mARN: Truyền đạt thông tin quy định cấu trúc của prôtêin cần tổng hợp.. Bài 19 Tiết 19: Mối quan hệ giữa gen và tính trạngI - Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin Gen mang thông tin cấu trúc
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Nêu chức năng
của các loại ARN ?
mARN: Truyền đạt thông tin quy định cấu trúc của prôtêin cần tổng hợp.
tARN: Vận chuyển axit amin t ơng ứng
tới nơi tổng hợp prôtêin.
rARN: Là thành phần cấu tạo nên ribôxôm – nơi tổng hợp prôtêin .
Trang 3Bài 19 Tiết 19: Mối quan hệ giữa gen và tính trạng
I - Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin
Gen mang thông tin cấu
trúc của prôtêin Prôtêin đ ợc hình thành
Dạng trung gian
Giữa gen và prôtêin có quan hệ với nhau qua cấu trúc trung gian nào? Vai trò của dạng trung gian đó?
mARN
- mARN là dạng trung gian có vai trò truyền đạt thông tin về cấu trúc của prôtêin sắp đ ợc tổng hợp từ nhân ra chất tế bào.
Trang 4A
U X
G U A G G U A X U X X A X X U G A G G U X G X
A G
MET VAL
G X X
ARG
G
A U
tA RN
TIR
G G A
tA RN
SER
U G G
tA RN
TRE
A X U
tA RN
Sự tổng hợp chuỗi axitamin hay prôtêin bậc 1 theo sơ đồ sau
A U X
tA RN
mARN
H·y tr¶ lêi c¸c c©u hái sau:
1 Nªu c¸c thµnh phÇn tham gia tæng hîp chuçi axit amin?
C¸c thµnh phÇn tham gia tæng hîp chuçi axit amin: mARN, tARN, rib«x«m.
2 C¸c lo¹i nuclª«tÝt nµo ë mARN vµ tARN liªn kÕt víi nhau?
C¸c lo¹i nuclª«tÝt liªn kÕt theo NTBS: A – U; G – X và ngược lại
3 T ¬ng quan vÒ sè l îng axit amin vµ nuclª«tÝt cña mARN trong rib«x«m ?
T ¬ng quan: 3 nuclª«tÝt 1 axit amin
Trang 5Bài19 Tiết 19: MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
I - Mối quan hệ giữa ARN và prôtêin
- mARN là dạng trung gian có vai trò truyền đạt thông tin về cấu
trúc của prôtêin sắp được tổng hợp từ nhân ra chất tế bào.
* Sự hình thành chuỗi axit amin
Chọn các cụm từ: axit amin, ribôxôm, mARN, prôtêin
điền vào các ô trống thích hợp trong các đoạn sau:
1 mARN rời khỏi nhân đến … để tổng hợp
2 Các tARN một đầu gắn với 1 ………… đầu kia mang bộ 3 đối
mã vào… khớp với Theo NTBS: A – U, G - X.
3 Khi … dịch đi một nấc trên … thì một
được nối tiếp vào chuỗi aa.
4 Khi được dịch chuyển hết chiều dài của thì
chuỗi axit amin được tổng hợp xong.
mARN
mARN
mARN
ribôxôm ribôxôm
ribôxôm ribôxôm
prôtêin
axit amin
axit amin
+ Bổ sung: A – U, G – X.
Tạo ra chuỗi axit amin với trình tự sắp xếp được quy định bởi trình tự sắp xếp các nuclêôtit trên mARN.
* Kết quả:
Trang 6B i ài 19 Tiết 19: Mối quan hệ giữa gen và tính trạng
I - Mối quan hệ giữa ARN và prụtờin
II - Mối quan hệ giữa gen và tính trạng
* Sơ đồ:
Gen (một đoạn ADN) mARN PrôtêinTính trạng 1 2 3
* Mối liên hệ:
amin – cấu trúc bậc 1 của prôtêin
lý của tế bào biểu hiện thành tính trạng
* Bản chất mối liên hệ:
Trỡnh tự cỏc Nu trờn ADN quy định trỡnh tự cỏc Nu trong mARN, trỡnh tự cỏc Nucleotit trờn mARN quy định trỡnh tự cỏc axit amin trong chuỗi axit amin cấu thành protein và biểu hiện thành tớnh trạng.
1
2
3
Trang 7Mối quan hệ ADN mARN Protein
1 Mạch ADN bổ sung
2 Mạch AND làm khuôn
3 mARN
4 Chuỗi a.a
Trang 8ADN (mã gốc) ARN
(mã sao)
Prôtêin
Trình tự sắp xếp các Nu/ADN
Trình tự sắp xếp
các ribôNu/mARN Trình tự sắp xếp các axit amin trên chuỗi polypeptit
Gen (1 đoạn ADN) mARN Pr1 2 ôtêin Tính tr3 ạng
Trang 9Bài tập Trắc nghiệm
Chọn đáp án đúng nhất trong mỗi câu sau đây:
Câu 1: Quá trình tổng hợp prôtêin xảy ra ở:
A Nhân của tế bào C Trên màng tế bào.
B Trong tế bào chất D Trong nhân con.
Câu 2: Loại bào quan tổng hợp prôtêin là:
A Bộ máy Gôngi C Trung thể.
Câu 3: Trong quá trình tổng hợp prôtêin, A của mARN
liên kết với:
Câu 4: Quá trình tổng hợp chuỗi axit amin tuân theo các nguyên tắc:
Trang 10H íng dÉn häc bµi ë nhµ
1 Học bài và làm bài tập 2, 3 SGKtrang 59.
2 Chuẩn bị bài thực hành quan sát và lắp ráp
mô hình ADN (Xem lại bài 15: ADN)
Trang 11GIê HäC §ÕN §¢Y Lµ KÕT
THóC kÝnh CHóc c¸c thÇy c« vµ
Xin ch©n thµnh c¸m ¬n !