Chủ đề: vai trò của nhà nước đối với hệ thống tài chính

Vai trò của nhà nướcTạo môi trường pháp lý ổn định, thuận lợi Tạo môi trường kinh tế cho sự hình thành và hoạt động của hệ thống tài chính Giám sát hệ thống tài chính... Các định chế tà

Bài thảo luận môn tài chính học

Chủđề : vai trò của nhà nước đối

với hệ thống tài chính

Nội dung bài thảo luận

I Những công cụ của nhà nước trong điều tiết hệ thống tài chính

II Đặc điểm của hệ thống tài chính tự điều tiết

III Những điểm thuận lợi và khó khăn xảy ra khi nhà nước coi

trọng sự điều tiết của hệ thống tài chính

IV Sự điều tiết của nhà nước có tác động thế nào đối với thị

nền kinh tế

Vai trò của nhà nước

Tạo môi trường pháp

lý ổn định, thuận lợi

Tạo môi trường kinh tế cho sự hình thành và hoạt động của hệ thống tài chính

Giám sát hệ thống tài chính

1 C u n

g ứ n

g t i ề

n t

ệ ( M B , M 1 , p h á

t h à n

h g i ấ

y t

ờ c

ó g i á )

1 C u n

g ứ n

g t i ề

n t

ệ ( M B , M 1 , p h á

t h à n

h g i ấ

y t

ờ c

ó g i á )

2 C h í n

h s á c

h t i ề

n t

ệ ( l ã

i s u ấ

t, t

ỉ g i á , t

ỉ l

ệ d ự

t r ữ

b ắ

t b u ộ c )

2 C h í n

h s á c

h t i ề

n t

ệ ( l ã

i s u ấ

t, t

ỉ g i á , t

ỉ l

ệ d ự

t r ữ

b ắ

t b u ộ c )

3 P h á

p l u ậ

t, b i ệ

n p h á

p h à n

h c h í n

h ( đ i ề

u c h ỉ n

h b ằ n

g c á

c l u ậ

t, đ ạ

o l u ậ t )

3 P h á

p l u ậ

t, b i ệ

n p h á

p h à n

h c h í n

h ( đ i ề

u c h ỉ n

h b ằ n

g c á

c l u ậ

t, đ ạ

o l u ậ t )

4 N g â

n s á c h ( t h ô n

g q u

a C C

t h u ế , ổ

n đ ị n h , k i ế m

c h

ế l ạ m

p h á

t k t )

4 N g â

n s á c h ( t h ô n

g q u

a C C

t h u ế , ổ

n đ ị n h , k i ế m

c h

ế l ạ m

p h á

t k t )

5 C h

i t i ê

u t à

i c h í n

h c ô n g ( T h u , c h

i n g â

n s á c h )

5 C h

i t i ê

u t à

i c h í n

h c ô n g ( T h u , c h

i n g â

n s á c h )

I Những công cụ của nhà nước trong điều tiết hệ

Hoạt động thu chi ngân sách

• Các hoạt động thu

- Thuế, phí, lệ phí do các tổ chức và cá nhân

nộp theo quy định của pháp luật;

- Các khoản thu từ hoạt động kinh tế của

Góp phần tạo môi trường thuận lợi phát triển

II Đặc điểm của hệ thống tài

chính tự điều tiết

1 Không có các hạn chế, định hướng hay

ràng buộc về số lượng trong quá trình cấp

và phân phối tín dụng:

Các chủ thể thực sự hoạt động theo nguyên tắc thị trường dựa trên quan hệ cung- cầu về tín dụng Các ngân hàng có thể cho vay theo khả năng, không chịu các ràng buộc về pháp lý như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, hạn mức tín dụng…

1 Không có các hạn chế, định hướng hay

ràng buộc về số lượng trong quá trình cấp

và phân phối tín dụng:

Các chủ thể thực sự hoạt động theo nguyên tắc thị trường dựa trên quan hệ cung- cầu về tín dụng Các ngân hàng có thể cho vay theo khả năng, không chịu các ràng buộc về pháp lý như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, hạn mức tín dụng…

2 Không có các kênh cấp vốn ưu đãi

• Các tổ chức tín dụng hoạt động theo khả năng và hoàn toàn chịu trách nhiệm đối với hoạt động của mình NHTW

không có trách nhiệm thực hiện cứu trợ khó khăn đối với các ngân hàng thương mại

• Cơ chế bao cấp với các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng thương mại quốc doanh hoàn toàn xoá bỏ, buộc các ngân hàng này phải thực sự hoạt động theo

nguyên tắc thị trường.

• Xóa bỏ dần cơ chế tín dụng chỉ định, giao nghiệp vụ tín

dụng ưu đãi theo chính sách của nhà nước cho các ngân

hàng chính sách.

3 Các định chế tài chính có quyền tự do

xác định các lãi suất tiền gửi

• Thông qua nhu cầu về vốn và sức cạnh tranh trên thị trường vốn, các định chế tài chính có thể tự do đưa ra mức lãi suất cạnh tranh để huy động đủ số vốn cần thiết mà không phải chịu

sự ràng buộc của các quy định về trần lãi suất.

4 Biên độ tỷ giá nới lỏng và không có các công

cụ kiểm soát tỷ giá mang tính hành chính:

4 Biên độ tỷ giá nới lỏng và không có các công

cụ kiểm soát tỷ giá mang tính hành chính:

• Các NHTM kinh doanh tiền tệ theo cơ chế cạnh

sở qui luật cung - cầu trên thị trường ngoại hối.

• Các NHTM kinh doanh tiền tệ theo cơ chế cạnh

sở qui luật cung - cầu trên thị trường ngoại hối.

5 Cho vay và tự do sử dụng công cụ

lãi suất:

• Lãi suất liên ngân hàng:

- Được tính toán kĩ lưỡng

xác định mức cho vay

và lãi vay trên thị

trường liên ngân hàng

- NHNN không đưa ra

quy định nào về lãi suất

- Hoạt động dựa trên cam

chính sách tiền tệ.

6 Mở rộng cạnh tranh trong các hoạt

động trung gian tài chính

• Hoạt động dựa trên sự cạnh tranh cao

• NHTM trên cơ sở cơ cấu lại tài chính

- Xử lý nợ quá hạn, đẩy mạnh tái đầu tư và cơ cấu lại sở hữu nhằm tăng vốn điều lệ;

- Hiện đại hóa hoạt động ngân hàng, xây dựng và áp

dụng cơ chế kiểm tra kiểm soát nội bộ theo thông lệ quốc tế ;

- Tạo sức cạnh tranh, mở rộng thị phần trong nước và tranh thủ thời cơ mở thị trường kinh doanh ra nước

ngoài.

7 Chấm dứt những phân biệt đối xử về pháp lý

giữa các loại hình sở hữu và hoạt động khác nhau

8 Tự do hóa các luồng vốn quốc tế

- Mở chi nhánh nước ngoài, liên doanh, liên kết với các tổ chức nước ngoài

- Tự do huy động và cho vay ngoại tệ theo tỷ giá thả nổi trên thị trường

9 Các dòng vốn được tự do lưu chuyển từ nơi có hiệu suất sinh lợi thấp sang nơi có hiệu suất sinh lợi cao mà không bị ngăn cản bởi các qui định phi

kinh tế.

7 Chấm dứt những phân biệt đối xử về pháp lý

giữa các loại hình sở hữu và hoạt động khác nhau

8 Tự do hóa các luồng vốn quốc tế

- Mở chi nhánh nước ngoài, liên doanh, liên kết với các tổ chức nước ngoài

- Tự do huy động và cho vay ngoại tệ theo tỷ giá thả nổi trên thị trường

9 Các dòng vốn được tự do lưu chuyển từ nơi có hiệu suất sinh lợi thấp sang nơi có hiệu suất sinh lợi cao mà không bị ngăn cản bởi các qui định phi

kinh tế.

III Những điểm thuận lợi và khó khăn xảy ra khi nhà nước coi trọng sự điều tiết của hệ thống tài chính

Thuận lợi

• không giới hạn cơ hội của các doanh

nghiệp, tạo ra môi trường cạnh tranh

năng động, có hiệu quả và đào thải

các doanh nghiệp kém hiệu quả

• tận dụng tối đa khả năng khai thác

các nguồn lực tài chính để tối đa hóa

• không giới hạn cơ hội của các doanh

nghiệp, tạo ra môi trường cạnh tranh

năng động, có hiệu quả và đào thải

các doanh nghiệp kém hiệu quả

• tận dụng tối đa khả năng khai thác

các nguồn lực tài chính để tối đa hóa

Tạo nên các khuyết tật của thị trường tự do

- Thị trường phát triển vì mục tiêu lợi nhuận, không có tổ chức kiểm soát kìm hãm phát triển

• Khó xác định được lối đi chung khi doanh nghiệp gặp khó khăn

• Không có các tổ chức giám sát và điều hành=> các thông tin trên thị trường là không có cơ sở tin cậy

• Không có các định chế tài chính=> doanh nghiệp khó tiếp cận với các nguồn vốn phù hợp, không có động lực thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế

Tạo nên các khuyết tật của thị trường tự do

- Thị trường phát triển vì mục tiêu lợi nhuận, không có tổ chức kiểm soát kìm hãm phát triển

• Khó xác định được lối đi chung khi doanh nghiệp gặp khó khăn

• Không có các tổ chức giám sát và điều hành=> các thông tin trên thị trường là không có cơ sở tin cậy

• Không có các định chế tài chính=> doanh nghiệp khó tiếp cận với các nguồn vốn phù hợp, không có động lực thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế

IV Sự điều tiết của nhà nước có tác động

thế nào đối với thị trường?

1 Tác động tích cực

a Về kinh tế :

Thúc đấy kinh tế tăng trưởng ổn định và bền vững bằng các công cụ điều tiết của nhà nước

Ổn định kinh tế vĩ mô như đảm bảo tốc độ tăng trưởng

kinh tế hợp lý và bền vững ,duy trì sử dụng lao động ở

tỷ lệ cao,kiềm chế lạm phát.

b Về xã hội :

Sự điều tiết của nhà nước đóng giúp thực hiện công bằng

xã hội và giải quyết các vấn đề xã hội

2 Tác động tiêu cực

- Các chính sách luôn chậm trễ, không phải

lúc nào cũng đúng đắn

- Tạo nên sự không linh hoạt thiếu chủ động

Ỷ lại làm giảm sự canh tranh, sáng tạo phát triển của doanh nghiệp

V So sánh hai quan điểm đề cao vai trò của nhà

nước, đề cao vai trò của thị trường tự do

Đề cao vai trò của nhà nước Coi trọng sự tự điều tiết của thị trường

Lãi suất ấn định Lãi suất chịu tác động của thị trường

Ban hành trần lãi suất Không quy định về trần lãi suất

Tỉ lệ dự trữ bắt buộc cao đối với hệ

thống ngân hàng Không quy định về tỉ lệ dự trữ bắt buộc

Chỉ đạo tín dụng ngân hàng: chính phủ

kiểm soát dòng tiền theo định hướng

phát triển cụ thể

Lượng vốn được phân bổ trên cơ sở tín hiệu

về giá vào những ngành có lợi thế cạnh tranh

và tỉ suất sinh lời cao

Hạn chế của quan điểm đề cao vai trò của

tỉ lệ dự trữ bắt buộc cao lạm phát

lãi suất tiền gửi ở vào mức âm

lãi suất tiền gửi ở vào mức âm

Giảm sự phát triển theo chiều sâu

Giảm sự phát triển theo chiều sâu

Lãi suất thấp huy động vốn bị hạn huy động vốn bị hạn chế chế đầu tư thấp

p tự vận động vốn

Doan

h nghiệ

p tự vận động vốn

Tính thanh khoả

n tài sản doan

h nghiệ

p thấp

Tính thanh khoả

n tài sản doan

h nghiệ

p thấp

VI Sự cần thiết có sự điều tiết của nhà nước đối với hệ thống tài chính

Theo Adam Smith ông cho rằng

“Hãy để cho thị trường vận hành dưới sự dẫn dắt của “bàn tay vô hình”, cơ chế thị trường

tự do sẽ đưa tới kết quả cuối cùng là “sự hài hoà xã hội”

Nhà nước có vai trò quan trọng điều tiết

thị trường tài chính

• Nhận thức và giải quyết đúng đắn mối quan

hệ giữa nhà nước và hệ thống tài chính

Nhà nước bỏ mặc hệ thống tài

chính

Nhà nước bỏ mặc hệ thống tài

chính

Mất cân đối tầm

vĩ mô, bất ổn định

Mất cân đối tầm

vĩ mô, bất ổn định

Khủng hoảng ,đổ vỡ

Khủng hoảng ,đổ vỡ

Trong điều kiện toàn cầu hóa, vai trò của nhà nước càng

quan trọng

Mức độ can thiệp hiệu quả của nhà nước?

Mức độ can thiệp quá nhẹ

- can thiệp của nhà nước quá hời

hợt, không đủ liều lượng sẽ dẫn tới

việc thị trường tự do làm chủ tình

hình, sản xuất, phân phối lưu

thông vô hạn độ, mất cân đối, phân

cực và có tính đối đầu kinh tế, bất

ổn xã hội và cuối cùng là đổ vỡ.

- Thực tế thất bại 2 cuộc khủng

hoảng kinh tế: 1929- 1933; và năm

2008

Mức độ can thiệp quá cao

• Sự can thiệp mạnh mẽ thái quá sẽ dẫn tới có những chính sách kinh tế chủ quan duy ý trí, gây cản trở sản xuất kinh doanh, dễ dẫn tới thâm hụt ngân sách lớn, dẫn tới lạm phát và khủng hoảng

• Thất bại quản lí nhà nước kế hoạch hóa tâp trung

Tùy vào các điều kiện kinh tế cụ thể nhà nước có

mức độ can thiệp hợp lí và hài hòa

VII Thực trạng sự điều tiết của nhà nước đối

với hệ thống tài chính ở Việt Nam.

1 Khẳng định, nền kinh tế của chúng ta xây

dựng có sự quản lí của nhà nước.

Nền kinh tế Việt Nam đặc thù nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

sự phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện

nay bị chi phối và nhằm phục vụ cho định

hướng xã hội chủ nghĩa.

2 Nhà nước có cơ chế, chính sách để bảo đảm sự ưu

Thực tiễn nền kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa sau hơn 20 năm đổi mới

• Có nhiều vai trò tích cực đến hệ thống tài

chính:

- Hoàn thiện hệ thống chính sách về chế độ sở hữu và cơ cấu thành phần kinh tế.

- Tạo điều kiện động lực thúc đẩy phát triển

kinh tế trong và ngoài nước

Mức tăng trưởng GDP/ năm

Giai đoạn Mức tăng trưởng GDP

Vai trò của nhà nước ta có nhiều hạn

chế

• Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn chưa được xây dựng đồng bộ, vận hành suôn sẻ; quản lý nhà nước về kinh tế còn nhiều bất cập;

• chưa có giải pháp mang tầm đột phá để nhà nước thực sự hoàn thành tốt chức năng chủ đạo trong HTTC;

VII Kết luận

Nhà nước điều tiết hệ thống tài chính thế nào cho hiệu quả nhất?

Xây dựng hành lang pháp lí thế nào cho hiệu quả nhất?

Đưa ra một chính sách như nào gọi là kịp thời?

Chi tiêu của

chính phủ thế

nào cho hợp lí

nhất?

Nhà nước

Thị trư ờng

Hệth ống tài chính đạt hiệu quả cao nhất.

Hệth ống tài chính đạt hiệu quả cao nhất.

The end