giáo án bồi dưỡng tham khảo thao giảng thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 bài mối quan hệ giữa gen và tính trạng (6)

- Vì prôtêin là thành phần cấu trúc của tế bào, xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất ezim và hooc môn, bảo vệ cơ thể, vận chuyển, cung cấp năng lượng…liên quan đến tất cả các

Giáo viên dạy: VÕ THỊ MỸ DUNG

PHÒNG GD & ĐT HƯỚNG HOÁ

TRƯỜNG THCS KHE SANH

1 Vì sao nói prôtêin có vai trò quan trọng đối với

tế bào và cơ thể?

- Vì prôtêin là thành phần cấu trúc của tế bào, xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất (ezim và hooc môn), bảo vệ cơ thể, vận chuyển, cung cấp năng lượng…liên quan đến tất cả các hoạt động

sống của tế bào, biểu hiện thành các tính trạng

của cơ thể

KiÓm tra bµi cò

1.Prôtêin có cấu trúc như thế nào?

A Prôtêin là đại phân tử có

khối lượng lớn

B Prôtêin được cấu tạo chủ yếu từ bốn nguyên tố C, H, O, N

C Prôtêin được cấu tạo theo

nguyên tắc đa phân, gồm hàng

trăm đơn phân

Tiết 19:

MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ

TÍNH TRẠNG

Giữa gen và prôtêin có

mối quan hệ với nhau

qua dạng trung gian

nào? Vai trò của dạng

trung gian đó?

ADN(gen)

(prôtêin) chuỗi a.amin

(proâteâin) chuoãi a.amin

mARN

mARN

1 Nªu c¸c thµnh phÇn tham gia tæng hîp chuçi axit amin?

C¸c thµnh phÇn tham gia tæng hîp chuçi axit amin: mARN, tARN, rib«x«m.

2 C¸c lo¹i nuclª«tÝt nµo ë mARN

vµ tARN liªn kÕt víi nhau?

C¸c lo¹i nuclª«tÝt liªn kÕt theo NTBS:

A – U; G - X

3 T ¬ng quan vÒ sè l îng axit amin

vµ nuclª«tÝt cña mARN trong rib«x«m?

T ¬ng quan: 3 nuclª«tÝt  1 axit amin.

H·y tr¶ lêi c¸c c©u hái sau:

Diễn biến cơ bản thành chuổi axit amin

* Đầu tiên phức hệ tổng hợp chuổi aa được hình thành nó bao gồm hai tiểu phân: tiểu phân nhỏ và tiểu phân lớn hợp thành ribôxôm.

* tARN có nhiệm vụ mang aa đầu tiên Tiếp đó tARN mang aa thứ 2 vào ribôxôm và aa này liên kết peptit với aa mở đầu.

* Sau đó ribôxôm dịch chuyển trên mARN, tARN đầu tiên tách khỏi ribôxôm

* Cứ như vậy các aa được các tARN dựa vào ribôxôm tạo cho chuổi aa được kéo dài đến điểm kết thúc Tại đây chuổi aa được giải phóng và 2 tiểu phân của ribôxôm tách nhau ra.

Quá trình hình thành chuỗi axit amin

Hoàn thành bài tập sau:

Chọn các cụm từ: axit amin, ribôxôm, mARN, prôtêin

điền vào các ô trống thích hợp trong các đoạn sau:

1 mARN rời khỏi nhân đến … để tổng hợp …

2 Các tARN mang … vào …… khớp với …… theo NTBS, sau đó đặt axit amin vào đúng vị trí.

3 Khi … dịch đi một nấc trên … thì một …

đ ợc nối tiếp vào chuỗi.

4 Khi … đ ợc dịch chuyển hết chiều dài của thì chuỗi axit amin đ ợc tổng hợp xong.

mARN mARN

**Cấu trúc các cấp: bậc 1

Sơ đồ:

Mối liên hệ:

1 ADN là khuôn mẫu để tổng hợp mARN.

2 mARN là khuôn mẫu để tổng hợp chuỗi axit amin – cấu trúc bậc I của prôtêin.

3 Prôtêin tham gia cấu trúc và hoạt động sinh lý của tế bào  biểu hiện thành tính trạng.

Bản chất mối liên hệ:

Trình tự các nuclêôtít trong mạch khuôn của ADN quy định trình tự các nuclêôtít trong mạch mARN, sau đó trình tự này quy định trình tự các axit amin trong cấu trúc bậc 1 của prôtêin Prôtêin trực tiếp tham gia vào cấu trúc và hoạt động sinh lý của tế bào, từ đó biểu hiện thành tính trạng của cơ thể.

1

2

• T-A-X-G- T-A-X-X-X-A-T-G-T-T-X… (mạchgốc)

Sao mã

Giải mã

Aamđ aa1 aa 2 aa 3… aakt polipeptit

• A-U-G-X-A-U-G-G-G-U-A-X-A-A-G… mARN

• A-T-G-X- A-T-G-G-G-T-A-X-A-A-G… ADN

codon 1 codon 2 codon 3 codon 4 codon 5

Gen ( một đoạn ADN ) mARN Prôtêin Tính trạng 1 2 3

Mạch khuôn Tổng hợp Mạch khuôn Tổng hợp biểu hiện

Hình dạng tóc

Màu sắc tóc

Màu mắt

Bài tập Trắc nghiệm

Chọn đáp án đúng nhất trong mỗi câu sau đây:

Câu 1: Quá trình tổng hợp prôtêin xảy ra ở:

Câu 2: Loại bào quan tổng hợp prôtêin là:

Câu 3: Trong quá trình tổng hợp prôtêin, A của mARN liên kết với:

Câu 4: Trong quá trình tổng hợp chuỗi axit amin, axit amin mở đầu có tên là:

Câu 5: Quá trình tổng hợp chuỗi axit amin tuân theo các nguyên tắc:

Lo¹i axit nuclªic cã cÊu tróc mét m¹ch?

Nguyªn t¾c cÊu t¹o cña ADN, ARN vµ Pr«tªin? §¬n ph©n cÊu t¹o nªn mARN?

§Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh lý, cÊu t¹o cña c¬ thÓ ® îc gäi lµ g×? Tªn gäi chung cña ADN vµ ARN? §¬n ph©n cÊu t¹o nªn pr«tªin? N¬i tæng hîp pr«tªin?

P R

« T ª I n

H íng dÉn häc bµi ë nhµ

1 Học bài

2 Trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK

3 Ôn lại cấu trúc không gian của

ADN đọc trước bài 20 để tiết sau thực

h à nh