slike môn tài chính tiền tệ cô phương chương 10 tài chính quốc tế

Thanh toán quốc tếPhương tiện thanh toán quốc tế tiếp • Séc: “T ờ lệnh trả tiền vô điều kiện do một khách hàng của ngân hàng ra lệnh cho ngân hàng trích một số tiền nhất định từ tài khoả

Chương 10

TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

Th.S Nguyễn Hoài Phương

Nội dung cơ bản

I Tỷ giá và thị trường ngoại hối

II Cán cân thanh toán quốc tế

III Thanh toán quốc tế

IV Tín dụng quốc tế

V Một số tổ chức tài chính quốc tế

I Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Tỷ giá – Khái niệm

• “Giá cả của một đồng tiền được biểu hiện bằng một số lượng đơn vị một đồng tiền khác”

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Tỷ giá – Phân loại

• Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối:

– Tỷ giá mua

– Tỷ giá bán

• Căn cứ vào phương diện thanh toán quốc tế

– Tỷ giá tiền mặt

– Tỷ giá chuyển khoản

• Căn cứ vào thời điểm mua bán ngoại hối

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Tỷ giá – Phương pháp niêm yết

• Đồng tiền định giá, đồng tiền yết giá

– 1USD = 19,000 VND

– USD: đồng yết giá – là một đơn vị cố định

– VND: đồng định giá – là một lượng tiền tệ biến đổi

• Niêm yết trực tiếp:

– Phương pháp yết giá đồng ngoại tệ bằng khối lượng đồng nội tệ

– 1 USD = 19,000 VND

• Niêm yết gián tiếp

– Phương pháp yết giá đồng nội tệ bằng khối lượng đồng ngoại tệ

– 1VND = 1/19,000 USD 1 AUD = 0.7642 USD

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Tỷ giá – Nhân tố ảnh hưởng

• Cung cầu ngoại tệ

– Cung ngoại tệ tăng -> đồng ngoại tệ mất giá, đồng nội tệ tăng giá

– Cầu ngoại tệ tăng -> đồng ngoại tệ tăng giá, đồng nội tệ mất giá

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối – Khái niệm

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối? FOREX - FX

“Nơi diễn ra tất cả các hoạt động mua bán ngoại tệ trong nền kinh tế “

Thị trường ngoại hối – Khái niệm

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối là một thị trường không gian ( space market) và là một thị trường không ngủ!

Thị trường ngoại hối – Khái niệm

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối – Vai trò

trao đổi ngoại tệ đối với các hoạt động xuất nhập khẩu

đảm bảo theo các mục tiêu cụ thể trong từng thời

k ỳ

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối – Chủ thể tham gia

• Khách hàng mua bán lẻ (Retail Clients)

Banks)

• Các nhà môi giới ( FX Brokers)

• Ngân hàng Trung ương ( Central Banks)

Tỷ giá và thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối – Nghiệp vụ kinh doanh

• Mục tiêu:

– Kinh doanh

– Phòng chống rủi ro

• Nghiệp vụ ngoại hối giao ngay (Spot operation)

• Nghiệp vụ kinh doanh chênh lệch tỷ giá (Arbitrage)

• Nghiệp vụ giao dịch ngoại hối có kỳ hạn (Forward

Forex Transaction)

• Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (Swap)

• Nghiệp vụ quyền chọn ngoại tệ (Option Operation)

II Cán cân thanh toán quốc tế

Kh ái niệm

“Cán cân thanh toán là bảng thống kê, trình bày dưới dạng kế toán, nhằm phản ánh toàn bộ khoản tiền thu, chi giữa một nước với các nước còn lại trên thế giới“

Cán cân thanh toán nước Mỹ

Đơn vị: tỷ USD

Khoản mục Thu (+) Chi (-) Số dư

A Tài khoản thường xuyên

Cán cân thanh toán quốc tế

• Tình trạng của cán cân thanh toán quốc tế của một nước

=> Cán cân thăng bằng

=> Cán cân dư thừa

=> Cán cân thiếu hụt

Cán cân thanh toán quốc tế

Bi ện pháp điều chỉnh

• Cán cân thanh toán quốc tế dư thừa

– Tăng cường đầu tư

– Bổ sung quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia…

• Cán cân thanh toán thiếu hụt

– Thu hút vốn đầu tư của nước ngoài

– Sử dụng chính sách điều chỉnh tỷ giá

– Chính sách bảo hộ mậu dịch

– Tăng vay nợ và viện trợ quốc tế

– Xuất khẩu vàng để trả nợ

III Thanh toán quốc tế

Kh ái niệm: là quá trình thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền thụ hưởng về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các quan

hệ trao đổi quốc tế giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau

Điều kiện thanh toán quốc tế

– Điều kiện về tiền tệ

– Điều kiện về địa điểm thanh toán

– Điều kiện về thời gian thanh toán

– Điều kiện về phương thức thanh toán

Thanh toán quốc tế

Phương tiện thanh toán quốc tế

• Hối phiếu: tờ lệnh trả tiền vô điều kiện do một người ký phát

cho một người khác yêu cầu người này khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến một ngày xác định trong tương lai phải trả một

số tiền nhất định cho người cầm hối phiếu hay người thụ hưởng.

• Căn cứ thời hạn thanh toán, hối phiếu có hai loại

– Hối phiếu trả ngay

– Hối phiếu có kỳ hạn

Thanh toán quốc tế

Phương tiện thanh toán quốc tế (tiếp)

• Séc: “T ờ lệnh trả tiền vô điều kiện do một khách hàng của ngân hàng ra lệnh cho ngân hàng trích một số tiền nhất định

từ tài khoản của mình mở ở ngân hàng để trả cho người cầm séc hoặc thanh toán cho người được chỉ định trên séc dưới hình thức chuyển khoản hay tiền mặt “

• Quy định về séc

• Các loại séc

Thanh toán quốc tế

Phương tiện thanh toán quốc tế (tiếp)

• Giấy chuyển tiền: là giấy uỷ nhiệm do khách

hàng lập gửi ngân hàng phục vụ, yêu cầu ngân hàng chuyển một số tiền nhất định cho người được hưởng tại một địa điểm nhất định

thức bằng thư, telex

Thanh toán quốc tế

Phương tiện thanh toán quốc tế (tiếp)

• Thẻ thanh toán: là phương tiện thanh toán do

ngân hàng phát hành theo yêu cầu của khách hàng, được sử dụng để thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ hoặc rút tiền mặt tại các chi nhánh

và đại lý thanh toán thẻ

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức

• Hình thức chuyển tiền:

– Bằng thư

– Bằng điện

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức chuyển tiền (tiếp)

• (3) sau khi kiểm tra lệnh chuyển tiền, nếu hợp lệ ngân hàng chuyển tiền trích tiền trên tài khoản của người nhập khẩu chuyển trả cho người xuất khẩu thông qua ngân hàng trả tiển

• (4) ngân hàng trả tiền gửi giấy báo có cho người xuất khẩu

Người chuyển tiền (Người nhập khẩu)

Người thụ hưởng (Người xuất khẩu)

Ngân hàng chuyển tiền

Ngân hàng trả tiền

(1)

(3)

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế (tiếp)

• Phương thức thanh toán nhờ thu: là phương thức thanh

toán trong đó người xuất khẩu sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng sẽ ký phát hối phiếu đòi tiền người nhập khẩu và nhờ ngân hàng thu hộ số tiền ghi trên hối phiếu

• Gồm có

– Nhờ thu trơn

– Nhờ thu kèm chứng từ

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức thanh toán nhờ thu (tiếp)

• Phương thức thanh toán nhờ thu trơn: không kèm theo một điều kiện nào

• Quy trình

• (1): Người XK giao hàng, lập bộ chứng từ gửi cho người NK để nhận hàng

• (2): Người XK ký phát hối phiếu đòi tiền người NK và gửi đến ngân hàng phục vụ mình để nhờ thu

• (3): Ngân hàng phục vụ người XK chuyển hối phiếu cho ngân hàng phục vụ người NK và nhờ ngân hàng này thu hộ tiền ở người NK

• (4): Ngân hàng phục vụ người NK chuyển hối phiếu cho người NK

• (5): Người NK kiểm tra hối phiếu: hợp lý -> tiến hành thanh toán hoặc ký chấp nhận hối phiếu; không hợp lý -> từ chối thanh toán

• (6): Ngân hàng phục vụ người NK chyển tiền hoặc hối phiếu đã được chấp nhận hoặc hoàn lại hối phiếu đã bị từ chối thanh toán

• (7): Ngân hàng phục vụ người XK gửi giấy báo có hoặc hối phiếu đã ký chấp nhận hoặc hoàn trả hối phiếu bị từ chối thanh toán

Người xuất khẩu Người nhập khẩu

Ngân hàng phục vụ người xuất khẩu

Ngân hàng phục vụ người nhập khẩu

(1)

(3)

(5) (6)

(7)

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức thanh toán nhờ thu (tiếp)

• Phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ:

– Người xuất khẩu sau khi giao hàng sẽ ký phát hối phiếu đòi tiềnngười nhập khẩu

– Hối phiếu + bộ chứng từ hàng hoá được gửi đến ngân hàng đểngân hàng thu hộ số tiền ghi trên hối phiếu

– Người nhập khẩu ký chấp nhận thanh toán lên hối phiếu thì ngânhàng giao bộ chứng từ hàng hoá

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ

• Thư tín dụng (L/C: letter of credit: văn bản trong đó ngân hàng mởL/C cam kết trả một số tiền nhất định cho người hưởng lợi)

• Các bên tham gia

– Người yêu cầu mở thư tín dụng

– Người hưởng lợi thư tín dụng

– Ngân hàng mở thư tín dụng

– Ngân hàng thông báo và xác nhận

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ

(tiếp)

• Quy trình:

• (1): Người NK làm đơn xin mở L/C gửi đến ngân hàng phục vụ mình

• (2): Ngân hàng mở L/C và gửi cho người XK qua ngân hàng thông báo

• (3): Ngân hàng thông báo kiểm tra L/C, đồng ý -> ký xác nhận và gửi cho người XK

• (4): Người XK kiểm tra L/C:

– đồng ý -> tiến hành giao hàng

– không đồng ý -> yêu cầu tu chỉnh

• (5) Sau khi giao hàng, người XK lập bộ chứng từ thanh toán theo đúng điều khoản ghi trong L/C gửi ngân hàng thông báo và xác nhận yêu cầu thanh toán

Người nhập khẩu Người xuất khẩu

(2)

Thanh toán quốc tế

Phương thức thanh toán quốc tế - Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ

(tiếp)

• Quy trình:

chuyển chứng từ qua ngân hàng mở L/C yêu cầu thanh toán

(2)

IV Tín dụng quốc tế

• Tín dụng quốc tế là quan hệ vay mượn sử dụng vốn lẫn nhau giữa các nước được thực hiện thông qua Chính phủ, các tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng, công ty, cá nhân, v.v…

Tín dụng quốc tế

hình thức ứng trước tiền hàng cho người xuất khẩu

Tín dụng quốc tế

thức chiết khấu hối phiếu chưa đến hạn thanh toán

thức chấp nhận hối phiếu, bảo lãnh hối phiếu, cho vay thanh toán hàng nhập khẩu trên cơ sở

bộ chứng từ thanh toán hợp lệ, ngoài ra:

Tín dụng quốc tế

hoặc giữa Chính phủ với các tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế trên cơ sở các hiệp định vay vốn đã được ký kết

– Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB)

– Ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS)