Chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học tập làm văn lớp 5

- Thực hiện chỉ đạo của bộ phận chuyên môn trường Tiểu học Phố Bảng, tổ 5 báo caó chuyên đề thực hiện PPDH môn Tập làm văn với nội dung sau: A/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH.. Các kĩ năng làm văn:

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ:

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẬP

LÀM VĂN LỚP 5 Năm học: 2012- 2013 Phố Bảng, ngày 29 tháng 11 năm 2013.

- Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của bộ phận chuyên môn trường Tiểu học Phố Bảng

- Căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng , mục tiêu, nội dung chương trình SGK và

phương pháp dạy môn Tập làm văn 5

- Thực hiện chỉ đạo của bộ phận chuyên môn trường Tiểu học Phố Bảng, tổ 5 báo

caó chuyên đề thực hiện PPDH môn Tập làm văn với nội dung sau:

A/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH.

I Tình hình học sinh- giáo viên khối 5:

- Tổng số học sinh: 38 em Nữ 18 em

- Tổng số giáo viên tổ: 2 GV đứng lớp: 2

- Trình độ chuyên môn: Trên chuẩn: 2 Tỉ lệ: 100%

II Thuận lợi và khó khăn:

1 Thuận lợi:

- Được sự chỉ đạo của BGH nhà trường, của tổ chuyên môn, sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, ban ngành

- Giáo viên trong tổ nhiệt tình, giảng dạy lâu năm, có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng dạy Học sinh có đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập

2 Khó khăn:

- Môn tập làm văn gồm nhiều thể loại khác nhau, khó khăn đối với học sinh học còn chậm

- Một số em ít có điều kiện đọc sách báo để tích lũy vốn từ, biếng suy nghĩ

B/ NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:

I Mục tiêu chương trình môn Tập làm văn:

1 Trang bị kiến thức và rèn luyện các kĩ năng làm văn

2 Góp phần cùng các môn học khác mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duy lô-gích, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho HS

II Nội dung dạy- học:

1 Trang bị kiến thức và kĩ năng làm văn.

a Cấu trúc chương trình Tập làm văn

Chương trình tập làm văn lớp 5 được thiết kế như sau:

Loại văn bản Học kì I

( Số tiết)

Học kì II (Số tiết)

CẢ NĂM (Số tiết)

Miêu tả:

- Miêu tả đồ vật (ôn tập)

- Miêu tả cây cối (Ôn tập)

- Miêu tả con vật (Ôn tập)

- Miêu tả cảnh

- Miêu tả người

0

0 0 14

8

4

3 3 4

7

4

3 3 18 15

Các văn bản khác:

- Báo cáo thống kê

- Đơn

- Thuyết trình, tranh luận

- Biên bản

- Chương trình hoạt động

- Chuyển đoạn văn thành kịch

2 3 2 3 0

0

3 3

2 3 2 3 3

3

b Các kiến thức làm văn.

- Văn miêu tả:

+ Tả cảnh

+ Tả người

- Các loại văn khác:

+ Báo cáo thống kê

+ Đơn

+ Thuyết trình tranh luận

+ Biên bản

+ Chương trình hoạt động

+ Chuyển đoạn văn thành kịch

c Các kĩ năng làm văn:

- Kĩ năng định hướng hoạt động giao tiếp:

+ Phân tích đề bài

+ Nhận diện kiểu văn bản

- Kĩ năng lập chương trình hoạt động giao tiếp:

+ Xác định dàn ý của bài văn đã cho sẵn

+ Tìm và sắp xếp thành dàn ý trong bài văn kể chuyện

+ Quan sát đối tượng, tìm và sắp xếp ý thành dàn ý trong bài văn miêu tả

- Kĩ năng thực hiện hóa hoạt động giao tiếp:

+ Xây dựng đoạn văn

+ Liên kết các đoạn văn thành bài văn

- Kĩ năng kiểm tra đánh giá hoạt động giao tiếp:

+ Đối chiếu văn bản nói, viết của bản thân với mục đích giao tiếp và yêu cầu diễn đạt

+ Sửa lỗi về nội dung và hình thức diễn đạt

d Các loại bài học.

- Dạy lí thuyết

Các bài học về làm văn miêu tả và văn bản đều có cấu tạo gồm 3 phần: Nhận xét, ghi nhớ, luyện tập Chức năng của mỗi phần cũng giống chức năng các phần

tương tự ở phân môn Luyện từ và câu

- Hướng dẫn thực hành ở nhà:

Các bài hướng dẫn thực hành thường 2-3 bài tập nhỏ hoặc một đề bài tập làm văn kèm theo gợi ý luyện tập theo hai hình thức nói và viết

2 Mở rộng vốn từ, rèn luyện tư duy, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc, thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học sinh.

Trong chương trình Tiểu học mới, các bài làm văn gắn với chủ điểm của đơn vị học Quá trình thực hiện các kĩ năng phân tích đề, tìm ý, quan sát, viết đoạn là

những cơ hội giúp trẻ hiểu biết về cuộc sống theo các chủ điểm đã học Việc phân tích dàn bài, lập dàn ý, chia đoạn bài văn kể chuyện, miêu tả, biên bản góp phần phát triển khả năng phân tích, tổng hợp, phân loại của học sinh Tư duy hình tượng của trẻ cũng được rèn luyện nhờ vận dụng các biện pháp so sánh, nhân hóa khi miêu

tả cảnh và tả người

Khi phân tích đề tập làm văn, HS có dịp hướng tới cái thiện, cái mĩ được định

hướng trong các đề bài Các bài luyện tập làm báo cáo thống kê, làm đơn, làm biên bản, lập chương trình hoạt đông cũng tạo cơ hội cho HS thể hiện mối quan hệ với cộng đồng Những cơ hội đó làm cho tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên, với người và việc xung quanh của trẻ nảy nở, tâm hồn, tình cảm của trẻ thêm phong phú

Đó là những nhân tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp của trẻ

III Các biện pháp dạy- học.

Để hướng dẫn HS phân tích ngữ liệu và làm bài tập thực hành, GV áp dụng các biện pháp sau:

a Giúp HS nắm vững các yêu cầu của bài tập

- Cho HS đọc thầm rồi trình bày yêu cầu bài tập

- GV giải thích thêm cho rõ yêu cầu của bài tập

- Tổ chức cho HS thực hiện làm mẫu một phần của bài tập để cả lớp nắm vững yêu cầu của bài tập đó

b Tổ chức cho HS thực hiện bài tập

- Tổ chức cho HS làm việc cá nhân hoặc theo cặp, theo nhóm để thực hiện bài tập

- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả bằng nhiều hình thức khác nhau

- Trao đổi với HS, sữa lỗi cho HS hoặc tổ chức để HS góp ý cho nhau, đánh giá nhau trong quá trình làm bài

- Sơ kết, tổng kết ý kiến HS, ghi bảng nếu cần thiết

IV Qui trình dạy bài Tập làm văn:

1 Kiểm tra bài cũ:

GV yêu cầu HS nhắc lại những kiến thức cần ghi nhớ hoặc làm bài tập thực hành

2 Dạy bài mới:

a Đối với bài dạy lí thuyết

- Giới thiệu bài:

GV nêu yêu cầu của tiết học, chú ý làm nổi bật mối quan hệ giữa nội dung tiết học này với tiết học khác

- Hình thành khái niệm:

+ Phân tích ngữ liệu: GV hướng dẫn HS phân tích ngữ liệu: nắm vững yêu cầu, đọc thầm, giải thích, làm mẫu một đoạn

+ Ghi nhớ kiến thức: GV cho HS đọc thầm rồi nhắc lại phần ghi nhớ SKG

- Hướng dẫn luyện tập: GV hướng dẫn HS làm bài tập thực hành.

- Củng cố- dặn dò:

+ Chốt lại những kiến thức, kĩ năng cần nắm vững

+ Nhận xét tiết học

+ Nêu yêu cầu thực hành luyện tập ở nhà

b Đối với loại bài tập thực hành:

- Giới thiệu bài.

- Hướng dẫn thực hành.

- Củng cố, dặn dò.

V KẾ HOẠCH BÀI HỌC ( Tiết dạy minh họa)

Tên bài: LUYỆN TẬP TẢ NGƯỜI ( Tả hoạt động )

1 Mục đích yêu cầu:

- Nắm được cấu tạo ba phần (mở bài, thân bài, kết bài) của bài văn tả người

- Lập được dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người thân trong gia đình

2 Đồ dùng dạy học:

- Tranh minh họa SGK

- Một vài tờ giấy khổ to và bút dạ để 2-3 HS lập dàn bài chi tiết cho bài văn tả người thân trong gia đình

3 Hoạt động day- học

a Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra 2 HS về nội dung ghi nhớ và phần thực hành ở tiết học trước

b Dạy bài mới:

1 Giới thiệu bài: GV nêu mục đích, yêu

cầu của tiết học

2 Phần luyện tập:

Bài 1:Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1 và bài

văn Công nhân sửa đường

GV cho HS thảo luận 3 câu hỏi (a,b,c)

trong SGK:

- Gọi đại diện từng nhóm trả lời

Nhận xét kết luận

Bài tập 2: 1:Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 2

và gợi ý sgk trang 150 - 151

- Gv hướng dẫn viết bài

- Cho học sinh viết bài

-Gọi 1 vài em trình bày bài viết

- Nhận xét ưu, khuyết điểm từng bài, biểu

dương học sinh làm bài tốt

- Lắng nghe

- Đọc yêu cầu và bài văn

- HS thảo luận nhóm, trình bày

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả

-Lắng nghe

-Đọc yêu cầu và gợi ý sgk

-Nghe

-Viết bài ( 7 phút )

- Trình bày bài viết của mình trước lớp

+ Mở đoạn:

- Giới thiệu khái quát về nhân vật, hoạt động của nhân vật trong bài + Thân đoạn:

-Kết hợp tả hoạt động, tả hình dáng đườngnét, đặc điểm khi làm việc + Kết đoạn:

-Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật và hoạt động của nhân vật

Đưa ra cấu tạo đoạn văn

b Dạy bài mới:

3 Củng cố, dặn dò:

GV nhận xét tiết học Yêu cầu HS về nhà

viết lại đoạn văn tả người Chuẩn bị bài

cho tiết TLV tới

Một vài HS nhắc lại nội dung bài học

Trên đây là báo cáo thực hiện chuyên đề PPDH môn Tập làm văn lớp 5 của Tổ 5, trường Tiểu học Phố Bảng Rất mong sự đống góp ý kiến của nhà trường, cùng toàn thể quý thầy cô để chuyên đề được hoàn thiện.

Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, theo dõi của quý

thầy, cô giáo