Sử dụng internet trong việc dạy và học hóa học lớp 11 trung học phổ thông

Trong phần nội dung, phần lược khảo tài liệu làm cơ sở cho đề tài là cần thiết và phù hợp với mục tiêu và nội dung của đề tài, đặc biệt là đã giới thiệu được yêu cầu là ứng dụng công ngh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA SƯ PHẠM

BỘ MÔN SƯ PHẠM HÓA

SỬ DỤNG INTERNET TRONG VIỆC DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Luận văn tốt nghiệp Ngành: Sư phạm Hóa học

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Lớp: Sư phạm Hóa học K35 MSSV: 2092009

Cần Thơ, 2013

LỜI CÁM ƠN ĐẾN GIA ĐÌNH

Để hoàn thành tốt luận văn: “Sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học lớp

11 Trung học phổ thông”, tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến cha, mẹ, bà ngoại và chị

hai đã luôn động viên, giúp đỡ và sát cánh cùng tôi trong suốt quá trình học cũng như quá trình làm luận văn

+ Ngoại luôn lo lắng, hỏi thăm tôi mỗi khi tôi buồn và mệt mỏi, cho tôi những cái bánh nhỏ, nấu món canh bí tôi thích nhất mỗi khi tôi về nhà

+ Mẹ đã thức khuya cùng tôi những khi tôi học và làm bài khuya ở nhà, lo cho tôi

từ ly nước đến tô mì trứng

+ Cha động viên, an ủi khi tôi gặp khó khăn và muốn từ bỏ

+ Chị hai như một người bạn tri kỉ đã cùng tôi chia sẻ, tâm sự mỗi khi tôi gặp vấn

đề nan giải

LỜI CÁM ƠN ĐẾN QUÝ THẦY CÔ, BẠN BÈ VÀ CÁC EM HỌC

SINH

Ngoài sự nỗ lực của bản thân, giúp đỡ của gia đình, tôi còn nhận được sự giúp đỡ rất nhiều từ quý thầy cô, bạn bè và các em học sinh trường Trung Học Phổ Thông Vị Thủy Tôi xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến:

+ Thầy Phan Thành Chung, GVHD đã tận tình giúp đỡ, đóng góp ý kiến để tôi hoàn thành tốt luận văn này

+ Quý thầy cô trong bộ môn hóa học, khoa sư phạm, trường Đại Học Cần Thơ đã truyền thụ kiến thức và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình làm luận văn

+ Thầy Thiều Quang Khải, GVHD thực tập trường Trung Học Phổ Thông Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang đã hướng dẫn và cố gắng tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực nghiệm

+ Các bạn lớp Sư Phạm Hóa K35 cùng với tập thể phòng 13C7 đã động viên và giúp đỡ tôi trong thời gian qua

+ Các em học sinh lớp 11TN1 và 11TN2 trường Trung Học Phổ Thông Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình thực nghiệm sư phạm

Bao gồm 3 phần: phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận và đề nghị

Trong phần mở đầu, tác giả đã nêu rõ và cụ thể mục tiêu và giới hạn của đề tài, phương pháp và phương tiện nghiên cứu

Trong phần nội dung, phần lược khảo tài liệu làm cơ sở cho đề tài là cần thiết và phù hợp với mục tiêu và nội dung của đề tài, đặc biệt là đã giới thiệu được yêu cầu là ứng dụng công nghệ thông tin, thuận lợi và hiệu quả của việc sử dụng và khai thác thông tin từ mạng Internet phục vụ cho việc giảng dạy Hóa học ở trường Trung học phổ thông

Trong phần thực nghiệm, tác giả đã trình bày rõ phương pháp và phương tiện nghiên cứu Tác giả đẫ tìm tòi và cung cấp cho người đọc hơn 40 địa chỉ website có thể cung cấp các thông tin có liên quan phục vụ cho việc giảng dạy và học tập Hóa học lớp 11 Trung học phổ thông, đặc biệt là tác giả đã đưa vào sử dụng blog của tác giả làm phương tiện để tăng cường mối quan hệ thường xuyên giữa giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học Tác giả đã thiết kế 7 giáo án có chú trọng đến yêu cầu học sinh học tập có kết hợp sử dụng Internet Điểm đáng chú ý là nơi tác giả tiến hành thực nghiệm là một trường Trung học phổ thông ở một huyện nông thôn, cơ sở và phương tiện cùng kỹ năng của học sinh và yêu cầu sử dụng Internet cho học tập còn ít nhiều hạn chế nhưng qua kết quả thực nghiệm thu được, bước đầu cho thấy hiệu quả của phương pháp dạy và học được sử dụng có khuynh hướng tích cực đáng được chú trọng

Trong phần kết luận và đề nghị, tác giả đã rút ra được nhũng thuận lợi cũng như khó khăn đối với việc ứng dụng kết quả của đề tài và đề xuất các biện pháp giải quyết khó khăn và kiểm tra tính ứng dụng thực tiễn mà đề tài chưa có đủ điều kiện thực hiện được

3 Kết luận

Tác giả đã hoàn thành tốt mục tiêu của đề tài Kết quả của đề tài có tính thực tiễn và cần được đưa vào thực tế giảng dạy để đánh giá sâu và rộng hơn để hoàn thiện phương pháp Ngoài ra cần chú ý đến việc dùng Internet kết hợp với giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh trong giảng dạy Hóa học

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã thể hiện tính tích cực, sự chủ động và khả năng sử dụng tốt các công cụ tìm kiếm thông tin trên mạng Internet kết hợp khá tốt cho việc dạy và học Hóa học

Cán bộ hướng dẫn

Phan Thành Chung

NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ PHẢN BIỆN

Đề tài: SỬ DỤNG INTERNET TRONG VIỆC DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC

LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1 Ưu điểm

Luận văn trình bày rõ ràng

Sơ đồ tổng hợp phương pháp dạy học được đưa vào luận văn hợp lí và rất cần thiết Cung cấp nhiều địa chỉ trang web phục vụ cho việc dạy và học hóa học Tuy nhiên những thông tin trên Internet khi đủa vào sử dụng cần được xử lí một cách thích hợp vì những thông tin trên Internet độ tin cậy không cao

TÓM TẮT

Theo Quy định số 698/QĐ-TTg ngày 01/06/2009 của Thủ tướng Chính phủ thì

GV nên tự tích hợp công nghệ thông tin vào từng môn học trong trường phổ thông

Sử dụng Internet trong dạy và học các môn học nói chung cũng như môn hóa học nói riêng là đáp ứng nhu cầu của thời đại

Đề tài: “Sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học lớp 11 Trung học phổ

thông” được thực hiện nhằm giới thiệu một số giáo án, bài giảng PowerPoint có kết

hợp sử dụng thông tin trên mạng và địa chỉ blog Đồng thời tiến hành thực nghiệm ở hai lớp 11 nâng cao trường Trung Học Phổ Thông Vị Thủy, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang bằng cách cho học sinh làm bài kiểm tra 5 phút, phát phiếu thăm dò ý kiến học sinh và lấy nhận xét của giáo viên hướng dẫn để nghiên cứu, đánh giá sự kết hợp dạy

và học hóa học lớp 11 với việc sử dụng Internet có thật sự có hiệu quả Bước đầu nghiên cứu nhận được kết quả rất khả quan Từ đó cho thấy việc sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học có thể được ứng dụng ở nhiều trường phổ thông nằm ở các địa phương có mạng Internet phát triển để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy của giáo viên và kỹ năng tự học của học sinh

KÍ HIỆU VÀ VIẾT TẮT

GV: Giáo viên

HS: Học sinh

PPDH: Phương pháp dạy học ĐC: Đối chứng

TN: Thực nghiệm

TNKQ: Trắc nghiệm khách quan PTHH: Phương trình hóa học

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

PHẦN MỘT: PHẦN MỞ ĐẦU 4

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4

2 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 4

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5

4 PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU 5

4.1 Phương pháp nghiên cứu 5

4.2 Phương tiện nghiên cứu 5

5 GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN 6

PHẦN HAI: NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 7

1.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 7

1.1.1 Luận văn thạc sĩ năm 2010 7

1.2.1 Luận văn tốt nghiệp năm 2010 7

1.2 KẾT LUẬN VÀ ĐƯA RA PHƯƠNG HƯỚNG NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI THỰC HIỆN 7

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 9

2.1 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC 9

2.1.1 Khái niệm phương pháp dạy học 9

2.1.2 Khái niệm phương pháp dạy học tích cực 10

2.1.3 Đặc trưng phương pháp dạy học tích cực 11

2.1.3.1 Dạy và học không qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh 11

2.1.3.2 Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học 11

2.1.3.3 Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác 12

2.1.3.4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của học sinh 12

2.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC 12

2.2.1 Khái niệm 12

2.2.2 Một số phương pháp dạy học hóa học 13

2.2.2.1 Phương pháp thuyết trình 13

2.2.2.2 Phương pháp đàm thoại 13

2.2.2.3 Phương pháp trực quan 14

2.2.2.4 Blog trao đổi giữa giáo viên và học sinh 14

2.2.3 Cách học hóa học 14

2.2.3.1 Phương pháp tự học 14

2.2.3.2 Phương pháp học trực tuyến (E-learning) 15

2.2.3.3.Thí nghiệm thực hành (thí nghiệm học sinh) 15

2.3 VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO TRONG QUÁ TRÌNH GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP 16

2.3.1 Tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình giảng dạy và học tập 16

2.3.2 Khả năng cập nhật và chọn lọc thông tin 16

2.3.3 Tạo ra phương pháp dạy học mới phù hợp với xu thế hiện đại 17

2.3.4 Kết hợp giáo dục môi trường 17

2.4 TỔNG QUAN VỀ INTERNET 18

2.4.1 Khái niệm 18

2.4.2 Lịch sử hình thành 18

2.4.3 Vai trò của Internet trong việc dạy và học hóa học 20

2.4.3.1.Vai trò của Internet trong việc dạy của giáo viên 20

2.4.3.2.Vai trò của Internet trong việc học của học sinh 21

2.4.4 Ưu điểm và hạn chế khi sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học21 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM 22

3.1 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 22

3.2 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH 22

3.3 MỘT SỐ ĐỊA CHỈ TRANG WEB PHỤC VỤ CHO VIỆC DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC LỚP 11 22

3.3.1 Website tìm kiếm thông tin, hình ảnh, video 22

3.3.2 Website hóa học lớn nhất Việt Nam 34

3.3.3 Các trang web đề thi tự luận, trắc nghiệm 35

3.3.4.Các trang web về nguồn tài liệu 36

3.4 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 37

3.4.1 Mục đích 37

3.4.2 Nhiệm vụ 37

3.4.3 Phương tiện 38

3.4.4 Mẫu thực nghiệm 38

3.4.5 Tiến hành thực nghiệm 39

3.4.6 Kết quả thực nghiệm và thảo luận 40

PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 55

1 KẾT LUẬN 55

2 KIẾN NGHỊ 55

PHỤ LỤC 1: DANH MỤC CÁC TRANG WEBPHỤC VỤ VIỆC GIẢNG DẠY VÀ HỌC MÔN HÓA HỌCTRUNG HỌC PHỔ THÔNG 56

PHỤ LỤC 2: MỘT SỐ GIÁO ÁN DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 11 CÓ SỬ DỤNG THÔNG TIN TRÊN INTERNET 58

PHỤ LỤC 3: GIÁO ÁN BÀI GIẢNG THỰC NGHIỆM 89

PHỤ LỤC 4: PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN HỌC SINH 98

PHỤ LỤC 5: PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN 101

PHỤ LỤC 6: NỘI DUNG BÀI KIỂM TRA 5 PHÚT 102

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

PHẦN MỘT: PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI [11]

Ở bất kì quốc gia nào, giáo dục đào tạo cũng luôn được coi là vấn đề then chốt

và là quốc sách hàng đầu Trước xu thế hội nhập cùng với sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, yêu cầu cấp bách đặt ra với chúng ta là cần phải đổi mới phương

pháp dạy học Đại hội Đảng lần thứ XI chỉ rõ: “ Phải đổi mới và phát triển toàn diện, mạnh mẽ giáo dục và đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ là khâu then chốt” Để đáp ứng được yêu cầu đó đòi hỏi

chúng ta phải biết vận dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy và học để nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc giảng dạy, đồng thời phát huy khả năng sáng tạo, tính năng động của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng học tập

Sử dụng Internet trong quá trình dạy và học hóa học ở trường Trung học phổ thông nói chung và hóa học lớp 11 nói riêng là một điều hết sức cần thiết Thực tế cho thấy ở một số trường Trung học phổ thông, giáo viên đã sử dụng giáo án điện tử để dạy học, thiết kế blog để trao đổi với học sinh… Học sinh cũng biết sử dụng Internet

để tìm tài liệu, làm bài tập trực tuyến Tuy nhiên, phương pháp ấy vẫn chưa phổ biến

và có tính tự phát

Việc kết hợp dạy và học hóa học với Internet đã được nghiên cứu với đề tài

“Sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học lớp 10 Trung học phổ thông”

(LVTN, 2011) do sinh viên Trần Thị Phương Linh lớp Sư Phạm Hóa Học K34, Bộ môn Sư Phạm Hoá Học, trường Đại Học Cần Thơ thực hiện Kết quả đề tài cho thấy khuynh hướng tích cực của việc sử dụng Internet trong việc giảng dạy và học hóa học lớp 10 Tuy nhiên đề tài chú trọng nhiều vào sử dụng Internet trong việc dạy của giáo

viên, chưa đi sâu vào vấn đề sử dụng Internet trong việc học của học sinh Đề tài: “Sử

dụng Internet trong việc dạy và học hóa học lớp 11 Trung học phổ thông” sẽ tiếp

tục nghiên cứu hiệu quả của phương pháp này đối với việc dạy và học môn hóa học lớp 11 Trung học phổ thông

2 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI

- Cung cấp cho giáo viên và học sinh phương pháp dạy và học tích cực là ứng dụng công nghệ thông tin, cụ thể là sử dụng Internet phục vụ cho việc tìm kiếm thông tin có liên quan đến chương trình hóa học 11 ban cơ bản

+ Cung cấp một số địa chỉ trang web phục vụ cho việc giảng dạy và học tập hóa học lớp 11

+ Giới thiệu một số giáo án và bài giảng PowerPoint chương trình hóa học lớp 11 có kết hợp sử dụng thông tin trên mạng Internet

+ Thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả của phương pháp

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu, sử dụng internet trong việc dạy và học hóa học lớp 11 trung học phổ thông

4 PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU

4.1 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý thuyết:

+ Nội dung chương trình hóa học lớp 11 ban cơ bản

+ Tài liệu lý luận dạy học

+ Thông tin và tài liệu về việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy và học hóa học

+ Quy định của Bộ giáo dục về việc đổi mới phương pháp dạy học hóa học

- Nghiên cứu cách thức sử dụng Internet và các phần mềm hóa học miễn phí, tìm kiếm thông tin và các địa chỉ trang web có thể phục vụ cho việc dạy và học hóa học lớp 11 ban cơ bản

- Soạn giáo án và thiết kế bài giảng PowerPoint có sử dụng thông tin tìm được trên Internet

- Thực nghiệm sư phạm

4.2 Phương tiện nghiên cứu

- Tài liệu tham khảo liên quan đến đề tài

- Máy tính có kết nối mạng Internet

- Phiếu điều tra

5 GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN

- Giai đoạn 1 (từ 06/2012 đến 07/2012) :Nhận đề tài, tìm tài liệu tham khảo, xây dựng đề cương

- Giai đoạn 2 (từ 08/2012 đến 11/2012): Tìm trên mạng Internet những trang

web cung cấp thông tin hỗ trợ cho việc giảng dạy hóa học, truy cập một số trang web

cụ thể để tìm hiểu cách thức sử dụng nguồn tài liệu và chia sẻ tài liệu trên các trang web đó

- Giai đoạn 3 (từ 12/2012 đến 02/2013): thiết kế một số giáo án và bài giảng

hóa học lớp 11 – ban cơ bản có đưa vào những thông tin tìm được trên Internet

- Giai đoạn 4 (từ 03/2013 đến 05/2013) : thực nghiệm sư phạm, tổng kết số liệu,

viết luận văn, chỉnh sửa và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

PHẦN HAI: NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN

1.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY

1.1.1 Luận văn thạc sĩ năm 2010

“Thiết kế website hỗ trợ việc dạy và học môn Hóa ở trường Trung học phổ thông”, chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học Hóa học, Bộ môn Hóa Học, trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh

Đề tài: “Thiết kế website hỗ trợ việc dạy và học môn hóa ở trường Trung học phổ thông” đã ứng dụng thành công công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy và học Website WWW.hoahoc365.com là nơi cung cấp nhiều thông tin và tổng hợp các kiến thức cần thiết cho phần hóa học vô cơ lớp 10 Đây là công cụ đắc lực hỗ trợ cho GV và

HS trong việc trao đổi ngoài giờ lên lớp Tuy nhiên nó chưa hỗ trợ nhiều cho GV trong việc dạy học trên lớp

1.2.1 Luận văn tốt nghiệp năm 2012

Sử dụng Internet trong việc dạy và học Hóa học lớp 10 Trung học phổ thông do

sinh viên Trần Thị Phương Linh thực hiện, Bộ môn Sư phạm Hóa Học, Trường Đại

Học Cần Thơ

Đề tài: “Sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học lớp 10 Trung học phổ thông” đã cung cấp một số giáo án và bài giảng PowerPoint có thể sử dụng thông tin trên Internet Có thể nói đây là công cụ quan trọng nhất để GV có được tiết dạy hiệu quả Ngoài ra đề tài còn giới thiệu đến GV và HS một số địa chỉ trang web phục vụ việc giảng dạy và học tập Tuy nhiên đề tài nghiên cứu hướng quá nhiều vào GV mà chưa chú trọng đến việc sử dụng Internet trong việc học của HS

1.2 KẾT LUẬN VÀ ĐƯA RA PHƯƠNG HƯỚNG NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

THỰC HIỆN

Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy và học là một phương pháp dạy học mới đáp ứng xu thế giáo dục và đào tạo hiện đại Cả hai đề tài nghiên cứu trên đã cho ta thấy được hiệu quả tích cực của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy và học hóa học Tuy nhiên ở mỗi đề tài lại thiên nhiều về một

đối tượng là giáo viên hoặc học sinh Đề tài: “Sử dụng Internet trong việc dạy và học

Hóa học lớp 11 Trung học phổ thông” sẽ tiếp tục nghiên cứu việc sử dụng Internet

đối với việc dạy và học hóa học lớp 11 có thật sự mang lại hiệu quả tích cực Ngoài ra

đề tài còn giới thiệu một số giáo án và bài giảng PowerPoint có sử dụng thông tin trên Internet để hỗ trợ cho giáo viên trong việc giảng dạy trên lớp cũng như giáo dục môi trường cho học sinh và chú trọng vào việc sử dụng Internet trong việc học của học sinh thông qua blog trao đổi giữa giáo viên và học sinh

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC [2],[5],[8],[9]

2.1.1 Khái niệm phương pháp dạy học

Phương pháp là một phạm trù quan trọng, có tính chất quyết định đối với mọi

hoạt động Dạy học là một hoạt động phức tạp và đa dạng Do đó phương pháp dạy học cũng rất phức tạp và đa dạng Nhiều tài liệu của nhiều tác giả khác nhau có các định nghĩa về phương pháp dạy học khác nhau

Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt cho rằng: Phương pháp dạy học là tổ hợp các cách thức hoạt động của thầy và trò trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của thầy, nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học

Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang định nghĩa: Phương pháp dạy học là cách thức làm việc của thầy và của trò trong sự phối hợp thống nhất dưới sự chỉ đạo của thầy nhằm làm cho trò tự giác, tích cực, tự lực đạt tới mục đích học tập

Nói tóm lại, phương pháp dạy học là cách thức hoạt động của thầy trong việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động nhận thức của trò nhằm giúp trò chủ động đạt các mục tiêu dạy học

- Tổng hợp một số phương pháp dạy học:

Trong quá trình dạy học không có phương pháp nào gọi là tối ưu Trước kia phương pháp diễn giảng chỉ được sử dụng đơn thuần một mình Ngày nay do khối lượng kiến thức nhiều, giáo dục chú ý tới phương pháp học nhiều hơn Phương pháp diễn giảng thường được kết hợp với phương pháp khác tùy theo từng trường hợp cụ thể Việc phối hợp các phương pháp trong giảng dạy giúp học sinh hoạt động tích cực hơn, tư duy học sinh phát triển hơn so với chỉ sử dụng đơn thuần phương pháp diễn giảng Dưới đây là một số phương pháp được sử dụng trong quá trình dạy học

Sơ đồ 1: Sơ đồ tổng hợp phương pháp dạy học 2.1.2 Khái niệm phương pháp dạy học tích cực [11]

Điều 24.2 luật giáo dục do Quốc Hội ban hành: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng

Phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp diễn giảng

Phương pháp đàm thoại

Phương pháp giải thích

Phương pháp kể chuyện

Phương pháp dạy học nêu vấn đề

Phương pháp dạy học khám phá

Phương pháp thảo luận nhóm

Thí nghiệm hóa học

Các phương tiện trực quan khác

Phương pháp dạy học tích cực (PPDH tích cực) là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

"Tích cực" trong PPDH - tích cực được dùng với nghĩa là hoạt động, chủ động,

trái nghĩa với không hoạt động, thụ động chứ không dùng theo nghĩa trái với tiêu cực PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác của cả thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công

2.1.3 Đặc trưng phương pháp dạy học tích cực

2.1.3.1 Dạy và học không qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh

Trong phương pháp dạy học tích cực, HS có thể khám phá những điều mình chưa

rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức kĩ năng mới và phát huy khả năng sáng tạo

Dạy theo cách này thì giáo viên không chỉ giản đơn truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng học sinh tích cực tham gia các chương trình hành động của cộng đồng

2.1.3.2 Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổ thông tin, khoa học,

kĩ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão thì không thể nhồi nhét vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều Phải quan tâm dạy cho HS phương pháp học ngay từ bậc Tiểu học và càng lên bậc học cao hơn càng phải được chú trọng

Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn luyện cho

người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho họ lòng

ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết quả học tập sẽ được nhân lên gấp bội Vì vậy, ngày nay người ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong qúa trình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động

2.1.3.3 Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

Lớp học là môi trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua

đó người học nâng mình lên một trình độ mới Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm sống của người thầy giáo

Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn

đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Trong hoạt động theo nhóm nhỏ sẽ không thể có hiện tượng ỷ lại, tính cách năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức

tổ chức, tinh thần tương trợ Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào học đường sẽ làm cho các thành viên quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội

2.1.3.4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của học sinh

Trước đây GV luôn giữ độc quyền đánh giá học sinh theo PPDH truyền thống Trong phương pháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học Giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Tự đánh giá đúng và điều chỉnh hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống mà nhà trường phải trang bị cho học sinh GV tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm làm các bài báo cáo nhỏ Buổi báo cáo của HS, GV sẽ cho các HS nhận xét lẫn nhau và cuối cùng GV bổ sung, đóng góp ý kiến

PPDH tích cực đào tạo những con người năng động, sớm thích nghi với đời sống

xã hội, thì việc kiểm tra, đánh giá không thể dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, lặp lại các kĩ năng đã học mà phải khuyến khích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyết những tình huống thực tế

2.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC

2.2.1 Khái niệm [8]

Theo giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “Phương pháp dạy học hóa học có thể hiểu là cách thức hoạt động cộng tác có mục đích giữa giáo viên và học sinh, trong đó thống nhất sự điều khiển của giáo viên với sự bị điều khiển – tự điều khiển của học sinh, nhằm làm cho học sinh chiếm lĩnh khái niệm hóa học.”

Phương pháp dạy học hóa học một mặt phải tuân theo quy luật chung của phương pháp dạy học, mặt khác nó lại có nét đặc trưng riêng mà phương pháp dạy học bộ môn khác không có:

Một là, phải kết hợp thống nhất phương pháp thực nghiệm – thực hành với tư duy khái niệm, đó cũng là phương pháp học tập có lập luận, trên cơ sở thí nghiệm trực quan

Hai là, đối tượng của hóa học là chất – cấu tạo bởi những phần tử vi mô (phân tử, nguyên tử, ion, hạt nhân nguyên tử…) Chúng lại tương ứng với những khái niệm trừu tượng cần được học sinh lĩnh hội vững chắc Do đó, giáo viên buộc phải dùng những

mô hình cụ thể để diễn tả cấu tạo phân tử các chất và cơ chế phản ứng hóa học

2.2.2 Một số phương pháp dạy học hóa học [2]

Phương pháp thuyết trình có nhiều ưu điểm là: cho phép GV truyền đạt những nội dung lý thuyết tương đối khó, phức tạp mà HS không dễ dàng tự mình tìm hiểu lấy được Nội dung học tập được trình bày có logic và lập luận chặt chẽ Phương pháp này cho phép GV trình bày một mô hình mẫu của tư duy logic, của cách đề cập và lí giải một vấn đề khoa học Lời giảng của GV có thể gây cảm xúc mạnh mẽ và ấn tượng sâu sắc, tiết kiệm thời gian nhất Có thể truyền đạt một lượng thông tin lớn cùng một lúc cho nhiều HS trong một khoảng thời gian hạn chế và bổ sung những tư liệu không có trong sách giáo khoa một cách dễ dàng

2.2.2.2 Phương pháp đàm thoại

Phương pháp đàm thoại là phương pháp trao đổi giữa thầy và trò Trong đó, GV nêu ra câu hỏi còn HS quan sát, phán đoán…cùng với vốn kiến thức sẵn có để trả lời câu hỏi Đàm thoại là giữa GV và tập thể lớp, câu trả lời đúng có thể do một hoặc nhiều HS đóng góp Phương pháp đàm thoại có thể được thể hiện với các hình thức: đàm thoại phát hiện (Ơrixic) và đàm thoại tái hiện

Phương pháp đàm thoại có nhiều ưu điểm: kích thích tư duy của HS hoạt động tích cực, rèn luyện khả năng diễn đạt bằng lời, sự nhanh trí và óc sáng tạo cho HS, làm cho lớp học sinh động, HS tích cực tham gia vào quá trình dạy học Khi áp dụng phương pháp này thì học sinh nắm rõ bài hơn vì bản thân HS cũng suy nghĩ để đi đến kiến thức

Bên cạnh đó, sử dụng phương pháp đàm thoại cũng có những hạn chế nhất định:

GV tốn nhiều thời gian chuẩn bị bài, phải soạn hệ thống câu hỏi phù hợp với nội dung bài và khả năng của HS Nếu GV không có kinh nghiệm trong khâu điều khiển lớp học hoặc đặt câu hỏi không chính xác dễ dẫn tới đàm thoại thất bại

Phương pháp có những ưu điểm như phát triển năng lực quan sát, phán đoán, óc

tò mò, hứng thú của HS và tạo điều kiện cho HS liên hệ với cuộc sống

Các nhược điểm của phương pháp này là làm phân tán sự chú ý của HS và hạn chế phát triển tư duy trừu tượng

2.2.2.4 Blog trao đổi giữa giáo viên và học sinh

Có thể nói sử dụng blog trao đổi giữa GV và HS là PPDH mới đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học Blog là nơi để GV và HS trao đổi ngoài giờ học trên lớp Thời gian học trên lớp là có giới hạn nên GV không thể giải quyết hết những thắc mắc của HS Ngoài ra, một bộ phận không nhỏ HS có nhiều thắc mắc nhưng không dám hỏi trực tiếp GV trên lớp Vậy blog được thiết kế để giúp HS có thể giải quyết những khó khăn này, rút ngắn khoảng cách giữa GV và HS, giúp HS có thể chủ động hơn trong việc trao đổi với GV Tuy nhiên sử dụng blog thì đòi hỏi GV và HS cần phải có công cụ hỗ trợ kết nối Internet

2.2.3 Cách học hóa học

2.2.3.1 Phương pháp tự học [3]

Theo từ điển Giáo Dục Học năm 2001: “Tự học là quá trình tự mình hoạt động lĩnh hội tri thức khoa học và rèn luyện kỹ năng thực hành…”

Kiến thức của loài người ngày càng phát triển nhanh chóng Để tránh tụt hậu, mỗi người phải biết cách thu nhận kiến thức cho mình Tự học khắc phục một nghịch lý mà loài người gặp phải: tri thức thì vô hạn còn thời gian học ở nhà trường của mỗi người thì có hạn

Việc rèn luyện khả năng tự học sẽ giúp HS trở thành người có tính độc lập, tự tin vào khả năng của mình, từ đó làm nảy sinh tính ham học hỏi và khả năng sáng tạo HS

có thể tự học thông qua các nguồn kiến thức từ sách giáo khoa, báo và tạp chí, máy tính và các phương tiện truyền thông như Internet, E-books…, với nhiều cách học khác nhau như: học trực tuyến…

2.2.3.2.Phương pháp học trực tuyến (E-learning)

Mỗi một phương pháp học đều có hiệu quả riêng, quan trọng là người học có thật

sự quyết tâm để đạt mục đích nâng cao tri thức Với sự phát triển của Internet học trực tuyến là một phương pháp bổ sung bên cạnh cách học truyền thống Hiện nay học trực tuyến được nhiều người ưa chuộng vì có thể học miễn phí hoặc học phí rất thấp với nhiều hình thức đa dạng: học qua video, PowerPoint, hình ảnh, âm thanh…

- Thời gian do người học tự quyết

- Học bất cứ ở đâu chỉ cần có kết nối

mạng Iternet

- Ý thức tự giác của người học cao

- Người học phải tuân theo lịch chung

- Phải đến học tại một điểm thống nhất

- Sự tự giác của người học được hoặc buộc bị ảnh hưởng với người cùng học

Bảng 1: Bảng so sánh lợi ích của việc học trực tuyến so với học truyền thống

2.2.3.3.Thí nghiệm thực hành (thí nghiệm học sinh)

Bản chất của phương pháp này là học sinh tự lực tiến hành thí nghiệm trong buổi học hoặc ngoài giờ học Thực hành là phương tiện để HS cụ thể hóa, củng cố kiến thức

đã học, rèn luyện khả năng làm việc độc lập và làm việc theo nhóm HS có thể làm lại những thí nghiệm mà GV biểu diễn trên lớp để phát triển các kỹ năng, kỹ xảo thí nghiệm, tạo hứng thú trong việc học tập

2.3 VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO TRONG QUÁ TRÌNH GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP [3]

2.3.1 Tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình giảng dạy và học tập

Công nghệ thông tin là khía cạnh văn hóa của thế giới mới và được tiếp nhận tốt nhất ở tuổi trẻ đặc biệt là học sinh Vì thế cần phải cho học sinh làm quen với công

nghệ thông tin trong quá trình dạy và học Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong

giảng dạy và học tập đáp ứng xu thế giáo dục hiện đại theo chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020: Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy

và học, đến năm 2015, 100% giảng viên đại học, cao đẳng và đến năm 2020, 100% giáo viên giáo dục nghề nghiệp và phổ thông có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học, biên soạn và sử dụng giáo trình, sách giáo khoa điện

tử Đến năm 2020, 90% trường tiểu học và 50% trường trung học cơ sở tổ chức dạy học 2 buổi/ngày Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng, kết

hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với kết quả thi

2.3.2 Khả năng cập nhật và chọn lọc thông tin

Ở đầu thế kỷ XXI nhân loại chuyển sang nền kinh tế tri thức mà đặc điểm chính

là sự bùng nổ thông tin, tri thức Chính công nghệ thông tin và truyền thông đã trực tiếp sinh ra thời đại này

Công nghệ thông tin và truyền thông là một khía cạnh của văn hóa thế giới, giúp

HS định hướng tư duy, thái độ học tập của mình trong thời đại mới Do đó, cần làm cho thế hệ trẻ nhanh chóng làm quen với công nghệ thông tin thông qua dạy học và hình thành cho họ phong cách văn hóa mới Bên cạnh đó, cần hình thành cho HS khả

năng chọn lọc thông tin cần thiết nhất, cô đọng nhất cho bản thân cũng như việc học tập của họ

2.3.3 Tạo ra phương pháp dạy học mới phù hợp với xu thế hiện đại

Hội nghị Paris về giáo dục đại học trong thế kỷ XXI do UNESCO tổ chức tháng 10/1998 có tổng kết ba mô hình giáo dục Trong các mô hình giáo dục đó, mô hình “tri thức” là mô hình giáo dục hiện đại nhất hình thành khi xuất hiện thành tựu quan trọng nhất của công nghệ thông tin – mạng internet

Truyền thống Người dạy Thụ động Bảng/ TV/ Radio

Trong mô hình “tri thức”, mối quan hệ người dạy – người học theo chiều dọc sẽ được thay thế bởi quan hệ theo chiều ngang, đó là người dạy trở thành chuyên gia hướng dẫn hay đồng nghiệp của người học, người học phải thực sự chủ động và thích nghi

Việc đánh giá không còn dựa nhiều vào kết quả thi cử như trước nay, mà dựa nhiều hơn vào quá trình lĩnh hội tri thức, biểu hiện năng lực người học qua giao tiếp, hợp tác, nghiên cứu

Từ đó, phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học trong việc học tập – đó là mục đích cuối cùng của phương pháp dạy học tích cực

2.3.4 Kết hợp giáo dục môi trường

Vấn đề môi trường luôn là vấn đề mang tính cấp bách Xã hội ngày càng phát triển, nhà máy, xí nghiệp được xây dựng ngày càng nhiều thì càng có nhiều chất độc hại được thải ra môi trường Song song đó, chất thải sinh hoạt cũng góp phần đáng kể vào việc gây ô nhiễm môi trường Vì thế, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, việc giáo dục môi trường cho HS là hết sức quan trọng Mỗi tiết dạy GV nên lồng ghép những thông tin môi trường cần thiết cho HS đặc biệt là đối với môn hóa học

Mạng Internet sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp GV có thể cập nhật nhiều thông tin để giáo dục môi trường cho HS

2.4 TỔNG QUAN VỀ INTERNET

2.4.1 Khái niệm

Internet là một mạng khổng lồ kết nối các máy tính trên toàn thế giới Internet được

sử dụng để truy xuất thông tin và giao tiếp Internet cung cấp khả năng truy cập đến kho thông tin rộng lớn và giúp cho giao tiếp xuyên suốt thế giới được dễ dàng và nhanh chóng thông qua các dịch vụ: thư điện tử (email), đối thoại trực tiếp (chat)…

2.4.2 Lịch sử hình thành

Thuật ngữ “Internet” xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng năm 1974 Lúc đó, mạng vẫn được gọi là ARPANET Năm 1983, giao thức TCP/IP chính thức được coi như một chuẩn đối với ngành quân sự Mỹ và tất cả các máy tính nối với với ARPANET phải sử dụng chuẩn mới này Tuy nhiên, quy mô lớn của mạng đã gây khó khăn trong vấn đề quản lý Năm 1984, ARPANET được chia ra thành hai phần: phần thứ nhất vẫn được gọi là ARPANET, dành cho việc nghiên cứu và phát triển; phần thứ hai được gọi là MILNET, là mạng dùng cho mục đích quân sự Giao thức TCP/IP ngày càng thể hiện rõ các điểm mạnh của nó, quan trọng nhất là khả năng liên kết các mạng khác với nhau một cách dễ dàng

Mốc lịch sử quan trọng của Internet được xác lập vào giữa thập niên 1980 khi tổ chức khoa học quốc gia Mỹ NSF thành lập mạng liên kết các trung tâm máy tính lớn với nhau gọi là NSFNET Sự hình thành mạng xương sống của NSFNET và những mạng vùng khác đã tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của Internet Tới năm 1995, NSFNET thu lại thành một mạng nghiên cứu còn Internet thì vẫn tiếp tục phát triển

World Wide Web(WWW) xuất hiện bởi nhu cầu của các viện và các trường đại học và mặc dù các cơ sở khoa học này vẫn đóng vai trò chủ đạo nhưng Web đã biến thành nơi chứa thông tin multimedia, giải trí và liên lạc Tốc độ phát triển của Web nhanh hơn bất kỳ phương tiện nào có trước tới nay

WWW là nơi lưu trữ thông tin trên Internet Đó là một tập hợp các tài liệu gọi là trang web (web page) Những trang web này được liên kết với nhau thông qua các siêu liên kết kí tự (hyper-text) WWW gồm:

Hình 1: Các liên kết giữa các trang web

WWW gồm có các thành phần sau:

+ Web page: tượng trưng cho tài liệu điện tử chứa nội dung của một web site

+ Web site: tập hợp các trang web được liên kết lẫn nhau, chứa các thông tin cùng liên quan đến một chủ đề nào đó

+ Uniform Resource Locator (URL): địa chỉ của web site trên Internet

+ Web browsers: chương trình dùng truy xuất các trang web thông qua địa chỉ URL URL

Web page

Web browsers

Hình 2: Các thành phần của WWW

- Các giao thức trên Internet

Các giao thức là tập các luật mà các máy tính phải tuân theo khi giao tiếp trên Internet

Tranmission Control Protocol (TCP): thiết lập kết nối giữa hai máy tính để truyền tải dữ liệu, chia dữ liệu thành những gói nhỏ và đảm bảo việc truyền nhận dữ liệu TCP là giao thức hướng kết nối (connection-oriented protocol)

+ User Datagram Protocol (UDP): thiết lập kết nối nhanh nhưng không chắc chắn

giữa các máy tính để truyền tải dữ liệu, cung cấp ít dịch vụ để khắc phục lỗi

+ Internet Protocol (IP): điều chỉnh đường đi của những gói dữ liệu đường truyền

nhận trên Internet

+ TCP: là giao thức phi kết nối (connectionless protocol)

+ HTTP: cho phép trao đổi thông tin trên Internet

+ FTP: cho phép truyền nhận file trên Internet

2.4.3 Vai trò của Internet trong việc dạy và học hóa học

Trong việc giảng dạy và học tập các môn khoa học nói chung, cũng như môn hóa học nói riêng, Internet có thể khắc phục những khó khăn trong việc minh họa các khái niệm trừu tượng của lí thuyết về cấu tạo chất và phản ứng hóa học, thể hiện một cách sinh động mối quan hệ giữa cấu trúc và hoạt tính của các chất Thông qua Internet, người học còn có thể chủ động hơn trong khả năng tự học và bình đẳng hơn nữa trong việc tiếp nhận thông tin Chương trình hóa học lớp 11 là sự nâng cao hơn nữa hóa vô

cơ lớp 10 và làm quen với hóa học hữu cơ Internet sẽ giúp giáo viên dễ dàng mô tả cấu tạo phân tử của hợp chất hữu cơ Vì giờ học trên lớp là có giới hạn, để giúp học sinh nắm bài rõ hơn giáo viên có thể giới thiệu cho học sinh các bài giảng hay trên mạng, mô tả thí nghiệm ảo thay cho việc làm thí nghiệm điều chế các hợp chất hữu cơ phức tạp và tốn nhiều thời gian Internet còn là nơi để học sinh cập nhật nhiều thông tin về môi trường, ứng dụng thực tế của môn hóa học như giải thích các hiện tượng trong cuộc sống hằng ngày, làm một số sản phẩm đơn giản dùng trong sinh hoạt… thông qua các vấn đề mà giáo viên đặt ra cho học sinh tìm hiểu và thực hiện

2.4.3.1.Vai trò của Internet trong việc dạy của giáo viên

Internet là một công cụ rất hữu ích cho GV Nó hỗ trợ việc thiết kế bài giảng, cập nhật thông tin, nâng cao trình độ cho GV Tiết dạy của GV sẽ trở nên sinh động và hiệu quả khi GV giúp HS liên hệ thực tế, thông qua đó giáo dục đạo đức và ý thức của

HS trong việc bảo vệ môi trường Internet rút ngắn khoảng cách giữa GV và HS, giúp

GV dễ dàng trao đổi với HS ngoài giờ lên lớp

2.4.3.2.Vai trò của Internet trong việc học của học sinh

Internet là môi trường thuận lợi để HS trao đổi với GV và bạn bè, tạo hứng thú,

tăng khả năng tự học, tìm tòi và sáng tạo của HS Những thông tin trên Internet sẽ giúp cho HS dễ dàng cập nhật thông tin, ôn luyện và mở rộng kiến thức Từ đó nâng cao ý

thức bảo vệ môi trường và đạo đức của HS

2.4.4 Ưu điểm và hạn chế khi sử dụng Internet trong việc dạy và học hóa học

Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ công tác giảng dạy và nâng cao chất lượng các hoạt động học tập cho hiệu quả hơn, tạo ra nhiều phương pháp tiếp cận học tập, bảo đảm sự tiếp cận với chương trình dạy và học, thí nghiệm mô phỏng, hình ảnh động, các phần mềm hỗ trợ như các video trực quan Với sự hỗ trợ của máy tính, mạng Internet, học sinh có điều kiện tiếp xúc với các chương trình giảng dạy đa phương tiện

Từ đó giúp cho việc phân tích và phản hồi sẽ trở nên nhanh chóng Tuy nhiên, để có được một bài giảng điện tử sinh động và có hiệu quả đòi hỏi GV phải chuẩn bị khá phức tạp và mất nhiều thời gian trong việc thiết kế bài giảng và tìm kiếm thông tin Nếu sử dụng không phù hợp sẽ làm cho HS chú ý nhiều vào hiệu ứng âm thanh, hình ảnh mà không tập trung vào nội dung bài học Internet còn phát huy khả năng tự học

và sáng tạo của HS Mặc dù thế, việc chọn lọc thông tin đối với HS cũng gặp không ít khó khăn vì có nhiều thông tin trái ngược nhau và chưa được đánh giá chuyên môn Sử dụng Internet không đúng mục đích và đúng cách cũng dễ dàng làm cho HS lơ là với việc học

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM

3.1 MỤC TIÊU ĐỀ TÀI

- Đối với giáo viên:

Đề tài được thực hiện nhằm cung cấp một số giáo án và bài giảng PowerPoint chương trình hóa học lớp 11 có sử dụng thông tin trên Internet Đồng thời đề tài còn cung cấp địa chỉ trang web để giáo viên có thể tìm kiếm thông tin, đoạn phim lồng ghép vào bài giảng và địa chỉ blog để GV trao đổi với HS

- Đối với học sinh:

Đề tài giới thiệu đến HS một số địa chỉ trang web giúp học sinh có thể học trực tuyến, xem các video bài giảng và trao đổi kinh nghiệm học tập, nâng cao các kĩ năng biết, hiểu, vận dụng của học sinh vào đời sống, sản xuất, bảo vệ môi trường trong chương trình hóa học lớp 11 Thông qua blog, HS còn có cơ hội giao lưu, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm học tập với GV và bạn bè

án các bài giảng trong chương trình hóa học lớp 11

+ Thực hiện thực nghiệm sư phạm ở trường trung học phổ thông

3.3 MỘT SỐ ĐỊA CHỈ TRANG WEB PHỤC VỤ CHO VIỆC DẠY VÀ HỌC HÓA HỌC LỚP 11

3.3.1 Website tìm kiếm thông tin, hình ảnh, video

Google: http://www.google.com.vn là trang web cung cấp những thông tin cần thiết ở dạng web, hình ảnh, video, tin tức… Người sử dụng có thể tiết kiệm được rất nhiều thời gian khi sử dụng công cụ tìm kiếm google, chỉ cần nhập từ khóa vào ô tìm kiếm thì chỉ tốn vài phút hàng loạt các trang web liên quan đến từ khóa được hiển thị cho người sử dụng

Hình 3: Giao diện trang http://www.google.com.vn

Các liên kết cụ thể trong Google:

Tìm kiếm web: http://www.google.com.vn/ig?hl=vi&tab=vw&source=webhp Tìm kiếm hình ảnh: http://www.google.com.vn/imghp?hl=vi&tab=wi

Tìm kiếm video: http://www.google.com.vn/videohp?hl=vi

Dịch tài liệu sang nhiều thứ tiếng:http://translate.google.com.vn/?hl=vi&tab=wT

Yahoo: Yahoo là trang web được nhiều người sử dụng Ngoài chức năng tìm

kiếm thông tin, hình ảnh, video , yahoo còn là nơi để trao đổi kinh nghiệm, thông tin với nhiều người thông qua yahoo mail hoặc yahoo messenger

Hình 4: Giao diện trang http://yahoo.com

Violet: là phần mềm công cụ thân thiện, dễ sử dụng với giao diện tiếng việt

Violet là nơi giúp giáo viên xây dựng được các bài giảng điện tử theo ý tưởng một cách nhanh chóng, tạo ra bài giảng có âm thanh, hình ảnh chuyển động phù hợp với

HS phổ thông, tạo ra các dạng bài tập trắc nghiệm, ô chữ… Violet còn hỗ trợ việc tải tài liệu một cách miễn phí

Hình 5: Giao diện trang http://violet.vn

-Thư viện bài giảng: http://baigiang.violet.com

-Thư viện giáo án: http://giaoan.violet.com

-Thư viện đề thi: http://dethi.violet.com

-Lớp học trực tuyến: http://lophoc.violet.com

Ngoài ra, còn có rất nhiều trang web của các GV hóa học là thành viên của Violet với các bài giảng, giáo án, đề thi, tài liệu, phần mềm,… phục vụ cho việc dạy và học môn hóa học được sưu tầm, tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau

Scribd: là một thư viện tài liệu khổng lồ, được sử dụng hoặc tải về miễn phí tài

liệu theo chủ đề Chỉ cần đăng kí một tài khoản trên Scribd thì người sử dụng có thể tạo ra một thư viện mini để lưu trữ tài liệu, tạo nhóm học thuật có cùng sở thích về lĩnh vực nào đó, mở được bất kì các dạng file văn bản

Hình 6: Giao diện trang http://www.scribd.com Giaoducsangtao.com: là trang web được xây dựng bởi các học sinh, sinh viên

Việt Nam Trang web để trình bày sản phẩm của các thành viên và trao đổi với thành viên khác, làm việc theo nhóm, hỗ trợ bản quyền Ngoài ra nơi đây còn chứa các từ điển công thức vật lý, từ điển phương trình hóa học…

Hình 7: Giao diện trang http://www.giaoducsangtao.com

Bách khoa toàn thư: được thể hiện với nhiều ngôn ngữ khác nhau

Tiếng Việt: http://vi.wikipedia.org

Tiếng Anh: http://en.wikipedia.org

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia cung cấp cho người sử dụng một cơ hội mới

có thể tra cứu rất nhiều thông tin, kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau do người dùng cùng cộng tác viết và xây dựng bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau Điều đặc biệt của bách khoa toàn thư mở là người dùng có thể tham gia chỉnh sửa các bài viết để hoàn thiện nội dung hơn Đối với phục vụ cho dạy và học hóa học, Wikipedia cung cấp những thông tin, hình ảnh về tính chất, các thông số vật lý, ứng dụng, phương pháp sản xuất, lịch sử… của các nguyên tố, các hóa chất thường gặp; khái niệm, định nghĩa của các thuật ngữ của hóa học Bên cạnh đó, trang web này còn cung cấp thêm các địa chỉ trang web có liên quan đến các nguyên tố, hóa chất vừa tra cứu

Hình 8: Giao diện trang http://vi.wikipedia.org Tạp chí hóa học và tuổi trẻ hoahoc.org: là nơi gặp gỡ và trao đổi giữa các thành

viên, chứa các tài liệu hướng dẫn ôn thi, cách giải nhanh các bài tập, đề thi qua các năm Góc thế giới vui không những giúp chúng ta thư giãn mà còn cung cấp kiến thức hóa học ứng dụng vào cuộc sống sinh hoạt hằng ngày

Hình 9: Giao diện trang http://www.hoahoc.org Tailieu.vn: là thư viện chia sẻ download, upload các tài liệu, đề thi, bài giảng…

Hình 10: Giao diện trang http://tailieu.vn

Diễn đàn hóa học: http://hoahocngaynay.com

Hình 11: Giao diện trang http://hoahocngaynay.com Ngoài ra còn có các diễn đàn khác như: http://hocmai.vn

http://forum.dayhoahoc.com http://cyberchemvn.com http://diendankienthuc.net www.zetaboard.com

- Web dạy, chia sẻ kiến thức hóa học phổ thông online: http://khieuchi.com

http://gocmobile.net

- Tạp chí hóa học và ứng dụng: http://edu.go.vn

Ngoài ra còn một số tạp chí khác như: http://ngocbinh.dayhoahoc.com

http://lib.agu.edu.vn

http://hoahocsupham.blogspot.com

http://vjol.info

- Diễn đàn dạy và học hóa học: http://dayvahochoahoc.com

- Diễn đàn khoa học kĩ thuật: www.khoahocviet.org

Hình 13: Giao diện trang http://khoahocviet.org

- Cộng đồng hóa học: www.h2vn.com

Hình 14: Giao diện trang http://h2vn.com

Ngoài ra còn một số cộng đồng hóa học khác như: www.dayhoctructuyen.org

http://vietbao.vn

http://thuvien247.net

Diễn đàn các trường Trung học phổ thông:

+ Trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt: kiengiang.edu.vn

http://thpt-huynhmandat-Hình 15: Giao diện trang http://thpt-huynhmandat-kiengiang.edu.vn

+ Trường Trung học phổ thông Giao Thủy: http://thpt.giaothuy.com

+Trường Trung học phổ thông chuyên Thăng Long - Đà Lạt: http://chuyenthanglongdl.edu.vn

+ Trường Trung học phổ thông chuyên Vị Thanh: http://haugiang.edu.vn

Blog hóa học: là nơi trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm giữa các thành viên

Hình 16: Giao diện trang http://chiennc.violet.vn Website cung cấp các đoạn phim, video clip: Hai trang web thông dụng cung cấp

một lượng lớn các đoạn phim, video clip phục vụ cho giảng dạy được nhiều người sử

dụng là

▪ Youtube: http://youtube.com

Hình 17: Giao diện trang http://youtube.com

▪ Clip: http://clip.vn

Hình 18: Giao diện trang http://clip.vn

Cách sử dụng đối với cả hai trang web này là nhập từ khóa vào ô tìm kiếm sau đó

nhấn Enter thì các đoạn phim (video clip) có nội dung liên quan với từ khóa được hiện

ra Đối với môn hóa học, các trang web này cung cấp các đoạn phim về các thí nghiệm trong sách giáo khoa, quy trình sản xuất, ứng dụng của các chất, tình hình sản xuất và

sử dụng các chất hóa học trong đời sống, xã hội, ô nhiễm môi trường… GV sử dụng các đoạn phim này để làm phong phú, sinh động thêm bài giảng của mình

Bên cạnh đó, người sử dụng có thể sử dụng các chức năng tìm kiếm các đoạn phim từ nhiều trang web khác nhau như Google, Yahoo

Diễn đàn giáo dục lớn nhất hiện nay là diễn đàn của bộ giáo dục và đào tạo Địa

chỉ là: http://edu.net Đây là nơi cung cấp nhiều thông tin về giáo dục, các phần mềm, tài nguyên… phục vụ cho dạy và học