slide môn tài chính tiền tệ cô phương chương 2 chươngiingân sách nhà nướcth

TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚCKhái niệm: “NSNN là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước trong dự toán, đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm

Chương II

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Th.S Nguy ễ n Hoài Ph ươ ng

phuong.fbf@gmail.com

Kết cấu Chương

I Tổng quan về ngân sách Nhà nước

II Hoạt động ngân sách Nhà nước

* Thu ngân sách

* Chi ngân sách III Thâm hụt ngân sách Nhà nước

IV Phân cấp ngân sách Nhà nước

I TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Khái niệm:

“NSNN là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước

trong dự toán, đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm

vụ của Nhà nước “

(Luật NSNN, 1996 của nước CHXHCN Việt Nam )

Thực hiện NS toán NS Quyết

I TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Vai trò

* Điều tiết trong lĩnh vực kinh tế

* Điều tiết trong lĩnh vực xã hội

* Điều tiết trong lĩnh vực thị trường

Điều tiết trong lĩnh vực kinh tế

THU – CHI

- Tác động tới cơ cấu kinh tế

- Tác động tới ngành, lĩnh vực kinh tế

Khuyến khích Tăng chi – Giảm thuế

Hạn chế Giảm chi – Tăng thuế

Mức thuế suất khác nhau với các DN khác nhau

Thuế suất: Điều 10 - Luật Thuế thu nhập DN

(HH Điều 10)

1 Thuế suất thuế TNDN là 25%,

2 Thuế suất thuế TNDN đối với hoạt động tiến hành tìm kiếm thăm dò, khai thác dầu khí và tài

nguyên quí hiếm khác từ 32% đến 50% phù

hợp với từng dự án, từng cơ sở KD

Điều tiết trong lĩnh vực xã hội

THU - CHI

- Cung cấp hàng hóa công cộng

- Duy trì hoạt động của bộ máy Nhà nước

- An ninh quốc phòng

- An ninh xã hội

- Hoạt động văn hóa, y tế, giáo dục…

- Phân phối thu nhập

Điều tiết trong lĩnh vực thị trường

THU - CHI

- Ổn định giá cả

- Kiểm soát lạm phát

II HOẠT ĐỘNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1 Thu ngân sách Nhà nước

 Thuế

 Phí và Lệ phí

 Các hoạt động kinh tế của Nhà nước

- Sở hữu tài sản của Nhà nước

- Sử dụng vốn NSNN

 Vay nợ trong và ngoài nước

 Các nguồn thu khác

A Thuế

Khái niệm

“Thuế là nguồn thu của ngân sách Nhà nước dựa trên cơ sở động viên bắt buộc một phần thu nhập của các cá nhân và tổ chức xã hội”

Đặc điểm của Thuế

• Thuế là hình thức động viên mang

tính bắt buộc

• Thuế là khoản đóng góp không mang tính hoàn trả trực tiếp

Đặc điểm của Thuế

Thuế là nguồn Thu chủ yếu của NSNN và là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế quốc dân

Một số luật thuế hiện hành ở Việt Nam

- Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12

- Luật thuế thu nhập doanh nghiệp số

14/2008/QH12

- Luật thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12

- Luật thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12

- Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số

45/2005/QH11

Nội dung cơ bản của luật thuế

 Đối tượng tính thuế

 Đối tượng nộp thuế

 Thuế suất

 Các ưu đãi về thuế

Áp dụng các nội dung trên với luật thuế thu nhập cá nhân

Bậc

thuế

Phần thu nhập tính thuế/năm(triệu đồng)

Phần thu nhậptính thuế/tháng (triệu đồng)

Thuế suất (%)

15

4 Trên 216 đến

384

Trên 18 đến 32

20

5 Trên 384 đến

624

Trên 32 đến 52

25

6 Trên 624 đến

960

Trên 52 đến 80

30

7 Trên 960 Trên 80 35

Thu nhập tính thuế Thuế

suất (%) a) Thu nhập từ đầu tư vốn 5

b) Thu nhập từ bản quyền,

nhượng quyền thương mại

5

c) Thu nhập từ trúng thưởng 10 d) Thu nhập từ thừa kế, quà

tặng

10

Trong đời có hai thứ mà bạn không thích nhưng lại không thể tránh

Đánh thuế là cả một “nghệ thuật”

Nghệ thuật đánh thuế giống

cho thu được nhiều lông

nhất nhưng gây ra ít tiếng kêu nhất

Thực trạng nguồn Thu từ Thuế của

NSNN Việt Nam

B Phí và lệ phí

Phí: Là khoản thu

của NSNN nhằm bùđắp một phần chi phícủa các cơ quan sựnghiệp công cộng

Một số loại phí và lệ phí

Theo DANH MỤC PHÍ, LỆ PHÍ

(Ban hành kèm theo Pháp lệnh số:

38/2001/PL-UBTVQH10 của Ủy ban

Thường vụ Quốc hội)

C Thu từ các hoạt động kinh tế của Nhà nước

Bán và cho thuê tài sản thuộc sở hữu của Nhà nước

Những địa chỉ đất vàng quỵt tiền thuê Nhà nước

Mặt bằng số 28 Bis Mạc Đĩnh Chi, quận 1, TP HCM, một trong những địa chỉ "vàng" khó đòi

Số phận của khu đất số 9 Lý Chính Thắng, quận 3, từng được mang ra tòa định đoạt nhưng cuối cùng khách thuê vẫn "bám đất trụ làng" thành công

Văn phòng cho thuê tại số 6 Thái Văn Lung, quận 1,

TP HCM tọa lạc trên mặt bằng vốn có nguồn gốc thuộc

sở hữu Nhà nước, cho thuê dễ nhưng khó đòi

D Các khoản thu từ vay nợ

Vay nợ trong và ngoài nước

 Phát hành trái phiếu, công trái, tín phiếu kho

bạc…

 Vay các nước và các tổ chức tài chính quốc tế

 Phát hành trái phiếu trên thị trường tài chính

quốc tế

E Các khoản thu khác

 Thu kết chuyển từ năm trước sang

 Thu từ đóng góp tự nguyện của cá nhân, tổ chức

trong và ngoài nước

II HOẠT ĐỘNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

2.Chi ngân sách Nhà nước

- Chi thường xuyên

- Chi đầu tư

- Chi khác

2 Chi ngân sách nhà nước

Chi thường xuyên

 Chi sự nghiệp kinh tế

 Chi cho y tế

 Chi cho giáo dục, đào tạo

 Chi cho văn hóa, xã hội

 Chi quản lý Nhà nước, Đảng, đoàn thể

 Chi cho an ninh, quốc phòng

Education projects in EU countries

Cơ cấu chi tiêu của ngân sách Hoa Kỳ

Chi cho GD – ĐT ở Việt Nam

2 Chi ngân sách nhà nước

• Chi đầu tư

– Chi cho tu bổ, kiến thiết và xây dựng mới – Chi phí đầu tư

Cơ cấu chi NSNN ( 2006 – 2010)

III THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1 Khỏi niệm

Là tình trạng xảy ra khi tổng chi tiêu của ngân sách v-ợt quá các khoản thu trong cân đối của ngân sách

III THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Quản lý điều hành ngân sách…

Nguyên nhân thâm hụt Ngân sách của

Hoa Kỳ ?

5 quốc gia có nguy cơ chết chìm trong nợ

Theo tạp chí BusinessWeek

1 Iceland

Xếp hạng tín dụng quốc gia:

BBB-Tỷ lệ nợ so với GDP (2009): 310%

Tăng trưởng GDP 2010 (dự kiến): -2.0%

Thâm hụt ngân sách 2010 (dự kiến): -9.9%

2 Nhật Bản

Xếp hạng tín dụng quốc gia: AA

Tỷ lệ nợ so với GDP (2009): 227%

Tăng trưởng GDP 2010 (dự kiến): 1,6%

Thâm hụt ngân sách 2010 (dự kiến): -10,2%

5 quốc gia có nguy cơ chết chìm trong nợ

Theo tạp chí BusinessWeek

3 Hi Lạp

Xếp hạng tín dụng quốc gia: BBB+

Tỷ lệ nợ so với GDP (2009): 124%

Tăng trưởng GDP 2010 (dự kiến): -0,1%

Thâm hụt ngân sách 2010 (dự kiến): -9%

4 Italy

Xếp hạng tín dụng quốc gia: A+

Tỷ lệ nợ so với GDP (2009): 120,1%

Tăng trưởng GDP 2010 (dự kiến): -2,3%

Thâm hụt ngân sách 2010 (dự kiến): -5,6%

5 quốc gia có nguy cơ chết chìm trong nợ

Theo tạp chí BusinessWeek

5 Mỹ

Xếp hạng tín dụng quốc gia: AAA

Tỷ lệ nợ so với GDP (2009): 93,6%

Tăng trưởng GDP 2010 (dự kiến): 1,5%

Thâm hụt ngân sách 2010 (dự kiến): -9,9%

Giữa tháng 3/2010, Bộ Tài chính Mỹ cho biết Trung Quốc tiếp tục là chủ nợ lớn nhất của nước này với lượng trái phiếu nắm giữ lên tới 889 tỷ USD.

Sự phân vân giữa hai con đường

Tăng trưởng

kinh tế

Giảm thâm hụt NSNN

Suy thoái Kinh tế

Thâm hụt NSNN Việt Nam

III THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

3 Tác động

- Lãi suất thị trường

- Đầu tư trong nước

- Cán cân thương mại

- Nợ quốc gia

- Sự ổn định đồng tiền

III THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

4 Biện pháp khắc phục

 Tăng thu

 Giảm chi

 Phát hành tiền

 Vay nợ trong nước

 Vay nợ nước ngoài

IV PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1 Tổ chức hệ thống NSNN

- Mô hình hệ thống NSNN liên bang

- Mô hình hệ thống NSNN phi liên bang

Hệ thống NSNN của Hoa Kỳ

USA

State of Texas

Houston

city

Austin city

State of California

San Francisco city

Los Angeles city

Hệ thống NSNN Việt Nam

Trung ương

Tỉnh( TP) Tỉnh( TP) Tỉnh(TP)

Huyện( quận) Huyện( quận)

Xã (phường) Xã (phường) Xã (phường)

IV PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Phân cấp Thu – Chi NSNN

Thu cố định Thu có điều tiết

-Thu từ thuế TNCN…

Phân cấp Thu – Chi NSNN

Chi Ngân sách TW Chi Ngân sách ĐP

Chi quốc phòng Chi xây dựng, phát triển

kinh tế xã hội ở địa phương

Chi ngoại giao Chi cho bộ máy quản lý

Nhà nước ở địa phương

Chi trả nợ Chính phủ

Chi các dự án lớn Chi các dự án tại địa

phương

Phân cấp Thu – Chi NSNN

Chi Ngân sách TW Chi Ngân sách ĐP

Chi giáo dục đại học Chi giáo dục phổ thông

Chi cho các bệnh viện

lớn, các chuyên khoa

đầu ngành

Chi cho các cơ sở, trạm y

tế, trung tâm y tế dự phòng…