1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên

127 613 3

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 127
Dung lượng 1,18 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vnLỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập, nghiên cứu, khảo sát thực hiện đề tài: “Quản lí hoạt hoạt động dạy học t

Trang 1

PHẠM QUỐC KHÁNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÂN HÓA Ở TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - NĂM 2012

Trang 2

PHẠM QUỐC KHÁNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÂN HÓA Ở TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS PHAN HỮU THAM

THÁI NGUYÊN - NĂM 2012

Trang 3

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập, nghiên cứu, khảo sát thực hiện đề tài: “Quản lí hoạt hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở Trường THCS Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên” Tác giả đã nhận được sự giúp

đỡ nhiệt tình, trách nhiệm và có hiệu quả của các thầy giáo, cô giáo Trường THCS Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, đến nay tôi đã hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

- Khoa Tâm lý - Giáo dục và Khoa Sau đại học trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên

- Ban Giám hiệu, giáo viên và học sinh Trường THCS Chu Văn An, Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn cùng bạn bè đồng nghiệp tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và cung cấp cho tôi nhiều tư liệu quý giá cho đề tài nghiên cứu, giúp tôi hoàn thành bản luận văn này

- Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới thầy giáo:

Tiến sĩ Phan Hữu Tham, người thầy đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này

Mặc dù có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu song bản luận văn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp

Thái Nguyên, tháng 3 năm 2012

TÁC GIẢ

Phạm Quốc Khánh

Trang 4

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU i

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi nghiên cứu đề tài 3

7 Các phương pháp nghiên cứu 3

8 Những đóng góp mới của đề tài 4

9 Cấu trúc của luận văn……… …… 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1 Khái quát về quản lí giáo dục 7

1.2 Các khái niệm 9

1.2.1 Quản lý giáo dục 9

1.2.2 Quản lý nhà trường 9

1.3 Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động dạy học 11

1.3.1 Khái niệm dạy học 11

1.3.2 Các yếu tố của hoạt động dạy học 12

1.3.3 Bản chất của quá trình dạy học 15

1.3.4 Hoạt động dạy học theo hướng phân hóa 14

1.4 Những vấn đề cơ bản của quản lý hoạt động dạy học 17

1.4.1 Nội dung của quản lý hoạt động dạy học 17

1.4.2 Quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa……….16

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học 19

Trang 5

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

1.4.3.1 Đặc điểm chung của trường THCS 17

1.4.3.2 Vai trò, trách nhiệm của Hiệu trưởng trong trường THCS 17

1.4.3.3 Năng lực Hiệu trưởng cần có để thực thi nhiệm vụ 19

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN TP THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN 2.1 Khái quát về trường THCS Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 35

2.1.1 Đặc điểm nhà trường 35

2.1.2 Tình hình nhà trường 31

2.1.3 Điểm mạnh 32

2.1.4 Một số thành tích nổi bật 40

2.1.5 Điểm hạn chế……… 34

2.1.6 Cơ hội……….… 34

2.1.7 Thời cơ, thách thức và triển vọng……….… … 34

2.1.7.1 Thời cơ……… …….34

2.1.7.2 Thách thức ……….35

2.1.7.3.Triển vọng……… ….….35

2.1.8 Tình hình cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học…….…35

2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 41

2.2.1 Thực trạng về đội ngũ giáo viên …… …… 36

2.2.2 Thực trạng hoạt động dạy học của Trường Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 43

Trang 6

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

2.2.3 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học của hiệu trưởng THCS

Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 45

2.2.3.1 Công tác lập kế hoạch……… …40

2.2.3.2 Các chỉ tiêu hàng năm……… 41

2.2.3.3 Công tác tuyển sinh……….… 41

2.2.3.4 Công tác tổ chức hoạt động dạy học……… 42

2.2.3.5.Thực trạng công tác chỉ đạo, quản lí hoạt động dạy học….… 43

2.3 Thực trạng về các biện pháp quản lí hoạt động sư phạm của Hiệu trưởng trường THCS Chu Văn An TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên ….65 2.3.1 Chỉ đạo thực hiện phát triển năng lục cho giáo viên 65

2.3.2 Chỉ đạo thực hiện xây dựng nề nếp dạy học 66

2.3.3 Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học 67

2.3.4 Chỉ đạo thực hiện việc huy động các nguồn lực 67

2.3.5 Chỉ đạo thực hiện hoạt động học của học sinh 69

2.3.6 Chỉ đạo thực hiện kiểm tra đánh giá 69

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 81

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÂN HÓA CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN 3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp………72

3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống 72

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn ……….72

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả và khả thi……….…73

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 73

Trang 7

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

3.2.1 Biện pháp giáo dục nâng cao bản lĩnh chính trị, trách nhiệm, giá trị,

truyền thống của nhà trường trong giáo viên và học sinh 73

3.2.2 Biện pháp xây dựng và quản lí đội ngũ giáo viên 75

3.2.3 Biện pháp quản lí các hoạt động dạy của giáo viên 78

3.2.4 Biện pháp quản lí hoạt động học của học sinh 84

3.2.5 Biện pháp tạo động lực cho hoạt động dạy học 88

3.2.6 Biện pháp quản lí về cơ sở vật chất 89

3.3 Thăm dò sự đánh giá tính cần thiết, tính khả thi của biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường THCS chu Văn An thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 104

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 107

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 108

1 Kết luận 108

2 Khuyến nghị 108

2.1 Phòng GD&ĐT thành phố Thái Nguyên 93

2.2 Trường THCS 94

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 112

Trang 8

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Ban Giám hiệu Cán bộ quản lí Cán bộ giáo viên

Cơ sở vật chất Dạy học Giáo dục Giáo dục và đào tạo Giáo viên

Giáo viên chủ nhiệm Giáo viên bộ môn Học sinh

Kinh tế - xã hội Phương pháp dạy học Quản lí giáo dục Quản lí quá trình dạy học Quá trình dạy học

Quá trình giáo dục Thiết bị dạy học Trung học phổ thông Thành phố

Trang 9

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.2 Số liệu đội ngũ giáo viên Trường THCS Chu Văn An năm 2011

Bảng 2.3 Chương trình bồi dưỡng môn Toán 6

Bảng 2.4 Chương trình bồi dưỡng môn Toán 7

Bảng 2.5 Chương trình bồi dưỡng môn Toán 8

Bảng 2.6 Chương trình bồi dưỡng môn Toán 9

Bảng 2.7 Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 6

Bảng 2.8 Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 7

Bảng 2.9 Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 8

Bảng 2.10 Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 9

Bảng 2.11 Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 6

Bảng 2.12 Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 7

Bảng 2.13 Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 8

Bảng 2.14 Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 9

Bảng 3.1 Tổng hợp mức độ cần thiết của các biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường THCS chu Văn An thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

Bảng 3.2 Tổng hợp mức độ khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường THCS chu Văn An thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

Trang 10

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện,

có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Nâng cao chất lượng dạy học của mỗi nhà trường là có ý nghĩa sống còn của các trường, chất lượng dạy học là nhiệm vụ quan trọng nhất của mỗi trường Sự tồn tại hay phát triển của nhà trường là do chất lượng dạy học của trường đó quyết định

Để nâng cao chất lượng hoạt động dạy học trong nhà trường thì quản

lí hoạt động dạy học là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và được đặt lên hàng đầu trong công tác quản lí của Hiệu trưởng Biện pháp quản lí của Hiệu trưởng có vai trò đặc biệt vì nó tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên, yếu

tố quyết định chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường Vì thế người Hiệu trưởng phải đi đầu trong việc ứng dụng khoa học quản lí, vận dụng linh hoạt sáng tạo các biện pháp quản lí, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu giáo dục

Tỉnh Thái Nguyên là trung tâm kinh tế, văn hóa khu Việt Bắc Trong

đó thành phố Thái Nguyên tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp, nơi có nguồn lao động có trình độ tương đối cao Do đó

đã góp phần tạo nên sự phát triển của ngành giáo dục thành phố Thái Nguyên

Từ những năm 1990 - 1997 hệ thống trường chuyên cấp 2 đã phát triển mạnh

ở thành phố Thái Nguyên cũng như các huyện trong tỉnh đã góp phần thúc đẩy sự phát triển giáo dục của tỉnh Thái Nguyên Năm 1997, Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII đã xóa bỏ hệ thống trường chuyên lớp chọn cấp 2

Trang 11

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

nhưng thực tế tại thành phố Thái Nguyên do nhu cầu học tập của các em học sinh cao cho nên trường chuyên cấp 2 thành phố được chuyển đổi thành Trường THCS Chu Văn An thành phố Thái Nguyên đóng trên địa bàn tổ 29, phường Hoàng Văn Thụ Trên địa bàn phường Hoàng Văn Thụ có 2 trường THCS nên việc tuyển sinh của Trường THCS Chu Văn An được Ủy ban nhân dân thành phố và Phòng Giáo dục cho phép được tuyển sinh trên địa bàn toàn thành phố để hai trường cùng tồn tại Chất lượng giáo dục của trường từ ngày thành lập đến nay luôn dẫn đầu khối trung học cơ sở trong toàn tỉnh Thái Nguyên, trường có một hệ thống cơ sở vật chất đầy đủ hiện đại, đội ngũ giáo viên được tuyển chọn trong toàn thành phố, trong tỉnh Nhà trường có chất lượng giáo dục cao do đó việc tuyển sinh của trường luôn là nơi học sinh lựa chọn, cha mẹ học sinh gửi gắm, tin tưởng Đối tượng học sinh của nhà trường

đã được kiểm tra đầu vào có chất lượng nên việc dạy học cho đối tượng học sinh đã được phân hóa có nhận thức tốt, việc quản lí hoạt động dạy và học của nhà trường sao cho có hiệu quả là vấn đề hết sức quan trọng

Từ cơ sở lý luận giáo dục và thực tế trên đây, tôi chọn vấn đề: “Quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở Trường THCS Chu Văn An thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên” để nghiên cứu với hy vọng góp

phần vào việc quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THCS đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội

Trang 12

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

- Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận của việc quản lí quá trình

dạy học trong trường trung học cơ sở

- Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng dạy học và việc quản lí quá trình dạy học ở Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

- Đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Những biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An

4.2 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THCS

5 Giả thuyết khoa học

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, việc quản lí hoạt động dạy

và học của các trường THCS đã đạt được những kết quả nhất định.Tuy nhiên vẫn còn có những bất cập do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân hoạt động dạy học chưa theo hướng phân hóa và chưa phù hợp với trình độ nhận thức không đồng đều của HS Chỉ đạo của Hiệu trưởng trong công tác quản lí hoạt động dạy học ở các trường có đối tượng HS nhận thức không đồng đều như thế nào? Nếu đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa phù hợp với đặc điểm học sinh của trường thì sẽ góp phần nâng cao được chất lượng dạy học của Trường THCS Chu Văn

An và của các THCS trong tỉnh Thái Nguyên

6 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Trang 13

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Với điều kiện và khả năng của bản thân, trong đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

7 Các phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Để có cơ sở lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu, tôi tiến hành thu thập tài liệu lý luận, nghiên cứu tài liệu, các văn bản pháp quy về giáo dục và đào tạo, các công trình khoa học về quản lí giáo dục, quản lí chuyên môn từ đó phân tích tổng hợp vấn đề từ góc

lý luận có liên quan đến luận văn

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp quan sát:

Phương pháp quan sát các hình thức thể hiện công tác quản lí của Hiệu trưởng và hoạt động giảng dạy của người GV các trường THCS trên địa bàn

TP Thái Nguyên

+ Phương pháp điều tra:

* Điều tra thu thập số liệu bằng các phiếu, biểu mẫu thống kê về thực trạng quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học của Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên trong phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của đội ngũ GV trực tiếp giảng dạy, các chuyên gia, các chuyên viên để nhằm đánh giá thực trạng một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng

Quá trình điều tra được tiến hành theo các bước sau:

Bước 1: Xây dựng phiếu điều tra

Bước 2: Tiến hành điều tra

Trang 14

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Bước 3: Thu thập phiếu điều tra và xử lý số liệu

Trang 15

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

+ Phương pháp xử lý số liệu:

Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý và phân tích các số liệu

từ các phiếu điều tra được, từ các bảng thống kê

8 Những đóng góp mới của đề tài

Việc nghiên cứu quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An và các trường THCS trên địa bàn

TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên chưa có tác giả nào nghiên cứu Dựa trên

cơ sở lý luận, kết quả nghiên cứu khảo sát thực tiễn và đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa mang tính khả thi, phù hợp sẽ giúp cho hoạt động dạy học sát đối tượng hơn và công tác quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An đạt kết quả cao hơn Đó là những đóng góp mới của đề tài

9 Cấu trúc của luận văn

Luận văn gồm: Phần mở đầu, phần nội dung khoa học, phần kết luận và khuyến nghị

Phần nội dung khoa học gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy học trường THCS Chương 2: Thực trạng hoạt động dạy học và quản lí hoạt động dạy học

Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa

của Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

Trang 16

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU

TRƯỞNG TRƯỜNG THCS 1.1 Khái quát về quản lí giáo dục

Nghiên cứu quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa của Hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học của các trường THCS

là một vấn đề khó khăn, phức tạp và cơ bản Việc nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường THCS hiện nay là hết sức quan trọng quyết định sự tồn tại của mỗi nhà trường Chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường, việc quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường từ lâu đã trở thành vấn

đề quan tâm của các nhà khoa học trên thế giới, trong đó có các nhà giáo dục

Việt Nam, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển Giáo dục - Đào tạo của xã hội để

nâng cao chất lượng dạy học

- Nhà nghiên cứu quản lí giáo dục Xô Viết V.A Xukhômlinxki đã cùng với nhiều tác giả khác, ông đã đưa ra một số biện pháp quản lí của Hiệu trưởng trường THCS như sau:

+ Việc phân công hợp lý công việc của các thành viên trong BGH,

(Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn) có vai trò đặc biệt quan trọng Sự phối hợp chặt chẽ, sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng để đạt mục tiêu đề ra Các nhà khoa học đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng Trong những công trình nghiên cứu của mình V.A.Xukhômlinxki cũng như các tác giả trước chú trọng đến sự phân công hợp lý giữa Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng.Theo tác giả: Hiệu trưởng là người lãnh đạo tập thể sư phạm của nhà trường, chịu trách nhiệm

về các vấn đề chung, song không xa rời công tác giảng dạy Bằng việc Hiệu trưởng có thể trực tiếp quản lí một công tác chuyên môn cụ thể nào đó và am

Trang 17

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

hiểu công tác dạy học môn chuyên ngành thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình Còn Phó Hiệu trưởng cùng với Hiệu trưởng đề ra kế hoạch công tác dạy học tối ưu nhất trong điều kiện cụ thể và là người tổ chức thực hiện kế hoạch này

+ Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục nên

V.A.Xukhomlinxki cũng như các nhà khoa học giáo dục đều cho rằng một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ GV, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình Muốn xây dựng được đội ngũ GV có trình độ chuyên môn tâm huyết với nghề, người Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ GV cho trường mình đó là những người mà nói theo V.A.Xukhomlinxki thì "Người giáo viên tốt nhất phải là người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan đến các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học trong thực tiễn công tác của mình, đồng thời phải thành thạo kỹ năng trong lĩnh vực đó".[36]

- Ở Việt Nam, khoa học quản lí gần đây, nhất là đối với khoa học quản

lí giáo dục, quản lí nhà trường có nhiều tác giả quan tâm, vận dụng những thành tựu về lý luận khoa học quản lí nói chung và đã đưa ra nhiều vần đề lý luận về quản lí giáo dục, các giải pháp, kinh nghiệm quản lí giáo dục xuất phát

từ thực tiễn của giáo dục Việt Nam tiêu biểu là các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Bá Lãm, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Nguyễn Lân, Nguyễn Cảnh Toàn, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm…

Các thành quả nghiên cứu nêu trên của các nhà khoa học trong và ngoài nước là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lí giáo dục và quản lí hoạt động dạy học trong các trường học nhằm

Trang 18

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, phục vụ cho mục tiêu phát triển triển KT - XH của đất nước

- Trước xu hướng đổi mới và phát triển giáo dục toàn cầu, tốc độ và thành quả phát triển của khoa học và công nghệ Trước yêu cầu đổi mới của

hệ thống giáo dục Ngành giáo dục tỉnh Thái Nguyên nói chung, TP Thái Nguyên nói riêng đã quan tâm nhiều tới công tác quản lí hoạt động dạy học của các nhà trường Qua tìm hiểu các chuyên đề tham dự các hội nghị quản lí hoạt động dạy học của cán bộ quản lí trường THCS TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, tôi thấy chủ yếu là các chuyên đề về chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên, chuyên đề quản lí sinh hoạt của các tổ chuyên môn Còn vấn đề quản lí của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học theo hướng phân hóa đối tượng HS như thế nào, để mỗi HS với trình độ nhận thức khác nhau khi đến trường đều được phát triển tốt nhất Hiệu trưởng đã quản lí chỉ đạo toàn hệ thống như thế nào? Biện pháp thực hiện ra sao để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy và học tập, đạt được mục tiêu, sứ mạng của nhà trường

Đó là vấn đề mà tôi muốn đề cập trong luận văn này

Trang 19

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

bảo việc giáo dục Cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự phát triển toàn diện, hài hoà của họ trên cơ sở nhận thức và sử dụng những quy luật khách quan của quá trình dạy học và giáo dục [38,tr.50]

+ Theo M.M Mechity Zade: QLGD là tập hợp những biện pháp (tổ chức, phương pháp, cán bộ giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính, cung tiêu…) nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng

- Khái niệm của các nhà khoa học giáo dục trong nước:

+ Theo PGS TS Trần Kiểm: QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của quản lí giáo dục, của sự phát triển tâm lý và thể lực của trẻ em [23, tr 64]

+ Theo GS.TS Nguyễn Ngọc Quang: QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất [35, tr.35]

+ Theo GS VS Phạm Minh Hạc: QLGD là quản lí trường học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh [16, tr 26]

Trang 20

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Những khái niệm trên tuy diễn đạt khác nhau nhưng tựu chung thì QLGD được hiểu là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định

Từ những khái niệm nêu trên thấy bốn yếu tố của QLGD là: Chủ thể quản lí, đối tượng bị quản lí, khách thể quản lí và mục tiêu quản lí Các yếu tố trên có quan hệ biện chứng gắn bó mật thiết với nhau nhằm đạt mục tiêu chung của giáo dục đề ra Như vậy, quản lí giáo dục với tư cách là một bộ phận của quản lí xã hội cũng đã xuất hiện từ lâu và tồn tại với mọi chế độ xã hội Cùng với sự phát triển của xã hội, mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục luôn thay đổi và phát triển làm cho công tác quản lí cũng vận động và phát triển

1.2.2 Quản lí nhà trường

- Quản lí nhà trường là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh

- Theo Luật Giáo dục 2005 “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lí các hoạt động của nhà trường do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận”

1.3 Cơ sở lý luận của quản lí hoạt động dạy học

1.3.1 Khái niệm dạy học

Dạy học là một quá trình bao gồm hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò Là một bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn, là quá trình tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo của hoạt động

Trang 21

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

nhận thức và thực tiễn Trên cơ sở đó, hình thành nên thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phẩm chất của nhân cách người học theo mục đích giáo dục Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội những kiến thức và kinh nghiệm mà xã hội tích luỹ được, biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân Như vậy, hoạt động dạy là sự tổ chức, điều khiển tối ưu quá trình người học lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách học sinh Vai trò chủ đạo của hoạt động dạy là

tổ chức, điều khiển sự học tập của người học giúp cho người học nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Chức năng của hoạt động dạy là truyền đạt nội dung tri thức, qua đó hình thành các kỹ năng, thái độ tương ứng trên

cơ sở nội dung chương trình quy định Hoạt động học là quá trình chủ động, sáng tạo, tự chiếm lĩnh các khái niệm khoa học, trên cơ sở đó hình thành nên

kỹ năng, kỹ xảo, thái độ, niềm tin của chính người học Đó là một quá trình tự điều khiển, thể hiện ở sự tự giác, tích cực và sáng tạo của người học trong quá trình lĩnh hội tri thức dưới sự tổ chức, hướng dẫn của người thầy Nội dung của hoạt động bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm của môn học, phương pháp đặc trưng của môn học, các cách thức tiếp cận để biến kiến thức của nhân loại thành học vấn của bản thân

1.3.2 Các yếu tố của hoạt động dạy học

Dạy học là sự vận động của một hệ thống do nhiều yếu tố cấu thành Mỗi yếu tố có tính chất, đặc điểm riêng và có những tác động khác nhau đến kết quả của dạy học, các yếu tố có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau Có hai nhóm yếu tố của quá trình dạy học: Nhóm các yếu tố cấu thành của quá trình dạy học; nhóm các yếu tố đảm bảo cho quá trình dạy học

- Mục tiêu dạy học: Là kết quả mong muốn đạt được sau khi kết thúc quá trình dạy học, thể hiện những yêu cầu cải biến nhân cách của người học

Trang 22

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

mà quá trình dạy học phải đạt được, nó phản ánh các yêu cầu của xã hội đối với nhân cách của người học sau khi được đào tạo nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục đặt ra Mục tiêu dạy học quy định những nội dung và phương pháp dạy học, đồng thời cũng là căn cứ để kiểm tra đánh giá chất lượng của quá trình dạy học Nếu mục tiêu dạy học sát với yêu cầu của xã hội thì người học sau khi đào tạo sẽ đáp ứng được nhu cầu lao động của thị trường trong xã hội hiện tại, có nghĩa là hiệu quả dạy học sẽ cao

- Nội dung dạy học: Là hệ thống những tri thức, những cách thức hoạt động, những kinh nghiệm hoạt động sáng tạo và những tiêu chuẩn về thái độ đối với tự nhiên, xã hội và cộng đồng phù hợp về mặt sư phạm nhằm hình thành và phát triển nhân cách cho người học

Nội dung dạy học bao gồm nhiều thành phần, trong đó gồm 4 thành phần cơ bản như sau:

+ Hệ thống những tri thức về tự nhiên, xã hội, về tư duy, về kỹ thuật và

về cách thức hoạt động

+ Hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo trong lao động trí óc và lao động chân tay Cùng với các yếu tố trên thì yếu tố HS phải nắm được những kinh nghiệm để có khả năng vận dụng nó vào thực tiễn, đó là yêu cầu quan trọng

+ Hệ thống kinh nghiệm hoạt động sáng tạo được đặc trưng bởi năng lực độc lập giúp người học có khả năng phát hiện thấy trước những tình huống mới và tìm ra cách giải quyết đạt hiệu quả tối ưu

+ Hệ thống những chuẩn mực về thái độ đối với tự nhiên, xã hội, con người và cộng đồng Đó chính là hệ thống các giá trị đúng đắn hình thành ở

HS

Trang 23

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Bốn thành phần nêu trên, mỗi thành phần có một ý nghĩa, vị trí riêng trong nội dung dạy học Cả bốn thành phần đều có mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết với nhau, để đạt mục tiêu là giáo dục toàn diện cho người học

- Hình thức tổ chức dạy học: Là hình thức tổ chức kết hợp các hoạt

động của người dạy và người học nhằm thực hiện các nội dung dạy học Có những hình thức tổ chức dạy học như: Trên lớp, tự học, thực tập, thực hành, làm đề án, làm luận văn…

- Phương pháp dạy học: Là cách thức hoạt động phối hợp thống nhất

của người dạy và người học nhằm thực hiện tối ưu các nhiệm vụ dạy học Nói cách khác, đó là sự kết hợp hữu cơ, thống nhất, bản chất giữa hoạt động dạy học và hoạt động học trong quá trình học Trong quá trình dạy học bao gồm rất nhiều yếu tố nhưng có thể khẳng định rằng phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng nhất của quá trình dạy học

- Phương tiện dạy học: Là tập hợp các đối tượng vật chất được người

dạy sử dụng với góc độ là những phương tiện điều khiển hoạt động nhận thức của người học Các phương tiện điều khiển hoạt động nhận thức của người học Các phương tiện để giúp người học lĩnh hội, tiếp thu các tri thức phong phú, sinh động và rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo

- Người dạy: Là yếu tố chủ đạo trong quá trình dạy học Thông qua

việc sử dụng các phương pháp, phương tiện dạy học thích hợp và thông qua chính nhân cách của mình, người dạy chỉ đạo và trực tiếp tác động lên quá trình hình thành nhân cách người học Vai trò chủ đạo của người dạy thể hiện

ở việc tổ chức, điều khiển hoạt động, bao gồm:

+ Đề ra mục đích, yêu cầu nhận thức, học tập

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động của người dạy cùng với dự kiến kế hoạch hoạt động của người học

Trang 24

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

+ Tổ chức hoạt động dạy của người dạy và hoạt động tương ứng của người học

+ Khơi dậy và kích thích tính tự giác, tích cực của người học

+ Theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học, từ đó có cách điều chỉnh phù hợp

- Người học: Là yếu tố trung tâm, là đối tượng của quá trình dạy học Hoạt động do người học thực hiện bao gồm hai chức năng thống nhất: Đó là chức năng lĩnh hội và chức năng tự điều khiển, trong đó vai trò của tự điều khiển có ý nghĩa quan trọng nhằm thực hiện tính tích cực tự giác, chủ động của người học trong quá trình dạy học nhằm chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo nhằm đáp ứng với những yêu cầu của xã hội được phản ánh trong mong muốn và nguyện vọng của người học

Kết quả dạy học thể hiện ở người học không chỉ phụ thuộc vào hoạt động của người dạy mà còn phụ thuộc vào năng lực nhận thức và trách nhiệm của từng người học Các yếu tố cấu thành dạy học có mối quan hệ qua lại và tác động lẫn nhau, trong đó người dạy là yếu tố chủ đạo và người học là yếu

tố trung tâm của quá trình dạy học

1.3.3 Bản chất của quá trình dạy học

- Quá trình dạy học là quá trình nhận thức độc đáo của HS dưới sự tổ chức, chỉ đạo của GV, là quá trình có tính hai mặt: Dạy và học QTDH có hai nhân tố trung tâm: Hoạt động dạy và hoạt động học Hai hoạt động này thống nhất với nhau và phản ánh tính chất hai mặt của QTDH Trong hệ thống dạy - học, sự tác động qua lại, nhất là sự tác động của dạy mà thầy là chủ đạo thúc đẩy hoạt động nhận thức mà HS là chủ thể Kết quả dạy học chính là tập trung

ở kết quả nhận thức của HS Do đó bản chất của QTDH là quá trình nhận thức

Trang 25

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

độc đáo của HS, được tổ chức một cách riêng biệt dưới sự tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn của GV nhằm đạt được các nhiệm vụ dạy học

- QTDH là một hệ toàn vẹn, các nhân tố của nó tác động lẫn nhau theo quy luật riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau tạo nên sự thống nhất biện chứng: Giữa dạy với học; giữa truyền đạt với điều khiển trong dạy; giữa lĩnh hội với tự điều khiển trong học

- QTDH là hoạt động cộng đồng hợp tác giữa chủ thể thầy - cá thể HS;

HS - HS; thầy - nhóm - HS Sự tương tác theo kiểu cộng đồng - hợp tác giữa dạy và học là yếu tố duy trì và phát triển sự thống nhất của QTDH (nghĩa là chất lượng dạy học) Dạy tốt, học tốt chính là bảo đảm được ba phép biện chứng: Sự thống nhất của điều khiển, bị điều khiển, tự điều khiển, có bảo đảm liên hệ nghịch thường xuyên bền vững

1.3.4 Hoạt động dạy học theo hướng phân hóa

- Dạy học theo hướng phân hóa là dạy học (cùng một lúc) phù hợp với nhiều loại trình độ nhận thức khác nhau của HS

- Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng phân hóa là thực hiện nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung và riêng trong dạy học Nguyên tắc này đòi hỏi trong quá trình dạy học cần vận dụng nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với trình độ phát triển chung của HS và phù hợp với trình độ phát triển của từng đối tượng HS, đảm bảo để mọi HS có thể phát triển ở mức tối đa so với khả năng của mình

- Nguyên tắc này có liên quan đến những sự hiểu biết của GV về đặc điểm lứa tuổi của học sinh THCS và là cơ sở để Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng các kế hoạch, chương trình và nội dung học tập phù hợp với nhiều đối tượng HS Dạy học vừa sức có nghĩa là đề ra những yêu cầu, nhiệm vụ học tập phù hợp với giới hạn cao nhất (của “vùng phát triển gần nhất” theo học

Trang 26

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

thuyết L.X.Vưgôtxki) mà HS có thể hoàn thành được với sự nỗ lực cao nhất

về trí tuệ và thể lực Để thực hiện nguyên tắc trên, đòi hỏi giáo viên phải có các biện pháp như:

+ Cần nắm vững đặc điểm chung và đặc điểm riêng của từng HS về các mặt năng lực nhận thức, trình độ nhận thức hiện có, động cơ, tinh thần và thái

độ học tập của HS THCS Sự hiểu biết này là cơ sở để giáo viên lựa chọn, vận dụng nội dung và phương pháp, hình thức tổ chức dạy học theo hướng phân hóa có căn cứ kế hoạch và cơ sở thực tiễn

+ Coi trọng việc phân hóa học tập và cá thể hóa việc học tập nhằm phù hợp với sự phát triển không đồng đều của HS Do đó, cần nâng cao mức độ khó của các nhiệm vụ học tập và bài làm cho HS khá, giỏi, giúp đỡ HS trung bình bằng cách lôi cuốn các em vào việc học tập thể, bằng cách áp dụng các biện pháp khác nhau để nâng dần trình độ, phát huy tính tích cực học tập của

HS, ra những nhiệm vụ và bài làm vừa sức, đối với mọi đối tượng HS ở trường THCS

1.4 Những vấn đề cơ bản của quản lí hoạt động dạy học

1.4.1 Nội dung của quản lí hoạt động dạy học

- Quản lí hoạt động dạy học chính là điều khiển quá trình dạy học, cho quá trình đó vận hành có khoa học, có tổ chức theo những quy luật khách quan

và được sự chỉ đạo, giám sát thường xuyên nhằm thực hiện mục tiêu dạy học

Để quản lí hoạt động dạy học hiệu quả, người Hiệu trưởng phải dựa trên cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn để điều hành hoạt động:

+ Cơ sở pháp lý hiện nay đó là Luật Giáo dục, Điều lệ trường Trung học, Chỉ thị của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về thực hiện nhiệm vụ năm học ban hành từng năm, các chương trình, kế hoạch dạy học, …

Trang 27

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

+ Cơ sở thực tiễn là tình hình phát triển giáo dục của thế giới, của đất nước, của địa phương có ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình phát triển của quá trình dạy học trong nhà trường; thực tiễn phát triển về qui mô, chất lượng, CSVC của nhà trường cũng như tình hình đội ngũ cán bộ - giáo viên - nhân viên hiện có

- Quản lí hoạt động dạy học trong nhà trường bao gồm các nội dung quản lí sau:

+ Lập kế hoạch quản lí hoạt động dạy học

+ Tổ chức quản lí hoạt động dạy học

+ Chỉ đạo hoạt động dạy học Bao gồm: Chỉ đạo mục tiêu dạy học; chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện nội dung dạy học; chỉ đạo hoạt động giảng dạy của GV; chỉ đạo hoạt động học tập của HS; chỉ đạo việc quản lí CSVC kỹ thuật phục vụ hoạt động dạy học

- Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo kế hoạch

Nói tóm lại, quản lí hoạt động dạy học là sự tác động có định hướng của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí trong hoạt động dạy học nhằm đạt được mục tiêu dạy học đã đề ra Trong nhà trường, việc quản lí hoạt động dạy của người thầy và hoạt động học của trò cùng các thành tố có liên quan đóng một vai trò rất quan trọng trong QLGD trong nhà trường Quản lí hoạt động dạy học chính là quản lí nội dung chương trình theo mục tiêu của nhà trường trên nguyên tắc quản lí và phương pháp quản lí

1.4.2 Quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa

Quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa được hiểu là quản lí hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò hướng vào sát các loại trình

độ nhận thức khác nhau của học sinh THCS – tức là phù hợp với mọi đối

Trang 28

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

tượng HS Điều đó có nghĩa là người Hiệu trưởng trong công tác quản lí hoạt động dạy học cần chú trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ sau đây:

- Chỉ đạo và quản lí việc xây dựng mục tiêu dạy học phù hợp với nhiều đối tượng HS (của một lớp, của một khối) và xây dựng mục tiêu của từng môn học

- Chỉ đạo và quản lí việc thực hiện các phương pháp dạy học và học phù hợp với đặc điểm môn học và phù hợp với nhiều đối tượng HS

- Chỉ đạo và quản lí về hình thức tổ chức dạy học sao cho đa dạng, hấp dẫn và phù hợp với từng môn học và phù hợp với học sinh THCS

- Chỉ đạo và quản lí công tác kiểm tra và đánh giá kết quả dạy học sao cho đảm bảo yêu cầu của việc phân loại chính xác kết quả học tập của từng

HS Ví dụ: Ra đề kiểm tra hoặc đề thi phải phân loại được HS, các câu hỏi trong đề phải bao hàm nhiều loại kiến thức và kĩ năng, phải tương ứng với cả

ba loại khá, giỏi, trung bình

- Thực hiện phân cấp quản lí cho Hiệu phó, tổ chuyên môn, giáo viên

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học

1.4.3.1 Đặc điểm chung của trường THCS

- Trong hệ thống giáo dục quốc dân, trường THCS tiếp nhận trẻ em đã hoàn thành chương trình tiểu học THCS là cấp học nối liền bậc tiểu học với

THPT

- Quản lí trường THCS phải nhằm đạt mục tiêu của giáo dục THCS quy định trong Luật Giáo dục (2005) là: “Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng

Trang 29

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”

1.4.3.2 Vai trò, trách nhiệm của Hiệu trưởng trong trường THCS

- Hiệu trưởng trường THCS là người lãnh đạo công tác dạy học và quản lí nhà trường Hiệu trưởng phải là người hình thành và hoàn thành sứ mạng của nhà trường, định ra các đích cần đạt tới và mục tiêu cho từng hoạt động

- Hiệu trưởng phải thường xuyên theo dõi, đánh giá các bộ phận hỗ trợ giảng dạy, GV tạo dựng bầu không khí làm việc tích cực và giúp đỡ nâng cao năng lực sư phạm của GV, dự giờ, thăm lớp, quan sát việc giảng dạy của từng giáo viên, so sánh đối chiếu với các mục tiêu giáo dục, kiểm tra tài liệu chuẩn

bị cho việc lên lớp, đồng thời theo dõi sự tiến bộ của HS Hiệu trưởng cần tạo dựng mối quan hệ cộng tác với GV để giúp đỡ, động viên và thúc đẩy họ duy trì việc giảng dạy với chất lượng cao

Hiệu trưởng phải đóng vai trò tích cực để đảm bảo rằng HS đáp ứng được chuẩn chất lượng học tập của quốc gia và yêu cầu của địa phương Càng ngày Hiệu trưởng càng phải nhạy cảm hơn với những nhu cầu học tập mới của HS để làm tốt các dịch vụ phục vụ HS, xây dựng một môi trường học tập thân thiện gần gũi với HS, đồng thời phải xử lý linh hoạt các mối quan hệ với cha mẹ học sinh, với cộng đồng và các tổ chức quan tâm đến nhà trường

Hiệu trưởng còn phải chịu trách nhiệm nhiều hơn về kết quả học tập của HS và chất lượng giảng dạy của giáo viên, trong khi đó, các yêu cầu về việc đảm bảo các chỉ tiêu cần đạt do các cấp chính quyền luôn tăng theo thời gian Không chỉ có trách nhiệm trong các hoạt động chuyên môn, Hiệu trưởng còn phải quan tâm đến đời sống tinh thần, đến việc rèn luyện đạo đức cho

HS và nhiều hoạt động ngoài lĩnh vực chuyên môn như việc phối hợp với các

Trang 30

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

tổ chức trong cộng đồng để tổ chức các chương trình và các hoạt động, phong trào ngoài nhà trường

- Theo Điều lệ trường THCS ban hành 2011 thì Hiệu trưởng có nhiệm

vụ và quyền hạn như sau:

+ Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

+ Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường theo quy định;

+ Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực

hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

+ Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

+ Quản lí giáo viên, nhân viên; quản lí chuyên môn; phân công công

tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;

+ Quản lí HS và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại HS, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho HS tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật HS;

+ Quản lí tài chính, tài sản của nhà trường;

+ Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên,

nhân viên, HS; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;

Trang 31

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

+ Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;

+ Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật

1.4.3.3 Năng lực hiệu trưởng cần có để thực thi nhiệm vụ

Các yêu cầu đối với Hiệu trưởng là: Đòi hỏi trình độ học vấn; đòi hỏi năng lực chuyên môn và khả năng sư phạm; đòi hỏi năng lực lãnh đạo và quản lí trường học; đòi hỏi năng lực giao tiếp, ngoại giao và tuyên truyền; đòi hỏi phẩm chất chính trị, đạo đức trong sáng, tận tâm, gương mẫu

Nhóm năng lực số 1: Xác định tầm nhìn, mục tiêu và sứ mạng

- Năng lực xác định tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu chiến lược của trường Hiệu trưởng phải có năng lực hình thành và tổ chức thực hiện tầm nhìn của nhà trường Hiệu trưởng phải hình dung ra được hình ảnh tương lai của nhà trường trong bức tranh tổng thể chung và khắc họa được mức độ thành quả của trường Để có thể xác định được tầm nhìn của nhà trường, Hiệu trưởng phải căn cứ vào các giá trị sẵn có của trường, truyền thống của nhà trường, truyền thống của địa phương, với mục tiêu vì năng lực học tập và sự tiến bộ của HS; tìm hiểu những mong đợi của cha mẹ học sinh và nhu cầu của cộng đồng tại địa phương Hiệu trưởng phải hiểu được niềm tin và động cơ của HS và các thành viên trong nhà trường để giúp họ hiểu rõ tầm nhìn của nhà trường Việc xác định tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu chiến lược của trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cần được sự quan tâm không chỉ của Hiệu trưởng và BGH nhà trường mà còn phải được quán triệt tới toàn thể CBGV trong toàn đơn vị

- Năng lực xây dựng kế hoạch phát triển nhà trường: Xây dựng và thực hiện tầm nhìn đòi hỏi năng lực lập kế hoạch chiến lược và quy hoạch nhà

Trang 32

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

trường Hiệu trưởng không thể một mình tiến hành công việc mà phải thu hút được các lực lượng trong trường và đại diện các tổ chức có liên quan cùng tham gia Hiệu trưởng cần có những kiến thức và kỹ năng trong cả lĩnh vực đánh giá lẫn lĩnh vực lập kế hoạch chiến lược để chỉ đạo xây dựng qui hoạch nhà trường Cần xác định khoảng cách giữa những gì nhà trường hiện có, hiệu suất đạt được ở thời điểm hiện tại với điều kiện và những sản phẩm mong muốn đã nêu trong tầm nhìn ở cấp trường và ở cấp hệ thống Công việc đặc biệt quan trọng là phải đánh giá được đúng thực trạng và tiềm năng phát triển của nhà trường Đồng thời phải xác định được các khó khăn trở ngại cũng như các thách thức có thể gây cản trở việc thực hiện để đạt được tầm nhìn, mục tiêu và sứ mạng của nhà trường; nhiệm vụ qui hoạch nhà trường đòi hỏi năng lực thiết lập các mục tiêu cấp trường một cách rõ ràng, riêng biệt và xây dựng các chuẩn mực xác định việc hoàn thành mục tiêu Các mục tiêu cấp trường này phải phù hợp với tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu bao quát của cả hệ thống trường học, đồng thời phải phản ánh được tầm nhìn và sứ mạng riêng của nhà trường

- Năng lực theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện mục tiêu: Khi các mục tiêu dài hạn và các mục đích ngắn hạn đã được xác định, Hiệu trưởng phải chỉ đạo xây dựng các tiêu chuẩn, thước đo và qui trình đánh giá Vì kết quả học tập, tu dưỡng của HS là hoạt động trọng tâm của đánh giá nên các quy trình đánh giá này sẽ phải bám sát các dữ liệu về kết quả rèn luyện phấn đấu của

HS, nhưng cũng cần thu thập thêm các dữ liệu bổ sung khác Tại sao hệ thống

dữ liệu lại quan trọng cho quá trình ra quyết định? Rõ ràng là Hiệu trưởng sẽ không thể báo cáo tuyên truyền về tiến độ hướng tới việc hoàn thành mục tiêu nếu không có hệ thống dữ liệu hỗ trợ việc đánh giá, trong môi trường được phân cấp, mỗi quyết định Hiệu trưởng ban hành phải được căn cứ vào thông

Trang 33

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

tin dữ liệu hiện có Hiệu trưởng phải chỉ đạo quy trình kiểm tra giám sát về việc thực hiện chương trình giảng dạy và thực tiễn chất lượng giảng dạy của từng giáo viên để thiết lập hệ thống đo lường sự tiến bộ của nhà trường Bên cạnh đó phải thực hiện việc phân tích các số liệu có được, ưu tiên và kết nối các dữ liệu về chương trình, giảng dạy, tổ chức nhà trường và mối quan hệ cộng đồng trách nhiệm trong nhà trường nhằm nâng cao kết quả học tập của

HS Công việc tiếp theo là phải theo sát các hoạt động đánh giá thường xuyên này, đồng thời tuyên truyền kết quả đánh giá và kế hoạch cải thiện tới tất cả các bên quan tâm Để theo dõi việc thực hiện tầm nhìn và sứ mạng của nhà trường, ngoài các nỗ lực tạo sự thấm nhuần trong giáo viên, học sinh và phụ huynh Hiệu trưởng cần đầu tư xây dựng và khảo sát các chỉ số đánh giá kết quả hoạt động của nhà trường theo định kỳ

- Năng lực xây dựng và duy trì một môi trường giáo dục theo định hướng kết quả: Hiệu trưởng trường học theo định hướng kết quả phải xây dựng một chiến lược hoạt động của nhà trường theo hướng đặt các ưu tiên trọng yếu nhất vào nhu cầu học tập và tu dưỡng của HS Hiệu trưởng cần hiểu

rõ những yêu cầu và mong mỏi của những nhóm người mà nhà trường cần sự ủng hộ của họ nếu muốn xây dựng một môi trường phục vụ HS một cách hiệu quả Để chuyển đổi trường học truyền thống hiện nay thành một nhà trường theo định hướng kết quả, mỗi hiệu trưởng phải được trang bị kiến thức về quy trình ra quyết định dựa trên kết quả của GV và HS để chỉ đạo các hoạt động trong nhà trường

- Năng lực lãnh đạo, chỉ đạo chuyên môn: Năng lực lãnh đạo, chỉ đạo công tác chuyên môn cần được coi là một năng lực quan trọng bậc nhất của Hiệu trưởng Trong vị trí người lãnh đạo chuyên môn trong nhà trường, Hiệu trưởng có 3 nhiệm vụ:

Trang 34

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

+ Chỉ đạo xây dựng kế hoạch giảng dạy;

+ Tháo gỡ các vấn đề có thể gây trở ngại cho việc giảng dạy của GV và học tập của HS;

+ Đảm bảo việc giảng dạy đáp ứng nhu cầu của tất cả HS

- Quản lí chương trình giảng dạy: Hiệu trưởng hợp tác cùng GV trong các lĩnh vực liên quan đến đánh giá, xây dựng và thực hiện bài giảng, theo truyền thống việc Hiệu trưởng quản lí công tác giảng dạy được xem xét chủ yếu trên khía cạnh giám sát và đánh giá việc giảng dạy của GV Tuy nhiên, các nghiên cứu về các trường hiệu quả cho thấy Hiệu trưởng trong các trường này quan tâm nhiều hơn đến hai chức năng cũng thuộc phần quản lí giảng dạy

là điều phối chương trình dạy học và theo dõi tiến bộ của HS Hiệu trưởng điều phối chương trình dạy học bằng cách đảm bảo cho HS được học chương trình phù hợp với những lĩnh vực xác định; còn việc theo dõi tiến bộ của HS cũng mang lại những phản hồi rất hiệu quả cho việc điều chỉnh các phương pháp và tài liệu giảng dạy của GV Hiệu trưởng cần bố trí GV sao cho mọi HS đều được tiếp cận bình đẳng với chương trình, tài liệu và nguồn lực, đảm bảo

có sự phối hợp giữa truyền tải các chương trình học tập chính quy, các chương trình đặc biệt và các chương trình giảng dạy khác nhau nhưng phải phù hợp với mục tiêu, sứ mạng và tầm nhìn Để chỉ đạo xây dựng kế hoạch giảng dạy, Hiệu trưởng thường xuyên phải tiến hành việc so sánh chương trình hiện tại với tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu của nhà trường thêm vào đó,

là việc cung cấp cho giáo viên những thông tin mới nhất về chương trình đổi mới và thực tiễn giảng dạy Để đạt mục tiêu trong tầm nhìn, Hiệu trưởng cần khởi xướng việc xây dựng các quy trình công việc trong học tập và giảng dạy, thậm chí có thể đề xướng các chương trình học tập đặc biệt phù hợp với hoàn cảnh của HS và môi trường kinh tế xã hội tại địa phương Việc học tập, rèn

Trang 35

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

luyện của HS luôn được coi là mục đích tồn tại của nhà trường và vì vậy, toàn

bộ các hoạt động của nhà trường phải được thiết kế để kết quả hoạt động của

HS ở mức độ cao nhất

Nhóm năng lực số 2: Năng lực điều hành nhà trường

- Năng lực định hướng hoạt động của nhà trường tập trung vào việc học tập vì sự tiến bộ của tất cả HS Nhà trường là một tổ chức đặc biệt, nơi mà HS

là trung tâm của mọi hoạt động Bởi vậy, Hiệu trưởng phải là người chủ trì xây dựng và tuyên truyền định hướng này tới các bên liên quan Hiệu trưởng phải thể hiện sự hiểu biết sâu về mối quan hệ học sinh giáo viên và ngược lại,

họ cũng chính là người xây dựng những hiểu biết chung về nhu cầu của HS và

là người tuyên truyền về những nguyên tắc trong mối quan hệ HS - GV, GV -

HS Vì HS là trung tâm của hệ thống giáo dục, nên toàn bộ hoạt động của nhà trường xoay quanh hoạt động học tập, rèn luyện tu dưỡng của các em Hiệu trưởng phải xác định được nhu cầu hiện nay và sau này của HS, của từng nhóm HS và xác định các nhóm HS cần được ưu tiên Ngoài ra còn phải tính tới cả những yêu cầu và mong đợi của những người mà sự ủng hộ của họ là cần thiết để HS đạt được những thành tích mong đợi Hiệu trưởng phải là nhân vật chủ chốt trong việc thúc đẩy cải thiện liên tục các dịch vụ đối với HS

và các bên liên quan Để các hoạt động hàng ngày diễn ra một cách suôn sẻ, Hiệu trưởng cần sử dụng các kiến thức vận hành cơ bản của trường học cũng như các kiến thức về luật pháp và chính sách thích hợp để giám sát việc thực hiện công việc theo kế hoạch năm học

Hiệu trưởng phải chỉ đạo CBGV xác định việc sử dụng hiệu quả không gian và thời gian khi triển khai các hoạt động thường ngày của nhà trường, các hoạt động kiểm tra của Hiệu trưởng bao gồm việc thường xuyên và định

Trang 36

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

kỳ đi thăm các phòng học trong nhà trường để đảm bảo chắc chắn rằng các thiết bị được sử dụng có hiệu quả

- Năng lực tạo dựng và đảm bảo một môi trường học tập an ninh, an toàn duy trì an toàn và đảm bảo an ninh cho mọi người trong khuôn viên nhà trường cũng là một năng lực quan trọng thuộc trách nhiệm của Hiệu trưởng Người lãnh đạo nhà trường phải tin tưởng và cam kết sẽ duy trì một môi trường học tập không có bạo lực, duy trì một nhà trường tuân thủ luật pháp của trung ương và địa phương

- Năng lực thiết lập quan hệ hợp tác và huy động cộng đồng chăm lo cho giáo dục xây dựng và duy trì một nhà trường nơi HS là trung tâm đòi hỏi

sự hợp tác rộng rãi giữa những người làm nên nhà trường và giữa nhà trường, cha mẹ học sinh, các cơ quan trong cộng đồng và các nhóm quan tâm khác Hiệu trưởng phải là người đề xướng và thúc đẩy các hoạt động cộng tác trong cộng đồng, tạo lập các mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức để xây dựng nhà trường Cần xây dựng kế hoạch tuyên truyền về mục tiêu và sứ mạng của nhà trường trong cộng đồng nhằm thu hút các nguồn lực tài trợ cho nhà trường

Hiệu trưởng cần sử dụng ảnh hưởng của mình để phục vụ toàn thể HS một cách tận tụy và có kết quả, đồng thời sẽ sử dụng các cơ quan, tổ chức trong cộng đồng và hệ thống luật pháp để bảo vệ HS và cải thiện điều kiện, cơ hội học tập của các em

- Năng lực thiết lập và duy trì bầu không khí làm việc tích cực trong nhà trường: Hãy áp dụng những phương pháp khác nhau với từng đối tượng khác nhau và những phương pháp khác nhau với cùng một đối tượng Không khí dạy và học trong nhà trường có tác dụng quyết định đến việc học tập của

HS và chất lượng công tác của tất cả những người cùng làm việc trong môi trường nhà trường Kiến thức và kỹ năng của Hiệu trưởng về một khung cảnh,

Trang 37

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

không khí thân thiện nhà trường là hết sức cần thiết Một môi trường nhà trường tích cực còn phụ thuộc vào sự phục tùng kỷ luật, không có các vấn đề

kỷ luật lớn trong HS, cũng như không có những xung đột giữa những người làm việc trong nhà trường với những người khác Hiệu trưởng cần phải là người am hiểu về luật pháp và chính sách liên quan tới việc kỷ luật cán bộ và học sinh và các kỹ năng giải quyết xung đột

Nhóm năng lực số 3: Lãnh đạo và quản lí nguồn nhân lực

- Năng lực phát triển đội ngũ: Chìa khóa của việc phát triển con người

là phát hiện những việc mà họ có thể làm tốt Tuyển dụng, sử dụng cán bộ Thành công của nhà trường phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ Vì vậy, Hiệu trưởng cần phải giữ vai trò chủ động trong việc tuyển dụng, lựa chọn và duy trì đội ngũ cán bộ có chất lượng - những người sẽ chia sẻ tầm nhìn của nhà trường và phấn đấu vì mục tiêu của nhà trường Để có thể thực hiện tốt việc tuyển dụng và lựa chọn đội ngũ, Hiệu trưởng phải hiểu biết về văn hóa học đường; về luật pháp, chính sách của trung ương và địa phương; về kế hoạch tuyển dụng, thủ tục tuyển dụng ở địa phương; hiểu và xác định rõ các vai trò, trách nhiệm cụ thể mà các thành viên mới của nhà trường sẽ phải thực hiện và hoàn thành Hiệu trưởng cần phổ biến cho người dự tuyển những thông tin cơ bản về sứ mạng, mục tiêu mà nhà trường theo đuổi, đồng thời đánh giá kiến thức, kỹ năng, giá trị và cam kết của họ Hiệu trưởng có thể thu hút các bên quan tâm cùng tham gia vào quy trình tuyển dụng và lựa chọn

- Giám sát đánh giá cán bộ: Trách nhiệm của Hiệu trưởng trong việc tuyển chọn cán bộ không kết thúc ở quyết định tuyển dụng Việc duy trì đội ngũ có chất lượng - những người đóng góp vào việc nâng cao chất lượng học tập của HS được coi là việc quan trọng và khó khăn nhất trong việc thực hiện tầm nhìn của nhà trường Hiệu trưởng cần biết chính sách khuyến khích nào là

Trang 38

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

quan trọng đối với từng cán bộ và làm thế nào để động viên mỗi người tiếp tục phục vụ trong nhà trường Để có được nhận thức đúng đắn trong cán bộ về tác dụng của đánh giá cán bộ, Hiệu trưởng phải tuyên truyền hàng ngày về những mong đợi cao của mình đối với cán bộ, giáo viên của trường Việc đánh giá cán bộ cần được tiến hành một cách phù hợp và khách quan, dựa trên các kết quả cán bộ đạt được qua từng mốc thực hiện, các thông tin dữ liệu về kết quả thực hiện công việc của cán bộ phải được coi là những căn cứ cơ bản

để đánh giá cán bộ Người lãnh đạo nhà trường phải coi việc giám sát và đánh giá cán bộ là một bộ phận không thể thiếu được trong việc phát triển nhà trường và phải làm cho mọi người thấy rõ trách nhiệm của họ, dù việc giám sát, đánh giá cán bộ được phân cấp cho các bộ phận

- Thúc đẩy và chỉ đạo phát triển chuyên môn: Nhà trường theo định hướng kết quả phải chú trọng vào việc phát triển chất lượng nguồn nhân lực của mình: HS, cha mẹ học sinh và đội ngũ cán bộ Như đã nêu ở phần trước, Hiệu trưởng phải thu thập các thông tin, dữ liệu về đội ngũ cán bộ, HS và gia đình HS Hiệu trưởng cần ý thức về tầm quan trọng của các dữ liệu này trong việc xây dựng điều chỉnh các quy trình nghiệp vụ trong trường; xác định mục tiêu, lập kế hoạch giảng dạy và chương trình bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ Để xây dựng một chương trình phát triển chuyên môn lâu dài cho toàn thể cán bộ, Hiệu trưởng phải thể hiện và tuyên truyền sâu rộng về mối quan hệ giữa dữ liệu đánh giá và các hoạt động phát triển chuyên môn Hiệu trưởng cần cung cấp những định hướng kỹ càng về tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu, tổ chức và các quy trình vận hành của nhà trường và hệ thống trường học Hiệu trưởng phải suy nghĩ để tạo ra các cơ hội phát triển cho từng cá nhân với những nguồn lực sẵn có hoặc có được từ hệ thống Sự hiểu biết của Hiệu trưởng về các nhu cầu khác nhau của các GV, kiến thức về từng cá nhân

Trang 39

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

là hết sức quan trọng để có thể thúc đẩy kết quả hoạt động tối ưu của người

đó

- Năng lực khơi dậy sự sáng tạo, tận tụy của CBGV: Nếu biết được lý

do làm cho mọi người cư xử theo một cách nào đó, thì bạn đã nắm bắt được chìa khóa để thu phục sự cống hiến của họ Nguyên tắc lớn nhất cần áp dụng

là phát hiện và sử dụng những năng lực mạnh nhất của cán bộ sau đó, cần khích lệ kịp thời để cán bộ phát huy tối đa những năng lực tốt nhất và hoàn thành công việc với chất lượng tốt nhất vì mục tiêu và sứ mạng của nhà trường Nguyên tắc tiếp theo là khách quan trong đánh giá, sự khách quan của Hiệu trưởng sẽ là nguồn động lực thúc đẩy tinh thần làm việc của cán bộ Đừng tiếc những lời khen ngợi, hãy tuyên dương thành tích và sự cố gắng của cán bộ một cách công khai trong toàn trường, nó chính là biện pháp khuyến khích cán bộ cống hiến hết mình Cũng cần có những khuyến khích bằng vật chất, tăng lương sớm, đề nghị cấp trên đề bạt những người xuất sắc và có năng lực lãnh đạo; cử đi học tập, bồi dưỡng để phát triển chuyên môn Khuyến khích cán bộ dưới bất kỳ hình thức nào cũng là một thông điệp tích cực cho bầu không khí làm việc của đơn vị

- Năng lực khuyến khích GV và những người khác làm lãnh đạo, xây dựng một tổ chức hết lòng vì sự tự chuyển đổi và liên tục phát triển không phải và không thể là công việc của một người, trách nhiệm của người lãnh đạo tổ chức là phát hiện, thúc đẩy và đào tạo bồi dưỡng khả năng lãnh đạo ở người khác Hiệu trưởng phải hiểu được vai trò lãnh đạo của các GV trên lớp

và những người khác khi giữ các cương vị khác nhau trong nhà trường Hiệu trưởng phải xác định được tiềm năng lãnh đạo ở mỗi cán bộ để rồi tìm kiếm hoặc thiết kế các cơ hội tình huống trong đó mỗi người có thể xuất hiện như người lãnh đạo và làm người hướng dẫn khi người đó thể hiện các kỹ năng

Trang 40

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

lãnh đạo Hiệu trưởng cần có các kỹ năng lắng nghe, quan sát, giao tiếp có hiệu quả và xem xét đối chiếu năng lực của cán bộ với các cơ hội trở thành lãnh đạo

Nhóm năng lực số 4: Quản lí các nguồn lực

- Năng lực quản lí tài chính, CSVC và trang thiết bị: Hiệu trưởng có trách nhiệm tiếp nhận, phân bổ ngân sách và các nguồn lực để thực hiện các

kế hoạch đã xây dựng nhằm đạt được tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu đã xác định Vì trọng điểm của tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu và toàn bộ hoạt động của nhà trường là việc học tập của HS nên mối quan hệ giữa việc phân bổ các nguồn lực tài chính chủ yếu nhằm vào các hoạt động để nâng cao kết quả học tập của HS Trong nhà trường định hướng theo kết quả, Hiệu trưởng phải thu hút các bên quan tâm tham gia vào các quy trình quản lí và ra các quyết định tài chính Hiệu trưởng phải nắm vững các quy trình, qui định về quản lí ngân sách và các nguồn vốn ngoài ngân sách của trung ương và địa phương Hiệu trưởng phải thực hiện các thủ tục tiếp nhận và giải ngân theo đúng qui định, trình tự kế toán, kiểm toán và đảm bảo rằng các hồ sơ chứng từ kế toán cho các nguồn vốn của nhà trường được kiểm toán thường xuyên Năng lực quản

lí tài chính của người đứng đầu nhà trường còn thể hiện ở khả năng dự báo nhu cầu về thiết bị cần thiết cho dạy và học, về vốn cần thiết cho trang thiết bị trong tương lai, sau đó xây dựng và thực hiện kế hoạch thu hút, tìm kiếm nguồn lực từ hệ thống trường học và các bên quan tâm Để xây dựng được dự báo này, Hiệu trưởng phải hiểu được các quy trình dự kiến tuyển sinh và yêu cầu về trang thiết bị dựa trên số lượng tuyển sinh, không gian làm việc cần thiết cho các chương trình đặc biệt và đổi mới, nâng cấp theo định kỳ

- Năng lực quản lí và ứng dụng công nghệ: Trường học, giống như các

tổ chức khác, ngày càng phụ thuộc vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu

Ngày đăng: 31/10/2014, 21:04

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
2. Đặng Quốc Bảo (1995), Quản lí giáo dục một số khái niệm và luận đề, Tr-ờng CBQLGD&ĐT, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lí giáo dục một số khái niệm và luận đề
Tác giả: Đặng Quốc Bảo
Nhà XB: Tr-ờng CBQLGD&ĐT, Hà Nội
Năm: 1995
3. Đặng Quốc Bảo (1997), Một số khái niệm về quản lÝ giáo dục, Nxb, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số khái niệm về quản lÝ giáo dục
Tác giả: Đặng Quốc Bảo
Nhà XB: Nxb
Năm: 1997
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo ( 1999), Dự thảo chiến lược phát triển Giáo dục và Đào tạo đến năm 2010, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dự thảo chiến lược phát triển Giáo dục và Đào tạo đến năm 2010
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: Hà Nội
Năm: 1999
7. Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc ( 1996), Đại cương về quản lý, Bài giảng cho lớp đào tạo thạc sỹ QLGD, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đại cương về quản lý
8. Nguyễn Bá Dương (1999), Tâm lý quản lÝ dành cho người lãnh đạo. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tâm lý quản lÝ dành cho người lãnh đạo
Tác giả: Nguyễn Bá Dương
Nhà XB: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia
Năm: 1999
9. Đảng cộng sản Việt Nam ( 1986), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI . Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI
Tác giả: Đảng cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị Quốc gia
Năm: 1986
10. Đảng cộng sản Việt Nam (1990). Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII . Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII
Tác giả: Đảng cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị Quốc gia
Năm: 1990
11. Đảng cộng sản Việt Nam (1995), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII . Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII
Tác giả: Đảng cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị Quốc gia
Năm: 1995
12. Điều lệ trường trung học cơ sở (2011). Nxb Giỏo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Điều lệ trường trung học cơ sở (2011)
Tác giả: Điều lệ trường trung học cơ sở
Nhà XB: Nxb Giỏo dục
Năm: 2011
13. Đỗ Ngọc Đạt (1997), Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học, Nxb Đại học Quốc Gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học
Tác giả: Đỗ Ngọc Đạt
Nhà XB: Nxb Đại học Quốc Gia
Năm: 1997
14. Trần Bá Hoành (1994), Tổng quan về đội ngũ giáo viên, Viện khoa học giáo dục Việt Nam Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tổng quan về đội ngũ giáo viên
Tác giả: Trần Bá Hoành
Năm: 1994
15. Đặng Vũ Hoạt - Hà Thế Ngữ (1998) Giáo dục học (tập 2,Nhà xuất bản Giỏo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học (tập 2
Nhà XB: Nhà xuất bản Giỏo dục
16. Hà Sĩ Hồ (1985), Những bài giảng về quản lÝ trường học (tập 2 và 3) . Nhà xuất bản giáo dục,Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những bài giảng về quản lÝ trường học (tập 2 và 3)
Tác giả: Hà Sĩ Hồ
Nhà XB: Nhà xuất bản giáo dục
Năm: 1985
17. Trần Kiểm (2004), Khoa học quản lÝ giáo dục. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Khoa học quản lÝ giáo dục
Tác giả: Trần Kiểm
Nhà XB: Nhà xuất bản Giáo dục
Năm: 2004
18. Trần Kiểm (1997). Quản lÝ giáo dục và trường học. Viện khoa học giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lÝ giáo dục và trường học
Tác giả: Trần Kiểm
Năm: 1997
19. Trần Kiểm (2006), Tiếp cận hiện đại trong quản lÝ giáo dục. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tiếp cận hiện đại trong quản lÝ giáo dục
Tác giả: Trần Kiểm
Nhà XB: Nhà xuất bản Giáo dục
Năm: 2006
20. Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt (1988), Giáo dục học (tập 1), Nxb Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học (tập 1)
Tác giả: Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt
Nhà XB: Nxb Giáo dục
Năm: 1988
22. Trần Quốc Thành (1996), Đề cương bài giảng - Tâm lý học xã hội - Quản lí, Khoa Tâm lý giáo dục trường ĐHSP, ĐHQG, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đề cương bài giảng - Tâm lý học xã hội - Quản lí
Tác giả: Trần Quốc Thành
Năm: 1996
23. Trần Quốc Thành ( 2004), Khoa học quản lí đại cương, Đề cương bài giảng dành cho học viên cao học, chuyên ngành quản lý, khoa tâm lý giáo dục, trường ĐHSP, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Khoa học quản lí đại cương
24. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận giáo dục, Trương CBQLGD&ĐT, Hà Nội.TÀI LIỆU NƯỚC NGOÀI Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những khái niệm cơ bản về lý luận giáo dục
Tác giả: Nguyễn Ngọc Quang
Năm: 1989

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Bảng 2.1. Kết quả chất lượng giáo dục Trường THCS Chu Văn An  2005 - 2011 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.1. Kết quả chất lượng giáo dục Trường THCS Chu Văn An 2005 - 2011 (Trang 47)
Bảng 2.2. Số liệu đội ngũ giáo viên Trường THCS Chu Văn An năm 2011 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.2. Số liệu đội ngũ giáo viên Trường THCS Chu Văn An năm 2011 (Trang 50)
Bảng 2.3. Chương trình bồi dưỡng môn Toán 6 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.3. Chương trình bồi dưỡng môn Toán 6 (Trang 62)
Hình học và - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Hình h ọc và (Trang 63)
Hình học - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Hình h ọc (Trang 64)
Bảng 2.5. Chương trình bồi dưỡng môn Toán 8 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.5. Chương trình bồi dưỡng môn Toán 8 (Trang 65)
Hình học - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Hình h ọc (Trang 66)
Bảng 2.8. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 7 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.8. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 7 (Trang 70)
Bảng 2.9. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 8 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.9. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 8 (Trang 72)
Bảng 2.10. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 9 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.10. Chương trình bồi dưỡng môn Ngữ văn 9 (Trang 75)
Bảng 2.11. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 6 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.11. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 6 (Trang 78)
Bảng 2.12. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 7 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.12. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 7 (Trang 79)
Bảng 2.13. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 8 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.13. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 8 (Trang 81)
Bảng 2.14. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 9 - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 2.14. Chương trình bồi dưỡng môn Tiếng Anh 9 (Trang 82)
Bảng 3.2. Tổng hợp mức độ khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động  dạy  học  theo  hướng  phân  hóa  ở  trường  THCS  chu  Văn  An  thành  phố  Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên - quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường thcs chu văn an thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên
Bảng 3.2. Tổng hợp mức độ khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở trường THCS chu Văn An thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (Trang 115)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w