THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP CHO THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP CHO THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

BÀI TẬP MÔN CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ

TÌM HIỂU THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP CHO THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.

Hà Nội - 2008

Lời nói đầu

Thương mại điện tử là một lĩnh vực mới mẻ cho nên tạo được niềm tin chocác chủ thể tham gia vào các quan hệ Thương mại điện tử là một việc làm cótính cấp thiết mà một trong những hạt nhân là phải tạo ra được một sân chơichung với những quy tắc được thống nhất một cách chặt chẽ

Trong tiến trình hội nhập với thế giới với tư cách là thành viên của APEC,Việt nam đang tích cực tham gia và ủng Sự phát triển của Thương mại điện tửtrên thế giới đã làm thay đổi cách thức kinh doanh, giao dịch truyền thống vàđem lại những lợi ích to lớn cho xã hội Tuy nhiên bên cạnh đó cũng phải thừanhận rằng những rủi ro gặp phải trong quá trình giao dịch, kinh doanh trên mạng

là hiện thực và việc này đòi hỏi phải có các giải pháp không chỉ về mặt kỹ thuật

mà còn cần phải hình thành được một cơ sở pháp lý đầy đủ.những đòi hỏi củapháp lý quốc tế chúng ta phải đáp ứng để có thể hoà nhập và theo kịp các nướctrong khu vực và trên thế giới

Thương mại điện tử có thể được xem là một hiện tượng phổ biến nhưngnhiều người chỉ mới hiểu biết mơ hồ về nó Nhiều người trẻ tuổi muốn hiểu nóđầy đủ nhưng những khái niệm Thương mại điện tử phức tạp đã cản trở mongmuốn của họ Các doanh nhân cũng muốn nhảy vào phong trào này nhưng lạithiếu tri thức và sự hoạch định nhất định Cuối cùng, những ước mơ nay trởthành việc cưỡi lên những làn sóng sôi sục của một xu hướng.Nhưng với ảnh hưởng sâu xa của nó, Thương mại điện tử thực sự hoàn thiệntương lại của nhân loại Do đó, việc nghiên cứu Thương mại điện tử không chỉgiới hạn ở việc am hiểu nó.Tại sao Thương mại điện tử lại xuất hiện? Thực chấtThương mại điện tử là gì? Tại sao nó lại trở nên quan trọng đến thế? Thươngmại điện tử sẽ tác động thế nào đến cuộc sống của chúng ta? Đây là những câuhỏi mãnh liệt trong tâm trí nhiều người.Sự thật, nó không hoàn toàn là một điềuthần bí Chúng tôi rất vui lòng được chia sẻ nó với những ai mong muốn biết vàhiểu nó Chúng ta sẽ cùng nhau làm chủ tri thức này và tạo ra các cơ hội trongTMĐT

Lý do chọn đề tài

Thơng mại điện tử trên thế giới bắt đầu phát triển từ đầu những năm 90 thế kỉtrớc và hiện nay đang phát triển rất mạnh Tờn gọi: Thương mại điện tử từ khi rađời đến nay có nhiều tờn gọi khỏc nhau như: online trade, cyber trade, electronicbusiness, paperless commerce (trade), electronic commerce, e-commerce

Thuật ngữ TMĐT hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau và có lẽ vẫn còn rấtnhiều ngời cha biết đến thuật ngữ này.Vì vậy chúng tôI xin đa ra 2 cách hiểu ngắngọn nhất và dễ hiểu nhất về thuật ngữ này:

Thương mại điện tử theo nghĩa hẹp: được hiểu là việc mua bỏn hàng hoỏ

và dịch vụ thụng qua cỏc phương tiện điện tử, nhất là Internet và cỏc mạng viễnthụng khỏc

Thương mại điện tử theo nghĩa rộng:

Thương mại điện tử là toàn bộ chu trỡnh và cỏc hoạt động kinh doanh liờnquan đến cỏc tổ chức hay cỏ nhõn Thương mại điện tử là việc tiến hành hoạtđộng thương mại sử dụng cỏc phương tiện điện tử và cụng nghệ xử lý thụng tin

số hoỏ

Kể từ khi internet ra đời các doanh nghiệp đã nhận ra sự tiện ích của nótrong kinh doanh và tận dụng những tiện ích ấy vào việc kinh doanh.Từ đó thúc

đẩy TMĐT ngày càng phát triển

Tại khu vực Châu á thì Trung Quốc,TháI Lan và Singapore là những nớc cónền TMĐT phát triển mạnh nhất.Tại TQ doanh thu từ quảng cáo trực tuyến hàngnăm rất lớn khoảng 3 tỷ ndtệ năm 2005

Tại Việt Nam thuật ngữ TMĐT xuất hiện một thời gian sau khi VN hoà nhậpInternet vào cuối năm 1997.Tuy nhiên TMĐT ở VN vẫn còn đơn giản và cha pháttriển.Các trang web hiện nay thì đã khá nhiều nhng những trang thực sự mangtính chất thơng mại thì không đáng kể.Các trang web hiện nay chỉ đơn giản là giớithiệu sản phẩm của doanh nghiệp,cha có giao dịch điện tử và hoàn toàn ko thểthanh toán qua mạng đợc.Đó cũng là một hạn chế khiến TMĐT của VN kém pháttriển Theo điều tra của Bộ Thương mại, số lượng DN cú website chiếm chỉkhoảng 20-25% Trong số đú, cú tới 93,8% số website chỉ để giới thiệu về cụng

ty Tớnh năng giao dịch điện tử chỉ 27% Tớnh ra, chỉ khoảng 5,4 đến 6% số DNViệt Nam sử dụng thương mại điện tử Nhiều nhà kinh doanh tại VN đã tuột mấtcơ hội hợp tác với các đối tác nớc ngoài do ko có tài khoản bán hàng Hơn thếnữa trong khi trên thế giới hiện nay ngời tiêu dùng ngày càng tiếp cận nhiều hơnvới việc mua bán hàng qua mạng thì ở VN nhiều ngời còn rất dè dặt trong việcnày bởi độ tin cậy của các doanh nghiệp còn cha cao Việc mua bán hàng quamạng còn gặp nhiều rủi ro…Vì vậy,để đạt đVì vậy,để đạt đợc trình độ cao về TMĐT phù hợp với

sự phát triển của đất nớc và của thế giới thì VN còn phảI xây dựng cơ sở hạ tầngkinh tế,công nghệ,pháp lí và nguồn nhân lực sao cho phù hợp

Tuy nhiên,theo nhận định của các chuyên gia thì trong vòng 4-5 năm nữaTMĐT ở VN sẽ bùng nổ Thống kờ của Trung tõm Internet Việt Nam cho thấy,hiện tại cú 15 triệu người sử dụng Internet, 91% số DN sử dụng website Dự bỏotrong 3 năm tới cú 30 triệu người người sử dụng Internet Thị trường rộng lớn đúcựng với tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ là tiền đề cho sự phỏt triển của TMĐTtrong những năm sắp tới Theo đà tăng trưởng, năm 2010 sẽ cú 500.000DNVN.Dự đoán đến 2010 sẽ cú khoảng 60% số DN sử dụng website, và điều này thỳcđẩy giao dịch, mua bỏn trực tuyến phát triển

Khỏch hàng của cỏc trang thương mại điện tử của Việt Nam hiện nay phầnlớn là giới trẻ, họ trao đổi, buụn bỏn với nhau cỏc vật dụng cụng nghệ cao nhưđiện thoại, mỏy vi tớnh, sỏch vở tạp chớ thậm chớ là quần ỏo, đồ dựng gia đỡnh.

Có thể nói TMĐT ngày càng trở nên quen thuộc với giới trẻ hiện nay.Đây cũng làmột đề tài hot thu hút sự quan tâm của đông đảo các ban trẻ thời đại @.Có thể”thu hút sự quan tâm của đông đảo các ban trẻ thời đại @.Có thể

khẳng định trong tơng lai đây sẽ trở thành một ngành kinh doanh phát triển cùngvới sự bùng nổ cuả mạng internet toàn cầu

Thương mại điện tử là gì

Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về “Thương mại điện tử" nhưng tựutrung lại có hai quan điểm lớn trên thế giới xin được nêu ra dưới đây

Thương mại điện tử theo nghĩa rộng được định nghĩa trong Luật mẫu vềThương mại điện tử của Ủy ban Liên Hợp quốc về Luật Thương mại Quốc tế(UNCITRAL): Thuật ngữ Thương mại cần được diễn giải theo nghĩa rộng để baoquát các vấn đề phát sinh từ mọi quan hệ mang tính chất thương mại dù có haykhông có hợp đồng Các quan hệ mang tính thương mại bao gồm các giao dịchsau đây: bất cứ giao dịch nào về thương mại nào về cung cấp hoặc trao đổi hànghóa hoặc dịch vụ; thỏa thuận phân phối; đại diện hoặc đại lý thương mại, ủy tháchoa hồng; cho thuê dài hạn; xây dựng các công trình; tư vấn; kỹ thuật công trình;đầu tư; cấp vốn; ngân hàng; bảo hiểm; thỏa thuận khai thác hoặc tô nhượng; liêndoanh các hình thức khác về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chởhàng hóa hay hành khách bằng đường biển, đường không, đường sắt hoặcđường bộ Như vậy, có thể thấy rằng phạm vi của Thương mại điện tử rất rộng,bao quát hầu hết các lĩnh vực hoạt động kinh tế, việc mua bán hàng hóa và dịch

vụ chỉ là một trong hàng ngàn lĩnh vực áp dụng của Thương mại điện tử

Ủy ban Châu Âu đưa ra định nghĩa về Thương mại điện tử như sau:Thương mại điện tử được hiểu là việc thực hiện hoạt động kinh doanh qua cácphương tiện điện tử Nó dựa trên việc xử lý và truyền dữ liệu điện tử dưới dạngtext, âm thanh và hình ảnh Thương mại điện tử gồm nhiều hành vi trong đó hoạtđộng mua bán hàng hóa và dịch vụ qua phương tiện điện tử, giao nhận các nộidung kỹ thuật số trên mạng, chuyển tiền điện tử, mua bán cổ phiếu điện tử, vậnđơn điện tử, đấu giá thương mại, hợp tác thiết kế, tài nguyên mạng, mua sắmcông cộng, tiếp thị trực tiếp tới người tiêu dùng và các dịch vụ sau bán hàng.Thương mại điện tử được thực hiện đối với cả thương mại hàng hóa (ví dụ nhưhàng tiêu dùng, các thiết bị y tế chuyên dụng) và thương mại dịch vụ (ví dụ nhưdịch vụ cung cấp thông tin, dịch vụ pháp lý, tài chính); các hoạt động truyềnthống (như chăm sóc sức khỏe, giáo dục ) và các hoạt động mới (ví dụ như siêuthị ảo)

Tóm lại, theo nghĩa rộng thì Thương mại điện tử có thể được hiểu là cácgiao dịch tài chính và thương mại bằng phương tiện điện tử như: trao đổi dữ liệuđiện tử; chuyển tiền điện tử và các hoạt động gửi rút tiền bằng thẻ tín dụng

Thương mại điện tử theo nghĩa hẹp bao gồm các hoạt động thương mạiđược thực hiện thông qua mạng Internet Các tổ chức như: Tổ chức Thương mạithế giới (WTO), Tổ chức Hợp tác phát triển kinh tế đưa ra các khái niệm vềThương mại điện tử theo hướng này Thương mại điện tử được nói đến ở đây làhình thức mua bán hàng hóa được bày tại các trang Web trên Internet vớiphương thức thanh toán bằng thẻ tín dụng Có thể nói rằng Thương mại điện tửđang trở thành một cuộc cách mạng làm thay đổi cách thức mua sắm của conngười

Theo các khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu được rằng theo nghĩa hẹpThương mại điện tử chỉ bao gồm những hoạt động thương mại được thực hiện

thông qua mạng Internet mà không tính đến các phương tiện điện tử khác nhưđiện thoại, fax, telex

Điểm mạnh điểm yếu của thương mại điện tử

1 Điểm mạnh:

- tiết kiện thời gian và công sức cho khách hàng: khách hàng mua bán trênnhững trang web không giống như mua bán trên các cửa hàng thật trên phố Họkhông cần phải tốn thời gian và công sức để đi đâu xa Tất cả chỉ bằng một cáiclick chuột Đồng thời, khách hàng có thể xem hàng trên nhiều trang web báncùng một loại sản phẩm để so sánh, lựa chọn

- các khách hàng đôi khi cảm thấy thoải mái hơn trong việc đưa ra quyếtđịnh mua hàng khi không có mặt của người bán hàng

- giải quyết nỗi lo của DN về chi phí và không gian quảng cáo Một DN nếumột quảng bá trên truyền hình chỉ có thể “chạy” trung bình 30 giây/1 mẫu, vớibáo in tối đa 1 trang cho 1 lần Trong khi 1 website hoạt động 24/24 với số lượngthông tin vô hạn và không gian quảng bá rộng khắp trên thị trường toàn cầu,chuyên nghiệp hơn là tính tương tác với đối tượng khách hàng, cho phép hỗ trợkịp thời và đặt hàng trực tuyến

- chi phí xử lý và quản lý thấp hơn so với cửa hàng thật

- rút ngắn khoảng cách giữa DN nhỏ và lớn Một Cty quy mô nhỏ nhưng cówebsite chuyên nghiệp và khả năng marketing tốt sẽ hiệu quả tốt hơn nhiều sovới một Cty lớn mà website nghèo nàn Tính chất của TMĐT là không biết mặtnhưng vẫn giao thương tốt, DN nhỏ vẫn có thể “bắt tay” với các đại gia chỉ từ mộtwebsite

2 Điểm yếu:

- Sự bảo mật trên internet không được bảo đảm, các khách hàng không thểxác nhận được họ đang mua hàng của ai và các thông tin tài chính có thể bị tiếtlộ

- Các khách hàng lo lắng về nguy cơ có thể nhận được hàng kém chấtlượng và lo lắng về các chính sách trả hàng lại

- Các hệ thống nhận tiền thanh toán rất khó sử dụng và các doanh nghiệp không có đủ kiến thức về các phần mềm và các tiến trình liên quan

- Không có sự nhất quán trong các luật thuế, các vấn đề pháp lý và các hiệp ước Quốc Tế

Hầu hết những điểm bất lợi trong việc mua bán trên Web bắt nguồn từnguyên nhân lĩnh vực thương mại điện tử còn khá mới mẻ Cũng như đối với cáccông nghệ mới khác, nó cần thời gian để không chỉ phát triển công nghệ mà cònphát triển kinh nghiệm, chuyên môn, và văn hoá để sử dụng nó Một số công ty

sử dụng Web site để quảng cáo sản phẩm hay dịch vụ của mình, tăng doanh số

và cung cấp dịch vụ cho khách hàng Một điển hình trong số các công ty như vậy

là Barnnes & Noble Công ty này bán sách từ các cửa hàng bán lẻ và từ Websitecủa mình Ngoài ra, Banners & Noble còn sử dụng Web site để thu hút kháchhàng đến các cửa hàng của mình

Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay

Hiện nay, TMĐT của VN đã đi tới đâu? Òng Trịnh Thượng Thức – PhóPhòng Kinh doanh Dịch vụ Thẻ tín dụng, ngân hàng Vietcombank trả lời bằnggiọng chắc nịch: “Chỉ bằng 1/10 so với thế giới” Liệu có bị quan chăng? Chúngtôi quyết định tìm một lời đáp nhiều hy vọng hơn Trao đổi vấn đề này với chịDương Tố Dung – Giám đốc Kỹ thuật, Công ty giải pháp TMĐT VEC, chị bộcbạch: “Chỉ số phát triển TMĐT VN không quá thấp so với khu vực, vấn đề chỉ là

do khả năng hiểu biết và nhận thực củ doanh nghiệp về TMĐT còn hạn chế”.Trong khi chị Lương Thị Mai – Giám đốc Cty TNHH dịch CAO Network thì tự tinhơn: “Tôi tin trong một tương lai không xa, TMĐT sẽ là công cụ chính giúp các

DN mở rộng phạm vi kinh doanh của họ ra thế giới”

Vấn đề là, thế mạnh của TMĐT bắt đầu từ nhân tố chính: nhà kinh doanh.Cho đến nay, không ít DN chưa có website (điều kiện đầu tiên để thực hiệnTMĐT) và nhiều DN còn quan niệm quá sớm để đề cập đến vấn đề này

Theo thống kê của Trung tâm Internet VN đến tháng 4/2005, tỷ lệ người VN

sử dụng Internet là 8,7% Tỷ lệ này không quá thấp so vớikhu vực Trong khi đó,chỉ khoảng 20% DN có website, sẵn sàng cho TMĐT Trước thực trạng như vậy,liệu có là quá sớm khi nghĩ về TMĐT? Mặt khác, không ít DN đã đồng nghĩaTMĐT với thanh toán điện tử và trước những vấn đề bất cập của Luật Giao dịchđiện tử hiện nay, họ cho rằng không có lý do gì để phát triển TMĐT

Điều này xuất phát từ cách hiểu chưa xác đáng về TMĐT Nói nôm na,TMĐT là hình thức DN xây dựng website quảng bá sản phẩm, nhằm thu hút đốitác và liên lạc với khách hàng thông qua Email hoặc các công cụ hội đàm trựctuyến như ICQ, MS Messenger… Tại nhiều quốc gia trên thế giới, TMĐT đã trởthành công cụ hiệu quả trong việc tìm kiếm đối tác, trao đổi hàng hóa và thanhtoán qua mạng bằng thẻ tín dụng

Tại VN, số lượng người sử dụng thẻ tín dụng chưa nhiều, Luật Giao dịch vàchữ ký điện tử chỉ mới dự thảo, vấn đề an toàn trong giao dịch trực tuyến chưcao… chính là những rào cản đối với quá trình mở rộng tầm hoạt động kinhdoanh của DN trên phương tiện TMĐT

Thực tế, trừ số lượng nhỏ các DN thực hiện TMĐT với hình thức bán lẻ, đaphần các DN tham gia TMĐT hiện nay đều tập trung vào 2 điểm quan trọng làquảng bá sản phẩm để tìm kiếm đối tác trên toàn càu và hỗ trợ quảng cáo trongnước Hầu hết đều được thực hiện thông qua trang website và dừng lại ở khâuthanh toán trực tuyến Hiện nay, còn có thêm mô hình Marketplace, một kiểu sàngiao dịch điện tử, giúp người bán và người mua có thể tìm thấy cơ hội giaothương vẫn còn bỏ ngỏ

Hiện nay, hơn 70.000 DN đang hoạt động với khoảng 20% có website, trong

đó chỉ 1/2 số trang có khả năng thu hút khách hàng, còn lại là các trang “nghèo”

và thiếu cập nhật thông tin sản phẩm

Không ít website được tạo nên… cho có Thiết kế lòe loẹt, thông tin sơ sài,lúc ẩn lúc hiện, khi nhanh khi chậm, hoặc sẽ mất tăm sau cả năm trời không có

người truy cập Chưa kể nhiều website chuyên kinh doanh hàng XK, nhằm đếnkhách hàng nước ngoài nhưng ngôn ngữ sử dụng lại toàn tiếng Việt.

Theo khảo sát của Cty Giải pháp TMĐT VEC, tính đến tháng 5/2005, trênmạng Internet có hơn 40 triệu website, một tháng có hơn 1.000.000 website mới

ra đời và không ít hơn số website này “chết” đi Như vậy, có một website đâu đãhết chuyện, quan trọng là bao nhiều người sẽ biết và giao dịch trên nó Từ đó,đòi hỏi DN phải tận dụng những chiêu thức marketing khác để giới thiệu sảnphẩm của mình

NHỮNG GIẢI PHÁP TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

I NHÓM GIẢI PHÁP CHUNG

1 Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước

1.1 Nhanh chóng triển khai các chương trình, dự án được đề ra trong Kế hoạch tổng thể phát triển Thương mại điện tử giai đoạn 2006 - 2010

Kế hoạch tổng thể phát triển Thương mại điện tử giai đoạn 2006 - 2010 đã xácđịnh mục tiêu và những giải pháp lớn để phát triển thương mại điện tử trong trung hạn.Tuy nhiên, việc triển khai Kế hoạch tổng thể phụ thuộc phần lớn vào nỗ lực và sự phốihợp của nhiều cơ quan nhà nước, trước hết là các bộ ngành ở Trung ương và ủy bannhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Để triển khai tốt Kế hoạch này,các cơ quan nhà nước được giao nhiệm vụ chủ trì các dự án liên quan cần nắm rõ nộidung, mục đích và các giải pháp đưa ra, sau đó dựa trên thực tế của ngành, địaphương để lập kế hoạch triển khai từng dự án cụ thể cho năm 2006 và cả giai đoạnnăm năm 2006 - 2010

1.2 Đẩy mạnh hoạt động phổ biến và tuyên truyền về thương mại điện tử

Mặc dù hoạt động phổ biến và tuyên truyền về thương mại điện tử bắt đầu diễn rasôi động trong năm 2005 và thu hút sự chú ý của nhiều doanh nghiệp và người tiêudùng nhưng tỷ lệ các doanh nghiệp nhận thức được lợi ích của thương mại điện tửchưa cao Song song với hoạt động đào tạo chính quy, trong năm 2006 cần đẩy mạnhhơn nữa hoạt động phổ biến, tuyên truyền về lợi ích và các điều kiện cần thiết để ứngdụng thương mại điện tử

Việc phổ biến, tuyên truyền về thương mại điện tử cần được mở rộng thông quacác hình thức diễn đàn, hội thảo, tổ chức sự kiện và đặc biệt là các hình thức tuyêntruyền thông qua phương tiện thông tin đại chúng Hình thức tuyên truyền cần được đổimới để làm cho thương mại điện tử dễ hiểu, dễ tiếp xúc với đa số người dân, đồng thời

có tính đến từng nhóm đối tượng cụ thể như các cán bộ quản lý, doanh nhân, ngườitiêu dùng, giới trẻ

1.3 Ban hành kịp thời các Nghị định hướng dẫn Luật Giao dịch điện tử và Luật Thương mại

Luật Giao dịch điện tử và Luật Thương mại có tác động rất lớn tới sự phát triểncủa thương mại điện tử và có hiệu lực trong quý một năm 2006 Các cơ quan được giaochủ trì xây dựng các nghị định hướng dẫn thực thi hai luật này cần nhanh chóng xâydựng và trình Chính phủ ban hành càng sớm càng tốt, đặc biệt là Nghị định về Thươngmại điện tử và Nghị định về Chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số

Cùng với việc tiếp tục ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đếnthương mại điện tử để hoàn thiện khung pháp luật hiện có, trong thêi gian tíi các cơquan nhà nước cần tiến hành rà soát những quy định đã ban hành để tìm ra nhữngđiểm không phù hợp với giao dịch thương mại điện tử nhằm loại bỏ những quy địnhchưa hợp lý, sửa đổi, bổ sung những quy định cần thiết theo hướng không phân biệt đối

xử giữa giao dịch thông thường và giao dịch điện tử

1.4 Tăng cường các hoạt động hỗ trợ của cơ quan nhà nước đối với thương mại điện tử

Trong năm tới các cơ quan nhà nước cần đẩy mạnh việc cung cấp các dịch vụcông trực tuyến, đặc biệt là dịch vụ công liên quan tới các thủ tục thương mại như cácloại giấy phép xuất khẩu và nhập khẩu, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu,khai hải quan trực tuyến Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đấu thầu mua sắm công khai

trên mạng không những chỉ với các dự án qui mô quốc gia mà cả trong mua sắm dùngngân sách nhà nước của các cơ quan cấp bộ ngành và ủy ban nhân dân tỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương.

Tiếp tục nâng cao chất lượng cung cấp thông tin kinh tế, thương mại trên cácwebsite của các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương tới địa phương Đồng thờigấp rút triển khai những hoạt động liên quan tới thống kê thương mại điện tử nhằm giúpcho công tác hoạch định chính sách của cơ quan nhà nước cũng như hoạt động kinhdoanh của doanh nghiệp được tốt hơn

Do TMĐT có nhiều rào cản nên hầu hết các doanh nghiệp vừa và nhỏ tự mìnhkhông thể vượt qua để tham gia ngay TMĐT Nhà nước cần có biện pháp hỗ trợ doanhnghiệp trong tạo dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kỹ thuật và công nghệ của TMĐT BộThương mại đang tiến hành dự án ”Tổ chức triển khai, phát triển TMĐT” theo chỉ đạocủa Chính phủ tại Quyết định số 95/2002/QĐ-TTg ngày 17/7/2002 nhằm tạo dựng cácđiều kiện cơ bản, cần thiết ban đầu cho TMĐT Việt Nam phát triển Dự án sẽ xây dựng

3 sàn TMĐT tại 3 miền đất nước cung cấp cho các doanh nghiệp cơ sở hạ tầng máytính, truyền thông, kỹ thuật và công nghệ bảo mật, công nghệ thực hành TMĐT, xâydựng các trang Web TMĐT mẫu, huấn luyện cho các doanh nghiệp để các doanhnghiệp chỉ với điều kiện có máy tính kết nối Internet và cán bộ có trình độ văn phònghoàn toàn có thể tham gia TMĐT ở tất cả các cấp độ mà một doanh nghiệp nước ngoài

có thể thực hiện

2 Đối với các doanh nghiệp

2.1 Chủ động tìm hiểu về thương mại điện tử

Cho tới nay rất nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết tới thương mại điện tử và nhữnglợi ích mà nó mang lại, kể cả nhiều doanh nghiệp nhà nước có qui mô lớn Trong khi đóhầu hết các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nắm bắt được và biết cách ứngdụng thương mại điện tử Năng lực cạnh tranh khá cao và tỷ trọng xuất khẩu lớn củathành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phản ánh phần nào điều này

Các doanh nghiệp trong nước, cả doanh nghiệp có quy mô lớn lẫn doanh nghiệpvừa và nhỏ, cần chủ động tìm hiểu về thương mại điện tử, coi đây là một trong nhữngnhiệm vụ gắn với việc xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn Trong bối cảnh ứngdụng công nghệ thông tin có tác động to lớn và toàn diện tới năng lực cạnh tranh củatừng doanh nghiệp và Việt Nam đang chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới,sức ép cạnh tranh từ việc mở cửa thị trường sẽ rất lớn nên việc sử dụng thương mạiđiện tử để nâng cao sức cạnh tranh là cấp thiết

2.2 Xác định mô hình thương mại điện tử thích hợp và xây dựng kế hoạch triển khai mô hình tại doanh nghiệp

Một số doanh nghiệp đã nhận thức được lợi ích của thương mại điện tử, tuy nhiêncòn lúng túng trong việc triển khai cụ thể hoặc có tâm lý trông chờ vào sự hướng dẫn,

hỗ trợ từ phía Nhà nước Doanh nghiệp cần thấy rằng việc triển khai thương mại điện

tử khó có thể rập khuôn theo các mô hình có sẵn Do vậy, doanh nghiệp cần tìm hiểu,nghiên cứu và tự chọn cho mình mô hình thương mại điện tử phù hợp với quy môdoanh nghiệp, loại hình kinh doanh, trình độ cán bộ và khả năng tài chính của mình Trên cơ sở mô hình đã chọn, các doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch triển khai,bao gồm kế hoạch tài chính trên cơ sở đầu tư vào thiết bị và công nghệ, đầu tư nguồnlực con người, v.v

2.3 Tích cực tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử

Sàn Giao dịch là một trong những hình thức hỗ trợ thương mại điện tử quan trọngnhất Thay vì phải tự hình thành một website riêng, doanh nghiệp có thể giới thiệu vềmình, tìm kiếm đối tác, khách hàng và tận dụng được nhiều lợi ích kèm theo từ các sàngiao dịch trực tuyến Các doanh nghiệp có thể tìm kiếm mặt hàng, đối tác trên các sàngiao dịch vốn đã nổi tiếng trên thế giới như (Hàn Quốc), (Mỹ)

II MỘT SỐ KỸ THUẬT VÀ GIẢI PHÁP CỤ THỂ NHẰM PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

1 Xây dựng website thương mại điện tử

1.1 Mục đích xây dựng website thương mại điện tử

Thông qua website doanh nghiệp có thể công bố một cách thường xuyên cácthông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, dịch vụ Những chức năng trả lời tự động các câuhỏi, các cơ sở dữ liệu cho phép cung cấp cho khách hàng những thông tin cập nhật bất

kỳ lúc nào khách hàng có nhu cầu So sánh với hình thức cung cấp qua catalogue thìhình thức qua trang web tỏ ra hiệu quả hơn, nhanh nhạy hơn

Nhờ có trang web, khách hàng có thể được phục vụ một cách có hiệu quả hơn Cóđược điều này là nhờ website cung cấp cho khách hàng các gợi ý, các thông tin chínhxác về sản phẩm, dịch vụ Số lượng người tham gia Internet có thể tạo ra thị trườngđông đảo nhất và đây là những khách hàng có trình độ học vấn, hiểu biết, có địa vị ổnđịnh và thu nhập từ trung bình trở lên Phần đông những khách hàng này lại là giới trẻ,năng động và nhu cầu đa dạng Tiếp cận được với các khách hàng Internet nói trên sẽ

là điều kiện để doanh nghiệp thành công

1.2 Thiết kế website thương mại điện tử

Website thương mại điện tử cũng như website thông tin cần thiết kế sao cho bắtmắt, dễ thấy và dễ truy nhập Có một số lưu ý khi thiết kế website thương mại điện tử

a) Các vùng của trang chủ website

Trang chủ website được chia thành 6 vùng, các vùng có ý nghĩa khác nhau

Vùng 1 - thường được dùng để đặt logo, biểu tượng của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệpchưa có thì hãy khẩn trương thiết kế, vùng này không nên đặt các thông tin khác

Hình 1 Cácvùng của một website

Vùng 2 - thường dùng để đặt banner hay hình ảnh, chữ đặc trưng cho doanhnghiệp Có nhiều trang web vùng 1 và 2 liên kết làm một, và cũng như vùng 1 - khôngnên đặt các thông tin về sản phẩm, dịch vụ.

Vùng 3, 4, 5 là các vùng hết sức nhạy cảm của trang web Khi mở trang web ngườitruy cập thường nhìn theo chiều mũi tên và vì vậy vùng 3 nên dùng làm nơi đặt các mụcnội dung của trang web, vùng 4 và nửa trên của vùng 5 nên dành cho các sản phẩm,dịch vụ mới Việc sắp xếp như vậy sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, người truy cập sẽnhanh bắt được thông tin hơn khi lướt web

Vùng 6 và nửa dưới của vùng 5 là vùng ít nhạy cảm hơn nên dùng để đặt cácthông tin ít thay đổi, ví dụ như giới thiệu lịch sử hình thành công ty, cơ cấu tổ chức, địachỉ hay đặt các logo liên kết tới các site của khách hàng quen thuộc

b) Tổ chức từng vùng

Trong từng vùng website cần tổ chức khoa học, chặt chẽ, các đề mục rõ ràng, dễhiểu, tránh dùng những cụm từ có nhiều nghĩa dễ gây nhiểu nhầm Từng vùng chiathành các phần và sắp xếp các nội dung từ trên xuống dưới theo mức độ quan trọnggiảm dần Tổ chức từng vùng đơn giản, dễ hiểu

c) Thời gian tải nhanh

Do có nhiều khách hàng truy cập trang web bằng modem với tốc độ 28.8, 33.6 hay57.6 nên trang web phải nhẹ Có một nguyên tắc là 30 phút trước màn hình dài như 10phút vậy Do vậy các ảnh nên thu nhỏ dung lượng, thường 5 Kb và không nên vượt quá

10 Kb Không nên đăng các ảnh vô bổ, thông tin không cần thiết Đừng bắt khách hàngphải xem những gì họ không muốn

d) Phông chữ

Không nên dùng nhiều phông chữ, nếu cần phải nhấn mạnh thì dùng cỡ chữ đậmhay dùng màu, song tránh loè loẹt Các bảng biểu cần lưu ý đến việc khách hàng dùngcác trình duyệt khác nhau, có những trình duyệt không đọc được bảng biểu Khi thiết kếdoanh nghiệp cần yêu cầu các nhà chuyên môn đảm bảo điều này Khách hàng khi truycập trang web sẽ hài lòng nếu trong quá trình thiết kế ta đã lưu ý đến trình duyệt mà họ

sử dụng Phần lớn người dùng hiện nay sử dụng trình duyệt Internet explore và có xuhướng ngày càng tăng

e) Một số lưu ý khi thiết kế trang web

 Cần tạo các đường liên kết ở các trang để khách hàng dễ dàng truycập thông tin

 Khách hàng mới thường thích trang web sống động, khách hàngquen hay các nhà kinh doanh có trình độ thường chú ý đến dữ liệu, con số,

sự rõ ràng và trung thực

 Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho khách hàng Khách hàng vào mạngnếu vì một lý do nào đó không muốn đặt hàng qua mạng thì họ có thể đặtqua fax hay gửi email

 Trang web phải có địa chỉ rõ ràng, khi cần khách hàng có thể gửithư, điện thoại Những trang web không có địa chỉ rõ ràng sẽ làm kháchhàng kém yên tâm