Tìm hiểu những mâu thuẫn trong gia đình hiện đại qua khảo sát ở phường Vũ Ninh – Thành phố Bắc Ninh

MỤC LỤC A. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài.................................................................................. 2. Câu hỏi nghiên cứu 3. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài…………………….. 4. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu…………………………… 5. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu…………………. 6. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………… 7. Giả thuyết nghiên cứu……………………………………………….. 8. Khung lý thuyết B. NỘI DUNG…………………………………………………………... CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài……………………………………………… 2. Các lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu 3. Một số khái niệm công cụ……………………………………………. CHƯƠNG II. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 1. Hình thức biểu hiện của mâu thuẫn trong gia đình 2. Nguyên nhân dẫn tới mâu thuẫn gia đình 3. Ảnh hưởng của mâu thuẫn gia đình với xã hội 4. Cách giải quyết mâu thuẫn gia đình CHƯƠNG III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ…………………………………………... C. PHỤ LỤC BIÊN BẢN PHỎNG VẤN SÂU…………………………………………………. TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………………….

Bài Tiểu Luận Cuối Kỳ

Môn: Xã hội học văn hóaGiảng viên: TS Mai Thị Kim Thanh

Đề Tài : Tìm hiểu những mâu thuẫn trong gia đình hiện đại qua khảo

sát ở phường Vũ Ninh – Thành phố Bắc Ninh

Họ và tên : Nguyễn Thị Diệu Thu

Ngày sinh : 4-9-1990

Mã sinh viên: 08031166 Lớp: K53 Lịch sử văn hóa

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Câu hỏi nghiên cứu 3 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài………

4 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu………

5 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu………

6 Phương pháp nghiên cứu………

7 Giả thuyết nghiên cứu………

8 Khung lý thuyết B NỘI DUNG………

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài………

2 Các lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu 3 Một số khái niệm công cụ………

CHƯƠNG II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Hình thức biểu hiện của mâu thuẫn trong gia đình

2 Nguyên nhân dẫn tới mâu thuẫn gia đình

3 Ảnh hưởng của mâu thuẫn gia đình với xã hội

4 Cách giải quyết mâu thuẫn gia đình

đã kéo theo những biến đổi to lớn trong đời sống gia đình.

Mâu thuẫn gia đình là một vấn đề muôn thuở, con người sống chung vớinhau không ít thì nhiều bao giờ cũng có mâu thuẫn Sự ổn định và phát triển củahôn nhân và gia đình phụ thuộc rất nhiều vào việc giải quyết mâu thuẫn Mâu

thuẫn thường nhiều chiều và phức tạp Chính vì vậy mỗi người đều muốn giảiquyết những mâu thuẫn trong cuộc sống hôn nhân của mình, sự giải quyết này cóthể làm cho các thành viên trong gia đình ngày càng gần nhau hơn hoặc có thể làmcho mối quan hệ gia đình thêm căng thẳng thậm chí còn rời xa nhau hay thậm chílàm hạnh phúc gia đình còn trở nên xấu đi Nếu giải quyết các mâu thuẫn tốt có thểgiúp củng cố tốt mối quan hệ và trái lại Khi mâu thuẫn không được giải quyết dẫnđến xung đột có thể gây ra những chấn thương về tinh thần lẫn thể xác gây nên.Điều này đang trở thành vấn đề phổ biến của xã hội Việt Nam.

Phường Vũ Ninh là một phường ở nội thành Bắc Ninh trước đây vốn là mộtphường thuần nông nhưng hiện nay dưới tác động của quá trình đô thị hóa đã làmcho cơ cấu ngành nghề đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ Nhờ vậy, đời sống củangười dân được nâng cao, kinh tế tăng trưởng và tốc độ đô thị hóa ngày càng đượcmở rộng về chiều sâu và bề rộng Bên những chiều cạnh đạt được, quá trình đô thịhóa kéo theo những biến đổi trong mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó biến đổi

về lối sống, văn hóa ứng xử….có mặt trong đời sống gia đình và xã hội Chínhđiều này ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống gia đình tính chất và mức độ mâuthuẫn

Tìm hiểu về thực trạng mâu thuẫn gia đình đô thị hiện nay, đã có nhiềunghiên cứu tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau nhưng cũng rất ít nghiên cứu cụ thểnào mang tính thực nghiệm của ngành xã hội học nói riêng và khoa học xã hội nóichung trả lời các câu hỏi trên để đánh giá một cách khách quan về thực trạng mâuthuẫn trong gia đình đô thị hiện nay tại Bắc Ninh dưới sự tác động của quá trình đôthị hóa Trong nghiên cứu này sẽ trả lời những câu hỏi chính là: Thực trạng mâuthuẫn gia đình tại địa bàn nghiên cứu diễn ra như thế nào? Nguyên nhân dẫn đếnmâu thuẫn? Hậu quả của những mâu thuẫn ra sao? Các thành viên trong gia đình

đô thị giải quyết mâu thuẫn như thế nào? Đó là những câu hỏi chính thôi thúc

người nghiên cứu đi sâu làm rõ trong đề tài “ Mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiệnnay ”

2 Câu hỏi nghiên cứu

- Mẫu thuẫn trong gia đình hiện nay tại địa bàn nghiên cứu diễn ra như thếnào?

- Những nguyên nhân nào dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình tại địa bànnghiên cứu?

- Mẫu thuẫn gây ra những hậu quả như thế nào cho gia đình và xã hội?

- Các cách giải quyết mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình tại địabàn nghiên cứu như thế nào?

3 Ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn của đề tài

3.1 Ý nghĩa khoa học

Vận dụng các kiến thức xã hội học vào nghiên cứu chủ đề trên sẽ góp phần làm phong phú thêm lý thuyết của khoa học xã hội, gợi mở các ý tưởng khoa học góp phần làm nền tảng tạo cơ sở cho những nghiên cứu khác liên quan đến mâu thuẫn gia đình ở các khía cạnh khác như mâu thuẫn vợ chồng trong gia đình và mâuthuẫn trong gia đình nói chung

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu mâu thuẫn trong gia đình hiện nay có ý nghĩa thực tiễn sâusắc Các kết quả nghiên cứu góp phần giúp cho các nhà hoạch định chính sách xãhội cũng như các tổ chức ban ngành có liên quan nhìn nhận rõ những hình thứcmâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay; tìm hiểu và phân tích nguyên nhân củanhững mâu thuẫn đó Đồng thời làm rõ các cách giải quyết mâu thuẫn mà cácthành viên trong gia đình đã áp dụng Qua đó, có những chính sách hay hành động

cũng như nhận thức đúng đắn giúp các thành viên trong gia đình có cách áp dụng,giải quyết phù hợp và đạt hiệu quả nhất.

4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ tình hình mâu thuẫn trong gia đình hiện nay tại địa bàn nghiêncứu

- Làm rõ và phân tích nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình hiệnnay

- Làm rõ và phân tích mâu thuẫn trong gia đình gây ra những hậu quả đếnđời sống gia đình và xã hội

- Làm rõ và phân tích cách giải quyết mâu thuẫn trong gia đình

- Nêu ra một số biện pháp, khuyến nghị để hạn chế tình hình trên

5 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu: Mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay 5.2 Khách thể nghiên cứu

- Các hộ gia đình xảy mâu thuẫn, tại địa bàn nghiên cứu

- Chính quyền, địa phương, tổ chức đoàn thể nắm rõ tình hình mâu thuẫntrong gia đình tại địa bàn nghiên cứu.

-5.3 Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian nghiên cứu: Phường Vũ Ninh – thành phố Bắc Ninh

6 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp điều tra bảng hỏi

 Phương pháp phỏng vấn sâu

 Phương pháp quan sát

 Phương pháp phân tích tài liệu

Các tài liệu đó bao gồm:

- Các công trình nghiên cứu, tạp chí, kỷ yếu hội thảo của một số tổ chứclàm việc về vấn đề gia đình và phụ nữ

- Các bài viết, số liệu, công trình nghiên cứu được đăng trên các tạp chíkhoa học như tạp chí xã hội học, tạp chí cộng sản, tạp chí tâm lý học, báogia đình và phụ nữ…các website trong nước và quốc tế trên mạnginternet

- Các báo cáo của địa bàn nghiên cứu có liên quan đến chủ đề nghiên cứu

7 Giả thuyết nghiên cứu

- Mâu thuẫn trong gia đình thường xuyên xảy ra tại địa bàn nghiên cứu

- Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình tại địa bànnghiên cứu, trong đó nguyên nhân xuất phát từ kinh tế là chủ yếu.

- Đã có nhiều cách giải quyết mâu thuẫn trong gia đình nhưng chưa đạthiệu quả cao?

8 Khung lý thuyết.

B NỘI DUNG CHÍNH

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận của đề tài

Nghiên cứu này được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc của chủ nghĩaduy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để phân tích và làm rõ thực trạngmâu thuẫn trong gia đình, nguyên nhân của mâu thuẫn đó đồng thời đi sâu lý giảithực trạng của vấn đề Trên cơ sở đó đề tài chỉ ra những xu hướng và lời cảnh báoliên quan đến đề tài nghiên cứu

2 Các lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu

Lý thuyết hành vi lựa chọn hợp lý

Lý thuyết hành vi lựa chọn hợp lý chỉ ra rằng: “Khi đối diện với một số hành

động mọi người thường làm cái mà họ tin là có khả năng đạt được kết quả cuối cùng tốt nhất”

Thuật ngữ “lựa chọn” được dùng để nhấn mạnh việc phải cân nhắc, tínhtoán để quyết định sử dụng loại phương tiện hay cách thức tối ưu trong số nhữngđiều kiện hay cách thức hiện có để đạt được mục tiêu trong điều kiện khan hiếmcác nguồn lực Vận dụng quan điểm này để giải thích rằng các thành viên trong giađình giải quyết tình huống như thế nào khi xảy ra mâu thuẫn Mục đích cuối cùngcủa việc giải quyết mâu thẫun nhằm duy trì một gia đình hạnh phúc Trong quá

trình mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình đôi lúc xảy ra nhiều hậu quảkhông lường trước được Chính vì vậy họ đã chủ động “lựa chọn” họ đã suy nghĩ,tính toán và hành động có chủ đích, họ đã có sự cân nhắc, tính toán giữa cái được

và mất để đưa ra hạn chế mâu thuẫn một cách tối ưu và đạt hiệu quả lớn nhất

Lý thuyết chức năng về sai lệch xã hội

Lý thuyết chức năng sai lệch xã hội áp dụng trong đề tài này có ý niệm cơ

bản cho rằng mọi sự vận động và biến đổi trong gia đình không phù hợp giữa mụctiêu văn hóa và phương tiện được thiết chế hóa sẽ gây ra sự lệch chuẩn xã hội, đặcbiệt là gây ra mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình hiện nay

Lý thuyết này theo Durkheim đưa ra khi bàn về các hình thức phân công lao

động và các loại hình tự tử để xem xét sự sai lệch xã hội Theo ông, lệch chuẩn là

sự thiếu vắng hay rốn loạn chuẩn mực Theo Parson cho rằng lệch chuẩn xã hội diễn ra trong một hệ thống của của sự phân hóa hành động theo xu hướng đối lập nhau là chủ động và thụ động và sự phân hóa động cơ thành thỏa hiệp và xa lạ.

Merton cho rằng sự lệch chuẩn xã hội là sự không phù hợp, sự “lệch pha” giữa

mục tiêu văn hóa hoặc chọn sai phương tiện mà hành động

Như vậy, theo quan điểm này, sự sai lệch xã hội đều có yếu tố tác động củacon người trong những điều kiện và hoàn cảnh nhất định, một khi con người thựchiện nhận thức và hành động lệch lạc so với chuẩn mực trong xã hội trong việc lựachọn mục tiêu và phương tiện sẽ gây ra những hậu quả đáng tiếc và các vấn nạn xãhội Trong các nguyên đã được phân tích và làm rõ đề tài cho thấy sự nhận thứclệch chuẩn cũng là nguyên nhân gây ra mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay

Lý thuyết cấu trúc – chức năng

Lý thuyết cấu trúc – chức năng về mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay

có ý niệm cơ bản cho rằng sự vận động và phát triển xã hội là một chức năng cầnphải thực hiện để đảm bảo sự tồn tại của xã hội

Lý thuyết cấu trúc – chức năng cho rằng một xã hội tồn tại và phát triểnđược là do các bộ phận cấu thành của nó hoạt động nhịp nhàng với nhau để đảm

bảo sự cân bằng chung của cấu trúc; bất kỳ một sự thay đổi nào ở thành phần nào

cũng kéo theo sự thay đổi ở các thành phần khác Sự biến đổi của cấu trúc tuân theo quy luật tiến hóa, thích nghi khi môi trường sống thay đổi; sự biến đổi của cấu trúc luôn hướng tới thiết lập lại trạng thái cân bằng, ổn định

Như vậy, lý thuyết này nhấn mạnh tính hệ thống vừa đề cao vai trò quantrọng của hệ giá trị chuẩn mực xã hội trong việc tạo dựng sự nhất trí, thống nhấttrong mối quan hệ gia đình của các thành viên Lý thuyết này giải thích vai trò vàtầm quan trọng giữa các thành viên trong gia đình Bất kỳ một thành viên nào đótrong gia đình không thực hiện đầy đủ và đúng các vai trò – chuẩn mực thì nó sẽảnh hưởng đến các thành viên khác và dễ dàng gây ra sự đỗ vỡ trong mạng lướiliên kết giữa các thành viên trong gia đình Vì vậy, vận dụng lý thuyết này cho thấymâu thuẫn gia đình nếu không được giải quyết theo chiều hướng tích cực sẽ kéotheo sự biến đổi trong các mối quan hệ của gia đình đồng thời phá vỡ cấu trúc giađình và ảnh hưởng đến xã hội

3 Các khái niệm công cụ

3.1 Khái niệm gia đình:

“Gia đình là một nhóm xã hội được hình thành trên cơ sở hôn nhân vàquan hệ huyết thống, những thành viên trong gia đình có sự gắn bó và ràngbuộc với nhau về trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ có tính hợp pháp đượcnhà nước thừa nhận và bảo vệ”

3.2 Khái niệm mâu thuẫn:

“Mâu thuẫn là sự biểu hiện sự không thống nhất giữa hai cá nhân kể cả trongnhận thức, thái độ và hành vi”

3.3 Khái niệm đô thị

“Đô thị là phạm vi ranh giới địa chính nội thị của thành phố, thị xã và thịtrấn, bao gồm các quận và phường, không bao gồm phần ngoại thị Đó là một tụđiểm dân cư sống phi nông nghiệp lại được làm nhiệm vụ của một trung tâm hànhchính – chính trị - kinh tế của một khu vực lớn, nhỏ là những tiêu chí cơ bàn đầutiên để định hình đô thị, sau đó là xem xét đến các yếu tố cấu trúc, quy hoạch, kiếntrúc, cảnh quan và văn minh đô thị để xác định mức đô thị hóa nhiều hay ít, caohay thấp, truyền thống hay hiện đại”

4 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Vấn đề mâu thuẫn trong gia đình từ trước tới nay qua các phương tiện thôngtin đại chúng các công trình trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã quan tâm nghiêncứu và đề cập nhiều nhưng chưa đa dạng và phong phú

Trong cuốn “Muân thuẫn vợ chồng trong gia đình và những yếu tố tác

động” của Vũ Tuấn Huy, Nxb khoa học xã hội, 2003 Thu Nguyệt lược thuật đã

làm rõ mâu thuẫn vợ chồng trong quan niệm về giới Cuốn sách đã đưa ra quanđiểm mâu thuẫn, theo đó sự bất bình đẳng giữa nam và nữ là nguồn gốc dẫn đếnxung đột trong quan hệ giữa hai giới trong xã hội và gia đình Đồng thời tác giả chỉ

ra những yếu tố ảnh hưởng đến mâu thuẫn, sự không phù hợp giữa kỳ vọng và việcthực hiện các vai trò cũng là nguồn gốc xảy ra mâu thuẫn hôn nhân khi hình ảnh về

via trò và giới bị chi phối bởi những thành tố giới còn phổ biến Kết thúc cuốn sáchtác giả cho rằng việc thực hiện các vai trò giữa vợ và chồng mang tính chất bổsung, chia sẽ hơn là sự tách biệt nhằm giảm sự căng thẳng vai trò đối với cả ngườivợ và người chồng Trong đời sống gia đình nhu cầu tình cảm, sự thương yêu, tôntrọng lẫn nhau trong quan hệ giữa các thành viên, đặc biệt giữa người vợ và chồngcản trở thành nhu cầu cao nhất Như vậy, thông qua cuốn sách này tác giả đã nhấnmạnh vấn đề giới liên quan đến mâu thuẫn vợ chồng.

Cũng nói về mâu thuẫn trong gia đình nhưng bài viết tập trung nhấn mạnhcách giải quyết xích mích trong gia đình phụ thuộc vào sự phân tầng của từng gia

đình Bài viết đăng trên tạp chí xã hội học với nhan đề “ Gỉai quyết xích mích trong

nhóm gia đình: Phác thảo từ những kết quả nghiên cứu định tính, Bùi Quang Dũng, xã hội hóc số 1, 2002 Xích mích trong các gia đình nghèo thường phổ biến

mà thường xoay quanh chuyện mưu sinh Trong khi đó bất bình đẳng giới khá phổbiến trong gia đình trung lưu phía Nam và là đầu mối của các xích mích Ở khíacạnh này, bài viết đề cập đến cách giải quyết các xích mích trong gia đình.Từ đóđưa ra khái quát các cách giải quyết xích mích trong nhóm gia đình

Bài viết của “Nguyễn Tuấn Anh và Nguyễn Bích Hòa về “ Mâu thuẫn, xung

đột trong gia đình trẻ qua một cuộc khảo sát”, Tạp chí về khoa học phụ nữ - số 2/2004 bài viết đã nêu bật được mâu thuẫn vợ chồng trẻ trong gia đình Theo tác

giả cho biết “nghiên cứu này cho thấy xung đột trong các gia đình trẻ hiện naymang tính bạo lực và không thường xuyên tuy nhiên với số liệu có được thì chưathể kết luận là bạo lực trong gia đình trẻ có xu hướng giảm dần.” Như vậy, bài viếtnày cho ta thấy trong chiều cạnh mâu thuẫn xung đột gia đình trẻ có nhiều điều còncần được làm rõ ở các nghiên cứu tiếp theo

Cũng bàn về mâu thuẫn bài viết của Phan Thanh Nội với nhan đề “Xung đột

vợ chồng – hiện tượng tất nhiên trong quá trình thay đổi mô hình phân công lao động theo giới trong gia đình” Tạp chí khoa học về phụ nữ - số 4/1999 Tuy nhiên

bài viết không phủ nhận các yếu tố cá tính không hòa hợp, tạp quán không giốngnhau chệnh lệch về tình yêu…giữa vợ chồng ảnh hưởng đến quan hệ hôn nhân,màmuốn nhấn mạnh quan hệ về giới không bình đẳng trong gia đình cũng như mộtnhân tố quan trọng dẫn đến xung đột trong hôn nhân và là điểm không bìnhthường Nhận thức điều đó kà hết sức quan trọng đối với việc thay đổi cách nghĩtrong nghiên cứu hôn nhân gia đình việc điều chỉnh lý luận và phương pháp tư vấnhôn nhân hiện nay”

Tác giả Lê Thi “với bài viết “Quan niệm nhận thức của các thế hệ về mâu

thuẫn trong gia đình và cách khắc phục” bài viết nhấn mạnh đến các hình thức

biểu hiện của mâu thuẫn trong gia đình đồng thời làm rõ hiện tượng nào là nghiêmtrọng nhất? Nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn và các biện pháp giải quyết mâuthuẫn Tuy nhiên trong phạm vi bài viết tập trung làm rõ kết quả nghiên cứu thôngqua quan niệm của các thế hệ về mâu thuẫn trong gia đình

Bài viết của Trịnh Thái Quang về “Một số vấn đề về mâu thuẫn vợ chồng và bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình nông thôn” Tạp chí xã hội học, số 3 (99),2007 Bài viết chỉ rõ thực trạng mâu thuẫn và bạo lực đối đối với phụ nữ trong

gia đình nông thôn hiện nay và những yếu tố tác động đến mâu thuẫn/bạo lựctrong gia đình cũng như mâu thuẫn trong gia đình có tác động như thế nào tới hành

vi bạo lực đối với phụ nữ

Nhìn chung các nghiên cứu trên đã phác thảo được mâu thuẫn trong gia đìnhđặc biệt là giữa vợ và chồng đồng thời cung cấp – làm cơ sở cho các nghiên cứutheo hướng tiếp theo cho các nghiên cứu liên quan đến mâu thuẫn mâu giữa các

thành viên trong gia đình Qua các nghiên cứu trên người nghiên cứu muốn hiểu

rõ mâu thuẫn gia đình tại địa bàn nghiên cứu qua đó cung cấp cái nhìn chung vàkhách quan về mâu thuẫn gia đình tại địa bàn nghiên cứu và nhận diện được sựthay đổi của mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay so với trước đây liệu có sựthay đổi nào dưới tác động của quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

CHƯƠNG II: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Về hình thức biểu hiện của mâu thuẫn trong gia đình

Có thể nói rằng mâu thuẫn gia đình được xem như là một hiện tượng tâm lý

- xã hội bình thường, có tính khách quan trong đời sống gia đình Mâu thuẫn giađình là một hiện tượng xã hội xảy ra trong hầu hết mọi nơi Điều này được thể hiện

(Chị V.T.B.L, 26 tuổi, phường Vũ Ninh)

Cũng đồng quan điểm trên anh Đ.M.H cho biết “ Mâu thuẫn gia đình đó là

hiện tượng bình thường và nó phổ biến với từng vùng miền và hoàn cảnh khác nhau.”

Tại địa bàn nghiên cứu với kết quả khảo sát cho thấy số tần suất xuất mâuthuẫn trong gia đình của người dân về mâu thuẫn cho thấy có sự tương đồng thíchứng giữa kết quả nghiên cứu định tính và định lượng như sau:

Hình 1: Sơ đồ thể hiện mức độ mâu thuẫn trong gia đình

Tỷ lệ người trả lời có xảy ra mâu thuẫn trong gia đình là 326 trong tổng số

654 người trong đó số người trả lời chưa từng xảy ra mâu thuẫn là 328 người

Ta thấy không có sự chệnh lệch trong việc có hay không mâu thuẫn gia đìnhtại địa bàn nghiên cứu, điều này cho thấy người dân ở đây tỷ lệ xảy ra mâu thuẫn

và không xảy ra mâu thuẫn là tương đương nhau Điều này cho thấy ở địa bànnghiên cứu hiện tượng mâu thuẫn trong gia đình xảy ra thường xuyên và đó là hiệntượng bình thường Các nghiên cứu về mâu thuẫn gia đình nông thôn hay đô thịđều cho thấy mâu thuẫn gia đình là một hiện tượng tâm lý xã hội và có thể đượcchấp nhận trong một trường hợp nhất định nếu tác hại của nó gây ra không đángkể

Với tỷ lệ xảy ra mâu thuẫn trong gia đình như kết quả thu được là 326 trongtổng số 654 phiếu tuy nhiên tỷ lệ này nó này có sự khác biệt nhất định giữa cácnhóm đối tượng khác nhau trong gia đình Theo kết quả thu được như sau:

Hình 2: Đối tượng gây ra mâu thuẫn trong gia đình đô thị

Đối tượng xảy ra mâu

Mâu thuẫn trong gia đình là hiện tượng bình thường, mâu thuẫn có liên quan đếnhình thức biểu hiện mâu thuẫn ở mức độ mâu thuẫn (Hình 3)

Hình 3: Hình thức biểu hiện của mâu thuẫn trong gia đình đô thị

Hình thức biểu hiện của

Qua bảng số liệu trên ta có một vài nhận xét sau Thứ nhất, phần lớn hìnhthức biểu hiện mâu thuẫn vợ chồng tại địa bàn nghiên cứu cho thấy có 251 lượt trảlời chiếm tỷ lệ cao nhất là 76.1% Một hình thức biểu hiện mâu thuẫn mang tínhchất phổ biến đó là im lặng, biểu hiện của “chiến tranh lạnh” Hình thức “chiếntranh lạnh” hay chẳng ai muốn nói với nhau lời nào, đây là loại hình thức dễ xảy rabạo lực trong gia đình trong một thời gian nhất định nào đó Biểu hiện mâu thuẫn

dễ nhận thấy đó là đánh đập, hành hung có 42 lượt trả lời chiếm 12.7% Đánh đập,hành hung là biểu hiện của bạo lực gia đình, đây là hình thức nguy hiểm và gâynhiều ảnh hưởng xấu đến chuẩn mực, giá trị của gia đình và ảnh hưởng xấu đến xãhội

Có một điều đáng quan tâm là liệu có sự khác biệt nào về mức độ mâu thuẫnvợ chồng trong các nhóm gia đình có học vấn khác nhau có sự khác nhau không.Quan niệm thông thường cho rằng gia đình có học vấn cao thì mâu thuẫn ít xảy ra

và gia đình có học vân thấp thì thường xuyên xảy ra mâu thuẫn Kết quả thu đượctại phường Vũ Ninh cho thấy, giữa mức độ mâu thuẫn vợ chồng có một sự tươngđồng nhất định về tình độ học vấn Kết quả thu được như sau:

Bảng 4: Mối tương quan giữa trình độ học vấn với mức độ mâu thuẫn gia

đình đô thị

Mức độ mâu

thuẫn

Mùchữ

Tiểuhọc

CấpII

CấpIII

Trungcấp

CD,ĐH

TrênDH

16

Nhìn vào bảng trên ta thấy có không có sự tương quan nhất định về tỷ lệ xảy

ra mâu thuẫn và không mâu thuẫn trong gia đình đô thị với trình độ học vấn Cósự khác biệt về mối tương quan này, điều này thể hiện rõ ở 3 mức độ học vấn khácnhau Nhóm trình độ học vấn tiểu học; cấp III và trung cấp có sự chệnh lệc về tỷ lệmâu thuẫn và không mâu thuẫn Tỷ lệ không xảy ra mâu thuẫn ít xảy ra hơn tỷ lệ

có xảy ra mâu thuẫn trong khi đó trình độ học vấn cao như đại học và trên đại họcthì không có sự chệnh lệch việc xảy ra mâu thuẫn hay không mâu thuẫn trong giađình Điều này chứng tỏ một thực tế cho dù gia đình có trình độ học vấn cao nhưngcũng không tránh khỏi mâu thuẫn gia đình Điều này cho thấy một thực tế rằng dùgia đình ở nông thôn hay đô thị thì mâu thuẫn gia đình vẫn xảy ra tuy nhiên điềuđáng quan tâm là mâu thuẫn trong gia đình đô thị liệu có sự khác biệt gì về hìnhthức biểu hiện mâu thuẫn như trên đã phân tích

2 Nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình

Nguyên nhân của mâu thuẫn trong gia đình tại địa bàn nghiên cứu chủ yếu

do cách giáo dục con cái; do kinh tế; do thiếu sự phân công lao động, thiếu sự quantâm giữa các thành viên trong gia đình và các lý do khác Nguyên cứu về nguyênnhân khiến mâu thuẫn trong gia đình đô thị hiện nay tại Bắc Ninh kết quả thu đượcnhư sau:

Bảng 5: Nguyên nhân mâu thuẫn trong gia đình đô thị

Nguyên nhân mâu