giáo án thi giáo viên dạy nghề trồng nấm linh chi

Chọn và cấy giống MỤC TIÊU CỦA BÀI: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Trình bày được quy trình chọn, cấy giống linh chi và nội dung ý nghĩa các bước thực hiện trong quy t

VỊ TRÍ BÀI GIẢNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH

Bài giảng KỸ THUẬT TRỒNG NẤM LINH CHI 4 Chọn và cấy giống là nội

dung thứ 4 trong bài học KỸ THUẬT TRỒNG NẤM LINH CHI Bài giảng có thời gian thực hiện 3 giờ, được thực hiện theo phương pháp dạy tích hợp.

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN TRỒNG NẤM ĂN VÀ NẤM DƯỢC LIỆU

Trình độ: Trung cấp nghề Lâm sinh- thời gian: 60 giờ

5 Bài 5 Kỹ thuật trồng nấm linh chi 10 3 7

1 Nhà xưởng và dụng cụ 2

2 Đóng túi nguyên liệu 1

3 Hấp khử trùng nguyên liệu 1

5 Chăm sóc và thu hái 2

6 Bảo quản và chế biến 1

GIÁO ÁN SỐ: 28 Thời gian thực hiện: 3 giờ

Tên bài học trước: Bài 4 Kỹ thuật trồng nấm linh chi

3 Hấp khử trùng nguyên liệu

Thực hiện từ ngày đến ngày

TÊN BÀI: Bài 5 KỸ THUẬT TRỒNG NẤM LINH CHI

4 Chọn và cấy giống

MỤC TIÊU CỦA BÀI:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Trình bày được quy trình chọn, cấy giống linh chi và nội dung ý nghĩa các bước thực hiện trong quy trình

- Chọn được giống nấm đạt tiêu chuẩn, thao tác cấy giống nấm đúng theo quy trình kỹ thuật đảm bảo định mức thời gian

- Tổ chức được nơi làm việc an toàn, hợp lý và hiệu quả

ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Máy tính, máy chiếu

- Giáo án tích hợp

- Tài liệu phát tay

- Các dụng cụ thực hành

HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:

- Học lý thuyết tập trung

- Học thực hành theo nhóm

I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian: 1 phút

- Điểm danh

- Kiểm tra đồ dùng dụng cụ thực hành

II THỰC HIỆN BÀI HỌC:

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

THỜI GIAN

Hoạt động của giáo viên, người dạy nghề

Hoạt động của học

viên

1 Dẫn nhập

(Gợi mở, trao đổi phương

pháp học, tạo tâm thế tích

- Trình bày, trình chiếu, dùng hình ảnh trực quan - Lắng nghe, quansát đồng thời tự xác

định kỹ năng cần

4 phút

cực của người học ) luyện tập trong bài

2 Giới thiêu chủ đề

(Giới thiệu nội dung chủ đề

cần giải quyết: yêu cầu kỹ

thuật, tiêu chuẩn kiến thức kỹ

năng)

1.1 Chọn giống

- Chọn giống không nhiễm

bệnh

- Giống không già, không non

- Trình bày, trình chiếu minh họa, dùng hình ảnh trực quan

- Phát vấn

- Lắng nghe, quan sát, ghi chép, trả lời câu hỏi, ghi nhớ

1.2 Khử trùng tay

- Rửa tay bằng xà phòng

- Dùng khăn tẩm cồn 70 độ

lau sạch tay, từ khuỷu tay đến

các ngón tay

1.3 Lau chai giống

- Dùng khăn tẩm cồn lau chai

giống trước khi cho vào tủ

cấy

1.4 Khử trùng que cấy

- Dùng bật lửa châm đèn cồn

- Hơ que cấy cháy trên ngọn

lửa đèn cồn

1.5 Cấy giống

- Mở nút chai giống và mở

nút bịch nguyên liệu

- Dùng que cấy lấy giống

trong lọ giống, gạt vào túi

nguyên liệu

- Để nghiêng lọ giống, xoay

tay cho giống vào trong túi

nguyên liệu

- Đậy nút túi nguyên liệu và

chuyển ra bên cạnh, tiếp tục

cấy túi tiếp theo

- Mỗi chai giống 300g cấy

cho khoảng 20 bịch nguyên

liệu

- Thao tác cấy giống được

thực hiện trong phòng cấy

giống

- Trình bày, trình chiếu minh họa, dùng hình ảnh trực quan

- Phát vấn

- Lắng nghe, quan sát, ghi nhớ, trả lời câu hỏi

3 Giải quyết vấn đề

(Hướng dẫn học sinh rèn

luyện để hình thành phát

triển năng lực trong sự phối

hợp của thầy)

2 Trình tự nội dung thực

hành

2.1 Các tiêu chí về kỹ năng

- Chọn được chai giống đạt

tiêu chuẩn để cấy

- Toàn bộ bề mặt từ khuỷu tay

đến các ngón tay được lau

bằng cồn 70 độ

- Toàn bộ bề mặt ngoài chai

giống được lau bằng cồn 70

độ, que cấy cháy trên ngọn

lửa đèn cồn

- Giống không được vãi ra

ngoài

- Lượng giống vừa đủ

- Ngồi cấy đúng tư thế

- Chiếu bảng tiêu chí kỹ năng và giải thích - Quan sát, lắng nghe, ghi chép 5 phút

2.2 Quy trình thực hiện

Bước 1 Chuẩn bị

Bước 2 Chọn giống

Bước 3 Khử trùng tay

Bước 4 Lau chai giống

Bược 5 Khử trùng que cấy

Bước 6 Cấy giống

Bước 7 Kiểm tra sản phẩm

và xếp vào vị trí

- Trình bày, trình chiếu - Lắng nghe, quan

sát, ghi chép 5 phút

2.3 Làm mẫu và làm thử

- Giáo viên thao tác mẫu

nhanh lần một

- Giáo viên thao tác mẫu

chậm lần hai

- Gọi 1 học sinh lên làm thử

- Chỉnh sửa các thao tác sai

- Làm mẫu, giải thích

- Quan sát, chỉnh sửa thao tác sai

- Nhận xét đánh giá

- Quan sát, nghe, ghi nhớ, tự rút kinh nghiệm

25 phút

2.4 Các dạng sai hỏng,

nguyên nhân và cách phòng

tránh

5 phút

2.4.1 Giống nhiễm bệnh,

già hoặc non

* Nguyên nhân: chưa có kinh

nghiệm trong chọn giống

* Cách phòng tránh:

- Chọn cơ sở bán giống tin

cậy

- Nhờ người có kinh nghiệm

đi chọn giúp một vài lần

- Trình bày, dùng hình ảnh trực quan, giải thích

- Lắng nghe, quan sát, ghi chép

2.4.2 Khử trùng không đảm

bảo

* Nguyên nhân:

- Thao tác nhanh, chưa chính

xác

- Chưa lau toàn bộ bề mặt cần

khử trùng

* Cách phòng tránh: thao tác

đúng thời gian và đúng cách

- Trình bày, hình ảnh trực quan, giải thích

- Lắng nghe, quan sát, ghi chép

2.4.3 Giống quá nhiều hoặc

quá ít

* Nguyên nhân: không đếm

trước số túi nguyên liệu sẽ

cấy cho một chai giống

* Cách phòng tránh: chủ động

đếm số túi sẽ cấy tương ứng

với một chai giống

- Trình bày, giải thích - Lắng nghe, ghi

chép

2.4.4 Giống bị rơi ra ngoài

* Nguyên nhân: nghiêng chai

giống chưa chính xác

* Cách phòng tránh: nghiêng

chai giống vừa tầm giống có

thể chui ra

- Trình bày, giải thích - Quan sát, lắng

nghe, ghi chép

2.4.5 Cháy vào tay

* Nguyên nhân: cầm ngược

que cấy khi hơ trên ngọn lửa

đèn cồn

* Cách phòng tránh: cầm

ngang que cấy

- Trình bày, giải thích - Lắng nghe, ghi

chép

2.5 Hướng dẫn chia nhóm

luyện tập

- Chia lớp thành 5 nhóm, mỗi

nhóm làm ở một bàn cấy, mỗi

học sinh thực hiện 2 lần

- Hướng dẫn

- Phát bảng CÁC LỖI THƯỜNG GẶP, TIÊU CHÍ KỸ NĂNG

- Phát phiếu luyện tập và hướng dẫn cách ghi phiếu

- Lắng nghe, ghi nhớ

- Nhận phiếu

5 phút

2.6 Học sinh luyện tập - Quan sát học sinh độc

lập thực hiện,

- Uốn nắn những thao động tác sai, chưa chuẩn,

- Luyện tập và ghi vào phiếu thực hành

110 phút

- Củng cố kiến thức:

+ Trong cấy giống quan trọng

nhất là các thao tác khử trùng

- Trình bày, trình chiếu - Lắng nghe, ghi

chép, ghi nhớ

- Củng cố kỹ năng rèn luyện

(Nhận xét kết quả rèn luyện,

lưu ý các sai sót và cách khắc

phục, kế hoạch hoạt động tiếp

theo)

+ Đánh giá công bố kết quả

thực hành

+ Rút kinh nghiệm

+ Dọn vệ sinh nơi thực hành

+ Chuẩn bị cho bài học sau

- Đánh giá quá trình luyện tập của các nhóm

- Nhấn mạnh các lỗi phổ biến đã gặp ở các nhóm, giải thích nguyên nhân

và đề xuất cách khắc phục

- Nhắc nhở học sinh dọn dẹp nơi thực hành và chuẩn bị bài học sau

- Tự đánh giá thông qua phiếu thực hành

và thông qua nhận xét của giáo viên

- Tự xác định các lỗi xảy ra

- Đối chiếu các nguyên nhân đã được phân tích trước để củng cố kiến thức và kỹ năng

- Lắng nghe, ghi chép, ghi nhớ

- Đặt câu hỏi, phát biểu ý kiến

5 Hướng dẫn tự học - Tự thực hành cách cấy giống

- Đọc thêm về cấy giống trong sách Nấm ăn cơ

sở khoa học và công nghệ nuôi trồng, NXB Nông Nghiệp

1 phút

VI RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC

HIỆN:

THỦ TRƯỞNG CƠ SỞ DẠY NGHỀ

(ký tên, đóng dấu) NGÀY 25 THÁNG 07 NĂM 2011 GIÁO VIÊN, NGƯỜI DẠY NGHỀ

Trần Thị Thắm Hồng

Ghi chú: Tổng thời gian thực hiện giáo án là 3 giờ bằng 180 phút, phần Học sinh luyện tập 110 phút

và phần Kết thúc vấn đề và hướng dẫn tự học 10 phút sẽ không được thể hiện trong bài giảng dự thi

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG

Bài 5 KỸ THUẬT TRỒNG NẤM LINH CHI

4 Chọn và cấy giống

Mở đầu

Sau khi nguyên liệu gỗ keo đã được đóng túi, hấp khử trùng, giai đoạn tiếp theo trong công việc trồng nấm linh chi là cấy giống Mục đích của cấy giống là để giống nấm ăn vào gỗ

và sau này phát triển thành quả thể nấm linh chi, vì vậy giai đoạn cấy giống mang tính quyết định đến năng suất và đến việc thành công của việc trồng nấm linh chi

1 Chọn giống

Khi mua giống về nếu không chọn được giống đảm bảo sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả trồng nấm linh chi, vì tất cả các giai đoạn trước đó đều tốn kém nhiều thời gian và tiền của đồng thời giá nấm linh chi lại đắt

Giống nấm có thể mua tại các cơ sở sản xuất nấm, các cơ sở hoặc gia đình sản xuất lớn

có thể đầu tư tự sản xuất giống nấm

Giống nấm được đựng trong các chai thuỷ tinh, chai nhựa hoặc trong túi nilon, giống được nhân trên giá thể thóc, mùn cưa, vỏ trấu

Giống nấm đảm bảo chất lượng phải có các tiêu chuẩn sau đây:

a) Không nhiễm bệnh: tức là không nhiễm nấm, khuẩn Quan sát ngoài bao bì thấy giống có

màu trắng đồng nhất đều từ trên xuống, không có đốm đen, đốm vàng, nắm nhẹ không tháy nhão, mở chai giống thấy có mùi thơm dễ chịu Bịch nguyên liệu chuẩn bị mất rất nhiều công

và tốn kém, khi giống bị nhiễm bệnh vào toàn bộ bịch nguyên liệu sẽ bị nhiễm khuẩn hoặc nấm dại vì thế cần loại bỏ ngay giống nhiễm bệnh trước khi cấy

b) Không già, không non: Nếu thấy có mô sẹo hoặc cây nấm mọc bên trong, chai nấm chuyển

sang màu vàng là nấm già Giống chưa ăn kín đáy bao bì là giống non Giống giá và giống non khi cấy đều cho năng suất thấp, vì sức sống của sợi nấm già và nấm non rất kem Sử dụng tốt nhất ngay sau khi giống ăn kín đáy Khi chưa cấy được ngay có thể bảo quản giống ở nhiệt độ lạnh Giống nấm linh chi bảo quản ở nhiệt độ 2-50C có thể kéo dài 30-45 ngày

2 Chuẩn bị:

- Phòng cấy: phòng cấy giống phải sạch (được thanh trùng định kỳ bằng bột lưu huỳnh)

- Dụng cụ cấy giống: que cấy, panh kẹp, đèn cồn, bàn cấy, cồn sát trùng 70 độ, cồn đốt

- Nguyên liệu: đã được thanh trùng, để nguội Chú ý không để nguyên liệu quá 24 giờ sau khi

đã khử trùng

3 Khử trùng:

- Khử trùng tay: rửa tay bằng xà phòng trước khi cấy, dùng cồn 70 độ tẩm vào khăn lau tay từ khuỷu đến các ngón tay, mục tiêu của khử trùng là đề tay ta sạch các bào tử và khuẩn

- Khử trùng panh: châm đèn cồn, hơ panh đã nhúng cồn trên ngọn lửa đèn cồn, khi hơ để tay nằm ngang tránh cháy vào tay

- Lau chai giống: dùng cồn 70 độ lau toàn bộ phía ngoài chai giống trước khi cho vào tủ cấy,

đề chai giống được vô trùng trước khi cho lên bàn cấy

Chú ý: Sau mỗi lần cấy giống, phòng cấy luôn được dọn vệ sinh khử trùng sạch sẽ

4 Cấy giống:

- Thao tác cấy giống được thực hiện trên bàn cấy trong phòng cấy giống

- Mở nắp chai giống, dùng que cấy khều nhẹ giống cho đều trên bề mặt túi nguyên liệu tránh dập nát giống

- Mở nắp túi nguyên liệu nhẹ nhàng khều giống vào bịch nguyên liệu, có thể lắc chai giống cho rơi vào bịch, tránh để giống rơi ra ngoài tủ cấy, lượng giống cho mỗi túi khoảng 15g, mỗi chai giống 300g cấy được khoảng 20 túi nguyên liệu

- Túi nào cấy xong bỏ ra khỏi bàn cấy

- Sau khi cấy giống đậy nút bông vận chuyển đến khu vực ươm

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA

Giống nấm

Hình ảnh cấy giống

SƠ ĐỒ QUY TRÌNH THỰC HIỆN

1 Chuẩn bị

2 Chọn giống

3 Khử trùng

tay

Lau chai giống

Khử trùng

dụng cụ

Cấy giống

Kiểm tra sản

phẩm và xếp

vào vị tri

BẢNG CÁC LỖI THƯỜNG GẶP

TT Các lỗi thường gặp Nguyên nhân Cách phòng tránh

1 Khử trùng không đảmbảo

- Thao tác nhanh, chưa chính xác

- Chưa lau toàn bộ bề mặt cần khử trùng

- Thao tác đúng thời gian và đúng cách

2 Cháy vào tay - Cầm ngược que cấy khi hơ trên ngọn lửa đèn cồn - Cầm ngang que cấy

3 Giống quá nhiều hoặc

quá ít

- Không đếm trước số túi nguyên liệu sẽ cấy cho một chai giống

- Chủ động đếm số túi sẽ cấy tương ứng với một chai giống

4 Giống bị rơi ra ngoài - Nghiêng chai giống chưa chính xác - Nghiêng chai giống vừa tầm giống có thể chui ra.

5 Sử dụng giống nhiễm bệnh, già hoặc non để

cấy

- Chưa có kinh nghiệm trong chọn giống

- Chọn cơ sở bán giống tin cậy

- Nhờ người có kinh nghiệm đi chọn giúp

BẢNG TIÊU CHÍ VỀ KỸ NĂNG

1 - Chọn được chai giống đạt tiêu chuẩn để cấy

2 - Toàn bộ bề mặt từ khủy tay đến cánh tay được lau bằng cồn 70 độ, que cấy cháy trên ngọn lửa đèn cồn

3 - Toàn bộ bề mặt ngoài chai giống được lau bằng cồn 70 độ

4 - Giống không được vãi ra ngoài

5 - Lượng giống vừa đủ

6 - Ngồi cấy đúng tư thế

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG LÂM ĐÔNG BẮC

PHIẾU LUYỆN TẬP

Bài 5 KỸ THUẬT TRỒNG NẤM LINH CHI

4 Chọn và cấy giống

Họ và tên học sinh: Lớp: Khóa: Nhóm:

Nội dung thực hiện:

Lần 1: thời gian 10 phút

TT Nội dung công việc Thời gian

thực hiện Tiêu chí đánh giá

Chất lượng sản phẩm

1 Chọn giống 0.5 phút - Giống không già, không non

- Không nhiễm bệnh

2 Khử trùng tay

2 phút - Rửa tay bằng xà phòng

- Lau bằng cồn 70 độ toàn bộ từ khuỷu tay đến các ngón tay

3 Khử trùng que cấy 2 phút - Que phải được cháy trên ngọn lửa

đèn cồn

4 Lau chai giống trước khi đặt lên bàn 0.5 phút - Lau toàn bộ chai giống trước khi cho vào tủ

5 Cấy giống 5 phút - Lượng giống vừa đủ- Giống không vãi ra ngoài

Lần 2: thời gian thực hiện 8 phút

TT Nội dung công việc Thời gian thực hiện Tiêu chí đánh giá Chất lượng sản phẩm

1 Chọn giống 0.5 phút - Giống không già, không non- Không nhiễm bệnh

2 Khử trùng tay 1 phút - Rửa tay bằng xà phòng- Lau bằng cồn 70 độ toàn bộ từ

khuỷu tay đến các ngón tay

3 Khử trùng que cấy 1 phút - Que phải được cháy trên ngọn lửa đèn cồn

4 Lau chai giống trước

khi đặt lên bàn

0.5 phút - Lau toàn bộ chai giống trước khi

cho vào tủ

5 Cấy giống 4 phút - Lượng giống vừa đủ- Giống không vãi ra ngoài

- Tự đánh giá của học sinh:……….

- Nhận xét của giáo viên: ………

………