Slide bài giảng thị trường tài chính

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành tài chính ngân hàng tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành tài chính ngân hàng

Thịưtrườngưtàiưchính

1.ưNhữngưvấnưđềưchungưvềưthịưtrườngưtàiưchính

2.ưCácưThịưtrườngưtàiưchính

3.ưKhủngưhoảngưThịưtrườngưtàiưchính

1.1 Khái niệm

Thị tr ờng tài chính là nơi cung cầu nguồn tài chính gặp nhau và tại đó các tài sản tài chính đ

ợc mua bán.

1.2, “Hµng hãa ” cña TTTC- Tµi s¶n tµi chÝnh

- Kh¸i niÖm tµi s¶n Tµi chÝnh: Tài sản tài chính là các tài sản mang hình thái tiền tệ

- C¸c bé phËn cña tµi s¶n Tµi chÝnh:

1.2, “Hµng hãa ” cña TTTC- Tµi s¶n tµi chÝnh

+ QuyÒn mua cæ phiÕu

C¸c lo¹i chøng kho¸n lµ bé phËn chñ yÕu cña tµi s¶n tµi chÝnh

Cổ phiếu thông th ờng

Khái niệm:

Là loại CP mang lại cho ng ời sở hữu nó những quyền lợi thông th ờng

♦Quyền nhận lợi tức : theo K/quả hoạt động của công ty

♦Quyền bỏ phiếu : đ ợc bỏ phiếu bầu ra HĐQT, bỏ phiếu cho những vấn đề ảnh h ởng đến toàn bộ hoạt động của công ty

♦Quyền thông tin: đ ợc kiểm tra sổ sách của công ty

♦Quyền sở hữu : đ ợc chia số tiền giải thể công ty sau khi đã thanh toán hết các khoản nợ và các khoản u đãi khác.

 Đ ợc quyền nhận lợi tức tr ớc cổ đông thông th ờng

 Đ ợc quyền chia tài sản do giải thể công ty tr ớc cổ đông thông th ờng

vay theo một thời hạn nhất

định cho ng ời sở hữu nó

1.2, “Hµng hãa ” cña TTTC- Tµi s¶n tµi chÝnh

♦ Kh¸i niÖm CK: Chứng khoán là các chứng từ dưới

dạng giấy tờ hoặc ghi trên hệ thống điện tử xác

nhận các quyền hợp pháp của người sở hữu chứng

♦ C«ng dông cña chøng kho¸n

♦ C¸c lo¹i chøng kho¸n

Công dụng của chứng khoán

♦ CK có thể đ ợc mua, bán chuyển nh ợng, đ ợc sử

dụng làm vật thế chấp, trả nợ tiền vay NH

♦ CK là ph ơng tiện tập trung huy động nguồn TC

♦ CK là ph ơng tiện đầu t để thu lời

♦ CK là ph ơng tiện để phân phối nguồn tài chính giữa các khu vực và các ngành trong nền kinh tế

chính quyền địa phương

- Chứng khoán doanh nghiệp

- Chứng khoán của các ngân hàng và các tổ chức tài chính, tín dụng

C¸c lo¹i chøng kho¸n

* Căn cứ vào lợi tức do chứng khoán mang lại cho người sở hữu chứng khoán :

- Chứng khoán có lợi tức ổn định

- Chứng khoán có lợi tức không ổn định

*Căn cứ vào tiêu chuẩn pháp lý :

- Chứng khoán vô danh

- Chứng khoán hữu danh

*Căn cứ vào tính chất chứng khoán

-Cổ phiếu (chứng khoán vốn)

-Chứng khoán nợ

- Chứng khoán phái sinh

1.3 Ph©n lo¹i thÞ tr êng tµi chÝnh

 ThÞ tr êng tiÒn tÖ

 ThÞ tr êng vèn

1.4 Chức năng, vai trò của TTTC

1.4.2 Vai trò

♦ Thu hút huy động nguồn tài chính cho đầu t

phát triển kinh tế

♦ Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính

♦ Góp phần thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ của nhà n ớc

1.5 Điều kiện cần thiết để hình thành và phát triển TTTC

♦ Nền kinh tế hàng hoá phát triển, tiền tệ ổn định với mức độ

lạm phát có thể kiểm soát đ ợc

♦ Các công cụ của thị tr ờng tài chính phải đa dạng

♦ Hình thành và phát triển hệ thống trung gian tài chính

♦ Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật và cần có tổ

chức quản lý của Nhà n ớc đối với TTTC

♦ Phải có CSVC kỹ thuật và hệ thống thông tin kinh tế

♦ Có đội ngũ các nhà kinh doanh các nhà quản lý có kiến

thức và nghiệp vụ chuyên môn tốt về TTTC và có lực l ợng

2.1 ThÞ tr êng tiÒn tÖ

2.2 ThÞ tr êng vèn

2.3 ThÞ tr êng chøng kho¸n

2.1 ThÞ tr êng tiÒn tÖ

Kh¸i niÖm: ThÞ tr êng tiÒn tÖ lµ mét bé phËn cña thÞ

tr êng tµi chÝnh ® îc chuyªn m«n ho¸ trong viÖc mua b¸n c¸c tµi s¶n tµi chÝnh cã tÝnh láng cao vµ chuyÓn giao quyÒn sö dông c¸c nguån tµi chÝnh ng¾n h¹n

2.1.1 Cấu trúc thị tr ờng tiền tệ

2.1.1.1 Thị tr ờng cho vay ngắn hạn trực tiếp:

Gồm thị tr ờng chính thức và thị tr ờng không chính thức

2.1.1.2 Thị tr ờng hối đoái giao dịch các loại ngoại tệ

Nơi các chủ thể mua bán trao đổi các loại ngoại tệ

2.1.2 Các chủ thể tham gia thị tr ờng tiền tệ

♦ Ngân hàng trung ơng: giữ vị đặc biệt quan trọng

♦ Các ngân hàng th ơng mại: giữ vị trí trung gian

♦ Kho bạc Nhà n ớc: phát hành tín phiếu kho bạc

♦ Các DN phát hành chứng khoán ngắn hạn

♦ Ng ời đầu t : các tổ chức đầu t và ng ời đầu t t nhân

♦ Ng ời môi giới và ng ời kinh doanh.

2.1.3 Hoạt động của thị tr ờng tiền tệ

2.1.3.1 Hoạt động tín dụng

Là hoạt động vay m ợn các nguồn vốn ngắn hạn giữa các chủ thể Bao gồm:

- Ngân hàng th ơng mại vay của Ngân hàng trung ơng

- Ngân hàng th ơng mại vay của ngân hàng th ơng mại

- Ngân hàng th ơng mại huy động tiền gửi ngắn hạn

và cho vay ngắn hạn đối với các khách hàng.

2.1.3 Hoạt động của thị tr ờng tiền tệ

2.1.3.1 Hoạt động trên thị tr ờng hối đoái

Bao gồm:

- Nghiệp vụ hối đoái giao ngay: hoàn tất trong thời gian 2 ngày

- Nghiệp vụ hối đoái có kỳ hạn: việc thanh toán đ ợc thực hiện sau một khoảng thời gian nhất định

- Nghiệp vụ hoán đổi

- Giao dịch tiền tệ t ơng lai

- Giao dich quyền chọn (mua hoặc không mua, bán hoặc

không bán một loại ngoại tệ nào đó)

2.1.3 Hoạt động của thị tr ờng tiền tệ

2.1.3.1 Hoạt động trên thị tr ờng chứng khoán ngắn hạn

Bao gồm:

- Hoạt động phát hành chứng khoán ngắn hạn: d ới hình thức bán buôn hoặc bán lẻ do Ngân hàng trung ơng, Ngân hàng th ơng mại và kho bạc nhà n ớc thực hiện

- Hoạt động mua bán lại các chứng khoán trên thị tr ờng tiền tệ

Kh¸i niÖm: ThÞ tr êng vèn lµ mét bé phËn cña thÞ tr êng tµi chÝnh ® îc chuyªn m«n ho¸ trong viÖc mua b¸n c¸c tµi s¶n tµi chÝnh cã tÝnh láng thÊp vµ chuyÓn giao quyÒn sö dông nguån tµi chÝnh dµi h¹n

2.2.1 Cấuưtrúcưcủaưthịưtrườngư

vốn

♦Thị tr ờng cho vay dài hạn trực tiếp

♦Thị tr ờng tín dụng thuê mua hay cho thuê tài chính

♦Thị tr ờng chứng khoán trung và dài hạn

2.2.2 cácưchủưthểưthamưgiaưthịưtrườngư

vốn

♦Các chủ thể cần nguồn tài chính dài hạn: Có thể vay vốn dài hạn một cách trực tiếp hoặc phát hành chứng khoán dài hạn

♦Chủ thể cung ứng nguồn tài chính dài hạn: có thể cho vay dài hạn trực tiếp hoặc mua các CK dài hạn

Kh¸i niÖm: ThÞ tr êng chøng kho¸n lµ mét bé phËn cña thÞ tr êng tµi chÝnh ® îc chuyªn m«n hãa vÒ mua b¸n c¸c chøng kho¸n c¶ ng¾n h¹n, dµi h¹n vµ trung h¹n

♦ Theo thêi h¹n CK:

- ThÞ tr êng CK ng¾n h¹n

- ThÞ tr êng CK trung vµ dµi h¹n

♦ Theo tÝnh chÊt tæ chøc thÞ tr êng:

- ThÞ tr êng CK tËp trung

- ThÞ tr êng CK b¸n tËp trung

- ThÞ tr êng CK phi tËp trung

♦ Theo sù lu©n chuyÓn c¸c nguån tµi chÝnh:

- ThÞ tr êng CK s¬ cÊp

- ThÞ tr êng CK thø cÊp

2.3.1 CÊu tróc thÞ tr êng chøng kho¸n

2.3.2 C¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr êng CK

2.3.2.1 C¸c chñ thÓ tham gia TTCK s¬ cÊp

2.3.2.2 C¸c chñ thÓ tham gia TTCK thø cÊp

2.3.2.1.Chñ thÓ tham gia TTCK s¬ cÊp

(ng êi mua CK míi ph¸t

Ng êi m«i giíi

(NH hoÆc c«ng ty CK)

• B¶o l·nh

• Cè vÊn cho chñ thÓ ph¸t hµnh trong viÖc ph¸t hµnh CK

2.3.2.2.C¸c chñ thÓ tham gia TTCK thø cÊp

Ng êi m«i giíi

Së giao dÞch CK

C¸c tæ chøc kh¸c cã liªn quan

•C«ng ty t vÊn ®Çu t CK

•HiÖp héi c¸c nhµ KDCK

•Tæ chøc ký göi vµ thanh to¸n CK

Tæ chøc qu¶n lý gi¸m s¸t thÞ tr êng

♦ Phát hành theo kiểu đấu giá: Chủ thể P/H thông báo tiến hành đấu giá Chủ P/H đáp ứng mọi lệnh từ giá cao nhất cho đến khi đạt đ ợc tổng số tiền họ muốn

2.3.3.Cơ chế hoạt động của TTCK

2.3.3.1.Cơ chế hoạt động của TTCK thứ cấp

♦ Cung cấp lệnh mua, lệnh bán các CK

 §èi víi cæ phiÕu

 §èi víi tr¸i phiÕu

3 Khủng hoảng TTTC

♦ Khái niệm: Khủng hoảng TTTC là sự đổ vỡ trầm

trọng của các thị tr ờng tài chính đ ợc đặc tr ng bởi sự tụt giảm mạnh về giá các chứng khoán và sự vỡ nợ của nhiều tổ chức tài chính

3 Khủng hoảng TTTC

3.1 Các yếu tố gây khủng hoảng TTTC:

- Sự tăng lãi suất làm dự án vay vốn triển vọng xấu có nhiều khă năng xảy ra -> cung nguồn tài chính giảm mạnh

- Sự thất bại của tổ chức tài chính hoặc phi tài chính

nổi tiếng chiếm thị phần lớn làm mất lòng tin của ng

ời có nguồn TC

- Khả năng kiểm soát thị tr ờng của các cơ quan chức

năng còn yếu dẫn tới rủi ro đạo đức tăng

3 Khủng hoảng TTTC

3.1 Các yếu tố gây khủng hoảng TTTC:

- Nền kinh tế suy thoái có sự giảm giá của hầu hết

các hàng hoá làm tăng giá trị các khoản nợ theo

hiện vật dẫn tới rủi ro đạo đức tăng

- Lạm phát ở mức độ cao

- Yếu tố đầu cơ của vốn n ớc ngoài

- …

3 Khủng hoảng TTTC

3.2 Các biện pháp phòng chống và giải quyết khủng hoảng TTTC:

• Biện pháp phòng chống: ( khi ch a xảy ra khủng hoảng TTTC)

• Đảm bảo giới hạn vốn vay n ớc ngoài < 50% GDP

• Tăng c ờng hoàn thiện pháp luật và cơ chế giám sát

• Năng cao chất l ợng hoạt động và uy tín của các ngân hàng, các công ty chứng khoán, các tổ chức tài chính

• Nâng cao trình độ dân trí, tăng c ờng đào tạo kiến thức về chứng khoán và đầu t

• Kiểm soát đ ợc lạm phát

3 Khủng hoảng TTTC

3.2 Các biện pháp phòng chống và giải quyết khủng hoảng TTTC:

• Biện pháp giải quyết: ( Khi đã xảy ra khủng hoảng TTTC)

• Huy động sự hỗ trợ vốn của các tổ chức tài chính quốc tế

• Chính phủ bảo lãnh mọi khoản tiền gửi và tiền vay ở NH

• Chính phủ bán ngoại tệ, tăng c ờng kiểm soát tín dụng,

• Kiểm soát lạm phát, thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt

• Chấn chỉnh toàn bộ hệ thống NH

• Củng cố DN, lập quỹ đặc biệt để thanh toán các khoản nợ tồn

đọng, lập quỹ mua các khoản nợ khó đòi

• Cải cách cơ cấu vốn Giảm tỷ trọng vốn đầu t ngắn hạn