Phần thứ nhất: Các khái niệm và mục tiêu dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môI tr ờng, sử dụng năng l ợng tiết kiệm - hiệu quả trong môn ls-đl.Phần thứ hai: Giáo dục bảo vệ môI tr ờng và sử
Trang 1Ng êi b¸o c¸o: NguyÔn ThÞ Quúnh Mai
Gi¸o viªn TiÓu häc Minh T©n – Kinh M«n
Minh T©n: 12/12/2009
CHUY£N §Ò
D¹Y HäC TÝCH HîP gi¸o dôc B¶O VÖ M¤I
TR êng vµ sö dông n¨ng l îng tiÕt kiÖm,
hiÖu qu¶ trong m«n ls - ®l
Trang 2Phần thứ nhất: Các khái niệm và mục tiêu dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môI tr ờng, sử dụng năng l ợng tiết kiệm - hiệu quả trong môn ls-đl.
Phần thứ hai: Giáo dục bảo vệ môI tr ờng và
sử dụng NĂNG LƯỢNG tiết kiệm - hiệu quả trong môn ls-đl
Nội dung chuyên đề gồm
Trang 3PhÇn I: C¸c kh¸i niÖm vµ môc tiªu d¹y tÝch hîp GDBVMT vµ sö dông n¨ng l îng
+ TÝch hîp: Lµ sù hßa trén néi dung gi¸o dôc m«i tr êng vµ
sö dông n¨ng l îng TK – HQ vµo néi dung bé m«n thµnh mét néi dung thèng nhÊt, g¾n bã chÆt chÏ víi nhau.
Trang 42 Mục tiêu dạy tích hợp giáo dục bảo
vệ môi tr ờng, sử dụng năng l ợng tiết kiệm – hiệu quả trong môn Lịch sử &
Địa lý.
Giáo dục BVMT và sử dụng năng l ợng tiết kiệm hiệu quả qua môn Lịch sử và Địa lý
ở cấp tiểu học nhằm giúp học sinh:
+ Kiến thức: - Giúp học sinh có hiểu
biết về môi tr ờng sống gắn bó với các em, môi tr ờng sống của con ng ời trên đất n ớc Việt Nam, trong khu vực và trên thế giới.
-
Trang 6+ Kỹ năng: - Hình thành và phát triển năng lực nhận biết những vấn đề về môi
tr ờng và những kĩ năng ứng xử, bảo vệ môi tr ờng một cách thiết thực.
- HS biết tham gia vào các hoạt động tiết kiệm, chống lãng phí năng l ợng, tuyên truyền cho mọi ng ời cùng thực hành tiết kiệm chống lãng phí năng l ợng.
+ Thái độ: Biết quý trọng năng l ợng, có ý thức tiết kiệm năng l ợng, có thái độ thân thiện với môi tr ờng trong cuộc sống.Yêu quý thiên nhiên, gia đình , tr ờng lớp, quê h
ơng, đất n ớc Quan tâm đến môi tr ờng xung quanh,…
Trang 71 Các nguyên tắc tích hợp.
- Nguyên tắc 1: Tích hợp nh ng không làm thay
đổi đặc tr ng của môn học, không biến bài học
bộ môn thành bài học giáo dục môi tr ờng hoặc bài học riêng về tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng l ợng
- Nguyên tắc 2: Khai thác nội dung giáo dục môi
tr ờng, tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng l ợng có chọn lọc, có tính tập trung vào ch ơng, mục nhất
định, không tràn lan, tuỳ tiện.
- Nguyên tắc 3: Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của học sinh và kinh nghiệm thực tế mà các em đã có Tận dụng tối đa mọi khả năng để học sinh tiếp xúc với môi tr ờng, tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi tr ờng, tiết kiệm và
sử dụng hiệu quả năng l ợng.
sử dụng năng l ợng tiết kiệm - hiệu quả trong môn ls-đl
Trang 82 Các mức độ tích hợp nội dung giáo dục
môi tr ờng và sử dụng năng l ợng tiết kiệm,
hiệu quả.
- Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội dung của bài
trùng hợp phần lớn hay hoàn toàn với nội dung giáo dục BVMT và sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả.
- Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần bài học có nội
dung giáo dục môi tr ờng hoặc có nội dung giáo dục
sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả, đ ợc thể hiện bằng mục riêng, một đoạn hay một vài câu trong bài học.
- Mức độ liên hệ: Các kiến thức về giáo dục môi tr
ờng hay sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả không đ ợc nêu rõ trong SGK nh ng dựa vào kiến thức bài học, giáo viên có thể bổ sung, liên hệ giáo dục học sinh.
Trang 93 H×nh thøc vµ ph ¬ng ph¸p gi¸o dôc b¶o vÖ m«i tr êng, sö dông n¨ng
l îng tiÕt kiÖm, hiÖu qu¶.
Trang 11Bài 9: (Các dân tộc, sự phân bố dân c ) - Phần Địa lý lớp 5.
Khi học Mục 3 Phân bố dân c :
Đối với HS ở thành phố lớn, GV yêu cầu HS
điều tra tìm hiểu “Những khó khăn gì
sẽ xảy ra khi dân c tập trung quá đông?”
GV có thể gợi ý cho HS chú ý tìm hiểu các mặt sau:
- Cung cấp nhà ở, l ơng thực, thực phẩm,
điện, n ớc…
- Sắp xếp việc làm.
- Chất thải và môi tr ờng.
Ví dụ về ph ơng pháp điều tra
Trang 12GV có thể chia nhóm cho HS thảo luận vấn đề:
“Vì sao cần phải bảo vệ rừng?” Vì HS Tiểu học
còn nhỏ nên GV đ a ra một hệ thống câu hỏi gợi ý
nh sau:
Câu 1: Nêu vai trò và tác dụng của rừng?
Câu 2: Nêu hậu quả của nạn phá rừng?
Câu 3: Nêu một số biện pháp để bảo vệ rừng?
* Đặc biệt ở bài này GV có thể dạy tích hợp kiến thức Địa lý với GD đạo đức, bảo vệ môi tr ờng và sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả ở từng nội dung học của bài.
Ví dụ về ph ơng pháp thảo luận.
Trang 13- Gia đình ng ời Mông định bán đất đã khai hoang
và di c tới vùng đất mới để rồi lại khai phá rừng để lấy đất trồng trọt rồi lại bán đi…
- Bố mẹ chuyên làm nghề săn bắn hoặc buôn bán
Trang 144 Dạng bài tích hợp nội dung giáo dục BVMT, sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả ở mức độ toàn phần.
+ Đối với dạng bài này, do toàn bài học có nội dung giáo dục BVMT hoặc sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả hay cả 2 nội dung trên nên mục tiêu trong bài học không chỉ trang bị cho HS kiến thức về môi tr ờng mà còn hình thành cả những hành vi BVMT hay sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả và thái độ tích cực đối với môi tr ờng Vì vậy:
- Khi dạy học dạng bài này, GV cần u tiên lựa chọn các hình thức tổ chức và ph ơng pháp dạy học đề cao sự tiếp xúc trực tiếp với môi tr ờng xung quanh
nh tổ chức cho HS học tập thông qua các hoạt động
điều tra, thí nghiệm, thực hành, đóng vai…
- Những bài học tích hợp toàn phần là điều kiện tốt nhất để nội dung BVMT, sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả phát huy tác dụng đối với HS thông qua môn học.
Trang 15Ví dụ: Một số bài Lịch sử & Địa lý có nội
dung tích hợp BVMT hay sử dụng năng l ợng
- Liên hệ giáo dục học sinh bảo vệ môi tr ờng đất và rừng.
Trang 165 Dạng bài học tích hợp nội dung GDBVMT, sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả ở mức độ bộ phận.
+ Đối với dạng bài học này, do một phần bài học có nội dung giáo dục môi tr ờng hoặc sử dụng năng l ợng TK - HQ nên trong mục tiêu của bài học th ờng liệt kê mục tiêu giáo dục BVMT, sử dụng năng l ợng TK - HQ cụ thể Việc thực hiện mục tiêu của bài học nhiều khi là tiền đề để thực hiện mục tiêu BVMT Vì vậy:
Trang 17
- Khi tổ chức dạy học, GV tiến hành các hoạt
động dạy học đảm bảo đúng theo theo yêu cầu bộ môn đồng thời l u ý giúp HS hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc phần nội dung bài học có liên quan đến giáo dục bảo
vệ môi tr ờng, sử dụng năng l ợng TK - HQ một cách nhẹ nhàng, phù hợp và đạt mục tiêu của bài học.
- Khi chuẩn bị bài dạy, GV cần: nghiên cứu
kĩ nội dung bài học; xác định nội dung
giáo dục BVMT hay nội dung sử dụng năng l ợng TK – HQ tích hợp vào nội dung bài học
là gì; thông qua hoạt động dạy học nào;
cần chuẩn bị thêm t liệu, đồ dùng Dạy học gì để việc giáo dục BVMT, sử dụng năng l ợng đạt hiệu quả.
Trang 18
6 Dạng bài tích hợp nội dung giáo dục BVMT, sử dụng năng l ợng TK – HQ ở mức độ liên hệ.
+ Đối với dạng bài học này, các kiến thức giáo dục môi tr ờng hoặc sử dụng năng l ợng
TK – HQ không đ ợc nêu rõ trong SGK nh ng dựa vào kiến thức bài học, GV có thể bổ sung các kiến thức giáo dục môi tr ờng hay
sử dụng năng l ợng TK – HQ cho phù hợp Vì vậy:
- Khi chuẩn bị bài dạy, GV cần có ý thức tích hợp, đ a ra những vấn đề gợi mở, liên
hệ nhằm giáo dục cho HS hiểu biết về môi
tr ờng, có kĩ năng sống và học tập trong môi tr ờng phát triển bền vững.
Trang 19* Lưu ý: Khi tổ chức dạy học, GV tiến hành
các hoạt động dạy học đảm bảo đúng theo yêu cầu bộ môn, đồng thời l u ý liên hệ, bổ sung kiến thức giáo dục môi tr ờng một cách
tự nhiên, phù hợp với trình độ nhận thức, khả năng hành động của HS và đúng mức tránh lan man, sa đà g ợng ép, ảnh h ởng
đến việc thực hiện mục tiêu của bài học.
Ví dụ: Một số bài Lịch sử & Địa lý có nội
dung tích hợp BVMT hay sử dụng năng l ợng
TK – HQ ở mức độ bộ phận và liên hệ.
Trang 20- Sử dụng tiết kiệm nguồn khoáng sản nh dầu mỏ, khí TN, than, sắt, thiếc, đồng.
- Liên hệ tại tỉnh mình có nguồn tài nguyên nào? (HảiD ơng - Đá vôi; Quảng Ninh – Than ).
- GDHS biết quý trọng năng l ợng và tiết kiệm ==> chú ý bảo vệ môi tr ờng trong quá trình khai thác và sử dụng than
Trang 21Địa lý lớp 4:
Bài 4: Trung du và Bắc bộ
(Mức độ tích hợp: bộ phận và liên hệ)
Trang 22Bài 10: Chùa thời Lý
Ví dụ: Một số bài Lịch sử & Địa lý có nội dung tích hợp BVMT hay sử dụng năng l ợng TK – HQ ở mức độ liên hệ.
Lịch sử lớp 4
Trang 23Bài 4: Sông ngòi
( mức độ tích hợp liên hệ ở cuối bài)
- HS hiểu đ ợc con ng ời sử dụng sức n ớc xây dựng nhà máy phát điện.
- GDHS biết sử dụng tiết kiệm điện ở mọi lúc, mọi nơi và bảo vệ môi tr ờng n ớc không gây ô nhiễm nguồn n ớc
Ví dụ: Một số bài Lịch sử & Địa lý có nội dung tích hợp BVMT hay sử dụng năng l ợng TK – HQ ở mức độ liên hệ.
Địa lý lớp 5
Trang 24• Kiểm tra đánh giá giáo dục BVMT và sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả.
- GV kiểm tra đánh giá việc thực hiện bảo vệ môi tr ờng và sử dụng năng l ợng
điện tiết kiệm, hiệu quả của HS thông qua các hoạt động học tập trên lớp; hành
vi ứng xử các tình huống; ý thức tiết kiệm điện, giữ vệ sinh môi tr ờng trong lớp học, tr ờng học và gia đình, xã hội…
• Sở giáo dục; PGD sẽ kiểm tra việc giáo
dục bảo vệ môi tr ờng, sử dụng năng l ợng của GV thông qua bài soạn; bài giảng đối với những bài có nội dung tích hợp giáo dục BVMT và sử dụng năng l ợng tiết kiệm, hiệu quả.