nghiên cứu khai thác kỹ thuật xe buýt daewoo bs090

Các chi tiết của ly hợp được chia làm hai nhóm: Nhóm các chi tiết chủ động gồm: bánh đà, thân ly hợp, đĩa ép, đòn bẩy và các lò xo nén biên.. Lúc đó các chi tiết chủ động và bị động của

Chương III

GẦM XE

3.1.CẤU TẠO CHUNG.

Gầm ôtô chia làm ba hệ thống cơ bản sau:

+Hệ thống truyền lực: bao gồm hàng loạt các tổng thành như li hợp,

hộp số, các dăng, truyền lực chính, vi sai và bán trục Nó làm nhiệm vụ truyền mô men quay từ động cơ đến bánh xe chủ động của ôtô

+Hệ thống chuyển động: bao gồm các tổng thành khung xe, dầm cầu

trước và sau, hệ thống treo và bánh xe, thực hiện nhiệm vụ biến chuyển động quay của hệ thống truyền lực thành chuyển động tịnh tiến của ôtô

+Hệ thống điều khiển: bao gồm hệ thống lái và hệ thống phanh, dùng

để thay đổi hướng và đảm bảo an toàn cho ôtô khi chuyển động

3.2 HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC

1 LY HỢP.

Cấu tạo chung:Ly hợp lắp trên xe là loại ly hợp ma sát khô 1 đĩa ma

sát, ly hợp được điều khiển bằng thuỷ lực trợ lực bằng khí nén

Các chi tiết của ly hợp được chia làm hai nhóm:

Nhóm các chi tiết chủ động gồm: bánh đà, thân ly hợp, đĩa ép, đòn

bẩy và các lò xo nén biên Khi ly hợp mở hoàn toàn thì các chi tiết chủ động

sẽ quay cùng bánh đà

Nhóm các chi tiết bị động gồm: đĩa bị động(đĩa ma sát), trục ly hợp

Khi ly hợp mở hoàn toàn các chi tiết thuộc nhóm bị động sẽ đứng yên

Hình 3.1 Mặt cắt dọc ly hợp.

1-Vỏ ly hợp; 2-Đĩa ma sát; 3-Vít bắt vào bánh đà M10x1,5; 4-Vòng đệm; 5-Trục bẩy điều khiển ly hợp; 6-Núm mỡ; 7-Then; 8-Lò xo hồi vị; 9-Ống trượt; 10-Đòn dẫn động; 11-Bu lông bắt ống trượt; 12-Bạc trượt; 13-Bu lông M10; 14-Bu lông bắt gối đỡ; 15-Gối đỡ đòn mở; 16-Cái kẹp ; 17-Bánh đà

Nguyên lý làm việc: Khi ly hợp ở trạng thái đóng: bàn đạp côn ở vi trí

tự do các lò xo nén biên ép chặt đĩa nén và đĩa ma sát vào bánh đà tạo thành mối liên hệ cứng Lúc đó các chi tiết chủ động và bị động của ly hợp cùng quay với bánh đà khi ôtô chuyển động

Khi mở ly hợp: người lái tác dụng vào bàn đạp côn, qua hệ thống đòn

ra ngoài, bề mặt tiếp xúc giữa các đĩa ly hợp được tách ra Lúc đó các chi tiết chủ động vẫn quay cùng bánh đà, còn các chi tiết bị động dừng lại, mối liên

hệ cứng giữa trục khuỷu và trục sơ cấp hộp số bị mất đi, ly hợp mở hoàn

toàn

*Thông số kỹ thuật của ly hợp Bảng

Kiểu ly hợp Một đĩa ma sát khô, lò xo giảm chấn,

điều khiển thuỷ lực, trợ lực chân không Kích thước của

đĩa ma sát (mm)

Trợ côn bắt đầu làm việc(kg/cm2) 5,5

Một số bộ phận chính của ly hợp:

*Tấm ma sát

Hình 3.2 Đĩa ma sát

+Tấm ma sát được chế tạo bằng thép mỏng có độ đàn hồi cao và được

xẻ rãnh để tăng độ đàn hồi Hai bên bề mặt đĩa bị động có gắn các vòng ma

sát bằng phương pháp tán đinh Các đinh tán có vật liệu mềm Ngoài ra đĩa

bị động còn có bộ giảm chấn nó được tạo thành bằng liên kết lò xo giữa hai phần của đĩa

+Đối với tấm ma sát cần phải kiểm tra bề mặt ma sát có bị nứt vỡ, cong vênh và các đinh tán có lỏng, các lò xo giảm chấn có bị giảm độ đàn hồi không

Hình 3.3.Kiểm tra độ cong vênh của đĩa ma sát

Độ cong vênh của bề

mặt đĩa(mm)

Kích thước tiêu chuẩn Kích thước sửa chữa

+Đo khoảng cách của đầu đinh tán với bề mặt ma sát, nếu lớn hơn giá trị giới hạn thì ta phải thay tấm ma sát

Hình 3.4.Kiểm tra khoảng cách giữa đầu đinh tán với bề mặt ma sát Khoảng cách từ đầu

đinh tán tới mặt ma

sát(mm)

Kích thước tiêu chuẩn Kích thước sửa chữa

*Tấm bị động và vỏ ly hợp

Hình 3.5.Vỏ ly hợp

+Đĩa chủ động cùng với bánh đà truyền mômen quay từ động cơ tới các bề mặt ma sát; Do vậy nó phải cùng quay với bánh đà và phải dịch

chuyển được dọc trục khi đóng mở ly hợp Đĩa chủ động có khối lưượng lớn

để thu nhiệt từ các bề mặt ma sát Nó có hình dáng phức tạp

+Kiểm tra mặt phẳng lắp ghép với bánh đà của vỏ ly hợp xem có bị cong vênh, kiểm tra các bu lông liên kết, nếu nứt vỡ, đứt đầu bu lông phải thay

+Kiểm tra độ cong vênh, xước cào và mài mòn của đĩa ép Nếu như

độ cong vênh và vết xước sâu quá 1.5 mm thì phải đi mài lại bề mặt

Độ dày của đĩa ép mm Kích thước danh nghĩa Kích thước sửa chữa

*Đòn bẩy

Kiểm tra đầu đòn bẩy, nếu mòn quá 1mm thì phải thay

Hình 3.6 Đòn bẩy ly hợp

*Lò xo ly hợp.

Hình 3.7 Lò xo ly hợp.

Sử dụng thiết bị đo lò xo để đo tải trọng cần thiết để nén lò xo xuống 57,6mm.Loại bỏ lò xo nếu giá trị tải trọng đo được dưới giá trị giới hạn

Đo chiều dài tự do của lò xo, loại bỏ khi giá trị nhỏ hơn giá trị cho phép

Tải trọng Tiêu chuẩn về độ dài tự

do và tải trọng tác dụng

Giới hạn sử dụng

Kiểm tra sự bóp méo của lò xo và vị trí của lò xo trên bề mặt tấm ma sát và độ nghiêng theo phương thẳng đứng Loại bỏ khi giá trị đo được lớn hơn giá trị giới hạn

Giá trị tiêu chuẩn Giá trị sửa chữa

*Kiểm tra ống lót trên trục bàn đạp ly hợp.

Khe hở của ống lót trục Giá trị khi lắp ráp Giá trị sửa chữa

Dẫn động ly hợp

Sơ đồ dẫn động:

Dẫn động ly hợp bao gồm: bàn đạp ly hợp, bộ trợ lực khí nén,

Hình3.8 Sơ đồ dẫn động ly hợp của xe Daewoo BS 090

1.Bàn đạp; 2.Xi lanh chính; 3.Piston; 4.Thùng dầu; 5.Xilanh lực; 6.Piston; 7.Cụm ly hợp; 8.Càng mở; 9.Dẫn động; 10.Xi lanh thuỷ lực; 11.Piston; 12.Màng cao xu; 13.Van khí nén; 14.Lò xo van; 15.Bình khí nén; 16.Xi lanh khí; 17.Piston

Nguyên lý làm việc: ta phân ra làm hai trường hợp.

13

10 2

3 1

4

1 7 5

+Khi mở ly hợp: Người lái đạp bàn đạp ly hợp 1 làm cho piston dịch chuyển tạo nên áp suất dầu lớn trong xilanh 2 Áp suất này chia làm hai nhánh: một nhánh đi vào xi lanh 5 đẩy piston 6 dịch chuyển làm càng mở dịch chuyển theo về phía bên phải, tỳ vào đòn mở thực hiện mở ly hợp Đồng thời nhánh thứ hai áp suất dầu cũng được truyền tới xilanh 10, đẩy piston 11 dịch chuyển sang trái, lần lượt đóng van khí trời và van khí nén 13 Khí nén từ bình chứa đi qua van vào xi lanh công tác 16, đẩy piston 17 dịch chuyển làm dịch chuyển đòn dẫn động 9 làm nhiệm vụ trợ lực cho việc mở

ly hợp

+Khi ly hợp đóng: Người lái từ ừ nhả bàn đạp 1 áp suất dầu giảm dần,

lò xo hồi vị sẽ đẩy các piston 3, 6 và 11 trở về vị trí ban đầu Lúc này, van khí nén 13 đóng lại và van khí trời mở ra Bộ cường hoá thôi làm việc lúc này càng mở không tỳ vào đầu đòn mở và ly hợp được đóng lại

Các bộ phận chính:

*Bộ trợ lực khí của ly hợp:

Bộ trợ lực khí của ly hợp là bộ trợ lực khí đã được nén và nó được bao gồm những bộ phận cơ bản sau: Mạch cung cấp khí đã nén và mạch cung cấp dầu điều khiển Sự hoạt động và cấu trúc của nó giống như bộ trợ lực của hệ thống phanh

Hình3.9 Cấu tạo bộ trợ lực khí của ly hợp.

1-Bu lông nối ; 2-Miếng đệm; 3-Lò xo; 4-Van; 5-Thân van; 6-Lò xo; 7-Màng cao su; 8- ; 9-Vòng đệm;

Thông số kỹ thuật của bộ trợ lực khí:

35

Xi lanh dầu Đường kính xi lanh (mm)

Khoảng dịch chuyển của piston (mm) Dung tích xi lanh (cc)

22.2 35 13.5

Nguyên lý làm việc của bộ trợ lực ly hợp.

Hình 3.10.Mặt cắt dọc của bộ trợ lực khí nén ly hợp

-Khi cần điều khiển ly hợp người lái xe tác động lên bàn đạp ly hợp, lúc đó có 1 đường dầu lên bộ trợ lực, dầu điều khiển có 2 tác dụng:

+Một tác dụng lên piston dầu làm đẩy thanh đẩy để tác dụng lên ly hợp

+Một mặt khác dầu tác dụng lên piston van làm mở van khí Khí này

sẽ chạy qua ống điều khiển tác dụng lên piston tấm, piston tấm sẽ đẩy thanh đẩy để tác dụng lên ly hợp

Kiểm tra và điều chỉnh

+Kiểm tra bề mặt của piston dầu xem có bị mài mòn nếu mòn quá phải thay

+Kiểm tra chiều dài tự do của lò xo hồi vị nếu vượt qua giới hạn cho phép thì phải thay thế.Chiều dài tự do tiêu chuẩn là 100mm

2-HỘP SỐ.

Hình 3.11 Mặt cắt dọc hộp số.

1-Trục sơ cấp hộp số.2-Vòng bi.3-Vòng hãm.4-Trục trung gian.5-Đệm dẫn hướng 6-Vòng hãm; 7-Bộ đồng tốc; 8.Trục thứ cấp; 9.Bộ phận đo tốc độ; 10.Trục

gài số lùi; 11.Bánh răng gài số lùi

Loại hộp số K805

Nguyên lý làm việc của hộp số:Hộp số gồm ba trục: trục sơ cấp I, thứ

cấp II, trung gian III và các cặp bánh răng ăn khớp Để đảm bảo độ êm dịu khi chuyển số trong hộp số có bố trí 3 bộ đồng tốc để gài các số 1-2 và 3-4, 5-6 Việc truyền chuyển động ở mỗi số truyền đều qua hai cặp bánh răng ăn khớp: cặp bánh răng luôn luôn ăn khớp và cặp bánh răng cần gài

Gài số 1: đẩy cần gài số để gạt bộ đồng tốc 1 trên trục thứ cấp về phía

phải để ăn khớp với bánh răng trên trục trung gian Lực được truyền từ trục

sơ cấp qua trục trung gian sang trục thứ cấp qua hai cặp bánh răng ăn khớp 1-6 và 11-5 Tỉ số truyền ở số này là: 6.666

Gài số 2: đẩy cần số để gạt bộ đồng tốc 1 di chuyển về phía trái để các

bánh răng trong bộ đồng tốc ăn khớp với vành trong của bánh răng và nối cứng bánh răng này với trục thứ cấp Tỉ số truyền có giá trị là:3.826

Gài số 3: đẩy cần gài số gạt bộ đồng tốc 2 di chuyển về phía phải để

các bánh răng bộ đồng tốc ăn khớp với vành răng của bánh răng số 3 và nối cứng bánh răng này với trục thứ cấp Tỉ số truyền số 3 là: 2.213

đồng tốc ăn khớp với vành răng trong của bánh răng số 4 và nối cứng bánh răng này với trục thứ cấp Tỉ số truyền tay số 4 là1.417

Gài số 5: đẩy cần gạt số gạt bộ đồng tốc 3 về phía phải để các răng bộ

đồng tốc ăn khớp với vành răng trong của bánh răng số 5 Khi đó trục sơ cấp

I và trục thứ cấp II được nối cứng với nhau và tỉ số truyền là 1

Gài số 6: đẩy bộ đồng tốc 3 về phía trái khi đó bộ đồng tốc sẽ nối cứng hai trục sơ cấp và thứ cấp

Gài số lùi: đẩy cần gạt số gạt bánh răng số 5 trên trục thứ cấp ăn khớp

với bánh răng số lùi 12, làm trục thứ cấp quay ngược chiều với các số tiến