy nghĩ chủ quan mang nặng cảm tính và thường dựa vào cảm xúc của mình.

19

20

I VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LÝ LUẬN GIÁO DỤC

1 Khái niệm về quá trình giáo dục

2 Bản chất và đặc điểm của quá trình GD

3 Lôgic của quá trình giáo dục

4 Các nguyên tắc giáo dục

II PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH

1 Khái niệm về phương pháp giáo dục

2 Hệ thống các phương pháp giáo dục

3 Vấn đề giáo dục học sinh có hành vi chưa phù hợp/cá biệt 21

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LÝ LUẬN GIÁO DUC

1 Khái niệm về quá trình GD

Là một quá trình trong đó, dưới tác động chủ đạo của nhà GD, người được

GD tự giác, tích cực tự giáo dục nhằm hình thành và phát triển nhân cách của bản thân.

22

SƠ ĐỒ QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC

Nhà

GD

Người được GD

- Thế giới quan khoa học

- Những phẩm chất nhân cách

Chủ đạo

Tự giác, tích cực, tự giáo dục

23

2 Bản chất và đặc điểm của QTGD

2.1 Bản chất

2.2 Đặc điểm

24

QUÁ TRÌNH GD LÀ TỔ HỢP CỦA CÁC QUÁ TRÌNH BỘ

PHẬN

26

CHIA SẺ

Thực trạng về đạo đức cho học sinh tiểu học hiện nay và nguyên nhân của vấn đề này.

27

3 Lôgic của quá trình giáo dục

Tổ chức, điều khiển học sinh:

(1) Nắm vững những tri thức về các chuẩn mực XH đã được qui định.

(2) Hình thành tình cảm và niềm tin đối với các chuẩn mực XH.

(3) Rèn luyện hành vi và thói quen hành

vi phù hợp với những chuẩn mực XH.

28

Niềm tin xuất phát từ đâu?

29

Cho dù tôi c   ố

g ng đ n đâu  ắ ế tôi cũng h c  ọ

kém!

.

30

MỐI QUAN HỆ GIỮA 3 KHÂU

Mỗi khâu đều có một ý nghĩa và chức năng nhất định nhưng

có mối liên hệ hỗ trợ mật thiết với nhau:

• Khâu thứ nhất: nhận thức là tiền đề, là kim chỉ nam cho hành động, là sự chuyển hóa những chuẩn mực xã hội (cái bên ngoài) thành ý thức (cái bên trong) của mỗi người Đó

là điều kiện cần nhưng chưa đủ.

• Khâu thứ hai: tình cảm là chất men kích thích, là động

lực, sức mạnh bên trong thúc đẩy hành động.

• Khâu thứ ba: hành động vừa là kết quả, mục đích của hai khâu kia, vừa là điều kiện củng cố hai khâu kia Hành

động là sự thể hiện ý thức tình cảm bên trong ra bên ngoài

LƯU Ý KHI ĐÁNH GIÁ HÀNH VI

32

33

KẾT LUẬN

34

mọi quyền lực của mình (nhắc nhở, phê bình, mời

PH, viết kiểm điểm…) nhưng không thay đổi được hành vi của Sang

Anh/chị hãy phác thảo kế hoạch giáo dục Sang mà anh/chị tin là có hiệu quả Giải thích 35

TRAO ĐỔI Hãy nêu những phương pháp mà anh/chị

đã sử dụng để giáo dục học sinh.

36

II PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC

1 Khái niệm

2 Hệ thống các phương pháp GD

2.1 Nhóm các pp thuyết phục nhằm hình thành ý thức

2.2 Nhóm các pp tổ chức hoạt động và hình thành kinh nghiệm ứng xử

2.3 Nhóm các pp kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi

37

Tóm lại Các PPGD có mối quan hệ chặt chẽ, tác động hỗ trợ, thúc đẩy lẫn nhau

Những căn cứ để lựa chọn và phối hợp các PPGD là:

 Mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục cụ thể

 Nội dung giáo dục cụ thể

 Đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm cá biệt của đối tượng giáo dục

 Tình huống giáo dục, môi trường giáo dục và những điều kiện thực tế

 Khả năng, trình độ của nhà giáo dục 38

3 Vấn đề giáo dục học sinh có hành vi chưa

phù hợp/cá biệt

39

3.1. Tìm hi u nguyên nhân, m c đích c a  ể ụ ủ

nh ng hành vi ch a phù h p/cá bi t, ữ ư ợ ệ  quan  tâm đúng m c đ n nh ng khó khăn c a  ứ ế ữ ủ

3.2. Các n i dung c n giáo d c ộ ầ ụ

­ Nh n th c đúng v  đi m m nh và  ậ ứ ề ể ạ

đi m  ể y u c a b n thân ế ủ ả

­ Nh n th c đ ậ ứ ượ c nh ng đ nh h ữ ị ướ ng giá 

tr  đúng đ n đ i v i b n thân ị ắ ố ớ ả

­ Tự tin về giá trị và những điểm mạnh của mình

để làm điểm tựa cho những hành vi và ứng xử một cách tích cực

­ Nhận thức được hậu quả của những hành vi tiêu cực và tất yếu phải thay đổi thói quen, hành vi cũ

­ Suy nghĩ tích c c và suy nghĩ tr ự ướ c  khi  hành đ ng ộ

41

sử dụng một cách khoa học hai phương pháp giáo dục

đặc thù: Khen thưởng và trách phạt

Các yêu cầu tâm lý khi khen thưởng

Các yêu cầu tâm lý khi trách phạt

3.3.2 Sử dụng phương pháp “bùng nổ sư phạm” trong

3.3.3. Đáp ứng các nhu cầu chính đáng của HS

trong m i ho t đ ng giáo d c ọ ạ ộ ụ

GVCN và t p th  l p c n làm cho HS  ậ ể ớ ầ

có hành vi ch a phù h p/cá bi t:  ư ợ ệ

-Thấy được s  a ự n toàn

­Thấy được s  y ự êu thương

­Th y đ c s  t ấ ượ ự hông cảm

­Th y đ c s  tôn tr ng ấ ượ ự ọ

3.3.5. Tác đ ng song song ộ

3.3.6. Áp d ng linh ho t, khéo léo các  ụ ạ hình th c GD, các PPGD và các bi n  ứ ệ pháp GD đ  t o nên tính đa d ng  ể ạ ạ

trong các tác đ ng GD ộ

3.3.7. Tác đ ng c a nhân cách ng ộ ủ ườ i  giáo viên ch  nhi m.44 ủ ệ

TRAO ĐỔI

­ Xác định nguyên nhân chưa thành công của

bản thân /đồng nghiệp  trong việc giáo dục học

sinh cá biệt/học sinh có hành vi lệch chuẩn -

Đề ra kế hoạch và biện pháp giáo dục cụ thể

những học sinh này.

45

Coi trọng giáo dục bằng tập

thể

Đừng hành động đơn độc

Kế hoạch hành động hợp lý

Giáo dục bằng cảm

hóa

Lấy chính mình ra để làm gương

46

CẢM ƠN

SỰ LẮNG NGHE VÀ CHIA SẺ

CỦA QUÝ THẦY CÔ

47

Đ A CH  EMAIL: Ị Ỉ

kimloancbqlgd@gmail.com

48