SO SÁNH tỷ lệ CHẤT LƯỢNG GIÁO dục của TRƯỜNG PHỔ THÔNG dân tộc nội TRÚ TỈNH điện BIÊN và TRƯỜNG PHỔ THÔNG dân tộc nội TRÚ TỈNH LAI CHÂU GIAI đoạn 2009 2013

SO SÁNH TỶ LỆ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CỦA TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH ĐIỆN BIÊN VÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH LAI CHÂU GIAI ĐOẠN 2009-2013... Với mục đích như vậy, bả

SO SÁNH TỶ LỆ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CỦA TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH ĐIỆN BIÊN VÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH LAI CHÂU GIAI ĐOẠN 2009-2013

Bảng 2.4 2.1

Chất lượng học lực trường PT DTNT TỉnhLai Châu trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013)

Bảng 2.5 2.1

Kết quả thi học sinh giỏi các cấp của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và PT DTNT Tỉnh Lai Châu trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013)

Bảng 2.6 2.1

Tỉ lệ thi đỗ tốt nghiệp của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và PT DTNT Tỉnh Lai Châu trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013)

Biểu đồ 1 2.2

Biểu đồ thể hiện chất lượng hạnh kiểm trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013) của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và PT DTNT Tỉnh Lai Châu

Biểu đồ 2 2.2

Biểu đồ thể hiện chất lượng học lực trong

4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013) của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và

Biểu đồ 3 2.2

Biểu đồ thể hiện kết quả thi học sinh giỏi các cấp trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013) của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và PT DTNT Tỉnh Lai Châu

Biểu đồ 4 2.2

Biểu đồ thể hiện tỉ lệ thi đỗ tốt nghiệp trong 4 năm học (từ 2009-2010 đến 2012-2013) của trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên và PT DTNT Tỉnh Lai Châu

LỜI NÓI ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Giáo dục so sánh (Comparative Education) là một lĩnh vực nghiên cứu

khoa học đã được thiết lập nhằm xem xét và tìm hiểu giáo dục trong một (hoặcmột nhóm) nước bằng cách sử dụng những số liệu và những nhận thức rút ra từthực tiễn trong một nước hoặc các nước khác Các chương trình và khóa họcGiáo dục so sánh được tổ chức ở nhiều trường đại học trên thế giới, và nhữngnghiên cứu quan trọng của Giáo dục so sánh được công bố đều đặn trên các tạp

chí khoa học như Comparative Education, International Review of Education, Comparative Education Review và International Journal of Educational Development Lĩnh vực của Giáo dục so sánh được hỗ trợ bởi nhiều dự án liên

quan đến tổ chức UNESCO và Bộ Giáo dục của nhiều nước [1] tr, x

Giáo dục so sánh là một ngành khoa học, một khái niệm mới đối với ViệtNam Nhưng giáo dục so sánh trên thế giới là một ngành khoa học đã có lịch sửphát triển từ rất lâu Nó là một ngành khoa học mà đối với mỗi một nước pháttriển hẳn không thể thiếu được Hầu hết các trường Đại học lớn ở các nước pháttriển, ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai đã thành lập những Trung tâm hoặcviện nghiên cứu, đào tạo về ngành giáo dục so sánh.…Ngày nay, giáo dục sosánh không thể thiếu đối với giáo dục mỗi quốc gia và đang phát triển mạnh mẽ

Từ việc so sánh mà mỗi nước có thể đưa ra những kinh nghiệm về giáo dục đàotạo, rút ra những ưu nhược điểm và đưa ra phương hướng phát triển Đặc biệtvới đặc điểm của giáo dục miền núi thì việc cần quan tâm đến giáo dục so sánhcũng là một yêu cầu có tính cấp thiết, bởi vì có so sánh với các nơi khác thìngười lãnh đạo mới biết để điều chỉnh mục tiêu phấn đấu của đơn vị

2 Mục đích nghiên cứu của tiểu luận

Ở Việt nam, giáo dục so sánh vẫn chưa được quan tâm đúng mức, nó vẫnđược coi là một khái niệm mới mẻ Còn có những tranh cãi, phản bác chưa thỏađáng cho ngành khoa học này Do đó, việc học tập nghiên cứu môn giáo dục so

ngành có liên quan đến giáo dục Vì mục đích của giáo dục so sánh mang lại chochúng ta thật to lớn:

- Giáo dục so sánh là hiểu biết tốt hơn về giáo dục địa phương của mình

- Giáo dục so sánh phát triển cải tiến hoặc cải cách giáo dục ở nơi mình vànơi khác, ở trong và ngoài nước

- Giáo dục so sánh là phát triển kiến thức, lý luận, nguyên tắc và quy luậtvề giáo dục nói chung và mối quan hệ giữa giáo dục và xã hội

Với mục đích như vậy, bản thân đang công tác trong lĩnh vực giáo dục đàotạo của một tỉnh miền núi, trong phạm vi của bài tiểu luận, tác giả xin đề cập đề

tài: So sánh tỷ lệ chất lượng giáo dục giữa trường PTDT Nội trú Tỉnh Điện Biên và trường PTDT nội trú Tỉnh Lai Châu từ năm 2009 đến năm 2013.

Qua bài tiểu luận này tác giả mong muốn đưa ra những giải pháp cơ bản

đối với nền giáo dục của Tỉnh Điện Biên nói chung và trường PTDT Nội trúTỉnh Điện Biên nói riêng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu về chất lượng giáo dục(học lực, hạnh kiểm, số lượng học sinh đạt giải trong các kì thi chọn học sinhgiỏi, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp) của hai trường : phổ thông Dân tộc Nội trú Tỉnh ĐiệnBiên và trường phổ thông dân tộc Nội trú Tỉnh Lai Châu

- Phạm vi nghiên cứu: Với xu hướng thu hẹp phạm vi của so sánh giáo dụcchuyển từ quốc tế sang quốc nội, là giải quyết những hạn chế vướng mắc của hệthống trường Phổ thông Dân tộc nội trú

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài vận dụng lý luận về giáo dục so sánh, quản lý giáo dục trên lĩnh vựcGD-ĐT và sử dụng phương pháp thống kê chọn mẫu, phương pháp phân tíchđánh giá trên biểu đồ, phương pháp so sánh tổng hợp Tiểu luận đã sử dụng sốliệu thực tế của hai trường để làm luận chứng đánh giá

5 Kết cấu của tiểu luận:

Ngoài lời nói đầu và kết luận, nội dung của tiểu luận tập trung nghiên cứu

và phân tích được chia thành 3 chương với các vấn đề cụ thể như sau:

Chương 1: Sơ lược bối cảnh, sự phát triển giáo dục, hệ thống giáo dục củahai tỉnh Điện Biên và Lai Châu

Chương 2: So sánh chất lượng giáo dục (học lực, hạnh kiểm, số lượng họcsinh đạt giải trong các kì thi chọn học sinh giỏi, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp) của haitrường phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Điện Biên và trường phổ thông dân tộcNội trú Tỉnh Lai Châu

Chương 3: Những nhận xét ưu nhược điểm của đơn vị và phương hướngphấn đấu trong thời gian tiếp theo

CHƯƠNG 1

SƠ LƯỢC BỐI CẢNH, SỰ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC, HỆ THỐNG GIÁO DỤC CỦA HAI TỈNH : LAI CHÂU VÀ ĐIỆN BIÊN

1 Sơ lược bối cảnh, sự phát triển giáo dục, hệ thống giáo dục của Lai Châu

1.1.Vài nét giới thiệu về Lai Châu:

- Dân số tỉnh Lai Châu là 370.135 người

- Lai Châu có 1 thị xã : Thị xã Lai Châu và 7 huyện

Lai Châu là một tỉnh biên giới thuộc vùng tây bắc Việt Nam, phía bắc giápnước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, phía tây và phía tây nam giáp tỉnh ĐiệnBiên, phía đông giáp tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp tỉnh Yên Bái, và phíanam giáp tỉnh Sơn La

Nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, Lai Châu nằm cách thủ đô Hà Nội

450 km về phía tây bắc, có toạ độ địa lý từ 21o51 phút đến 22o49 phút vĩ độ Bắc

và 102o19 phút đến 103o59 phút kinh độ Đông; phía bắc giáp tỉnh Vân Nam Trung Quốc; phía đông giáp với tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Sơn La; phía tây và phíanam giáp với tỉnh Điện Biên Lai Châu có 273 km đường biên giới với cửa khẩuquốc gia Ma Lù Thàng và nhiều lối mở trên tuyến biên giới Việt - Trung trựctiếp giao lưu với các lục địa rộng lớn phía tây nam Trung Quốc; được gắn vớikhu vực tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh bằng các tuyếnQuốc lộ 4D, Quốc lộ 70, Quốc lộ 32 và đường thuỷ sông Đà Lai Châu có tiềmnăng để phát triển dịch vụ - thương mại, xuất nhập khẩu và du lịch, đồng thời,cũng có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về quốc phòng, an ninh và bảo vệchủ quyền biên giới quốc gia Lai Châu nằm trong khu vực đầu nguồn và phòng

-hộ đặc biệt xung yếu của sông Đà, sông Nậm Na và sông Nậm Mu, điều tiếtnguồn nước trực tiếp cho các công trình thuỷ điện lớn trên sông Đà, đảm bảo sựphát triển bền vững cả vùng châu thổ sông Hồng

1.2 Sự phát triển của giáo dục Lai Châu:

Là tỉnh miền núi, vùng cao biên giới, được chia tách, thành lập năm 2004,dân số Lai Châu trên 39 vạn người HS dân tộc thiểu số trong toàn tỉnh chiếm tỷ

lệ lớn - 88,5%, tỷ lệ hộ đói nghèo cao, còn 31.82%, do vậy nguồn lực huy độngđầu tư cho giáo dục còn gặp nhiều hạn chế Tuy nhiên chất lượng giáo dục LaiChâu vẫn ổn định và nâng cao, tỉ lệ HS thi đỗ ĐH, CĐ năm qua đạt gần 30%,tăng 1,2% so với năm trước.

Năm học 2012 - 2013, tỉnh Lai Châu có gần 117.000 học sinh các cấp,trong đó trên 90% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số Tỉnh đầu tưtrên 6,5 tỷ đồng mua sách giáo khoa, đồ dùng học tập, cấp phát miễn phí chogần 80.000 học sinh gia đình chính sách, khu vực khó khăn; đầu tư gần 80 tỷđồng để cải tạo, sửa chữa, nâng cấp và xây mới nhiều trường, phòng học và nhàcông vụ giáo viên

Để nâng cao chất lượng giảng dạy, ngành giáo dục của tỉnh đã tuyển dụngthêm giáo viên, bổ sung cho các đơn vị giáo dục, có cơ chế bồi dưỡng linh hoạtđối với các giáo viên giảng dạy ở vùng sâu, vùng khó khăn, tăng cường các lớptập huấn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên, bổ sung cơ sở vậtchất, trang thiết bị phục vụ dạy học cho các trường

Hiện Lai Châu có 417 trường (trong đó mầm non 135; tiểu học 139; THCS 112,THPT 16; có 2 trường PTDTNT tỉnh, 6 trường PTDTNT huyện; TTGDTX 7)

1.3 Sự phát triển của hệ thống các trường phổ thông dân tộc Nội trú Công tác giáo dục ở Lai Châu là giáo dục Dân tộc vì học sinh là người

dân tộc chiếm gần 90% trong tổng số học sinh, tập trung củng cố, phát triểntrường PTDT nội trú Tỉnh - Huyện; đang đề nghị thành lập trường PTDT nội trú ởtrung tâm cụm xã, tạo điều kiện cho các em trong độ tuổi có cơ hội đến trường, phùhợp với tâm lý lứa tuổi, gần gia đình, đồng thời đúng với chủ trương của tỉnh

“trường ở xã, lớp gần bản, thầy cô gần học sinh và hộ gia đình” duy trì và phát

triển các trường phổ thông dân tộc bán trú nhằm thu hút học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 củabậc Tiểu học và THCS đến trường với quy mô khoảng 150 em; tạo điều kiện cho trẻ

em gái đến trường

Toàn tỉnh có 08 trường PTDTNT ( trong đó có 02 trường PTDTNT cấpTHPT, 06 trường PTDTNT cấp THCS) Chất lượng dạy và học của các trườngPTDTNT được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ chuyển lớp, chuyển cấp, thi tốt nghiệpTHPT luôn được giữ vững

Năm học này Ngành tổ chức cho học sinh ở nội trú tại trường 4.760 học sinh,trong đó: Tiểu học: 933 học sinh; THCS: 3.625 học sinh; THPT: 202 học sinh

Riêng đối với trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Lai Châu được thànhlập 10 năm Hiện tại về đội ngũ có : TSCBGV: 62 , trong đó : nam 8 -nữ 54;Đảng viên : 20; Trình độ : Thạc sĩ : 05 - Cử nhân : 38 - Cao đẳng: 02; Giáo viêngiỏi: cấp trường: 10, cấp tỉnh : 01;Học sinh : bình quân hàng năm có 386 em họcsinh dân tộc theo học với 12 lớp

2 Bối cảnh, sự phát triển giáo dục, hệ thống giáo dục của Điện Biên

2.1.Vài nét giới thiệu về Điện Biên

Điện Biên là một tỉnh nằm ở vùng Tây Bắc, miền Bắc Việt Nam, giáp vớicác tỉnh Lai Châu và Sơn La của Việt Nam, Vân Nam của Trung Quốc ở phíaBắc, Phongsaly của Lào ở phía Tây, các huyện Pak Xeng, Pak Ou thuộc tỉnhLuangprabang của Lào ở phía Tây Nam

Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịchsử Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ gồm: Sởchỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, BảnKéo, Độc Lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm củaPháp (Khu hầm Đờcát) Quần thể di tích này là nguồn tài nguyên vô cùng quýgiá để phát triển du lịch không những của tỉnh Điện Biên, của Tây Bắc mà còncủa cả nước Điện Biên còn có tiềm năng văn hóa phi vật thể, với 21 dân tộc anh

em chung sống, mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng rất đa dạng, điển hình làdân tộc Thái, dân tộc H'Mông.

2.2 Sự phát triển giáo dục ở Điện Biên:

Ngành Giáo dục & Đào tạo Điện Biên trong những năm vừa qua đã đạt đượccác thành tích đáng khích lệ Cụ thể: Kết thúc năm học 2012-2013, toàn ngành có149/478 trường đạt chuẩn quốc gia đạt 31,17% (tăng 28 trường so với năm họctrước), trong đó Mầm non 41 trường (25,3%), có 8 trường chuẩn mức độ 2; Tiểuhọc 71 trường (41%), có 10 trường chuẩn mức độ 2; THCS 34 trường (29,8%);THPT 03 trường (10,3%)

Chất lượng phổ cập GDTH đúng độ tuổi tiếp tục được nâng cao Tính đến31/5/2013, toàn tỉnh có 9/9 huyện, thị, thành phố đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng

độ tuổi Số xã, phường, thị trấn đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độ tuổi: 112/112(100%) trong đó có 50/112 xã, phường, thị trấn đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độtuổi mức độ 2 (44,6%) Tỉnh Điện Biên được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhậnđạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độ tuổi mức độ 1 thời điểm 31/12/2012

Chú trọng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp, đặc biệt là bồi dưỡnghọc sinh giỏi quốc gia, tổ chức ôn luyện, lập đội tuyển đúng kế hoạch Kết quảthi học sinh giỏi có nhiều chuyển biến tích cực Tham dự kỳ thi học sinh giỏicấp tỉnh, có 267/490 học sinh cấp THCS tham dự đoạt giải, 1207/2361 học sinhcấp THPT tham dự đoạt giải Tham dự kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm 2013,Điện Biên đoạt 13 giải (06 giải ba, 7 giải khuyến khích), đứng thứ 46/70 đoàn,tăng 1 giải ba so với năm 2012 Thi giải toán trên máy tính cầm tay có 12/25 họcsinh dự thi đã đoạt giải, gồm: 01 giải nhì, 03 giải ba và 08 giải khuyến khích,xếp thứ 8/15 đoàn Tham gia thi Toán qua Internet cấp quốc gia có 13 học sinhđoạt giải (1 huy chương vàng, 4 huy chương bạc, 6 huy chương đồng và 2 giảikhuyến khích); thi Olympic tiếng Anh trên Internet cấp quốc gia có 06 học sinhđoạt giải (03 huy chương đồng, 03 bằng danh dự)

Hiện Điện Biên có 486 trường (trong đó mầm non 162; tiểu học 173; THCS 114,THPT 29; có 01 trường PTDTNT tỉnh, 07 trường PTDTNT huyện; 08 TTGDTX);

2.3 Sự phát triển của hệ thống các trường phổ thông dân tộc Nội trú

Trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) là loại hình trường chuyênbiệt trong hệ thống giáo dục phổ thông Trường PTDTNT được tổ chức theonguyên tắc chung đã quy định trong Luật Giáo dục năm 2005, Điều lệ nhàtrường các cấp học tương ứng và Quyết định số 49/2008/QĐ-BGDĐT ngày25.8.2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy chế tổ chức vàhoạt động của trường PTDTNT Mục tiêu của trường PTDTNT là tạo nguồn chocác trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp để đào tạo cán bộ làngười dân tộc, đồng thời đào tạo lực lượng lao động có chất lượng cao tham giavào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Căn cứ tình hình thực tế chất lượng giáo dục toàn diện cho học trong hệthống các trường dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo xâydựng đề án nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh tại các trườngPTDTNT

Hệ thống trường PTDTNT tiếp tục được quan tâm đầu tư Sở Giáo dục vàĐào tạo đã tham mưu với UBND tỉnh Điện Biên ban hành Quyết định số793/QĐ-UBND, ngày 21/5/2009 phê duyệt Đề án mở rộng quy mô và nâng cấp

hệ thống các trường PTDTNT, tỉnh Điện Biên; với mục tiêu hoàn chỉnh hệ thốngtrường DTNT theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngay từ năm học2009-2010, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với UBND các huyện chỉ đạoPhòng Giáo dục và Đào tạo, trường PTDTNT trong tỉnh thực hiện mở rộng quy

mô, nâng cấp hệ thống các trường PTDTNT các huyện thành trường PTDTNTTHPT các huyện

Năm học 2012-2013, toàn tỉnh có 8 trường PTDTNT với 2572 học sinh.Trong đó: Trường PTDTNT huyện: 07 trường, 66 lớp, 2078 học sinh; TrườngPTDTNT tỉnh: 01 trường, 16 lớp, 494 học sinh

Riêng đối với Trường phố thông Dân tộc Nội Trú Tỉnh Điện Biên : Trườngcó tập thể sư phạm tính đến thời điểm năm học 2012 - 2013 gồm 78 đồng chí làcán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên Trong đó, trình độ Thạc sĩ có 02, trình

độ Đại học có 49, trình độ Cao đẳng có 02, còn lại là trình độ khác Trường có

05 tổ chuyên môn với 51 giáo viên (có 30 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏicấp cơ sở, trong đó 18 giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh; 01 tổ hànhchính; 01 tổ nuôi dưỡng) Bình quân hàng năm trường có 16 lớp với 494 họcsinh trong đó: 05 lớp khối 10; 05 lớp khối 11; 05 lớp khối 12 và một lớp ônluyện kiến thức

CHƯƠNG 2

SO SÁNH TỶ LỆ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CỦA TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH ĐIỆN BIÊN

VÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH LAI CHÂU

GIAI ĐOẠN 2009-2013 2.1.Biểu tổng hợp các số liệu

a) TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ TỈNH ĐIỆN BIÊN