Quy trình tài trợ dự án của NHPT việt nam có gì giống và khác so với quy trình này tại các NHTM

Sự khác nhau giữa tài trợ và cho vay: Khi một Ngân hàng cho khách hàng vay một khoản tiền thì điều đầu tiên cần xem xét là tình hình tài chính của khách hàng và tài sản để đảm bảo cho kh

Câu hỏi: Quy trình tài trợ dự án của NHPT Việt Nam có gì giống và khác so với quy trình này tại các NHTM

Kết cấu:

Làm rõ thuật ngữ

Quy trình tài trợ dự án tại các NHTM

Tổng quan về NHPT Việt Nam và Quy trình tài trợ dự án tại NHPT Việt Nam

So sánh

Bài làm:

Làm rõ thuật ngữ

Tài trợ dự án: Là hoạt động trợ vốn đối với những dự án đầu tư, với thời gian sử dụng vốn tương đối dài

Sự khác nhau giữa tài trợ và cho vay:

Khi một Ngân hàng cho khách hàng vay một khoản tiền thì điều đầu tiên cần xem xét là tình hình tài chính của khách hàng và tài sản để đảm bảo cho khoản vay đó, đồng thời phải xem xét mức lãi suất cho vay theo từng loại kỳ hạn nợ như thế nào

Việc tài trợ cho một khách hàng thì có thể tài trợ cho không, hoặc thu nợ vốn theo những điều khoản giữa hai bên cam kết mà trong đó thường người ta coi thành quả thu được hoặc là lợi ích có được sau này là yếu tố chính để đảm bảo cho khoản tài trợ đó

Đối tượng tài trợ dự án của NHPT: các dự án phát triển

Đối tượng tài trợ dự án của NHTM: bao gồm cả dự án phát triển và dự án tạo thu nhập

- Các dự án đầu tư xây dựng bất động sản (như dự án chung cư cao cấp, căn hộ cho thuê, cao ốc văn phòng, khách sạn, khu dân cư )

- Các dự án xây dựng mới hoặc mở rộng cơ sở kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp,

- Đầu tư vào các dự án để thành lập doanh nghiệp mới

- Góp vốn liên doanh, liên kết, góp vốn cổ phần với các doanh nghiệp khác

- Và các hình thức hợp tác đầu tư khác

Quy trình tài trợ dự án của NHTM

Tổng quan về NHPT Việt Nam và Quy trình tài trợ dự án của NHPT Việt Nam Tổng quan về NHPT Việt Nam

Ngân hàng Phát triển Việt Nam (Vietnam Development Bank - VDB) được thành lập trên cơ sở Quỹ Hỗ trợ Phát triển theo quyết định 108/2006/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 19/05/2006

NHPT Việt Nam là một đơn vị cho vay chính sách phi lợi nhuận, với số vốn điều

lệ lên tới 10 nghìn tỷ đồng Cùng với Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam, VDB có mục tiêu đóng góp vào quá trình xoá đói giảm nghèo thông qua các khoản vay cho các công trình xây dựng thuỷ lợi và giao thông nông thôn, xây dựng cơ sở

hạ tầng cho các làng nghề, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội cho các vùng sâu, vùng xa và hỗ trợ xuất khẩu

Ngân hàng Phát triển là tổ chức tài chính thuộc sở hữu 100% của Chính phủ, không nhận tiền gửi từ dân cư Do hoạt động của ngân hàng không vì mục đích lợi nhuận nên được hưởng một số ưu đãi đặc biệt như không phải dự trữ bắt buộc, không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi, được Chính phủ bảo đảm khả năng thanh toán, được miễn nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật

Hoạt động:

- Được huy động, tiếp nhận vốn của các tổ chức trong và ngoài nước để thực hiện tín dụng đầu tư phát triển và tín dụng xuất khẩu của nhà nước theo quy định của Chính phủ

- Thực hiện chính sách tín dụng đầu tư phát triển như cho vay đầu tư phát triển, hỗ trợ sau đầu tư, bảo lãnh tín dụng đầu tư

- Thực hiện chính sách tín dụng XK như cho vay XK, bảo lãnh tín dụng XK, bảo lãnh dự thầu và bảo lãnh thực hiện hợp đồng XK

- Nhận ủy thác quản lý nguồn vốn ODA được Chính phủ cho vay lại; nhận ủy thác, cấp phát cho vay đầu tư và thu hồi nợ của khách hàng từ các tổ chức trong và ngoài nước thông qua hợp đồng nhận ủy thác giữa Ngân hàng Phát triển với các tổ chức ủy thác

- Cung ứng các dịch vụ thanh toán cho khách hàng và tham gia hệ thống thanh toán trong nước và quốc tế phục vụ các hoạt động của Ngân hàng Phát triển theo quy định của pháp luật

3.2 Quy trình tài trợ dự án của NHPT Việt Nam và so sánh

3.2.1 Thẩm định trước khi tài trợ

3.2.1.1 Lựa chọn dự án

Sau khi đi qua đầy đủ các bước thẩm định một dự án phát triển như trên, số dự án được cho là khả thi không phải là một Tuy nhiên do nguồn vốn có hạn không thể đầu tư cho tất cả các dự án , vì thể cần phải lựa chọn dự án và sắp xếp thứ tự ưu tiên các dự án khả thi để có kế hoạch đầu tư nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn lực nhất

3.2.1.2 Thẩm định người chịu trách nhiệm, người điều hành doanh nghiệp, cơ chế quản lý

Cả ngân hàng phát triển và ngân hàng thương mại đều mong muốn có lợi nhuận nên việc thẩm định người chịu trách nhiệm là hoàn toàn với mục đích giống nhau, đều là thẩm định xem năng lực quản lý của người chịu trách nhiệm dự án tốt hay không vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn vốn của dự án

Chỉ khác ở đối tượng vay vốn

- NHTM, các tổ chức tín dụng khác:

+ NHPT tài trợ thông qua NH đầu

mối, NHPT lựa chọn dự án và kêu gọi tài

trợ từ các NHTM

-Thường là các doanh nghiệp + NH phân tích tình hình tài chính của DN xem có lành

- NHPT với tư cách là tổ chức tài chính của

chính phủ, những dự án mà ngân hàng này tài

trợ nhằm mục đích trước hết vì lợi ích kinh tế

xã hội => ngân hàng sẽ lựa chọn những dự án

không những có lợi nhuận, mà còn phải có

những lợi ích XH

NHTM với mục tiêu hoạt động vì lợi nhuận => Ngân hàng sẽ lựa chọn những dự

án mang lại lợi nhuận

Tính toán các chỉ tiêu về lợi nhuận và kinh tế:

ENPV(giá trị hiện tại ròng kinh tế),EIRR(tỷ

suất nội hoàn kinh tế),EBCR ( tỷ số lợi ích,

chi phí kinh tế)…

Tính toán theo các tiêu chí lợi nhuận NPV, IRR, BCR…

+ NHPT tài trợ một phần vốn, với

LS thấp và phần còn lại do các NHTM tài

trợ với LS Tmai, NHTM đồng thời giải

ngân ủy thác phần vốn của NHPT

NHPT thẩm định khả năng cho vay, thu

hồi vốn và khả năng tài chính của NHTM

- Các tập đoàn kinh tế

+ Đây là KH có tiềm lực tài chính mạnh,

trình độ quản lý cao, tuy nhiên đây là KH

có thể gây khó khăn trong quá trình tài

trợ của NHPT do tính chất sở hữu phức

tạp, cơ chế quản lý đa dạng

=> NH phải thẩm định tình hình TC của

người vay trong mối quan hệ giữa CTy

mẹ- Cty con, Tổng Cty-đơn vị thành viên

hạch toán độc lập

- Các bộ, chính quyền tỉnh

+ Đây không phải là đối tượng trực tiếp

đi vay mà thông qua các DA

+ Do khó phân tích về chủ đầu tư nên

ngân hàng cần ràng buộc trách nhiệm với

bộ , tỉnh

mạnh hay không Đây là cơ sở quan trọng để ngân hàng tiến hành cho vay

NH xem xét cơ chế quản lý của chủ đầu tư đối với dự án

3.2.1.3 Xem xét các dự án liên quan

Đây là một đặc điểm của DAPT, DAPT thường không được xây dựng trên điều kiện có sẵn của thị trường Quá trình thực hiện dự án này kéo theo yêu cầu phải thực hiện dự án khác có liên quan Nó hình thành dựa trên sự vận hành của một số

dự án và là động lực để phát triển các dự án thương mại khác

=> Đây chỉ là nghiệp vụ của ngân hàng phát triển

Còn trong trường hợp NHTM tham gia đồng tài trợ vào DAPT thì họ không có chức năng thẩm định dự án, Công việc này sẽ do NHPT thẩm định và lựa chọn 3.2.1.4 Xác định rủi ro của dự án

Đây là nghiệp vụ mà cả NHPT và NHTM đều quan tâm

Thông qua việc tìm hiểu, phân tích và dự báo tổng quan về những nhân tố ảnh hưởng đến tương lai của dự án, từ đó xác định những rủi ro có thể làm cho dự án trở nên tồi tệ từ đó nhanh chóng tìm biện pháp khắc phục

3.2.2 Tìm kiếm nguồn tài trợ thích hợp

-Tìm kiếm nguồn phù hợp: Tùy thuộc từng dự án

+ DA có khả năng sinh lời thấp => Nguồn

lãi suất hỗn hợp( lãi suất thị trường và lãi suất ưu

đãi )

+ DA có khả năng sinh lời cao => nguồn

trên thị trường

+ DA có thời gian dài => khả năng chuyển

hóa nguồn vốn

- phát hành giấy tờ có giá

- Đi vay ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng khác

- Huy động tiết kiệm trung và dài hạn

- Đồng tài trợ với các NHTM khác, hoặc NHQD

-Huy động tiết kiệm trung và dài hạn, phát hành

giấy nợ trung và dài hạn

- Nguồn ODA, các nguồn tài trợ của các thể chế

tài chính quốc tế với lãi suất thấp, thời gian dài

- Đồng tài trợ với các ngân hàng thương mại

3.2.3 Các phương thức tài trợ

3.2.3.1 Giống nhau:

Cả hai lọai ngân hàng khi tài trợ cho các dự án đều có các phương thức tài trợ sau: Cho vay toàn bộ vốn tín dụng

Đối với NHPT phương pháp này được áp dụng khi :các dự án không có khả năng tiếp với các NHTM, mục tiêu xã hội lớn, doanh lợi thấp, rủi ro cao

Đối với NHTM phương pháp này được áp dụng khi dự án xin tài trợ có doanh lợi cao, khả năng hoàn trả vốn cho NH lớn, hoặc các dự án có tài sản đảm bảo lớn

Đồng tài với các NHTM hoặc tổ chức tài chính khác

Đây là phương thức mà cả hai ngân hàng: NHTM và NHPT thực hiện khi tài trợ dự án để san sẻ rủi ro cho các các ngân hàng khác, Vì vậy phương pháp này thích hợp với các dự án có quy mô lớn, thời gian dài hoặc độ rủi ro cao

Tài trợ thông qua một ngân hàng thương mại

Khi hai ngân hàng này xem xét thấy dự án xin tài trợ có hiệu quả họ có thể tài trợ đối với một NHTM để ngân hàng này cấp tín dụng cho dự án Hình thức tài trợ cho NHTM có thể cho vay một phần nhu cầu vốn, cấp một chênh lệch lãi suất Hình thức tài trợ này khác với đồng tài trợ là ở đây có một ngân hàng xin tài trợ và nó có trách nhiệm hoàn trả vốn cho NHPT hoặc NHTM ban đầu

3.2.3.2 Khác nhau:

Vì mục tiêu hoạt động của NHPT là tài trợ cho các dự án phát triển thường

có quy mô lớn, doanh lợi thấp, thời hạn tín dụng lâu nên ngoài phương thức trên NHPT còn sử dụng các phương thức tài trợ khác là:

NHPT cho vay một phần, phần còn lại là của các tổ chức tín dụng khác:

Thường áp dụng đối với dự án tương đối hấp dẫn các NHTM Dự án có thể chia thành nhiều dự án nhỏ, các tiểu dự án tập hợp thành một chương trình của chính phủ: ví dụ chương trình phát trình mía đường , NHPT có thể cho vay để phát triển vùng nguyên liệu, làm đường vận chuyển, còn NHTM cho vay làm nhà máy hoặc NHPT cho vay trung và dài hạn còn NHTM cho vay ngắn hạn

NHPT bảo lãnh để dự án phát hành trái phiếu dài hạn trên thị trường trong nước và quốc tế, hoặc vay của ngân hàng nước ngoài

Ví dụ,Ngân hàng Eximbank của Pháp sẽ cho vay với lãi suất thấp với các doanh nghiệp nước ngoài mua máy bay của Pháp( với điều kiện phải có bảo có bảo lãnh của chính phủ hoặc tổ chức tín dụng có uy tín) Trường hợp này, NHPT

có thể bảo lãnh cho hàng không vay của Eximbank của Pháp để phát triển đội bay

3.2.4 Ký kết hợp đồng tín dụng

Hợp đồng tín dụng của cả NHPT và NHTM đều có sự thỏa thuận giữa khách hàng và ngân hàng về quy mô,lãi suất của các khoản tín dụng, các khoản phí, thời hạn tín dụng và kỳ hạn trả nợ, quyền hạn và trách nhiệm của ngân hàng trong quá trình tài trợ, nghĩa vụ của khách hàng trong việc trả nợ ngân hàng, số tiền gốc lãi phải trả hàng kỳ Tuy nhiên vì mục tiêu hoạt động của hai loại hình ngân hàng này khác nhau nên các quy định cụ thể cũng có những điểm khác nhau:

1

Quy

mô và

cơ cấu

- Vì các dự án tài trợ là các

DAPT nên quy mô cơ cấu lớn,

cần tài trợ từ nhiều nguồn

- Công thức xác định :

+ Nhu cầu vay vốn = Nhu cầu

vốn đầu tư - vốn tự có -Nguồn

khác

+ Nhu cầu vay ngân hàng= Nhu

cầu vay- Vay các tổ chức tín

dụng khác

- Tài trợ DATM quy mô nhỏ, nên vốn tài trợ chủ yếu

là của riêng NHTM

- Công thức xác định:

+ Nhu cầu ĐT theo DA= nhu cầu ĐT vào TSCĐ+ nhu cầu ĐT vào TSLĐ + Tín dụng của ngân hàng= nhu cầu đầu tư- các nguồn tài trợ khác

2

Lãi

suất

- Lãi suất của NHPT thường

thấp hơn LS trên TT nhằm phản

ánh hỗ trợ của CP’ cho các

DAPT Tuy nhiên LS này phải

bù đắp được chi phí huy động và

các chi khác của NH, bao gồm

cả các chi phí rủi ro

- Đối với các đối tượng khác

nhau thì chịu các mức LS khác

nhau phù hợp với khả năng sinh

lời: cho vay các hộ nghèo chịu

LS < cho vay các hộ giàu đang

trong thời kỳ thu hoạch lớn, tỷ

- Lãi suất của NHTM thường là lãi suất trên thị trường nó phản ánh khả năng cạnh tranh của NH, đồng thời đảm bảo mục tiêu lợi nhuận cho NH

- Đối với các đối tượng khác nhau cũng có LS khác nhau: ví dụ, DN lớn là khách hàng có tín nhiệm trong việc thanh toán gốc, lãi thì có thể vay lãi suất

suất LN cao.

- Việc phân biệt LS như trên sẽ

hạn chế được sự bao cấp của

NN, làm cho LS phù hợp với

khả năng sinh lời của DA

thấp hơn là các khách hàng mới

- Việc phân biệt LS giúp cho NHTM quản lý tốt hơn

NV của mình cũng có nghĩa

là đảm bảo mục tiêu LN cho NH

3

Đảm

bảo

tiền

vay

Do thời hạn tín dụng dài, các tài

sản dùng trong thế chấp thường

khó bán để thu hồi vốn Vì vậy

cần có sự đảm bảo:

- Đảm bảo của CP’có thể dưới

hình thức:

+ Bù đắp một phần tổn thất cho

NH (ngoài quỹ DP) nếu chủ

không trả được

+Mua lại một số khỏan nợ của

NH để đảm bảo tính thanh

khoản cho NH trong một số

trường hợp cần thiết

+Bao tiêu một số sản phẩm của

dự án với giá có lợi cho dự án

- Đảm bảo của chủ đầu tư: Vì là

dự án phát triển nên chủ đầu tư

có thể là Bộ, Tổng công ty, các

Do các tài sản thế chấp của

dự án thường dễ bán hơn, vốn tài trợ của dự án nhỏ nên tài sản đảm bảo thường

là do chủ đầu tư đưa ra, hoặc sự bảo lãnh của các tổ chức tín dụng khác là được tài trợ

cấp chính quyền, những đơn vị

này có thể đứng ra bảo lãnh trả

nợ cho NHPT

3.2.5 Giải ngân, giám sát Dự án, thu nợ và điều chỉnh Dự án của NHTM và NHPT

3.2.5.1 Giống nhau

Giải ngân là bước tiếp theo của quá trình ra quyết định tín dụng, là quá trình phát tiền vay cho khách hang, ngân hàng giám sát tiến độ đầu tư, góp phần kiểm tra và kiểm soát xem vốn tín dụng có được sử dụng đúng mục đích cam kết hay không? Thu nợ là quá trình ngân hàng thu nợ vay từ khoản vay của khách hàng

Sau khi dự án kết thúc thì Ngân hàng đánh giá việc thực hiện dự án, góp phần tạo nên thành công hoặc gây ra thất bại cho Dự án, để rút ra kinh nghiệm cho các Dự

Án tiếp theo

3.2.5.2 Khác nhau

Chỉ

1

Giải

Ngân

Cơ sở giải ngân: dựa vào chứng từ

hóa đơn nhập máy móc thiết bị,

mua vật liệu xây dựng, chi phí giải

phóng mặt bằng,…

Cơ sở: dựa vảo mức tín dụng đã cam kết trong hợp đồng

2

Giám

Là giai đoạn hình thành TSCĐ,

quyết định chất lượng của việc đầu

Là giai đoạn nhằm mục tiêu đảm bảo tiền vay sử dụng

dự án

tư Bao gồm:

- Kiểm soát chi phí(thông qua định

mức, hóa đơn nhập hàng, )

- Kiểm soát tiến độ thực hiện

- Kiểm soát chất lượng hạng mục

công trình

đúng mục đích, kiểm soát rủi ro tín dụng:

- Giám sát tài khoản của khách hàng tại ngân hàng

- Phân tích báo cáo tài chính của khách hàng theo định kỳ

- Giám sát thông qua việc trả lãi

…

3

Thu

nợ

Gắn với quá trình sản xuất kinh

doanh của doanh nghiệp

Theo đúng những điều khoản cam kết trong hợp đồng tín dụng