Điện năng là một loại hàng hoá chiến lược, có vai trò cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Trong những năm vừa qua, thực hiện đường lối phát triển điện lực của Đảng, được Nhà nước tập trung đầu tư và chỉ đạo, điện lực đã từng bước vươn lên và không ngừng phát triển, góp phần đáng kể vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Trang 1- - - [ \
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Một số giải pháp nhằm giảm tổn thất điện năng ở Điện lực Thanh Xuân
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Điện năng là một loại hàng hoá chiến lược, có vai trò cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Trong những năm vừa qua, thực hiện đường lối phát triển điện lực của Đảng, được Nhà nước tập trung đầu tư và chỉ đạo, điện lực đã từng bước vươn lên và không ngừng phát triển, góp phần đáng kể vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Do những tính chất đặc thù riêng có, điện năng do Nhà nước độc quyền quản
lý Trước đây trong nền kinh tế kế hoạch hóa, điện năng được cung ứng vì mục tiêu phục vụ cho sản xuất và đời sống của nhân dân là chính Vấn đề kinh doanh bán điện chưa được đặt ra Từ đó dẫn đến việc lãng phí trong cung ứng và sử dụng điện năng Nhưng đến nay thì kinh tế thị trường đã giúp cho hàng hoá điện có một vị trí xứng đáng hơn Chuyển từ mục tiêu phục vụ cho nhân dân, cho nền kinh tế phát triển sang mục tiêu kinh doanh bán điện ngày càng có hiệu quả hơn
Từ khi nước ta chuyển đổi quản lý nền kinh tế từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, ngành điện nói chung, Điện lực Thanh Xuân nói riêng cũng như nhiều ngành kinh tế khác phải cố gắng rất nhiều để thích nghi và tồn tại trong điều kiện mới Lưới điện trước đây được xây dựng với mục đích cung ứng điện là chính, chưa thực sự quan tâm đến mục tiêu kinh doanh vì vậy điện năng tổn thất kỹ thuật, thương mại cao (năm 1994, khi Điện lực Thanh Xuân còn chưa tách khỏi Điện lực Đống Đa, tổn thất điện năng của chi nhánh điện Đống Đa là 22,6%) Công tác quản lý đặc biệt là tinh thần trách nhiệm của người quản lý kém Việc cấp điện chưa được ổn định, chất lượng điện ở một số khu vực còn chưa đảm bảo, nạn lấy cắp điện vẫn còn lan tràn như một bệnh dịch
Vấn đề cấp bách được đặt ra đối với Công ty Điện lực Thành phố Hà Nội nói chung, Điện lực Thanh Xuân nói riêng là nâng cao trình độ quản lý, kiên quyết chặn đứng tệ nạn lấy cắp điện, lập lại trật tự thị trường trong kinh doanh bán điện, từng bước giảm tổn thất điện năng đến mức tối đa
Trang 3Trong thời gian thực tập tại phòng kinh doanh bán điện ở Điện lực Thanh Xuân, được sự giúp đỡ của cán bộ nhân viên trong phòng và đặc biệt được sự hướng dẫn của PGS TS Phạm Quang Huấn, trên cơ sở những kiến thức đã được nhà trường trang bị cùng với việc nghiên cứu thực trạng tình hình quản lý và phân phối điện năng tại Điện lực Thanh Xuân, tôi chọn đề tài: "Một số giải pháp nhằm giảm tổn thất điện năng ở Điện lực Thanh Xuân" để làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nội dung của chuyên đề ngoài lời mở đầu và kết luận bao gồm 3 chương:
Chương 1 : Khái quát chung về Điện Lực Thanh Xuân
Chương 2 : Thực trạng tổn thất điện năng ở Điện Lực Thanh Xuân
Chương 3 : Một số biện pháp chủ yếu nhằm giảm tổn thất của Điện Lực
Thanh Xuân
Do kiến thức về thực tế cũng như về lý luận còn nhiều hạn chế nên nội dung chuyên đề không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong được các thầy cô giáo, các đồng chí lãnh đạo Điện lực Thanh Xuân , các bạn đọc đóng góp ý kiến để giúp tôi tiếp tục củng cố và nâng cao trình độ của mình
Trang 4CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐIỆN LỰC THANH XUÂN
1, Quá trình hình thành và phát triển của Điện Lực Thanh Xuân
Theo chủ trương xây dựng tập đoàn kinh tế mạnh của Nhà nước Căn cứ nghị định 14CP ngày 27/01/1995 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Tổng Công
ty Điện Lực Việt Nam và ban hành điều lệ Tổng Công ty Điện Lực Việt Nam, ngày 1/3/1995 Bộ Trưởng Bộ Năng lượng có quyết định tách Sở Điện lực Hà Nội trực thuộc Công ty Điện lực I để thành lập Công ty Điện lực Thành phố Hà Nội trực thuộc Tổng Công ty Điện lực Việt Nam
Cùng với sự lớn mạnh không ngừng của Công ty cũng như của xã hội, Điện lực Thanh Xuân đã được tách ra từ Điện lực Đống Đa và chính thức hoạt động độc lập từ tháng 7/1997
Lúc đầu số lượng CBCNV của Điện lực Thanh Xuân chỉ có 126 người với nhiệm vụ chính là quản lý vận hành và sửa chữa điện Số lượng khách hàng nhận bàn giao từ Điện lực Đống Đa chỉ có gần 20.000 khách hàng tiêu dùng Dựa vào những kinh nghiệm sẵn có đúc rút từ Điện lực Đống Đa, Điện lực Thanh Xuân đã biết vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện hoàn cảnh còn nhiều khó khăn của mình Đến nay tuy thời gian đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh mới được ít năm nhưng Điện lực Thanh Xuân đã có những thành tích đáng kể Đó là cả một quá trình phấn đấu hết sức gian khổ của CBCNV và của lãnh đạo Điện lực Thanh Xuân để thích ứng với cơ chế thị trường và phấn đấu trở thành đơn vị lá cờ đầu của Công ty Điện lực Thành phố
Hà Nội vào những năm tới
Đứng trước sự chuyển đổi sang cơ chế thị trường, Điện lực Thanh Xuân đã chủ động xin cấp vốn của Công ty để đầu tư có trọng điểm vào những khu vực có tỷ lệ tổn thất cao, cải tạo lưới điện để vận hành tốt, phục vụ cho công tác kinh doanh bán điện
Tính đến ngày 31/12/2003 Điện lực Thanh Xuân quản lý 51.425 khách hàng,
Trang 5- Công tơ 1 pha : 50841 công tơ
- Công tơ 3 pha : 579 công tơ P + 39 công tơ Q
- Công tơ điện tử : 241 công tơ Điện lực Thanh Xuân hiện đang quản lý vận hành 21 lộ đường dây trung áp Trong đó : - 16 lộ 6 KV : 671E5, 672 E5, 673 E5, 675 E5, 676 E5, 677 E5, 678 E5,
680 E5, 684 E5, 685 E5, 686 E5, 687 E5, 688 E5, 689 E5, 690 E5, 691 E5
- 04 lộ 22KV :.471E5, 473E5, 476E20, 475E20
- 01 lộ 10Kv : 992E13
Tổng chiều dài các đường cáp ngầm 6kv,10kv,22kv : 66.063km
Khối lượng trục hạ thế sau trạm biến áp công cộng là 738 lộ với 302 km
Tổng số 405 trạm biến áp, trong đó : - Trạm công cộng : 238
- Trạm khách hàng : 167 Trong năm 2003, điện nhận đầu nguồn là 266,8 triệu KWh, điện thương phẩm
là 244,7 triệu KWh, tỷ lệ tổn thất tháng 12/2003 là 8,24% (giảm 0,48% so với cùng
kỳ năm 2002) Doanh thu năm 2003 đạt xấp xỉ 235,463 tỷ đồng, giá bán điện bình quân đạt 870,30 đồng/ 1 Kwh
Đội ngũ cán bộ công nhân viên đến nay gồm 201 cán bộ công nhân viên hợp đồng không thời hạn và hợp đồng có thời hạn, trong đó đội ngũ kỹ sư, cán bộ quản lý không ngừng được nâng cao cả về số lượng và chất lượng Các công nghệ tiên tiến, các thành tựu khoa học kỹ thuật , khoa học quản lý đang dần được áp dụng vào công tác sản xuất kinh doanh của Điện lực Thanh Xuân nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh
2, Những đặc điểm cơ bản của công tác quản lý và phân phối sản phẩm ở Điện lực Thanh Xuân
2.1, Đặc điểm mặt hàng kinh doanh
Trang 6Điện năng là một dạng hàng hoá đặc biệt khác với các hàng hoá thông thường.Tính đặc thù của hàng hoá điện thể hiện ở một số đặc điểm riêng của nó như: không nhìn thấy, không có hàng tồn kho, không có sản phẩm dở dang và sản phẩm
dự trữ, khách hàng dùng trước trả tiền sau Ở nước ta điện năng được Nhà nước bảo
hộ độc quyền và Chính phủ quyết định giá cả Ngoài ra, còn phải kể đến tính nguy hiểm cao độ trong cung ứng và sử dụng điện năng
Điện là một trong những hình thái năng lượng sạch nhất, linh hoạt nhất và dễ
sử dụng Điện năng ngày nay là một dạng năng lượng phổ thông, mang “tính xã hội”
rõ nét, được sử dụng trong đa số các hoạt động sản xuất cũng như tiêu dùng Điện năng được hình thành từ các nhà máy nhiệt điện, thuỷ điện, điện nguyên tử và năng lượng điện được chuyển hoá thành vô vàn các ứng dụng khác nhau trong đời sống xã hội
Một tính chất quan trọng của hàng hoá điện năng là tính liên tục đồng thời cả
về không gian và thời gian Quá trình sản xuất và tiêu thụ điện năng được diễn ra đồng thời và liên tục từ khi sản xuất (phát điện), quá trình truyền tải điện và đến tận nơi tiêu thụ điện Tính thống nhất cao độ này thể hiện trong mối quan hệ phụ thuộc giữa công suất, khả năng cung ứng điện với nhu cầu tiêu thụ điện của các phụ tải Nếu mối quan hệ trên mất cân đối thì hoặc sẽ xảy ra tình trạng thiếu điện, hoặc sẽ gây ra lãng phí nguồn cấp
Do tính chất đặc thù của hàng hoá điện năng như vậy, nên việc quản lý và phân phối điện năng phải tuân thủ theo những quy trình kỹ thuật và quy trình kinh doanh bán điện chặt chẽ Trong quản lý quá trình truyền tải phải đề cao các biện pháp an toàn, chống hao hụt, tổn thất do các nguyên nhân khác nhau: về kỹ thuật cũng như trong kinh doanh
2.2.Đặc điểm hoạt động kinh doanh
Nhiệm vụ cơ bản và quan trọng nhất của Điện lực Thanh Xuân có thể khái quát ngắn gọn là: Cung cấp điện an toàn, liên tục và ổn định, quản lý và kinh doanh có hiệu quả Các mục tiêu này được ngành điện cụ thể hoá thành các chỉ tiêu pháp lệnh: chỉ tiêu vận hành an toàn, chỉ tiêu thu nộp tiền điện, chỉ tiêu tổn thất điện năng và chỉ
Trang 7Muốn thực hiện tốt công tác kinh doanh bán điện thì một trong những mục tiêu hàng đầu của Điện lực Thanh Xuân là quản lý tốt hàng hoá điện năng và các khách hàng tiêu dùng điện
Cuối cùng thực hiện chính sách giá bán điện chung do Nhà nước quy định ngành điện ngày càng nâng cao chất lượng của công tác quản lý khách hàng tiêu thụ điện, áp dụng các biện pháp kiên quyết theo đúng mục đích, đúng giá cả để nhằm không ngừng nâng cao giá bán điện bình quân, tăng doanh thu, thực hiện công bằng
và kỷ cương trong lĩnh vực tiêu thụ điện năng
2.3 Đặc điểm thị trường
Điện lực Thanh Xuân chịu trách nhiệm về việc quản lý và kinh doanh điện năng trên địa bàn quận Thanh Xuân bao gồm: 4 đội điện phường, đối tượng cung ứng điện gồm trên 53.000 khách hàng, 750 hộ sản xuất, ngoài ra còn cung ứng điện cho công ty kinh doanh nước sạch, công ty chiếu sáng đô thị
Quận Thanh Xuân là một quận có địa bàn phức tạp, nhiều ngõ xóm đang nằm trong quá trình đô thị hoá cao, dân cư đông bao gồm đủ các thành phần xã hội trong
đó số dân lao động chiếm đa số, trình độ dân trí còn thấp nên ý thức tiêu dùng điện chưa cao
Trên một số địa bàn hiện tượng lấy cắp điện, chây ỳ tiền điện còn là vấn đề nhức nhối cần được sự quan tâm giải quyết không chỉ của Điện lực Thanh Xuân mà
cả các cấp các ngành có liên quan
Trước đây các hộ sản xuất kinh doanh mới chỉ là số ít thì nay đã tăng vọt cả về
số lượng và mức độ tiêu thụ điện
Cùng với việc tăng sản lượng điện tiêu thụ thì tỷ trọng điện tiêu thụ cho các mục đích sản xuất kinh doanh cũng tăng lên nhanh chóng Điều này càng chứng tỏ cho mức độ đa dạng cao của thị trường tiêu thụ điện năng hiện nay
2.4 Đặc điểm về quy trình chuyển tải điện năng từ nguồn đến người tiêu dùng:
Quá trình truyền tải điện năng từ nguồn đến người tiêu dùng có thể biểu diễn dưới dạng sơ đồ sau:
Các nhà
Trang 8Theo sơ đồ trên ta thấy việc phân cấp quản lý trong quá trình truyền tải điện được thực hiện như sau:
- Từ nhà máy phát điện, điện năng được sản xuất ra các cấp điện áp ban đầu là 10,5KV
- Qua các trạm BA trung gian nâng điện áp lên 220KV,110KV ( đường dây xuyên Việt là 500KV) Thông qua các tuyến đường dây cao thế 110KV, 220 KV do các Cty truyền tải điện quản lý, điện năng được đưa về trạm biến áp trung gian tại các đầu mối quan trọng của quốc gia, sau đó đưa về các trạm trung gian của các công ty điện lực, điện áp được hạ xuống 35KV, 22KV, 10KV,6KV
- Tại các trạm biến áp trung gian do các công ty điện lực quản lý, cấp điện áp được
hạ xuống 35,22,10 và 6KV rồi được truyền tải về các điện lực
- Tại các điện lực một lần nữa cấp điện áp được hạ xuống 220V, 380V thông qua các trạm biến áp hạ thế, qua các đường dây hạ thế điện năng được dẫn đến các hộ tiêu dùng điện cuối cùng
- Tuỳ theo công suất và thiết bị sử dụng điện mà người tiêu dùng có thể mua điện qua các công tơ đo đếm điện 1 pha hoặc 3 pha với các cấp điện áp tương ứng là 220V và 380V
Hiện nay điện lực Thanh Xuân thực hiện quy trình kinh doanh điện năng theo phân cấp như sau:
Đầu
nguồn
cấp
điện áp
110KV
Trạm cấp điện
áp 22Kv, 6KV
Các trạm phân phối, trạm chuyên dùng cấp điện áp 0,4KV
Người dùng điện qua công
tơ cấp điện
áp 220V, 330V
Trang 9Tại các điểm ranh giới giao nhận giữa đơn vị truyền tải và công ty điện lực Thành phố Hà nội, giữa công ty điện lực Thành phố Hà Nội và Điện lực Thanh Xuân cũng như giữa Điện lực Thanh Xuân và các hộ tiêu thụ điện đều có công tơ đo đếm điện Trên cơ sở đó, Điện lực Thanh Xuân hạch toán được chính xác lượng điện nhận đầu nguồn, điện thương phẩm bán ra, tính toán được lượng điện năng hao hụt trong vận hành và thương mại từ đó có biện pháp thích hợp để tăng cường công tác quản lý
và kinh doanh điện
2.5 Đặc điểm về lao động.(xem phụ lục 1 )
Do tính chất đặc thù của hàng hoá điện năng nên lao động trong ngành điện là lao động chuyên môn kỹ thuật đòi hỏi có sự đào tạo cơ bản về nghiệp vụ Điện lực Thanh xuân là một đơn vị quản lý và kinh doanh điện năng trực tiếp đến người tiêu dùng nên lực lượng lao động tại Điện lực có trình độ tay nghề cũng như tinh thần trách nhiệm cao
Do tính chất nguy hiểm cao độ của hàng hoá điện năng trong quá trình quản lý
và kinh doanh, nên người lao động trong ngành điện phải được đào tạo đầy đủ về quy trình quy phạm an toàn trong lao động, tính tập thể trong lao động ở tổ, nhóm, đội sản xuất được đề cao Bên cạnh đó do việc hàng ngày phải giao tiếp, phục vụ khách hàng, tiếp xúc với mọi đối tượng của xã hội nên ngoài những đòi hỏi về mặt chuyên môn nghiệp vụ, mỗi cán bộ công nhân viên Điện lực Thanh Xuân còn cần có tinh thần trách nhiệm và phẩm chất đạo đức cao, xứng đáng với danh hiệu “ người thợ điện thủ
đô ” “ Trách nhiệm - Trí tuệ - Thanh lịch ”
Hiện nay Điện lực Thanh Xuân đang tiến hành hoàn thiện tổ chức sản xuất nhằm tận dụng hết năng lực làm việc của người lao động, bố trí đúng người đúng việc nhằm tạo điều kiện cho người lao động phát huy hết khả năng của mình, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công việc
Cán bộ công nhân viên được đào tạo từ các trường đại học, trung học và các trường công nhân kỹ thuật của ngành điện như: Đại học Bách khoa, đại học kinh tế,tài chính, tin học, các trường công nhân quản lý vận hành đường dây và trạm, công nhân
đo lường,thí nghiệm điện
Trang 102.6 Đặc điểm về cơ cấu sản xuất:
Ta có thể mô tả cơ cấu tổ chức sản xuất của Điện lực Thanh Xuân dưới dạng
mô hình sau:
Dưới sự điều hành sản xuất chung của ban lãnh đạo Điện lực Thanh Xuân, các đội quản lý khách hàng là các đơn vị trực tiếp bám sát địa bàn, quản lý trực tiếp việc tiêu thụ điện năng của khách hàng, thu tiền điện trực tiếp rồi báo cáo kết quả về cho
bộ máy điều hành Đội đại tu có nhiệm vụ sửa chữa lớn, đại tu, hoàn thiện các khu vực lưới điện cũ nát, các thiết bị máy móc cần thay thế Đội vận hành có nhiệm vụ quản lý đường đây và trạm đảm bảo cung ứng điện an toàn liên tục, tạo điều kiện thuận lợi cho khâu tiêu thụ điện năng Tổ treo tháo công tơ là đơn vị chuyên trách thay thế các công tơ đo đếm điện năng hỏng hóc hoặc đã đến niên hạn phải thay định
kỳ để đảm bảo độ chính xác phòng điều độ và sửa chữa điện có nhiệm vụ theo dõi toàn bộ quá trình vận hành lưới điện, kịp thời tiếp nhận các thông tin về thay đổi phương thức vận hành, về các vụ sự cố, hỏng hóc diễn ra trên lưới điện, tuỳ trường
Ban lãnh đạo điện lực Thanh Xuân
Bộ phận sản xuất chính Bộ phận phụ trợ
Đội đại
tu
Đội vận hành
Tổ treo tháo công
tơ
Phòng
điều
độ lưới điện
5 Đội quản lý khách hàng