Ứng dụng CNTT trong dạy học Địa lý ở trường THPT

CNTT câ vai trá r§t quan trång trong d¤y håc àa l½.. Gi¡o vi¶n ¢ quan t¥m ¸n vi»c t¤o khængkh½håctªp sæinêitrongti¸t håcb¬ngh¼nhthùc÷a ranhi·uc¥uhäiv y¶u c¦u håcsinh tr£ líi,æikhi công c

ÙNG DÖNG CÆNG NGH› THÆNG TIN TRONG D„Y

Nguy¹n V«n Tu§n

Tr÷íng THPT chuy¶n Tho¤i Ngåc H¦u, An Giang

1 °t v§n ·

Nhúng th nh tüu cõa khoa håc k¾ thuªt, °c bi»t l  cæng ngh» thæng tin

(CNTT)¢v angt¡c ëngs¥u s­c ¸nt§t c£c¡cl¾nh vüctrongx¢hëi, l mthay

êi kh¡ lîn ¸n h¼nh thùc, nëi dung c¡c ho¤t ëng kinh t¸, v«n hâa v íi sèng

x¢hëi lo ing÷íi.Vi»c ùng döng cæng ngh» thængtin v od¤y håcàa l½ ang ÷ñc

nhi·ugi¡o vi¶nthüc hi»n º thi¸tk¸ b igi£ng i»n tû nh¬mêi mîiph÷ìngph¡p

d¤y håc,ph¡t huy t½nh t½ch cüc, chõëng cõa håcsinh trong håc tªp

CNTT câ vai trá r§t quan trång trong d¤y håc àa l½ M¡y vi t½nh, Internet

v c¡c ph¦n m·md¤y håc¢hétrñtètvi»cthi¸t k¸ b igi£ng nh÷ MapInfo,Excel,

Encarta,Db-Map,PCFact,TheworldAtlas Gi¡ovi¶nkhaith¡c÷ñcnhi·uki¸n

thùc, b£n ç, tranh £nh, b£ng biºu º phöc vö gi£ng d¤y Nhúng ti¸t d¤y câ ùng

döngCNTT ¢mangl¤ihi»u qu£ cao,håc sinhhùng thóhåc tªp v t½chcüc tham

giax¥ydüng b i.Tuy nhi¶n,khiùng döngCNTTv od¤yhåcàa l½,gi¡ovi¶nph£i

£m b£o c¡c nguy¶n t­c chung, qui tr¼nh thi¸t k¸ b i gi£ng v c¡c y¶u c¦u v· nëi

dung,h¼nh thùc, t½nh s÷ ph¤m,k¾ thuªt tr¼nh chi¸u, hi»u qu£ti¸t d¤y [1]

Nhúng n«m g¦n ¥y, gi¡ovi¶n ð c¡c tr÷íng phê thæng ¢ câ nhúng ti¸n bë

nh§t ành trong vi¶c êi mîi ph÷ìng ph¡p Gi¡o vi¶n ¢ quan t¥m ¸n vi»c t¤o

khængkh½håctªp sæinêitrongti¸t håcb¬ngh¼nhthùc÷a ranhi·uc¥uhäiv y¶u

c¦u håcsinh tr£ líi,æikhi công câg­n vîi k¶nh h¼nh trongSGK, vîi b£n çtreo

t÷íng, ái häi håc sinh suy luªn nh÷ng bùc tranh chung v· d¤y håc àa l½ hi»n

nay v¨nl :

- Phê bi¸n trong c¡ch d¤y v¨nl  thuy¸t tr¼nh, li»t k¶ ki¸n thùc Håc sinh câ

r§t½t cì hëi º tü x¥y düng n¶n ki¸n thùc cõa m¼nh v ½tcâ i·u ki»n º suy x²t,

th£o luªn

- Trong gií håc àa l½ câhi»n t÷ñng nh m ch¡n Håcsinh tära khæng quan

t¥mnhi·u ¸n nëidung b ihåc.C¡c em câquan ni»m r¬ng mæn àal½ l mæn håc

Thüc tr¤ng cho th§y, c¡ch d¤y v håc nh÷ tr¶n ¢ l m chohåc sinh m§t h¸t

hùngthóhåctªpv l mchovi»cd¤y håcàa l½trðth nhg¡nhn°ngcõac£th¦y v

trá V¼ v y, ti¸p töc êimîicâhi»u qu£ ph÷ìngph¡p d¤y håc v ùng döngCNTT

v o d¤y håcàa l½l  v§n· m nh  tr÷íng v gi¡ovi¶nc¦n quan t¥m [2]

2 Ùng döng cæng ngh» thæng tin v o thi¸t k¸ b i gi£ng

àa l½

2.1 Nguy¶n t­c chung

Khi thi¸t k¸ b igi£ng i»n tû c¦n £m b£o mët sè nguy¶n t­c sau:

-C«n cùv omöc ti¶u,nëidung ki¸nthùccìb£n cõa b ihåc,x¡cành trång

t¥m b iv c«n cù v otr¼nh ë nhªn thùccõa håcsinh º thi¸t k¸b i gi£ng

- a d¤ng hâa ki¸n thùc (ki¸n thùc ÷ñc khai th¡c d÷îi d¤ng v«n b£n, h¼nh

£nh, b£n ç )

- Lüachån c¡c ph÷ìngph¡p, ph÷ìng ti»n v têchùc c¡c ho¤t ëng phò hñp

vîi nëidung håc tªp

-ÙngdöngCNTT theo quan iºmd¤y håct½chcüc, h÷îngd¨n ph÷ìngph¡p

tühåc, håcsinh t½chcüc, chõëng v s¡ng t¤o trongvi»c ti¸p thu ki¸nthùc [3]

2.2 Qui tr¼nh thi¸t k¸ b i gi£ng àa l½ b¬ng ph¦n m·m tr¼nh

di¹n PowerPoint

2.2.1 Khi thi¸t k¸ b i gi£ng àa l½ b¬ng PowerPoint, ph£i £m b£o c¡c

y¶u c¦u sau:

- V· nëi dung: Ph£i £mb£o t½nh ch½nh x¡c,khoa håc.Ph£i khìigñi÷ñc

t½nht½chcücch ëng,s¡ngt¤ocõa HStrongnhªnthùcv trongr±n luy»n k¾n«ng

Ng÷íi d¤y n¶n nghi¶n cùu k¾ nëi dung º dü ki¸n sè l÷ñng slide phò hñp cho mët

ti¸t d¤y (kho£ng 20 slide/b i håc) Nëi dung c¡c slide ph£i thº hi»n nêi bªt ki¸n

thùcv t½nhh» thèng,lüachån ph¦nm·m,phimt÷li»uphòhñp.Ph¦n cõngcèn¶n

sì ç ho¡ nëi dung b i håc, khi mð b i v k¸t thóc b i câ thº sû döng h¼nh £nh,

videoclipº °t c¥u häi, so¤n c¥u häi tr­c nghi»mv tráchìisinh ëng

- V· ph÷ìng ph¡p v  k¾ thuªt: Gi¡ovi¶nsûdönghñpl½c¡c ph÷ìngph¡p

v h¼nh thùc d¤y håc,l mch ÷ñck¾ thuªt, phèi hñpnhàp nh ng giúatr¼nh chi¸u

c¡c slide vîi vi»c ghi b£ng v c¡c ho¤t ëng cõa HS trong ti¸n tr¼nh b i d¤y, k½ch

th½ch ÷ñcsüch þ,t½chcüc håc tªp cõaHS, khæng l mcho HSph¥n t¡n,m§t tªp

trung

Tèc ëtr¼nh chi¸u ph£i phò hñp vîi süti¸p thucõa HS º håc sinh kàp theo

dãiv ghi÷ñc¦yõ nëidungb ihåc.Tr¼nh b ykhoahåc,cât½nh th©mm¾,trüc

quan, þ ng­n gån, d¹ hiºu C¡c hi»u ùng m u s­c, ¥m thanh, chuyºn ëng hñp l½

C¡c trangtr¼nh di¹n ph£i ìn gi£n v rãr ng,khæng sao ch²p nguy¶n v«nb id¤y

C¦nthu hóthåcsinh tªp trungv o nëidung b igi£ngchù khæng ph£i m us­c láe

loµt, ç håa vui nhën Dòng c¡c phæng chú, khung n·n t÷ìng tü nhau trong suèt

b i gi£ng Ch¿ n¶n ÷a nhúng þ ch½nh v o méi trang tr¼nh di¹n C¡c d¤ng ç håa

c¦n ÷ñc lüa chån c©n thªn, n¸u khæng chóng s³ g¥y ph¥n t¡n t÷ t÷ðng håc sinh

£nh h÷ðng¸n hi»u qu£b id¤y

- V· hi»u qu£: Thüchi»n ÷ñc möc ti¶u b ihåc HShiºu b i, t½ch cüc ch

ëngthamgiax¥ydüngb i,hamth½chhåctªp,ph¡thuy÷ñct¡cdöngcõaCNTT

2.2.2 Mëtb ihåc÷ñcthi¸tk¸b¬ngPowerPointth÷íngbaogçmnhi·u

trang tr¼nh di¹n li¶n töc v  ÷ñc thüc hi»n theo c¡c b÷îc sau:

B÷îc1:T¼mhiºumöcti¶u,nëidungb ihåc,lüachånph÷ìngph¡pv ph÷ìng

ti»n d¤y håc c¦n thi¸t

B÷îc 2: Thu thªp nguçn t i li»u bê sung, mð rëng ki¸n thùc, x¥y düng c¡c

ho¤t ëngtr¶n lîpcõa th¦y v trá

B÷îc 3:X¥y düng nëidung v thi¸t k¸ b igi£ng tr¶n m¡y vi t½nh

B÷îc 4: R  so¡t, i·u ch¿nh thi¸t k¸ cho phò hñp vîi nëidung v thíi l÷ñng

cõa b ihåc

B÷îc 5:Ghi l¤inëidung v o m¡y ho°c th´ nhî [1]

2.3 Ùng döng v o thi¸t k¸ b i gi£ng àa l½ 10, 11, 12 THPT

Trong qu¡ tr¼nh d¤y håc àa l½ ð tr÷íng THPT chuy¶n Tho¤i Ngåc H¦u, tæi

¢ ùng döng CNTT v o thi¸t k¸ mët sè gi¡o¡n i»n tû trong ch÷ìng tr¼nh àa l½

THPT

- àa l½ 10.B i:Vai trá, °c iºmv  c¡cnh¥n tè£nhh÷ðng ¸nph¡t triºn

v ph¥n bè ng nh GTVT(gçm20 slide,5b£n ç, 1biºu ç, 2b£ngsè li»u,16£nh,

2videoclip)

- àa l½ 11 B i 6:Hoa K¼(3 ti¸t gçm 65 slide, 5b£n ç, 4biºu ç, 2b£ng

sèli»u, 20£nh, 2 video clip); b i7: Li¶n minh ch¥u …u (4 ti¸t gçm 80slide, 4 b£n

ç,4biºu ç, 4b£ngsèli»u, 16£nh,2videoclip); b i8:Li¶n bangNga (3ti¸t gçm

60slide, 5 b£n ç, 3 biºu ç, 2 b£ng sè li»u, 18£nh, 1 videoclip); b i 9:Nhªt B£n

(3 ti¸t gçm 65slide, 5 b£n ç, 3 biºu ç, 3 b£ng sè li»u, 20£nh, 2 video clip); b i

10:Trung Quèc (3ti¸t gçm 60 slide, 5b£n ç, 3 biºu ç, 3 b£ng sè li»u, 20£nh, 2

videoclip)

- àa l½ 12.B i: Trung du mi·n nói ph½a B­c(gçm 18slide, 5b£n çv 13

£nh);b i: T¥ Nguy¶n (gçm 20slide, 6b£n ç, 10£nh); b i: Thüc h nh v³ biºu ç

(gçm20 slide, 4biºu ç, 4b£ng sè li»u)

1 Và tr½ àa l½ l¢nh thê Hoa K¼

°c iºm

×u th¸ ph¡t triºn kinh t¸

-Gçm 48bangn¬mðtrung t¥mlöc

àa B­c Mÿ v 2 bang mîis¡t nhªp

(b Alaxcav q Haoai)

-Tr¡nh÷ñcsüt nph¡cõahaicuëc

¤i chi¸n th¸ giîi (lñi döng chi¸n

tranhºbuænb¡nvôkh½,h ngcæng

ngh», thüc ph©m)

−→ - N·n kinh t¸ T÷ b£n chõ ngh¾a câ

i·u ki»nph¡t triºn m¤nh

-Câ vàtr½ng«nc¡chvîic¡cch¥ulöc

kh¡c(giúaTD÷ìngv TBD÷ìng)

+ Ngay tø khi mîira íi ¢ câ thà

tr÷íngti¶uthörënglîn(M¾Latinh)

+ Khæng câ sü c¤nh tranh gay g­t

cõa TB Ch¥u …u

H¼nh 1 Mët sè h¼nh minh håa

a K¸t qu£ ¤t ÷ñc qua triºn khai thüc nghi»m s÷ ph¤m ð tr÷íng

THPT

Tø¦u n«mhåc20052006,tr÷íngTHPT chuy¶n Tho¤iNgåcH¦u¢triºn

khai c¡c chuy¶n · ùng döng CNTT v o d¤y håc àa l½ v mð c¡c lîp tªp hu§n,

h÷îng d¨n gi¡o vi¶n thi¸t k¸ gi¡o ¡n i»n tû (GAT) Tr÷íng công ¢ trang bà

phánghåc câm¡y vi t½nh, m¡y chi¸u, giîithi»u c¡c ph¦nm·m àa l½ v h÷îngd¨n

truycªpthængtintr¶nInternet Quaâ, ho¤tëngd¤yhåcvîiùngdöngCNTT

ðtr÷íngdi¹nrasæinêi,gi¡ovi¶nàal½¢nhanhchângtªndöng÷uth¸cõaCNTT

º n¥ng cao ch§t l÷ñng b igi£ng, gióp håcsinh håc tètmæn àa l½

-Khi d¤y håccâ ùngdöng CNTT, b igi£ngcõa gi¡ovi¶n¢tªp trung ÷ñc

süch þ cõa HS,gi¡ovi¶n¢gâp ph¦nquan trångtrongvi»cc£iti¸n ph÷ìngph¡p

gi£ng d¤y, n¥ng cao ch§t l÷ñng d¤y håc àa l½ ð tr÷íng v thüc hi»n tèt ch¿ ¤o

khæng l¤mdöngåc -ch²p, truy·n thöki¸n thùcmët chi·u trongc¡c giíl¶nlîp

mæn câ th¶m kinh nghi»m khi thi¸t k¸ b i gi£ng i»n tû v êi mîi ph÷ìng ph¡p

d¤y håc àa l½

-èivîihåcsinh,khihåcvîiph÷ìngph¡pmîi,c¡c emd¹ hiºub iv d¹ nhî

ki¸nthùc, kh£n«ng t÷duy ÷ñc n¥ng l¶n, n­m vúng ÷ñcki¸n thùc cìb£n v câ

thíi gian tham giax¥y düngb i, th£o luªnv ho¤tëng nhi·u hìn trong ti¸t håc

- Thèng k¶ k¸t qu£ håc tªp mæn àa l½ cõa håc sinh khèi 12, tr÷íng THPT

chuy¶n Tho¤i Ngåc H¦utrong 2 n«m håc2005  2006 v 2006 2007 nh÷ sau:

B£ng 1 K¸t qu£ håc tªp mæn àa l½ cõa håc sinh khèi 12,

tr÷íng THPT chuy¶n Tho¤i Ngåc H¦u

N«m håc

Têng sè

HS

Giäi  TL Kh¡  TL

TB - TL

Y¸u - TL

2005-2006 496100% 31-6,2%

-53,4%

-33,9%

12 6,5%

2006-2007 485100% 64 -13,1% 321- 66,3% 95 -19,6% 5 1,0%

H¼nh 2 Biºu ç k¸t qu£ gi£ng d¤y àa l½ n«m håc 2005  2006

v  2006 - 2007

b Nhªn x²t chung v· k¸t qu£ thüc nghi»m

- Nhi·u n«m qua, Sð GD-T An Giang luæn quan t¥m ch¿ ¤o vi»c êi mîi

ph÷ìngph¡pgi£ng d¤y, khuy¸n kh½chc¡c tr÷íngùng döngCNTT v od¤y håc.â

l  mët huîng i óng nh¬m l m thay êi c¡ch d¤y v c¡ch håc ð c¡c tr÷íng phê

thængtrong t¿nh hi»n nay

- Ho¤tëng hétrñcõa Ban Gi¡mhi»u nh  tr÷íngv têchuy¶n mæn ¢thóc

©y m¤nh m³ vi»c ùng döng CNTT v o êi mîi ph÷ìng ph¡p d¤y håc àa l½ cõa

gi¡ovi¶n

-Sü nhªnthùc óng­nv·möc ti¶ugi£ngd¤y,ùng döngCNTTv od¤y håc

¢gióp gi¡o vi¶n nhanh châng ti¸p cªn, khai th¡c v sû döng CNTT ¥y l  mët

b÷îc ngo°tquan trångtrongvi»cêimîiph÷ìngph¡pd¤y håcphòhñp vîi xuth¸

chung cõa ng nh Gi¡odöc &  o t¤o v süph¡t triºn nhanh châng cõa CNTT

- Håc sinh r§t th½ch thó khi ÷ñc håc vîi ph÷ìng ph¡p d¤y håc câ ùng döng

CNTT Ð c¡c tr÷íng câi·u ki»nv· CSVC, m¡y mâc thi¸t bà hi»n ¤i, vi»c gi£ng

Tuy nhi¶n, vi»c ùng döng CNTT trong d¤y håc nâi chung v d¤y àa l½ nâi

ri¶ng cán h¤n ch¸ v· thi¸t k¸ v ph÷ìng ph¡p s÷ ph¤m Vi»c thi¸u ph÷ìng ti»n,

thi¸t bà d¤y håc công l  mët trð ng¤i lîntrong vi»c ùng döng CNTT v o d¤y håc

b¬ng GAT vîi t§tc£ c¡c lîp

3 K¸t luªn

ÙngdöngCNTT trongd¤y håcàa l½ l mëty¶u c¦u cât½nh kh¡chquan, t¤o

i·uki»nthuªnlñiº êimîiPPDH theoh÷îngt½chcüc Khigi£ngd¤y,GVkhæng

ph£iv§t v trongvi»ctr¼nh b y b£ngm câthºd nh nhi·uthíi gianº h÷îngd¨n

HSthüc h nhc¡c biºuç, th£o luªnnhâm,t«ng c÷íngèitho¤iv thüchi»n ÷ñc

nhi·u ho¤t ëng tr¶n lîp Ng÷íi håc ÷ñc °t tr÷îc nhúng t¼nh huèng, nhúng v§n

· cö thº tr÷îc m­t, áihäiph£i ph¥n t½ch,xû l½,gi£i quy¸t º tüm¼nh kh¡m ph¡

rac¡ich÷a bi¸t, tüm¼nh t¼m ra ki¸nthùc Vi»cùng döngCNTT v ogi£ng d¤y ¢

gâp ph¦n n¥ng cao ch§t l÷ñngd¤y håc àa l½ ð tr÷íngphê thæng Gi¡ovi¶n câthº

tham kh£o, gi£ng d¤y b¬ng GAT c ng nhi·u c ng tèt, nh÷ng ph£i câ b i so¤n

tr¶n gi§y khi l¶nlîpv ph£i câ sü¦u t÷ èivîinhúng b igi£ng i»n tûm¨u

Hi»nnay, nhi·u tr÷íng phê thæng ¢ ÷ñc trang bà m¡y vi t½nh, c¡c ph÷ìng

ti»n nghe nh¼n, k¸t nèi Internet, GV ¢ ÷ñc tªp hu§n v· ùng döng CNTT trong

d¤y håc v HS công ¢ ÷ñc ti¸p cªn nhi·u vîi CNTT º ¤t hi»u qu£ cao trong

d¤y håc, c¦n ti¸p töc n¥ng cao nhªn thùc choCBQL, GV v HS v· vi»c ùng döng

CNTT, bçi d÷ïng GV v· tin håc, tê chùc c¡c ti¸t d¤y câ ùng döng CNTT nh¬m

möc ½chtuy¶n truy·n, ëng vi¶nc¡cc¡nh¥n, ìnvà thamgia,giîithi»u c¡cph¦n

m·m d¤y håc, ÷a c¡c ph¦n m·m d¤y håc tètv o danh möc TBDH tèi thiºu B¶n

c¤nhâcông n¶n têchùc hëith£o, traoêikinhnghi»m v·ùng döng CNTT trong

d¤yhåcnâichungv d¤yhåcàal½nâiri¶ngºvi»cthi¸tk¸,gi£ngd¤yb¬ngGAT

¤t k¸tqu£ tèt hìn

T€I LI›U THAM KHƒO

[1] °ngV«n ùc, Nguy¹n Thà Thu H¬ng, 2004 Ph÷ìng ph¡p d¤y håcàa l½ theo

h÷îng t½ch cüc Nxb¤i håcS÷ ph¤m H Nëi

[2] Nguy¹n B¡ Kimv  nhúngng÷íi kh¡c,2007 êi mîi nëi dungv  ph÷ìng ph¡p

 o t¤o gi¡o vi¶n THCS NxbGi¡odöcH  Nëi

[3] Nguy¹n Vi¸t Thành (ch bi¶n), 2005 Windows MS Office Internet dòng trong

gi£ngd¤y v nghi¶n cùu àa l½.Nxb¤i håcS÷ ph¤m H Nëi

ABSTRACT

Applying Information Technology for teaching Geography

at Thoai Ngoc Hau Gifted High School in Angiang Provice

InformationTechnology is necessary forinnovating teaching and learningmethods

toimprovethequalityinGiftedHighSchools.ApplyingInformationTechnologyfor

devel-opingdigitallessonplansmustensuresome mainprinciplesandmeetrequestsoncontent,

method,measure and effectiveness Developing digitallesson plansisbased on Microsoft

PowerPoint sofwarewith stepb step procedures