Chuyên đề: sử dụng các công cụ phát sinh vào phòng ngừa rủi ro tỷ giá

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành tài chính ngân hàng tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành tài chính ngân hàng

LỚP CHUYÊN ĐỀ

SỬ DỤNG CÁC CÔNG CỤ PHÁI SINH

VÀO PHÒNG NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ

Giảng viên: GS TS Nguyễn Văn Tiến

Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam Chủ nhiệm Bộ môn Thanh toán quốc tế, Học viện Ngân hàng

Bài 4

NGHIỆP VỤ SWAPS VÀ PHÒNG NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ

phÇn 1

c¬ së lý luËn

vÒ giao dÞch kú h¹n

1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM

1.1 Sự cần thiết:

1.2 Khái niệm:

Swaps là việc đồng thời mua và bán 1 đồng tiền nhất

định, trong đó VD mua vào và bán ra là khác nhau

1.3 Đặc điểm:

- HĐ Swap được ký kết ngày hôm nay, gồm 2 vế:

Vế mua vào và vế bán ra

- Mua vào và bán ra 1 đồng tiền nhất định, tức ngân hàng

yết giá mua vào và bán ra đồng tiền yết giá

- Số lượng mua và bán đồng tiền yết giá là như nhau

trong cả 2 vế của HĐ; và VD mua và bán là khác nhau

1.4 Chiều giao dịch

Mua spot USD

B¸n forward USD

B¸n spot USD

Mua forward USD

2 TỶ GIÁ TRONG GIAO DỊCH SWAPS

2.1 Tỷ giá áp dụng cho vế giao ngay:

- Nếu PB < PO : Điểm kỳ hạn được cộng vào tỷ giá giao

- Nếu PB > PO : Lấy tỷ giá giao ngay trừ đi điểm kỳ hạn

3 VÍ DỤ MINH HOẠ XĐ TỶ GIÁ SWAPS

Ví dụ 1: Cho các thông số thị trường

Ví dụ 2: Cho các thông số thị trường

PHẦN 2

ỨNG DỤNG SWAP TRONG KINH DOANH VÀ PHÒNG NGỪA

RỦI RO TỶ GIÁ

1 KÉO DÀI TRẠNG THÁI TIỀN TỆ

Bài 1 (tr 262):

Cách đây 3 tháng, một công ty Canada đã ký mua kỳ hạn

3 tháng 1.000.000 USD để bảo hiểm cho khoản TT bằng

USD tại tỷ giá kỳ hạn USD/CAD = 1,2000 Do tàu chở

hàng đến muộn, nên công ty chưa phải thanh toán tiền

hàng bằng USD trong thời hạn là 30 ngày

Các thông số thị trường như sau:

- Tỷ giá giao ngay 1,2000

- Mức lãi suất kỳ hạn 30 ngày:

 Hỏi công ty có những PÁ nào để xử lý trạng thái TT?

Phương án 1: Sử dụng thị trường tiền tệ USD CAD

1 Đầu tư $1.000.000, KH 30 ngày, LS 10%

- Thu lãi = (1.000.000 x 0,10 x 30)/360 + 8.333

- Bán kỳ hạn số lãi USD (8.333 x 1,2017) - 8.333 + 10.014

2 Vay 1.200.000 CAD, 30 ng (LS+phí = 13%)

Chi trả lãi = (1.200.000 x 0,13 x 30)/365 - 12.822

3 Chi phí ròng của phương án 1 - 2.808

Phương án 2: Sử dụng Forex có bảo hiểm

1 Bán spot $1.000.000, tại tỷ giá 1,2000 -1.000.000 + 1.200.000

2 Mua forward USD 30 ngày, tại tỷ giá 1,2019 +1.000.000 - 1.201.900

3 Chi phí ròng của phương án 2 - 1.900

Ưu thế của phương án 2 so với phương án 1 + 907

Bình luận:

1/ Khi nào thì chọn PÁ xử lý qua FOREX?

2/ PÁ qua MM có những hạn chế gì?

3/ Ưu điểm của xử lý qua Forex?

4/ Có phải xử lý qua FOREX luôn tốt hơn qua MM?

5/ Xử lý qua Forex có cần biện pháp bảo đảm tín dụng?

Tại sao?

Bài 3 (tr 274):

Một C.ty XK ký một HĐ KH 3 tháng bán 100.000 USD cho

NHTM tại TGKH 15.478 VND/USD HĐ KH đến hạn,

nhưng C.ty chỉ nhận được tiền XK sau 5 ngày Hỏi có

những PÁ nào nhà XK có thể xử lý trạng thái tiền tệ của

USD và VND? Biết rằng các TS TT như sau:

- Tỷ giá giao ngay USD/VND: = 15.469 - 15.477

- Tỷ giá hoán đổi 5 ngày: = 1 - 3

- Mức lãi suất 5 ngày của VND:= 10,68 - 10,84%/n

- Mức lãi suất 5 ngày của USD:= 8,82 - 8,96%/n

Ph¬ng án 1: Bằng Spot market

- Hôm nay: Đi vay VND để mua USD TT HĐ KH

- 5 ngày sau: Bán spot USD từ XK và trả VND

Nhận xét: Đơn giản nhưng chịu RR TG

Phương án 2: Bằng MM

(tóm tắt bằng bảng CF sau)

3 Đi gửi VND kỳ hạn 5 ngày - 1.547.800 10,68%

4 Ký mua kỳ hạn khoản lãi USD 15.480

5 Luồng tiền ròng 0 0

Sau

5

ngày

6 Nhận tiền hàng xuất khẩu + 100.000,0

7 Thanh lý HĐ kỳ hạn (lãi USD) - 1.926 + 124,4 15.480

8 Hoàn trả gốc lãi tiền vay USD - 100.124,4

9 Nhận gốc và lãi tiền gửi VND + 1.550.096

10 Luồng tiền ròng + 1.548.170 0

Nhận xét:

1 C.ty có chịu RR LS và TG? Tại sao?

2 C.ty phải thanh lý HĐ KH? Tại sao? (Vì CF = 0)

3 Sau 5 ngày C.ty nhận được bao nhiêu VND? là một số

chắc chắn? nhiều hơn hay ít hơn nếu không kéo dài?

Tại sao?

4 Xử lý qua MM có những hạn chế nào?

Phương án 3: Bằng FOREX

(tóm tắt bằng bảng CF sau)

Thời

điểm

Giao dịch Luồng tiền TS

áp dụng VND(1.000) USD

Hôm

nay

1 Hợp đồng kỳ hạn (cũ) đến hạn + 1.547.800 - 100.000 15.478

2 Vế mua USD giao ngay (swap) - 1.547.300 +100.000 15.473

3 Đi gửi phần VND phụ trội - 500 10,68%

Nhận xét:

1 C.ty có chịu RR LS và TG? Tại sao?

2 C.ty phải thanh lý HĐ KH? Tại sao? (Vì CF = 0)

3 Sau 5 ngày C.ty nhận được bao nhiêu VND? là một

số chắc chắn? nhiều hơn hay ít hơn nếu không kéo

dài? Tại sao?

4 Xử lý qua FOREX có những hạn chế nào? (Phải hiểu)

2 RÚT NGẮN TRẠNG THÁI TIỀN TỆ

Bài 6 (tr 281) : Một C.ty XK ký HĐ KH 3 tháng bán 100.000 USD cho NHTM tại TGKH 15.478 VND/USD Còn 5 ngày nữa là HĐKH đến hạn, nhưng hôm nay C.ty đã nhận 100.000 USD và muốn có VND ngay Nêu các Pá để nhà

XK có ngay VND? Biết rằng các TS thị trường như sau:

- Tỷ giá giao ngay USD/VND: = 15.469 - 15.477

- Tỷ giá hoán đổi 5 ngày: = 1 - 3

- Mức lãi suất 5 ngày của VND:= 10,68 - 10,84%/n

- Mức lãi suất 5 ngày của USD:= 8,82 - 8,96%/n

Phương án 1: Bằng Spot market

- Hôm nay: Bán spot USD để nhận VND

- 5 ngày sau: Mua spot USD để th.lý HĐKH

Nhận xét: Đơn giản nhưng chịu RR TG

Phương án 2: Bằng MM

(tóm tắt bằng bảng CF sau)

Thời

điểm

áp dụng VND(1.000) USD

Hôm

nay

1 Nhận USD từ xuất khẩu + 100.000

2 Gửi USD kỳ hạn 5 ngày - 99.878 8,82%

3 Bán spot số USD còn lại + 1.887 - 122 15.469

4 Đi vay VND thời hạn 5 ngày + 1.545.473 10,84%

Nhận xét:

1 C.ty có chịu RR LS và TG? Tại sao?

2 C.ty phải thanh lý HĐ KH? Tại sao? (Vì CF = 0)

3 Hôm nay C.ty nhận được bao nhiêu VND? là một số

chắc chắn? nhiều hơn hay ít hơn nếu không rút ngắn?

Tại sao?

4 Xử lý qua MM có những hạn chế nào?

Phương án 3: Bằng FOREX

(tóm tắt bằng bảng CF sau)

Thời

điểm

Giao dịch Luồng tiền TS

áp dụng VND(1.000) USD

Hôm

nay

1 Nhận USD từ xuất khẩu + 100.000

2 Vế bán USD giao ngay (swap) + 1.547.300 -

PHẦN 3

ỨNG DỤNG GIAO DỊCH SWAP TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG

3 ỨNG DỤNG SWAP VÀO KD NGOẠI HỐI

Bài 10 (tr.295): Cho các thông số thị trường hiện hành như sau: Spot rate S(USD/SGD) = 1,8240 - 1,8250

Tỷ giá swap 3 tháng = 207 - 190

Lãi suất USD 3 tháng = 8,5 - 8,625%/năm

Lãi suất SGD 3 tháng = 4,0 - 4,250%/năm

Đột ngột Fed tăng LSCK, làm cho mức LS Eurodollar tăng

lên 9,0% - 9,125%; trong khi đó, TGGN và TG hoán đổi kỳ hạn 3 tháng SGD/USD vẫn chưa thay đổi

Câu hỏi:

a/ Thị trường là cân bằng trước khi LS USD tăng?

b/ Bạn làm gì để thu lãi sau khi LS USD tăng?

c/ Viết quy trình KD bằng bảng CF

d/ Những gì thay đổi khi các nhà KD vào cuộc?

Bài giải:

a/ Để biết được TT có cân bằng hay không, chúng ta phải

xem TG KH có được hình thành theo các TS TT?

1 S

F

CO

TB B

1 S

F

CB

TO O

b/ Để biết nhà KD phải làm gì, cần tiến hành các bước:

Bước 1: Chuẩn hoá các thông số

- Trước khi Fed tăng lãi suất:

Bước 2: Nêu điều kiện kinh doanh chênh lệch giá

Vì chỉ LS USD tăng, còn các TS khác không đổi, do đó, KD chênh lệch LS chỉ có thể xảy ra theo quy trình: "Đi vay T

(SGD) và đầu tƣ vào C (USD)"

Điều kiện KD chênh lệch LS có lãi chỉ khi:

 Đi vay T đầu tư vào C

*CB

C

R 

Thay các TS thích hợp vào công thức:

Kết quả tính toán cho thấy:

do đó, có thể arbitrage bằng cách đi vay SGD và đầu tư

vào USD sẽ có lãi

F

S n

Bn1

CTO

/

* CB

C

TO R

R 

giá trị Giao dịch SGD USD (LS)

d/ KD CL LS sẽ điều chỉnh các TS TT về trạng thái CB, do đó, các cơ hội KD sẽ tự động triệt tiêu

Về mặt lý thuyết, TT có thể trở lại trạng thái CB theo 3 hướng: Thứ nhất, Điểm KH sẽ thay đổi tăng đến mức 229-212 để

nhất quán với các mức LS mới USD là 9,0-9,125%

Thứ hai, mức LS USD sẽ thay đổi giảm xuống mức

8,5-8,625% để nhất quán với các tỷ giá hoán đổi là 207-190

Thứ ba, kết hợp đồng thời cả hai hướng trên

Trong thực tế, điểm kỳ hạn thường thay đổi để TT CB

Tại sao lại như vậy?

Bài 11 (tr 300): Cho các TS TT hiện hành như sau:

Spot rate S(USD/VND) = 15.010 15.016

Lãi suất USD 3 tháng = 5,52% 5,94%/năm

Lãi suất VND 3 tháng = 7,75% 8,25%/năm

Tỷ giá hoán đổi 3 tháng = 67 101

Đột ngột NHNN công bố giảm LSCK, làm cho LS Interbank

giảm xuống 6,75-7,20%/năm; trong khi đó, TGGN, TGHĐ 3 tháng USD/VND vẫn chưa thay đổi

Câu hỏi:

a/ Là nhà KD bạn sẽ làm gì để thu lợi nhuận?

b/ Viết quy trình kinh doanh bằng bảng luồng tiền

c/ Những gì sẽ thay đổi khi các nhà KD vào cuộc?

Bài 13 (tr 306):

Một C.ty ký HĐ hoán đổi trị giá 200.000 EUR, thời hạn 6

th giữa VND và EUR với một NHTM như sau: Mua spot

và bán forward EUR Các TS hiện hành của TT:

Tỷ giá giao ngay S(USD/VND) = 15.010 - 15.013

Tỷ giá giao ngay S(EUR/USD) = 0,8914 - 0,8917

Tỷ giá hoán đổi W180(EUR/VND) = 240 - 289

Mức lãi suất 6 tháng của VND là: 7,83 - 8,14%/năm

Mức lãi suất 6 tháng của EUR là: 4,38 - 4,52%/năm

Mức lãi suất 6 tháng của USD là: 3,43 - 3,56%/năm

Câu hỏi:

a/ Tính tỷ giá chéo giao ngay S(EUR/VND)

b/ Tính tỷ giá chéo kỳ hạn F(EUR/VND)

c/ Hãy nhận xét về kết quả kinh doanh của NHTM này

d/ Bạn làm gì để có lãi?

Các thông số

Swap - Hợp đồng Swap - Cân bằng

Tỷ giá swap 240,0 289,0 207,0 255,0

TG spot trung bình 13.383,5 13.383,5 13.383,5 13.383,5

TG KH hoán đổi 13.623,5 13.672,5 13.590,5 13.638,5

@ Trong HĐ hoán đổi:

Khách hàng: Mua spot - Bán kỳ hạn EUR

 Ngân hàng: Bán spot - Mua kỳ hạn EUR

@ Căn cứ vào bảng trên, ta có TGKH ngân hàng áp dụng để mua EUR theo HĐ là 13.623,5 VND/EUR, TG này cao hơn tỷ giá cân bằng của thị trường là 13.590,5 VND/EUR; do đó, NH chịu một khoản lỗ là:

200.000 (13.623,5 - 13.590,5) = 6.600.000 VND