giáo án lớp chồi

Su tầm, viết lời mới cho một số bài đồng dao và cách chơi các trò chơi tơng ứng với các bài đồng dao đó.. nhàng theo kiểu “vừa học, vừa chơi”, qua những bài đồng dao theo cách nói vần, đ

Trang 1

Phần I mở đầu

Lý do chọn đề tài

1 Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm

2 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

3 Cơ sở khoa học của đề tài

Phần II Nội dung

Chơng I Su tầm, viết lời mới cho một số bài đồng dao và cách chơi các trò chơi tơng ứng với các bài đồng dao đó.

Bài 1: Dung dăng dung dẻ.

Bài 2: Chi chi chành chành.

Bài 3: Đi cầu đi quán.

Bài 9: Thả đỉa ba ba

Bài 10: Kéo ca lừa xẻ.

Nhng có lẽ hầu nh chúng ta đã lãng quên một phơng pháp giáo dục đầy hiệu quả mà chúng ta sẵn có: đó là kho tàng đồng dao và trò chơi trẻ em Riêng về lĩnh vực giáo dục, kho tàng này cung cấp nội dung và phơng pháp giáo dục tơng đối rõ ràng và đầy đủ hơn cả Những trò chơi dân gian đã đến với trẻ thơ một cách nhẹ

Trang 2

nhàng theo kiểu “vừa học, vừa chơi”, qua những bài đồng dao theo cách nói vần,

đồng dao đã làm tốt chức năng biểu đạt ý, giáo dục nhận thức, bồi dỡng tình cảm cho trẻ

Nhận thức đợc vấn đề này, trong công tác chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non, bên cạnh việc ứng dụng công nghệ dạy học hiện đại tôi luôn tìm tòi, học hỏi

và sáng tạo các hình thức, phơng pháp giáo dục trẻ dựa trên những t liệu giáo dục sẵn có trong kho tàng văn hoá dân tộc

Vì vậy, để tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ trồng ngời của mình, năm học 2010- 2011 tôi đã nghiên cứu và áp dụng sáng kiến: “S u tầm và viết lời mới cho một số bài đồng dao phục vụ công tác giáo dục trẻ mầm non ”

2 Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm :

− Su tầm, viết lời mới cho một số bài đồng dao

− Cho trẻ làm quen với các bài đồng dao và chơi các trò chơi

t-ơng ứng với các bài đồng dao đó

− Giúp trẻ phát triển một cách toàn diện về: Ngôn ngữ, thể chất, nhận thức, thẩm mỹ và tình cảm quan hệ xã hội, hớng trẻ đến với truyền thống văn hoá dân tộc

− Giúp các đồng nghiệp và các bậc phụ huynh có thêm tài liệu

và kinh nghiệm để giáo dục trẻ đạt hiệu quả

3 Đối t ợng và phạm vi nghiên cứu :

3.1 Đối t ợng nghiên cứu :

- Việc su tầm và viết lời mới cho một số bài đồng dao phục vụ công tác giáo dục trẻ mầm non

Trang 3

− Tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tơng ứng với các bài đồng dao.

− Tuỳ theo độ tuổi của trẻ, hay tuỳ theo từng chủ điểm, tuỳ theo nội dung giáo dục mà giáo viên có thể lựa chọn những bài đồng dao khác nhau cho phù hợp

4 Cơ sở khoa học của đề tài:

4.1 Cơ sở lý luận:

Các bài đồng dao đợc su tầm, viết lời mới cùng với các trò chơi đi kèm theo nó

đều đợc lựa chọn dựa trên cở sở đặc điểm nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ

ở lứa tuổi mầm non Trong đó:

− Đồng dao là thơ ca truyền miệng trẻ em Đồng dao đợc chia làm hai loại gắn với công việc của trẻ em và gắn với trò chơi của trẻ em Đồng dao

đợc truyền từ đời này tiếp đời nọ, vùng này qua vùng kia, có khi thay đổi, có khi sai lạc, có khi thất truyền và bị lãng quên Việc sáng tác đồng dao đợc thực hiện trong một quá trình lâu dài bao gồm: sáng tạo - lu truyền – sử dụng - điều chỉnh ở đây chủ thể sáng tạo, sử dụng, lu truyền và tái tạo các bài đồng dao này chủ yếu là trẻ em

− Vui chơi là nhu cầu cần thiết đối với sự phát triển của trẻ em Các trò chơi dân gian của trẻ phần lớn đều gắn với các bài đồng dao, có tác dụng

bổ sung, làm rõ chức năng thẩm mỹ của đồng dao Ngợc lại đồng dao có vai trò rất lớn trong trò chơi trẻ em, bởi thiếu nó thì trò chơi sẽ tẻ nhạt, vô vị Lời đồng dao

đóng góp quan trọng đến thực hiện chức năng giáo dục và chức năng vui chơi của trẻ, với những nhiệm vụ rất đa dạng: giáo dục nhận thức, đức, trí, thể, mỹ; luyện phát âm, cung cấp vốn từ ngữ; bồi dỡng tình cảm; giữ nhịp cho thao tác chơi

Vì vậy, việc sáng tạo các trò chơi mới cho trẻ cần quan tâm đến đồng dao Đây chính là cơ sở để tôi tìm đến với các bài đồng dao, nghiên cứu, viết lời mới, su tầm và sáng tạo trò chơi mới để vừa đa đồng dao đến với trẻ, vừa thực hiện đợc mục tiêu giáo dục

4.2 Cơ sở thực tiễn :

Trang 4

Các bài đồng dao đợc su tầm, đặt lời mới cùng với các trò chơi đi kèm theo nó

đều đợc lựa chọn dựa trên cở sở khảo sát việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với các bài đồng dao và tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ ở trờng mầm non Tuổi Thơ Thực tế cho thấy:

Giáo viên trờng mầm non Tuổi Thơ đã sử dụng nhiều bài đồng dao trong khi

tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho trẻ Nhng do không có nguồn tài liệu phong phú nên các bài giáo viên đã sử dụng chủ yếu đợc lấy từ một số tài liệu chuyên môn và từ kinh nghiệm của giáo viên Vì số lợng bài ít nên sử dụng lặp đi lặp lại gây nhàm chán cho trẻ

Hiện nay, trờng mầm non Tuổi Thơ đang thực hiện chơng trình giáo dục mầm non theo hớng đổi mới Vì vậy, chơng trình giáo dục trẻ đợc thực hiện theo các chủ

đề, chủ điểm Có những bài đồng dao có nhịp điệu, trò chơi hấp dẫn trẻ thì nội dung lại không phù hợp với chủ điểm giáo dục mà giáo viên đang thực hiện Nên giáo viên gặp nhiều khó khăn trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với các bài đồng dao

Để khắc phục những tồn tại trên, ngoài việc su tầm thêm các bài đồng dao cổ, qua sáng kiến này tôi muốn viết lời mới, su tầm và sáng tạo trò chơi phù hợp cho một số bài đồng dao, với mong muốn sẽ cung cấp thêm cho các đồng nghiệp một tài liệu tham khảo về vấn đề này

Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

Chơng I Su tầm, viết lời mới cho một số bài đồng dao

và cách chơi các trò chơi tơng ứng với các bài đồng dao đó

Bài 1: Dung dăng dung dẻ Lời 1: Dung dăng dung dẻ

Dung dăng dung dẻDắt trẻ đi chơi

Đến cổng nhà trờiTìm nơi gió mátCùng hát véo vonMời ông trăng tròn

Xuống chơi với béXì xà xì xụp

Ngồi thụp xuống đây

(Su tầm) Lời 2 : Dung dăng dung dẻ

Trang 5

(Lời mới)

Lời 3: Dung dăng dung dẻ

Đến chỗ mát trờiChớ nên bỏ phíThở làn không khíVừa sạch vừa trong

Em thấy mát lòngThân càng mạnh mẽ

Đến chỗ đông ngờiNếu không nhìn kỹNgời ta vô ý

Chân dẫm phải chân

Đau đớn vô cùngCòn chi vui vẻ

Dung dăng dung dẻDắt trẻ đi chơiNhững buổi đẹp trờiTìm nơi râm mátCùng nhau ca hátCất tiếng cời vangNhảy múa nhịp nhàngCho lòng tơi trẻ

(Lời mới)

 Mục đích giáo dục:

− Phát triển ngôn ngữ, mở rộng vốn từ và củng cố vận động đi cho trẻ

− Dạy trẻ biết tự bảo vệ bản thân khi đi ra đờng

Trang 6

− Giúp trẻ cảm nhận đợc vẻ đẹp của thiên nhiên.

− Thoả mãn nhu cầu vui chơi của trẻ

 Đối tợng chơi: Trẻ mẫu gíáo bé (3-4 tuổi), trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi).

 Cách chơi:

Các cháu cùng nắm tay nhau, vừa đi vừa đung đa theo nhịp bài đồng dao

Đến câu “ngồi thụp xuống đây” hay “lâu lâu lại ngồi” thì tất cả cùng ngồi xổm một lát, rồi lại đứng dậy vừa đi vừa đọc tiếp bài đồng dao (hình 1,2)

Hình 1,2: Cô và cháu cùng chơi dung dăng dung dẻ “ ”

Bài 2: Chi chi chành chành

Lời 1: Chi chi chành chành

Chi chi chành chànhNhớ rút cho nhanhTay xoè ngón đặtMiệng đặt mắt nhìn

(Lời mới)

 Mục đích giáo dục :

Trang 7

− Luyện tập cho trẻ có tính phản xạ, cử động nhanh nhẹn.

− Cung cấp thêm kiến thức về thế giới động vật cho trẻ

− Phát triển ngôn ngữ và thoả mãn nhu cầu vui chơi của trẻ

 Đối tợng chơi: Trẻ nhà trẻ (dới 3 tuổi), trẻ mẫu gíáo bé (3-4 tuổi).

Khoảng 3-4 trẻ một nhóm Một trẻ làm “cái” xoè bàn tay ra Các trẻ khác đặt ngón tay trỏ vào lòng bàn tay trẻ làm “cái” Trẻ làm “cái” vừa gõ ngón tay vừa đọc theo nhịp bài đồng dao (hình 3,4)

Đến câu cuối cùng, trẻ làm “cái” nắm tay vào để bắt các ngón tay của các bạn Các bạn phải rút nhanh ngón tảya khỏi bàn tay của trẻ làm “cái” Ai bị “cái” bắt ngón tay thì xoè bàn tay ra, đọc theo nhịp bài đồng dao trên cho các bạn chơi tiếp

Hình 3,4: Bé chơi chi chi chành chành“ ”

Bài 3: Đi cầu đi quán

Đi cầu đi quán

Đi bán lợn con

Đi mua cái xoong

Đem về đun nấuMua quả da hấu

Về biếu ông bàMua một đàn gà

Về cho ăn thócMua lợc chải tócMua cặp cài đầu

Đi mau, về mau

Trang 8

Kẻo trời sắp tối!

(Su tầm)

− Củng cố các vận động đi bằng gót chân, đi bằng mũi bàn chân cho trẻ

− Rèn luyện khả năng phản ứng nhanh theo hiệu lệnh cho trẻ

− Cung cấp thêm kiến thức trong chủ điểm gia đình cho trẻ

 Đối tợng chơi: trẻ mẫu gíáo bé (3-4 tuổi), trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu

+ “Tàu xuống dốc”: khi nghe hiệu lệnh“tàu lên dốc”, tất cả đi bằng gót chân

− Vừa đi trẻ, những trẻ làm toa tàu phía sau vừa hát bài đồng dao (Hình 5)

− Với cách chơi tợng tự, chúng ta có thể thay đổi lời bài hát nh sau:

Nào mời anh lên tàu lửa chúng mình đi!

Đi đi khắp nơi, mà không thích sao?

Trang 9

Nào mời anh lên tàu lửa chúng mình đi!

Đi đi khắp nơi, mà không tốn tiềnAnh có đi không?

Dê vấp bờ hèNgã kềnh bốn vóMọi ngời chời rộ

Cố đuổi vòng quanh

Dê chạy thật nhanhTúm ngay một chú

(Lời mới)

− Củng cố vận đi, vận động bò, phát triển khả năng định hớng trong không gian cho trẻ

− Phát triển các giác quan và khả năng phán đoán cho trẻ

 Đối tợng chơi: trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu gíáo lớn (5-6 tuổi)

− Cách 1: Cô kẻ một vòng tròn trên sân (hoặc trong nhà)

+ Mời hai trẻ lên chơi “oẳn tù tì”, ngời thua cuộc sẽ phải bịt mắt đi tìm dê, ngời thắng làm dê Các bạn đứng ngoài cổ vũ

+ Ngời bị bịt mắt sẽ đi (hoặc bò) theo tiếng hát đồng dao của ngời làm dê

để bắt bạn Cả hai không đợc chạy (hoặc bò) ra khỏi vòng tròn Nếu bắt

đợc “dê” là thắng cuộc, không bắt đợc là thua cuộc

− Cách 1:

Trang 10

+ Mời một trẻ lên bịt mắt đi tìm dê, các bạn đứng thành vòng tròn làm đàn dê

+ Ngời bị bịt mắt sẽ đi theo tiếng hát đồng dao của các bạn để tìm bắt một bạn Bắt đợc rồi trẻ bị bịt mắt sẽ phải sờ và đoán xem đã bắt đợc bạn nào Nếu bắt đợc “dê” và đoán đúng là thắng cuộc, không bắt đợc hoặc đoán sai là thua cuộc (Hình 5, 6,7)

Hình 5, 6,7: trò chơi Bịt mắt bắt dê“ ”

Bài 5: trồng đậu, trồng cà

Trồng đậu trồng càHoe hoe hoa khếKhế ngọt khế chuaCột đình cột chùaHai tay ôm cộtCây cam cây quýtCây mít cây hồngCành đa cành nhãn

Trang 11

Có chân thì rụt…

(Lời mới)

− Cho trẻ làm quen với âm điệu du dơng của đồng dao, nhằm giúp cho trẻ sau này biết yêu mếm ngôn ngữ của dân tộc Việt Nam

− Cung cấp thêm kiến thức về thế giới thực vật cho trẻ

Cho trẻ ngồi hàng ngang, duỗi chân ra, ngời điều khiển trò chơi đọc bài đồng dao Mỗi từ đập nhẹ vào một chân, đập từ đầu theo thứ tự đến cuối cùng, rồi lại quay ngợc lại cho đến chữ “rụt”, chân nào chúng từ rụt thì co lại Cứ thế cho đến khi các chân co lại hết, lại bắt đầu từ đầu ( Hình 8,9)

Te he chân rụt

(Su tầm) Lời 2: Nu na nu nống

Trang 12

Có phờng chống quân

Có chân thì rút!

(Su tầm)

− Cho trẻ làm quen với âm điệu du dơng của đồng dao, nhằm giúp cho trẻ sau này biết yêu mến ngôn ngữ của dân tộc Việt Nam

Cho trẻ chơi tơng tự nh chơi trò chơi “trồng đậu, trồng cà”

Bài 7: Câu ếch

ếch ở dới aoVừa ngớt ma ràoNhảy ra bì bọpếch kêu ộp ộp!

ếch kêu oạp oạp!

Trang 13

Thấy bạc đi câu

Rủ nhau chốn mauếch kêu ộp ộp!

ếch kêu oạp oạp!

(Lời mới)

− Củng cố vận động bật nhảy cho trẻ

 Đối tợng chơi: Trẻ mẫu gíáo bé (3-4 tuổi), trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu

Trang 14

− Ngời đi câu đuổi theo, nếu quăng giây chúng vào chú ếch nào thì chú ếch

đó phải thay làm ngời đi câu Nếu lâu ngời đi câu không bắt đợc chú ếch nào thì

ng-ời đi câu phải nhảy ếch một vòng quanh ao

***********

Bài 8: Tập tầm vông Lời 1: Tập tầm vông

Tập tầm vôngTay đàng đôngTay đàng tâyTay nào mây?

Tay nào gió?

Tập tầm vóTay nào có?

− Phát triển cơ tay và rèn luyện sự nhanh nhẹn của đôi bàn tay trẻ

Trang 15

− Giáo dục tình cảm gia đình cho trẻ.

 Đối tợng chơi: Trẻ nhà trẻ (dới 3 tuổi), trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi), trẻ mẫu giáo

nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi)

− Đối với những trẻ bé, trẻ vừa hát vừa đa tay theo nhịp bài đồng dao Cô giáo

có thể cùng trẻ sáng tạo nhiều hình thức vận động khác nh: làm nhiều kiểu vận động tay khác nhau, vận động chân, lắc đầu (Hình 11,12)

− Đối với những trẻ lớn, cô cho hai trẻ ngồi đối mặt nhau, vừa hát bài đồng dao vừa theo nhịp đập lòng bàn tay vào nhau: hoặc đạp thẳng, hoặc đập chéo, hoặc một cao một hạ thấp, hoặc kết hợp nhiều cách khác nhau

***********

Bài 9: thả đỉa ba ba

Lời 1: Thả đỉa ba ba

Thả đỉa ba ba Con đỉa đeo bàCon gà cục tác

Mỏ nhát cầm chầuCon mèo cầm láiCon nhái chạy buồmCon tôm tát nớcVục nớc rỡn trăng

(Su tầm)

Lời 2: Thả đỉa ba ba

Thả đỉa ba ba Làm ngỗng, làm gàLàm voi, làm gấuLàm anh cá sấuLàm chị ễnh ơngLàm bác linh dơngCùng chạy bốn phơng

(Lời mới)

− Củng cố vận động chạy, củng cố kỹ năng ghép tơng ứng 1-1 cho trẻ

 Đối tợng chơi: Trẻ mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi).

Trang 16

Hình 11,12,13: Bé chơi thả đỉa ba ba“ ”

− Vẽ hai đờng thẳng song song dài 2m, rộng 3m giả làm con sông

− Số trẻ chơi có thể 10 – 12 trẻ đứng thành vòng tròn, chọn một trẻ thuộc lời

ca đứng ở giữa vòng tròn, vừa đi vừa đọc lời ca, cứ mỗi tiếng lại đập nhẹ tay vào vai một bạn Tiếng cuối cùng rơi vào ai ngời ấy sẽ làm “đỉa”, Nếu cần 2- 3 trẻ làm

“đỉa” cách chọn nh trên (Hình 11,12,13)

− Khi chơi các con “đỉa” đứng ở giữa sông Các trẻ khác đứng ở ngoài vạch

kẻ (bờ sông), tìm cách lội qua sông, sao cho các con “đỉa” không bắt đợc mình Khi qua sông đọc: Sang sông - Về sông - Trông cây - Ăn quả - Nhả hột Khi đọc đến câu cuối cùng trẻ làm “đỉa” bắt đầu đuổi bắt những ngời qua sông, nhng chỉ đợc bắt những ngời qua sông cha tới bờ

− Những ngời qua sông phải tìm cách chạy thật nhanh lên bờ sao cho “đỉa” không bắt đợc Ai bị “đỉa” bắt phải đứng ra ngoài cuộc một lần chơi

Bài 10: kéo ca lừa xẻ

Trang 17

Lời 1: Kéo ca lừa xẻ

Kéo ca lừa xẻ

Bé ngoan bé khoẻNhớ chăm học hànhHọc nhanh học giỏi

Sẽ giành điểm nời

(Lời mới)

Lời 2: Cút ca cút kít

Cút ca cút kítLàm ít ăn nhiềuNằm đâu ngủ đấy

Nó lấy mất caLấy gì mà kéo!!!

(Su tầm)

Lời 3: Kéo ca lừa kít

Kéo ca lừa kítLàm ít ăn nhiềuLàm đâu bỏ đấyTrộm lấy mất caLấy gì mà kéo

(Su tầm)

− Cho trẻ làm quen với âm điệu du dơng của đồng dao

− Giáo dục trẻ đức tính chăm chỉ

 Đối tợng chơi: trẻ mẫu gíáo bé (3-4 tuổi), trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi).

Hình 14,15: Bé chơi kéo c“ a lừa xẻ”

Hai trẻ ngồi đối diện nhau, cả hai duỗi chân ra và đạp hai bàn chân vào nhau, hai tay nắm lấy nhau, cùng chau vừa đẩy qua đẩy lại vừa đọc bài đồng dao

Bài 11: rồng rắn lên mây

Trang 18

Rồng rắn đi chơiVừa hát vừa cời

Đến thăm thầy thuốc

Đếm chân mà bớcThong thả mà điTay chống chân quỳHỏi cho thật lớnThầy thuốc có nhà không?

(Lời mới)

− Củng cố vận động chạyvà rèn luyện khả năng định hớng trong không gian cho trẻ

− Luyện tập đếm trong phạm vi 10 cho trẻ

 Đối tợng chơi: Trẻ mẫu gíáo nhỡ (4-5 tuổi), trẻ mẫu gíáo lớn (5-6 tuổi).

Hình 11, 12, 13: Nào mình cùng rồng rắn lên mây “ ”

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	5,49 MB