- Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu rộng khoảng 41,5 triệu Km2, kéo dài từ vùng cực đến xích đạo giáp Châu Âu, Châu Phi, Bắc Băng Dương, Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương.. - Châu Á có
Trang 1-I Vị trí địa lí, địa hình, khí hậu:
1 - Châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu rộng khoảng 41,5 triệu Km2, kéo dài từ vùng cực đến xích đạo giáp Châu Âu, Châu Phi, Bắc Băng Dương, Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương
- Châu Á có kích thước khổng lồ và có dạng hình khối
+ Chiều dài Bắc - Nam > 8500Km
+ Chiều dài Tây – Đông > 9200Km
2 - Châu Á có nhiều hệ thống núi, sơn nguyên cao đồ sộ, xen kẽ với các đồng bằng rộng lớn làm cho địa hình Châu Á bị chia cắt rất phức tạp Các núi và sơn nguyên cao tập trung ở vùng trung tâm Châu Á
3 - Khí hậu Châu Á phân hóa rất đa dạng, thay đổi từ Bắc xuống Nam, từ duyên hải vào nội địa
+ Từ cực Bắc đến xích đạo có 5 đới khí hậu (cực và cận cực, ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới và xích đạo
+ Trong các đới thường phân hóa nhiều kiểu khí hậu khác nhau
+ Hai kiểu khí hậu phổ biến là kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa
- Khí hậu gió mùa phân bố ở Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á Một năm có hai mùa rõ rệt: mùa Hạ thời tiết nóng ẳm và mưa nhiều, mùa Đông khô, lạnh, mưa ít
- Kiểu khí hậu lục địa phân bố chủ yếu trong các vùng nội địa và khu vực Tây Nam Á Mùa Đông khô và lạnh, mùa Hạ khô, nóng lượng mưa trung bình từ 200 – 500mm
II Sông ngòi:
Châu Á có mạng lưới sông ngòi khá phát triển, có nhiều hệ thông sông lớn, sông ngòi ở Châu Á phân bố không đều và có chế độ nước phức tạp
- Bắc Á:
+ Mạng lưới sông rất dày, các sông lớn: Lê-na, Ênitxây, Ôbi chảy từ Nam đến Bắc
+ Mùa Đông, các sông bị đóng băng, mùa Xuân băng tan gây lũ lụt
- Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á:
+ Có nhiều sông dài: Trường Giang, Hoàng Hà (Đông Á), Mêkông (Đông Nam Á), Hằng (Nam Á) Chế độ thay đổi theo mùa khí hậu: mùa lũ và mùa mưa
- Tây Nam Á và Trung Á
+ Mạng lưới sông thưa thớt, nguồn cung cấp chủ yếu do nước và băng tan
+ Hai sông lớn: Xua Đaria và Amu Đaria
Sông ngòi ở Châu Á có giá trị lớn: Giao thông, thủy điện, du lịch, nghề cá…
III Cảnh quan:
- Cảnh quan tự nhiện Châu Á phân hóa rất đa dạng và mang tính địa phương cao
- Ngày nay, trừ rừng lá kim, hoang mạc, bán hoang mạc, phần lớn các cảnh quan rừng, xa van, thảo nguyên đã bị con người khai phá, biến thành đất nông nghiệp, các khu dân cư, khu công nghiệp
- Thiên nhiên Châu Á có nhiều thuận lợi và khó khăn
Trang 2+ Thuaọn lụùi: Nhieàu khoaựng saỷn vụựi trửừ lửụùng lụựn: than, daàu moỷ… nửụực, sinh vaọt ủa daùng, naờng lửụùng phoồ bieỏn…
+ Khoự khaờn: nhieàu mieàn nuựi cao, hieồm trụỷ, nhieàu dieọn tớch hoang maùc vaứ caực vuứng khớ haọu giaự laùnh, thieõn tai thửụứng xaỷy ra
VI ẹaởc ủieồm daõn cử, xaừ hoọi:
- Chaõu AÙ laứ chaõu luùc ủoõng daõn nhaỏt theỏ giụựi, naờm 2002 soỏ daõn hụn 3,7 tyỷ ngửụứi, chieỏm hụn
ẵ daõn soỏ theỏ giụựi
- Tyỷ leọ taờng daõn soỏ gaàn ủaõy ủaừ giaỷm tửụng ủửụng mửực trung bỡnh theỏ giụựi
- Daõn cử taọp trung nhieàu ụỷ caực vuứng ủoàng baống vaứ ven bieồn cuỷa khu vửùc gioự muứa (MẹDS>100ngửụứi/Km2)
- Tyỷ leọ daõn thaứnh thũ coứn thaỏp nhửng ủang taờng nhanh
- Daõn cử Chaõu AÙ thuoọc nhieàu chuỷng toọc, ngaứy nay caực luoàng di daõn vaứ sửù mụỷ roọng giao lửu daón ủeỏn sửù keỏt hụùp giửừa caực chuỷng toọc
- Chaõu AÙ laứ caựi noõi cuỷa nhieàu toõn giaựo lụựn: AÁn ẹoọ giaựo, Phaọt giaựo, Thieõn Chuựa giaựo, Hoài giaựo.
Những thuận lợi và khó khăn của thiên nhiên châu á:
*Thuận lợi:
Nguồn tài nguyên thiên nhiên châu á đa dạng, nhiều loại có trữ l-ợng lớn
+Khoáng sản có trữ lợng lớn: than đá, dầu mỏ, khí đốt…
+Các nguồn năng lợng phong phú: thuỷ năng, gió, năng lợng Mặt Trời
đa dạng => cơ sở để phát triển kinh tế.
*Khó khăn:
+Nhiều núi cao hiểm trở, hoang mạc khô nóng…
+Vùng khí hậu giá rét …
=> cản trở cho giao thông, mở rộng đất canh tác, chăn nuôi +Các thiên tai: bão, lũ, lụt, động đất, núi lửa … ờng xuyên xảy ra th
ở các vùng đảo, duyên hải Đông á, Đông Nam á, Nam á gây thiệt hại về ngời và tài sản.