Kỹ năng phân tích hồ sơ tài chính

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành tài chính ngân hàng tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành tài chính ngân hàng

TS Đàm Minh Đức

PHÂN TÍCH HỒ SƠ TÀI CHÍNH

NỘI DUNG PHÂN TÍCH

1 Phân tích bảng cân đối tài sản và báo cáo thu nhập

2 Phân tích các hệ số tài chính

3 Phân tích lưu chuyển tiền tệ

Ba chỉ số tài chính quan trọng nhất về hoạt

Bảng cân đối kế toán

◆ Là một bản tóm tắt về tình hình tài chính của một

doanh nghiệp tại một thời điểm Bảng cân đối cho thấy:

Tổng giá trị tài sản = + Tổng số các khoản nợ Vốn chủ sở hữu.

BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN

Cấu trúc Bảng cân đối kế toán

Tổng giá trị tài sản Tổng giá trị nợ và vốn chủ sở

BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN

Giá trị thị tr ờng (Market Value)

Là giá trị hiện tại của tài sản.

Giá trị sổ sách (Book Value)

Là giá trị của tài sản đ ợc hạch toán trên bảng cân đối tại thời điểm doanh nghiệp bỏ tiền ra mua.

Giá trị sổ sách th ờng nhỏ hơn giá trị thị tr ờng

Tính lỏng (Liquidity)

Là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt có xét tới yếu tố thời gian chuyển đổi và chi phí chuyển đổi Các khoản mục trong bảng cân đối luôn đ ợc xếp theo thứ tự tính lỏng giảm dần

BÁO CÁO KẾT QUẢ KINH DOANH

Báo cáo kết quả kinh doanh (Báo cáo thu nhập)

 Là một bản tóm tắt kết quả hoạt động (các khoản doanh thu và chi

phí) của doanh nghiệp đã thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, th ờng là một quý hoặc một năm, với kết thúc là số liệu về lãi hoặc lỗ ròng cho thời kỳ hoạt động đó.

Tổng doanh thu – Tổng chi phí = Thu nhập

BÁO CÁO K T QU S N XU T KINH DOANH Ế Ả Ả Ấ

1 Doanh thu bán hàng 01 225,785,481,572 489,294,464,313

2 Các khoản giảm trừ doanh thu 02

3 Doanh thu thuần về bán hàng và

9 Chi phí quản lý doanh nghiệp 25 17,299,792,906 45,903,612,601

10 Lợi nhuận thuần từ hoạt động

kinh doanh {30=20+(21-22)-(24+25)} 30 15,700,675,844 114,536,238,904

BÁO CÁO K T QU S N XU T KINH DOANH Ế Ả Ả Ấ

11 Thu nhập khác 31 1,007,505,741 3,007,931,672

12 Chi phí khác 32

539,836,286

296,922,739

13 Lợi nhuận khác (40=31-32) 40

467,669,455

2,711,008,933

14 Lợi nhuận từ Cty liên kết 45 -

15 Tổng lợi nhuận kế toán trước

thuế

16,168,345,299 117,247,247,837

16 Chi phí thuế TNDN hiện hành 51 2,195,835,962 29,816,447,865

17 Chi phí thuế TNDN hoãn lại 52 (303,845,095)

18 Lợi nhuận sau thuế thu nhập

doanh nghiệp (60=50-51-52) 60 13,972,509,337 87,734,645,067

19 Lãi cơ bản trên cổ phiếu 70 4,702

BÁO CÁO LƯU CHUYỂN TiỀN TỆ

Phân tích l u chuyển tiền tệ

ý nghĩa:

+ Xác định l ợng tiền do các hoạt động kinh doanh mang lại trong kì

và dự đoán các dòng tiền trong t ơng lai + Đánh giá khả năng thanh toán nợ vay và khả năng trả lãi cổ phần

bằng tiền + Chỉ ra mối liên hệ giữa lãi, lỗ ròng và việc thay đổi tiền của doanh

nghiệp.

+ Là công cụ lập kế hoạch

• Nguồn tiền mặt (resource of cash): là các hoạt động mang lại các khoản tiền cho doanh nghiệp.

• Sử dụng tiền mặt (use of cash): Là các hoạt động liên quan đến chi tiêu tiền mặt của doanh nghiệp.

Mục đích của nhà quản lý tài chính doanh nghiệp

1 Doanh nghiệp lấy tiền ở đâu?

2 Doanh nghiệp sử dụng tiền nh thế nào?

Căn cứ tìm kiếm: Số liệu của các báo cáo tài chính

BÁO CÁO LƯU CHUYỂN TiỀN TỆ

Những thông tin tài chính được chuẩn bị như thế nào?

• Ai lập báo cáo?

• Có đáng tin cậy không?

• Có đầy đủ không?

• Có được kiểm toán hay không được kiểm toán?

Tại sao lại phải có sự điều chỉnh đối với các báo cáo tài chính?

Nhiều DN làm mọi cách để cắt giảm c.phí liên quan đến thuế và BHXH

•Tiền lương thực tế không được kê khai đầy đủ;

•Việc tránh thanh toán thuế giao dịch/dịch vụ đã cản trở việc các cty kê khai đầy đủ các chi phí của họ;

•Tiền bán hàng không được kê khai đầy đủ để giảm LN và thuế TNDN

3.1Các Báo cáo Tài chính

TRÌNH TỰ PHÂN TÍCH

 Phân tích t ng tr Phân tích t ng tr ă ă ưở ưở ng ng

 Phân tích c c u Phân tích c c u ơ ấ ơ ấ

 Phân tích các ch s Phân tích các ch s ỉ ố ỉ ố

PHÂN TÍCH TĂNG TRƯỞNG VÀ

PHÂN TÍCH CƠ CẤU

 Đố Đố i v i B ng t ng k t t i s n: Phân tích t ng quát i v i B ng t ng k t t i s n: Phân tích t ng quát ớ ớ ả ả ổ ổ ế à ả ế à ả ổ ổ

n c th Phân tích sâu v o các kho n m c có bi n

đế n c th Phân tích sâu v o các kho n m c có bi n ụ ể à ả ụ ế

ng l n ho c t tr ng l n, nêu nguyên nhân c a các

độ ng l n ho c t tr ng l n, nêu nguyên nhân c a các ớ ặ ỷ ọ ớ ủ

hi n t ệ ượ ng n y à

hi n t ệ ượ ng n y à

 Đố ớ Đố ớ i v i Báo cáo KQKD: Phân tích s thay i v i Báo cáo KQKD: Phân tích s thay ự ự đổ à ỷ đổ à ỷ i v t i v t

tr ng các chi phí trên doanh thu; l i nhu n t ng ho t ọ ợ ậ ừ ạ

tr ng các chi phí trên doanh thu; l i nhu n t ng ho t ọ ợ ậ ừ ạ

ng trên t ng l i nhu n

độ ng trên t ng l i nhu n ổ ợ ậ

 Đối với hàng hóa dịch vụ

 Đối với thanh toán ứng trước đã thực hiện

 Với những khoản nợ tồn đọng khác

TS Cố định (Không phải TS lưu động)

Tài khoản phải thu Tiền mặt

• Qui mô của TSLD v TSCD, thay Qui mô của TSLD v TSCD, thay à à đổ ề đổ ề i v giá tr & nguồn i v giá tr & nguồn ị ị hình th nh TS à

• Những khoản mục có tỷ lệ tăng tr ởng cao nhất v tác Những khoản mục có tỷ lệ tăng tr ởng cao nhất v tác à à độ độ ng ng lên cơ cấu BCĐKT;

• Tỷ lê % của các TS tạo th nh HTK v phải thu; Tỷ lê % của các TS tạo th nh HTK v phải thu; à à à à

• S t ơng đối vốn CSH & mức độ vay nợ S t ơng đối vốn CSH & mức độ vay nợ ố ố

• Bảng theo dõi nợ áo hạn của NV vay; Bảng theo dõi nợ áo hạn của NV vay; đ đ

• Tiền nợ thuế, lãi v l ơng chiếm bao nhiêu % nợ Tiền nợ thuế, lãi v l ơng chiếm bao nhiêu % nợ à à

3.1.Đỏnh giỏ Bảng Cõn đối kế toỏn

TS Nợ ngắn hạn Tài sản lưu động

Vốn lưu động ròng

3.1.Những khái niệm cơ bản (tiếp theo)

Vốn lưu động:

Biểu đồ cho thấy Cty đang có khó khăn trong việc duy trì vốn lưu động ở mức đủ

Từ năm 2000, cty dường như đã không có khả năng trả được những khoản nợ ngắn hạn

Có một tỷ lệ nhất định trong số tài sản cố định (15-20% trong tổng số) được tài trợ bằng nguồn nợ ngắn hạn

BLĐ đã và đang sử dụng VLD để đáp ứng cho các nhu cầu về vốn đầu tư

Khuyến nghị: phải dừng những dự án đầu tư này lại cho đến khi tình hình vốn lưu động hiện nay được cải thiện

Bán hàng Lợi nhuận

Hoạt động

Lợi nhuận trước lãi

và thuế

Lợi nhuận

gộp

Lợi nhuận ròng

Lợi nhuận Giữ lại

Chi phí của hàng hóa đã bán

Mối quan hệ giữa Báo cáo Lãi - Lỗ và Bảng Tổng kết Tài sản

Thảo luận

DN như thế nào được coi là tài chính lành mạnh???

Thanh kho¶n cao

Sinh lêi cao

C¬ cÊu vèn hîp lý

Lu©n chuyÓn vèn nhanh

Th«ng tin cÇn thiÕt cho ph©n tÝch tµi chÝnh

mµ kh«ng thÓ tr¶ nî cho NH kh«ng?

B¸o c¸o tµi chÝnh

BC§KT BCKQ BCLCTT

Các hệ số về khả n ă ng thanh toán

doanh nghiệp trong việc thanh toán các khoản nợ ngắn hạn từ tài sản l u động (>1)

Tài sản l u động (TSNH)

Nợ ngắn hạn

Các hệ số về khả n ă ng thanh toán

nghiệp trong việc thanh toán các khoản nợ ngắn hạn từ tài sản l u động có tính thanh khoản cao nhất (>0,5)

Tài sản l u động- Hàng tồn kho

Nợ ngắn hạn

C¸c hÖ sè vÒ kh¶ n ă ng thanh to¸n

doanh nghiÖp trong viÖc thanh to¸n c¸c kho¶n nî ng¾n h¹n ë møc hiÖn thùc nhÊt

TiÒn + kho¶n t ¬ng ® ¬ng tiÒn

Nî ng¾n h¹n

Các tỷ lệ về hoạt động

các khoản phải thu và sự thành công của doanh nghiệp trong việc thu hồi nợ

Doanh thu thuần Các khoản phải thu bq

Các tỷ lệ về hoạt động

trong việc quản lý hàng tồn kho của doanh nghiệp

Giá vốn hàng bán

Hàng tồn kho bq

Các tỷ lệ về hoạt động

chiếm dụng vốn của doanh nghiệp trong việc mua hàng hoá trả chậm

Mua hàng ròng

Các khoản phải trả

bq

Các tỷ lệ về hoạt động

doanh nghiệp trong việc sử dụng tài sản l u động để tạo doanh thu

Doanh thu thuần

Tài sản l u động bq

Các hệ số sinh lời

 ROS: Cho thấy khả năng sinh lời của doanh nghiệp sau khi đã trừ các chi phí

Lợi nhuận tr ớc thuế

Doanh thu thuần

C¸c hÖ sè vÒ c¬ cÊu vèn

nghiÖp ® îc tµi trî tõ vèn vay (<0,75)

Tæng nî ph¶i tr¶

Tæng tµi s¶n

C¸c hÖ sè vÒ c¬ cÊu vèn

mức độ sử dụng nợ trên vốn chủ sở hữu; được tính bằng Nợ phải trả?

Vốn chủ sở hữu (Bình thường <3)

Mèi quan hÖ gi÷a c¸c chØ tiªu vÒ lîi nhuËn

ROE

m« h×nh Dupont

LNST -

Tổng TS - Vốn tự có

Nợ + Vốn tự có - Vốn tự có

Phân tích DuPont

Kinh doanh vượt quá khả năng quản lý

C¸c hÖ sè vÒ c¬ cÊu vèn

trong viÖc thanh to¸n l·i vay cho chñ nî

LNTT vµ l·i vay (EBIT)

L·i vay ph¶i tr¶

C¸c hÖ sè vÒ c¬ cÊu vèn

h¹n cña doanh nghiÖp ® îc tµi trî b»ng nguån vèn CSH

Vèn chñ së h÷u

Tµi s¶n dµi h¹n

Phân tích luồng tiền trả lời cho những câu hỏi:

 Sự chênh lệch giữa LN và số tiền hiện có là như thế nào?

 Nguồn tiền và chúng được sử dụng cho mục đích gì?

 Nguồn vốn bằng tiền có đủ để trang trải cho những hoạt động hiện thời không?

 Có đủ nguồn vốn cho mục đích đầu tư hay không?

 Liệu công ty có thể trang trải tài sản nợ ngắn hạn của mình, kể

cả những khoản vay, từ các định chế cho vay hay không?

MỘT SỐ LƯU Ý

Vi c phân tích t i chính l trên c s s li u do khách ệ à à ơ ở ố ệ

Vi c phân tích t i chính l trên c s s li u do khách ệ à à ơ ở ố ệ

h ng cung c p; nên n u khách h ng không trung th c à ấ ế à ự

h ng cung c p; nên n u khách h ng không trung th c à ấ ế à ự

thì vi c phân tích sai ho c không có ý ngh a; ệ ặ ĩ

thì vi c phân tích sai ho c không có ý ngh a; ệ ặ ĩ

- Phải hiểu biết cơ bản về kế toán

- Các báo cáo cần được kiểm toán độc lập

THỦ THUẬT TÔ VẼ BÁO CÁO TÀI CHÍNH

THỦ THUẬT TÔ VẼ BÁO CÁO TÀI CHÍNH

M C TIÊU Ụ

M C TIÊU Ụ

- Gi m thu Gi m thu ả ả ế ế

- Vay ngân h ng Vay ngân h ng à à

- Quan h công chúng Quan h công chúng ệ ệ

TH HI N Ể Ệ

TH HI N Ể Ệ

TRÊN BCKQSXKD

- Gi m lãi Gi m lãi ả ả

- Lãi cao h n Lãi cao h n ơ ơ

- Lãi do thi t k Lãi do thi t k ế ế ế ế

THỦ THUẬT TÔ VẼ BÁO CÁO TÀI CHÍNH

M C TIÊU Ụ

M C TIÊU Ụ

- Gi m thu Gi m thu ả ả ế ế

- Vay ngân h ng Vay ngân h ng à à

- Quan h công chúng Quan h công chúng ệ ệ

THỦ THUẬT TÔ VẼ BÁO CÁO TÀI

- V n hóa chi phí V n hóa chi phí ố ố

- Trì hoãn ghi nh n chi Trì hoãn ghi nh n chi ậ ậ phí

- Chuy n giá Chuy n giá ể ể

THỦ THUẬT TÔ VẼ BÁO CÁO TÀI CHÍNH

giá l i TS) ạ

- Phân lo i n th nh V n Phân lo i n th nh V n ạ ợ à ạ ợ à ố ố

ch s h u ủ ở ữ

ch s h u ủ ở ữ

NHỮNG DẤU HIỆU BẤT THƯỜNG (về khả năng sinh lời)

Những nội dung cần lưu ý trong các báo cáo tài chính của doanh nghiệp xây lắp

2.2.Ph¶i thu néi bé

2.3.Vquay ph¶i thu bq

3.Nguån vèn CSH IIIChØ tiªu tµi chÝnh 1.HS tù chñ TC (VCSH/NV) 2.Kh¶ n¨ng TT chung

3.HÖ sè nî/TS

Những nội dung cần phân tích

Phõn tớch chi tiết

2.1/ Phải thu của KH:

 Phân tích khoản P.thu của KH theo đối t ợng, tg phát sinh, NV thanh toán

 Các tài liệu dùng để phân tích các khoản P.thu: H kinh tế, biên bản nghiệm thu Các tài liệu dùng để phân tích các khoản P.thu: H kinh tế, biên bản nghiệm thu Đ Đ

thanh toán, biên bản đối chiếu công nợ, hoá đơn tài chính, quá trình thanh toán từ tr

ớc đến nay liên quan đến hợp đồng đó, bản cân đối phát sinh chi tiết của tài khoản 131

 Lọc ra đ ợc các khoản P.thu tồn đọng không có khả năng thu hồi và không tính vào khoản mục TS khi đánh giá năng lực tài chính:

 NV thanh toán không rõ ràng (NV ngân sách địa ph ơng nh ng địa ph ơng không có khả năng thu

NS để chi trả; đối t ợng nợ chây ỳ không có ý định trả nợ …) và có thời gian nợ trên 1 năm (trừ phần giữ lại do bảo hành).

 Các khoản P.thu theo quy định là phải xoá nh ng DN vẫn ch a hạch toán giảm các khoản P.thu (đối

t ợng nợ không tồn tại)

2.2/ Phải thu nội bộ:

 L u ý: bản chất của từng khoản P.thu nội bộ đó là gì và khả năng thu hồi đến đâu?

Phõn tớch chi tiết hàng tồn kho

2.3/ Hàng hoá tồn kho

2.3.1 Nguyên liệu vật liệu tồn kho

 Chi tiết NVL tồn kho theo từng công trình,

 Tài liệu để phân tích là các bảng xuất nhập vật t cho các Công trình (do các đội thi công lập lên có xác nhận của phòng kế hoạch/kỹ thuật&giám đốc).

2.3.2 Chi phí SXKD dở dang:

 Phân tích chi phí SXKD DD theo từng công trình, tg phát sinh, NV thanh toán

 Phân tích lý do vì sao ch a đ ợc nghiệm thu thanh toán.

 đối chiếu giá trị hợp đồng với tổng CP đã phát sinh đ a vào công trình (CP SXKD dở dang của từng công trình cộng với phần CP của công trình đó đã đ ợc kết chuyển vào KQKD của các kỳ tr ớc)

 đối chiếu phần giá chi phí SXKD dở dang với phần khối l ợng thi công đã hoàn thành

có thể đ ợc nghiệm thu t ơng ứng, từ đó bóc tách đ ợc phần lỗ thực chất đang ẩn dấu trong khoản mục chi phí SXKD dở dang (phần chi phí thi công đã bỏ ra cho Công trình nh ng sẽ không đ ợc nghiệm thu thanh toán).

Phõn tớch tài sản lưu động khỏc

 Phân tích khoản mục tạm ứng&chi phí chờ kết chuyển:

 Chi tiết từng đối t ợng,

 Tài liệu chứng minh,

 Tính chất của khoản chi phí,

 Thời gian phát sinh,

 Nguyên tắc phân bổ chi phí,

 Khả năng phân bổ (đối với khoản chi phí chờ kết chuyển),

 Khả năng thu hồi (đối với các khoản tạm ứng) để bóc tách đ ợc thực chất phần lỗ đang ẩn dấu ở khoản mục này.

Phõn tớch chi tiết tài sản cố định

 Phân tích chi tiết TSCD:

 Theo đối t ợng, xuất xứ,

 Tình trạng khi mới đ a vào sử dụng,

 Năm đ a vào sử dụng,

 Thời gian đã sử dụng,

 Nguồn vốn hình thành, % đã trích khấu hao,

 Tỷ lệ trích khấu hao đ a vào chi phí hàng năm, Giá trị còn lại …

 Khi đánh giá khoản mục TSCD cần phải nắm đ ợc giá trị hạch toán có phù hợp với giá trị còn lại có thể khai thác của TS đó không?

Những tổng kết quan trọng bên tài sản

 Tính ổn định của nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh,

 Hoạt động của DN phụ thuộc vào các nguồn vốn nào –

Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh

Phân tích sản l ợng thực hiện

 Phân tích giá trị & tốc độ tăng tr ởng của sản l

ợng thực hiện (so sánh với các kỳ tr ớc), các

chính chiếm trong tổng GTSL thực hiện; tỷ lệ

GTSL của phần tự làm chiếm trong tổng

GTSL thực hiện –).

Phân tích hiệu quả hoạt động SXKD

 Phân tích chi tiết DT và giá vốn của từng công trình trong kỳ

 Phân tích các yếu tố cấu thành khoản mục CP QL DN cũng nh các nhân tố quyết định sự biến động của khoản mục này trong

mối so sánh với GTSL thực hiện của năm phân tích (ss với các kỳ

tr ớc)

 Phân tích các khoản mục chi phí đã phát sinh, cần phải phân bổ vào KQKD của kỳ phân tích nh ng DN ch a thực hiện phân bổ và

đang hạch toán ở các khoản mục tài sản có để che dấu phần lỗ.

 Phân tích ph ơng thức quản lý&phân bổ CP QL DN cho từng công trình.

Đánh giá năng lực đấu thầu, tổ chức thi công, tiến

độ đ ợc nghiệm thu khối l ợng xây lắp hoàn thành

 Đánh giá năng lực đấu thầu & kết quả công tác đấu thầu.

 Đánh giá năng lực tổ chức thi công và tiến độ nghiệm thu khối l ợng xây lắp đã hoàn thành

Sau khi phân tích chi tiết hoạt động SXKD của DN, CBTD lọc ra đ

-ợc các khoản mục chi phí phân bổ vào kết quả hoạt động SXKD của DN nh ng DN ch a phân bổ để lập lập Biểu Báo cáo kết quả hoạt động SXKD của DN theo đánh giá của NH

Những điểm lưu ý trong BCTC các DN công nghiệp

 Ng êi mua tr¶ tiÒn tr íc

 ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép NN

2.1/ Phải thu của khách hàng:

 Phân tích các khoản phải thu của KH theo

 đối t ợng,

 Thời gian phát sinh,

 Mục đích sử dụng SP mà KH mua về (bán buôn, bán lẻ, sử dụng nh là nguyên liệu của khâu sản xuất tiếp theo hay tiêu dùng trực tiếp)

 Khả năng thanh toán

 Các tài liệu dùng để kiểm tra và phân tích các khoản phải thu

 Thông tin nhận đ ợc qua phỏng vấn với cán bộ bán hàng của DN

 Hợp đồng kinh tế,

 Phiếu xuất kho/giao hàng hoặc biên bản giao hàng,

 Biên bản đối chiếu công nợ,

 Hoá đơn tài chính,

 Bản cân đối phát sinh chi tiết của tài khoản 131