Thực trạng và giải pháp phân cấp quản lý Ngân sách nhà nước tại Việt Nam w • Nguyễn Thành Trung • Bạch Anh Tú • Nguyễn Xuân Thọ • Dương Văn Vững Tài chính công... Khái quát Thực trạng
Trang 1Thực trạng và giải
pháp phân cấp quản
lý Ngân sách nhà
nước tại Việt Nam
w
• Nguyễn Thành
Trung
• Bạch Anh Tú
• Nguyễn Xuân Thọ
• Dương Văn Vững
Tài chính công
Trang 2Nội dung
Khái quát
Thực trạng
Giải pháp
1 Hệ thống Ngân sách nhà nước
2 Phân cấp quản lý Ngân sách nhà nước
1 Thực trạng tại Việt Nam
2 Đánh giá thực trạng
Trang 3Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN
Khái niệm
• Hệ thống NSNN là tổng thể các cấp ngân sách có mối quan hệ hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu chi.
HTNSNN
VN
• Ngân sách trung ương
• Ngân sách địa phương Phân cấp quản
lý
Trang 4Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN Phân cấp quản
lý
• Cấp phát kinh phí cho yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trung ương
• Là trung tâm điều hoà hoạt động ngân sách của địa phương
• Là tên chung để chỉ các cấp ngân sách của các cấp chính quyền bên dưới phù hợp
• NSĐP chỉ được giao nhiệm vụ đảm nhận các khoản thu và chi có tính chất địa
phương
NSTW chi phối phần lớn các khoản thu và chi quan trọng
Trang 5Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN Phân cấp quản
lý
Trung ương
Tỉnh( TP)
Huyện (quận )
Xã (phường)
Xã (phường)
Xã (phường)
Huyện (quận)
Tỉnh( TP) Tỉnh(TP)
Sơ đồ phân cấp quản lý
Trang 6Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN Phân cấp quản
lý
• Phân cấp các vấn đề liên quan đến quản lý, điều hành NSNN từ trung ương đến địa phương trong việc ban hành,
tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát
về chế độ, chính sách
• Phân cấp về các vấn đề liên quan đế nhiệm vụ quản lý và điều hành NSNN trong việc ban hành hệ thống biểu mẫu, chứng từ về trình tự và trách nhiệm của các cấp chính quyền trong xây dựng dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách và tổ chức thực hiện
kế hoạch NSNN
Trang 7Quốc hội
Chính phủ
UB T vụ Q Hội
UB K tế NS Q Hội
Bộ TC
Sở TC
Phòng TC
Ban Tài chính
CQ Bộ, TW
Đvị dự toán cấp 1 tỉnh
Đvị dự toán cấp 1
Đ vị sd NS
Đvị sd NS
Đvị sd NS
KBNN TW
KBNN tỉnh, TP
KBNN quận,
huyện
Trang 8Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN Phân cấp quản
lý
• Công tác chuẩn bị
• Quá trình lập
- Tại đơn vị cơ sở
- Tại các cấp ngân sách
• CQ tài chính →UBND → HĐND
- Lập kế hoạch NSNN tổng thể
• Quá trình phê duyệt
• Giao kế hoạch NSNN chính thức (phần số liệu và thuyết minh)
Trình tự lập NSNN
Trang 9Khái quát Thực trạng Giải pháp
Hệ thống NSNN Phân cấp quản
lý
• Mỗi cấp ngân sách đều có các khoản thu được hưởng 100%
Như vậy, có thể giúp chính quyền địa phương chủ động bố trí cân đối ngân sách cấp mình
• Các khoản thu được phân chia theo tỷ lệ điều tiết giữa các cấp ngân sách
Trang 10NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
Các khoản thu
100%
1 Thuế GTGT hàng nhập khẩu
2 Thuế xuất, nhập khẩu
3 Thuế tiêu thụ đặc biệt
4 Thuế thu nhập doanh nghiệp
5 Thu từ dầu khí
6 Thu từ vốn của Nhà nước
7 Các khoản vay và viện trợ không hoàn lại
8 Các khoản phi, lệ phí
9 Thu kết dư NSTW 10.Các khoản thu khác
1 Tiền cho thuê đất
2 Tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu Nhà nước
3 Lệ phí trước bạ
4 Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết
5 Viện trợ không hoàn lại của nước ngoài trực tiếp cho địa phương
6 Các khoản phí, lệ phí
7 Các khoản đóng góp tự nguyện
8 Thu kết dư NSĐP
9 Thu bổ sung từ NSTW 10.Các khoản thu khác
Các khoản thu
phân chia theo
tỷ lệ phần
trăm giữa
NSTƯ và ngân
sách tỉnh.
1 Thuế GTGT (trừ thuế GTGT hàng nhập khẩu và hoạt động sổ xố kiến thiết)
2 Thuế thu nhập doanh nghiệp (trừ các đơn vị hạch toán toàn ngành
và hoạt động xổ số kiến thiết)
3 Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
4 Thuế chuyển thu nhập ra nước ngoài
5 5.thu từ sử dụng vốn ngân sách của các DNNN
Các khoản thu
phân chia giữa
tỉnh, huyện, xã
1 Thuế chuyển quyền sử dụng đất
2 Thuế nhà đất
3 Thuế sử dụng đất nông nghiệp
4 Thuế tài nguyên
5 Thuế tiêu thụ đặc biệt với hàng sản xuát trng nước thu vào vàng
mã, kinh doanh vũ trường, mát xa,…
6 Tỷ lệ phân chia do UBND tỉnh quy định.
Phân định nguồn thu giữa Ngân sách Trung ương và Ngân sách địa
phương
Trang 11Cơ cấu chi Ngân sách 2006 – 2010
(đơn vị: %)
Trang 12Lĩnh vực NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
1 Chi xây dựng cơ bản
‒ Các công trình kinh tế
then chốt quan trọng
‒ Các công trình hạ tầng
cơ sở
2 Chi vốn lưu động
3 Chi trả nợ
4 Chi dự trữ Nhà nước
NSTƯ đảm nhận các công trình
hạ tầng cơ sở không có khả năng thu hồi vốn do trung ương quản lý
Các xí nghiệp trong và ngoài nước do trung ương quản lý
Hầu hết NSTƯ đảm nhận chi trả
nợ nước ngoài
Hầu hêt NSTƯ đảm nhiệm
NSĐP đảm nhận các công trình hạ tầng cơ sở do địa phương quản lý
Các xí nghiệp do địa phương quản lý
Trả nợ trong nước, địa phương đảm nhận phần huy động xây dựng cơ sở hạ tầng
1 Chi quản lý Nhà nước
2 Chi sự nghiệp kinh tế,
nông nghiệp giao
thông, thuỷ lợi…
3 Chi sự nghiệp giáo dục
4 Chi sự nghiệp đào tạo
5 Chi y tế
6 Chi nghiên cứu khoa
học
7 Chi văn hoá thông tin
8 Chi thể dục, thể thao
9 Chi quốc phòng, an
ninh
10 Chi hỗ trợ đảng, đoàn,
hội
11 Chi trợ cấp ngân sách
xã
12 Chi khác
Toàn bộ bộ máy quản lý Nhà nước của Trung ương
Duy trì bảo vệ đê điều trung ương; duy tu, tu bổ các đường giao thông, các công trình kiến thiết do trung ương quản lý
Một số chính sách quan trọng như xoá mù chữ, giáo dục miền núi, …
Các trường đại học đa ngành và một số trường PTTH khu vực
Các cơ sở y tế chữa bệnh trung ương
Nghiên cứu khoa học cơ bản Các sự nghiệp văn hoá quần chúng do trung ương quản lý Toàn bộ hoạt động chính quy Các tổ chức thuộc trung ương Tuỳ thuộc khả năng của NSTW
Toàn bộ bộ máy Nhà nước của địa phương
Bảo vệ đê điều, hỗ trợ làm thuỷ lợi, thuỷ nông; sửa chữa các đường giao thông địa phương
Chi toàn bộ các trường từ tiểu học trở lên, kể cả mẫu giáo Các trường trung học, dạy nghề
Cơ sở khám chữa bênh của ĐP
Nghiên cứu ứng dụng Các sự nghiệp vắn hoá quần chúng do địa phương quản lý
Dân quân du kích và tuyển quân
Các tổ chức thuộc địa phương
Tuỳ thuộc vào phân bổ của NSTW
Phân cấp nhiệm vụ chi giữa Ngân sách Trung ương và Ngân sách địa
phương
Trang 13Khái quát Thực trạng Giải pháp
Thực trạng Đánh giá thực
trạng
NSTW 160,058 198.415 220,818 263,141 302,472 388,679 471.275
NSĐP 77,842 83.485 102,182 126,759 159,028 206,321 269.225
Bảng: Thu theo phân cấp
Đơn vị: Tỷ đồng
NSTW 163,425 206.857 223,565 274,154 316,981 393,071 482.242
NSĐP 102,205 124.734 146,751 176,756 211,764 300,100 376.968
Bảng: Chi theo phân cấp
Nguyên nhân
Trang 14Khái quát Thực trạng Giải pháp
Thực
trạng
Đánh giá thực trạng
Nguyên nhân
• Công tác nghiên cứu, xây dựng ban hành hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành Luật NSNN đã được thực hiện đầy đủ, kịp thời ở cả Trung ương và địa phương
• Việc phân cấp giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương khá
rõ ràng
• Hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách
và tài sản được tăng cường
• Tăng cường thực quyền và tính chủ động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp
Trang 15Khái quát Thực trạng Giải pháp
Thực
trạng
Đánh giá thực trạng
Nguyên nhân
• Bất cập trong hệ thống Ngân sách nhà nước
• Bất cập về phân cấp thu và chi NSNN giữa các cấp ngân sách
• Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan Nhà nước và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân về NSNN
• Về vấn đề tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách
• Về phân định chi và tính toán bổ sung
• Về cơ chế tính thưởng vượt quá dự toán thu
• Dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ tài chính
Trang 16Khái quát Thực trạng Giải pháp
Thực
trạng
Đánh giá thực trạng
Nguyên nhân
• Khách quan: do tổ chức hệ thống hành chính ở nước ta chưa phù hợp, chức năng, nhiệm vụ của mỗi cấp chính quyền chưa sát với thực
tế quản lý.
• Chủ quan: nguồn thu phân định giữa các cấp ngân sách còn chưa thích hợp, do nhận thức chưa đủ
về luật NSNN, do việc hướng dẫn thực hiện còn chậm trễ, một số khiếm khuyết trong các văn bản pháp quy
Trang 17Khái quát Thực trạng Giải pháp
Thực
trạng
Đánh giá thực trạng
Nguyên nhân
Phân cấp
NSĐP
Hệ thống luậtPhân cấp
NSNN
Thu (Tỷ
Tỷ trọng
Thu tiền sử dụng đất 5 tháng đầu năm 2011 tại Vinh
Trang 18Khái quát Thực trạng Giải pháp
Phân cấp
NSĐP
Hệ thống luậtPhân cấp
NSNN
• Tách biệt cơ quan được phân bổ, cơ quan làm luật và cơ quan được hưởng thẩm quyền thu chi ngân sách
• Luật ngân sách nên được thi hành có hiệu lực như 1 đạo luật tài chính
• Du di kinh phí nếu không được Quốc hội cho phép sẽ bị xử lý theo luật
pháp
Trang 19Khái quát Thực trạng Giải pháp
Phân cấp
NSĐP
Hệ thống luật Phân cấp
NSNN
• Nghị định số 71/2003/NĐ-CP về phân cấp quản lý biên chế hành chính, sự nghiệp nhà nước
• Thông tư số 89/2003/TT-BNV về việc hướng dẫn thực hiện phân cấp quản lý biên chế hành chính, sự nghiệp nhà nước
• Nghị quyết số 08/2004/NQ-CP “Về tiếp tục đẩy mạnh phân cấp quản
lý nhà nước giữa Chính phủ và chính quyền tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Trang 20Thanks for listening