bài giảng tài chính quốc tế chương 3 xác định tỷ giá hối đoái và tác động của chính phủ đến no

CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ CỦA VIỆT NAM SAU KHI GIA  NHẬP WTO TỶ GIÁ HỐI ĐỐI Đo lường biến động của tỷ giá hối đoái Xác định tỷ giá hối đoái cân bằng Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoá

Chương 3

XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HỐI

ĐỐI VÀ TÁC ĐỘNG

CỦA CHÍNH PHỦ ĐẾN

(Theo sách Tài chính quốc tế của Trường Đại Học

Cơng Nghiệp TP HCM và Internet)

Mục lục

PHẦN 1: XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

3.1 ĐO LƯỜNG BIẾN ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

3.2 CÂN BẰNG TỶ GIÁ

3.3 MỨC CẦU TIỀN TỆ

3.4 MỨC CUNG TIỀN TỆ

3.5 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÂN BẰNG

TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

3.6 TƯƠNG TÁC CỦA CÁC NHÂN TỐ

3.7 ĐẦU CƠ TRÊN TỶ GIÁ HỐI ĐỐI DỰ KIẾN

Mục lục

 PHẦN 2: TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

 3.8 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HỆ THỐNG TIỀN TỆ QUỐC TẾ

 3.9 CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ HỐI ĐỐI CỐ ĐỊNH VÀ THẢ NỔI

 3.10 XU THẾ CHUYỂN ĐỔI CƠ CHẾ TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

 CỦA CÁC QUỐC GIA TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP

 3.11 CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ TRONG HỆ THỐNG

 TỶ GIÁ HỐI ĐỐI CĨ QUẢN LÝ

 3.12 TÁC ĐỘNG CỦA THÂM HỤT NGÂN SÁCH ĐỐI

 VỚI TỶ GIÁ

 3.13 ĐIỀU CHỈNH TỶ GIÁ HỐI ĐỐI NHƯ MỘT CƠNG

 CỤ CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ

 3.14 ẢNH HƯỞNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐỐI ĐỐI VỚI

 CÁC CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ

 3.15 CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ CỦA VIỆT NAM SAU KHI GIA

 NHẬP WTO

TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

Đo lường biến động của tỷ giá hối đoái

Xác định tỷ giá hối đoái cân bằng

Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái cân bằng

TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

Là mối quan hệ so sánh tương quan

giá trị giữa các đồng tiền Đĩ là hệ số

quy đổi một đơn vị tiền tệ của nước

này sang những đơn vị tiền tệ của

nước khác

CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI ĐỐI

1 Theo tiêu chí pháp lý:

- Tỷ giá chính thức: do ngân hàng TW quy định

- Tỷ giá thị trường : theo cung cầu trên thị trường ngoại hối

CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI

ĐOÁI

 2 Theo tiêu chí kỹ thuật, nghiệp vụ:

 - Tỷ giá giao ngay ( Spot rate): giá thỏa

thuận vào ngày giao dịch thực tế áp

dụng trong vòng 2 ngày sau đó Trong

đó: St : tỷ giá giao ngay; St-1: tỷ giá giao

ngay thời điểm t-1, e : tỷ lệ thay đổi trong

giá trị ngoại tệ

1

1

St

St St

e

CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

2 Theo tiêu chí kỹ thuật, nghiệp vụ:

- Tỷ giá kỳ hạn ( Forward rate): giá thỏa thuận vào ngày ký hợp đồng nhưng áp dụng vào ngày sau khi

ký hợp đồng

CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI

ĐOÁI

của yếu tố trượt giá hàng hóa dịch

vụ giữa 2 quốc gia:

- Tỷ giá danh nghĩa: là tỷ giá chưa

tính yếu tố trượt giá hàng hóa dịch

vụ

- Tỷ giá thực: là tỷ giá đã tính yếu

tố trượt giá hàng hóa dịch vụ

-

CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

 3 Theo tiêu chí giá trị bình quân của một đồng tiền so với hai hay nhiều đồng tiền khác:

 - Tỷ giá hiệu dụng /trung bình: là tỷ giá phản ánh giá trị bình quân của một đồng tiền so với hai hay nhiều đồng tiền khác

 - Tỷ giá thực hiệu dụng /trung bình: là tỷ giá phản ánh giá trị bình quân của một đồng tiền so với hai hay nhiều đồng tiền khác nhưng sử dụng tỷ giá thực trong tính toán

Là tại bất kỳ thời điểm nào, một đồng

tiền sẽ thể hiện mức giá mà tại đó

mức cầu bằng với mức cung của

đồng tiền đó

( Lưu ý: Khi đồng GBP định giá cao,

người tiêu dùng / nhà đầu tư Anh

thích mua/ đầu tư hàng hóa Mỹ và

ngược lại…)Tại sao?

 Mức cầu bảng Anh thể hiện nhu cầu của nước ngoài đối với đồng bảng

 Đường cầu đồng Bảng Anh có chiều hướng đi xuống hàm ý rằng khi gíá đồng bảng càng giảm nhu cầu đồng bảng càng tăng và ngược lại khi giá tăng thì cầu giảm

Mức cầu tiền tệ

D

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

với đồng đơ la Mỹ

hàng hĩa Anh đắt tương đối so với hàng hĩa Mỹ nên người Anh thích xài hàng Mỹ - suy ra cầu đơ la Mỹ tăng lên hay nĩi cách khác là cung bảng Anh tăng, số bảng Anh trong giao dịch tăng

hĩa Mỹ trở nên đắt hơn tương đối so với hàng hĩa Anh, lúc đĩ người Anh khơng cĩ xu hướng xài hàng

Mỹ làm cầu đơ la Mỹ giảm, cung bảng Anh giảm

Mức cung tiền tệ

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

S

Xác định tỷ giá hối đoái cân bằng

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

D

S

ĐO LƯỜNG BIẾN ĐỘNG TỶ

GIÁ

Tỷ giá giao ngay của đồng bảng Anh

1,4

1,5

1,6

1,7

1,8

$1,9

-30 -20 -10

0

10

20

30

Phần trăm thay đổi hàng năm

Số lượng bảng Anh được mua với 10.000$

4.500

5.000

5.500

6.000

6.500

7.000

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ GIÁ

1 Tỷ lệ lạm phát tương đối

2 Lãi suất tương đối

4 Kiểm soát của chính phủ

Tác động cua sự gia tăng lạm phát Mỹ đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh Khi lạm phát ở Mỹ cao hơn một cách tương đối

 Làm hàng hĩa Mỹ đắt hơn và lúc này tiêu dùng chuyển sang hàng hĩa Anh -> cầu bảng Anh tăng ->đường D dịch chuyển sang phải thành đường D2

 Lúc này cầu đơ la Mỹ giảm do hàng của Mỹ đắt i.e cung bảng Anh giảm (do người Anh khơng tiếp tục mua hàng Mỹ nữa) Đường S dịch chuyển sang đường S2

 D2 và S2 gặp nhau tại một điểm khác điểm này là tỷ giá cân bằng mới Tỷ giá mới này cao hơn tỷ giá cũ

 KL: Khi lạm phát của Mỹ cao hơn một cách tương đối so với lạm phát Anh thì đồng Bảng Anh tăng giá (đúng như PPP dự đốn)

Tác động của sự gia tăng lạm phát Mỹ

đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

S

D

S2

$1,57

Tác động cua sự gia tăng lãi suất Mỹ đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh

Khi lãi suất ở Mỹ cao hơn một cách tương đối

 Các nhà đầu tư Anh thích đầu tư vào Mỹ để hưởng lãi suất cao -> cầu đơ la tăng (cung bảng Anh

tăng)->S dịch chuyển sang S2

 Trong khi đĩ các nhà đầu tư Mỹ lại khơng thích đầu

tư vào Anh làm cho cầu bảng Anh giảm -> Kết quả

là đồng Bảng Anh giảm giá D dịch chuyển sang D2

 Điểm cân bằng mới thấp hơn điểm cũ

 KL: Khi lãi suất Mỹ cao tương đối so với lãi suất

Anh thì đồng bảng Anh giảm giá

Tác động cua sự gia tăng lãi suất Mỹ

đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

S

D

S2

Tác động của sự gia tăng thu nhập Mỹ đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh Thu nhập quốc dân của Mỹ tăng tương đối

Người Mỹ tăng nhu cầu mua hàng hĩa Anh -> cầu bảng Anh tăng, D dịch chuyển sang D2

Giả sử thu nhập Người Anh khơng thay đổi nên khơng tác động đến đường cung bảng Anh

Cầu bảng Anh tăng trong khi cung bảng Anh khơng thay đổi, Kết quả là bảng Anh tăng giá

 KL: Khi thu nhập quốc dân Mỹ tăng tương đối thì đồng bảng Anh tăng giá

Tác động của sự gia tăng thu nhập Mỹ

đến giá trị cân bằng của đồng bảng Anh

$1,50

$1,55

$1,60

Số lượng đồng bảng

S

D D2

Chính phủ của nước ngoài có thể tác động đến tỷ giá cân bằng

1 Áp đặt những rào cản về ngoại hối

2 Áp đặt những rào cản về ngoại thương

3 Can thiệp vào thị trường ngoại hối

4 Tác động đến những biến động vĩ mô như lạm phát, lãi suất, và thu nhập quốc dân

 Thị trường ngoại hối phản ứng lại với các thông tin trong tương

lai có liên quan đến tỷ giá

 Kỳ vọng của nhà đầu tư có xu hướng bầy đàn

 Kỳ vọng có tác động tức thời lên tỷ giá nhưng cũng mất đi một

cách nhanh chóng

Ví dụ : tin về gia tăng lạm phát tiềm ẩn ở My õ có thể làm những nhà

đầu cơ bán đô la do dự kiến đồng đô la sẽ giảm giá trong tương lai

Điều này gây áp lực giảm giá trị của đồng đô la ngay lập tức

- Các giao dich ngoại hối cĩ liên quan đến thương mại nhìn chung ít nhạy cảm với các tin tức hơn

- Các giao dich tài chính rất nhạy cảm với các tin tức

- Tin tức ảnh hưởng đên biến động dự kiến của tiền tệ thì nĩ sẽ ảnh hưởng đến cung cầu tiền

- Do những giao dịch mang tính đầu cơ nên

tỷ giá hối đối cĩ thể rất bất ổn

Tóm lược các yếu tố có thể tác động đến tỷ giá

Chênh lệch lạm phát

Chênh lệch thu nhập

Những giới hạn mậu

dịch của chính phủ

Chênh lệch lãi suất

Những giới hạn chu

chuyển vốn

Cầu hàng hóa nước ngoài của

cư dân Mỹ Nhu cầu của cư đối với hàng hóa Mỹ

Cầu ngoại tệ của cư dân Mỹ

Cung ngoại tệ

Cầu chứng khoán nước ngoài của cư dân Mỹ Cầu của cư dân nước ngoài về chứng khoán Mỹ

TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Các yếu tố tài chính

Các yếu tố liên quan đến thương mại

Cầu ngoại tệ của cư dân Mỹ Cung ngoại tệ

Đầu cơ trên tỷ giá hối đối dự kiến và chênh lệch lãi suất

 Nhiều Ngân hàng TM cố gắng vốn hĩa trên đầu cơ của họ vào sự biến động của tỷ giá hối đối dự kiến

 Ví dụ (xem sách trang 147):

 Ngày 1/10/2011 một Việt Kiều Mỹ dư đốn tỷ giá USD/VND giảm từ 21.000 xuống 20.000 vào 30/12/2011 ( 3 tháng cuối năm 2011)

 Ngày 1/10/2011 Việt Kiều Mỹ trên vay 10 triệu USD tại ngân hàng Mỹ đổi ra VND để gủi vào Ngân hàng Việt Nam trong vịng 3 tháng theo lãi suất liên ngân hàng tại Mỹ và Việt Nam như sau: ( Ngân hàng tính lãi suất đơn bảng bên dưới)

 Tính lãi/lỗ (theo tỷ giá và lãi suất) nếu :

 1 Vào ngày đáo hạn 30/12/2011 tỷ giá đúng như dự báo USD/VND = 20.000

 2 Vào ngày đáo hạn 30/12/2011 tỷ giá USD/VND = 23.000( nếu khơng gửi ngân hàng nhà đầu cơ trên lãi/ lỗ bao nhiêu?)

VND ( NH Việt Nam)

Phần 2 : Tác động của Chính

Phủ đối với tỷ giá hối đối

Hệ thống tiền tệ quốc tế:

Khái niệm: là chế độ tổ chức lưu

thơng tiền tệ giữa các quốc gia, được

thực hiện bằng những thỏa ước và

quy định ràng buộc của các quốc gia,

cĩ hiệu lực trong phạm vi khơng gian

và thời gian nhất định

Phần 2 : Tác động của Chính Phủ đối với tỷ giá hối đối

Đặc điểm của hệ thống tiền tệ quốc tế:

1 Luơn phải chọn loại hình tiền tệ làm đơn vị tiền tệ quốc tế

2 Tổ chức lưu thơng tiền tệ

3 Mục đích của tổ chức hệ thống tiền tệ quốc tế

4 Quá trình phát triển của hệ thống tiền tệ quốc tế

Chế độ tỷ giá hối đối cố định và

thả nổi

Hệ thống tỷ giá hối đoái cố định

Hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi tự do

Hệ thống tỷ giá hối đoái hỗn hợp giữa cố định

và thả nổi

Hệ thống tỷ giá hối đoái cố định

 Tỷ giá hối đoái hoặc được giữ không đổi hoặc chỉ được cho phép dao động trong một phạm vi rất hẹp.

chính phủ có thể can thiệp để duy trì tỷ giá hối đoái trong vòng giới hạn của phạm vi này

Từ 1944 đến 1971, tỷ giá hối đoái được cố định

Woods

Mỗi đồng tiền được định giá theo vàng Vì tất cả

các đồng tiền đều được định giá theo vàng, giá trị

của chúng đối với nhau cố định

Các chính phủ đã can thiệp vào các thị trường

ngoại hối để đảm bảo tỷ giá hối đoái không dao

ban đầu

Hội nghị Bretton Woods (Kỷ nguyên B.W.) Hiệp định Smithsonian

Mỹ có thâm hụt cán cân mậu dịch, điều này cho thấy giá trị của đồng đô la quá cao

Vào năm 1971, giá trị của một vài đồng tiền cần được điều chỉnh để tái lập một dòng thanh toán cân bằng hơn giữa các nước

Tháng 12/1971, hiệp định Smithsonian được thiết lập đã yêu cầu đồng đô la Mỹ giảm giá khoảng 8% so với các đồng tiền khác

Biên độ của d ao động giá trị của các đồng tiền được nới rộng đến ± 2,25% của tỷ giá ấn định

Tháng 3 năm 1973, hiệp định Smithsonian chấm dứt

Tỷ giá sẽ được các lực thị trường ấn định mà không

có sự can thiệp của chính phủ

Hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi tự do

THUẬN LỢI

Duy trì sự ổn định chung của

thế giới; ngăn cản sự lây lan

của các “căn bệnh” kinh tế

(lạm phát, thất nghiệp …)

Giảm bớt áp lực cho NHTW

Nâng cao hiệu quả của thị

trường tài chính

BẤT LỢI

Làm trầm trọng thêm các vấn đề kinh tế của một quốc gia

Khó khăn cho các MNC trong việc tính toán và quản lý rủi ro tỷ giá

Hệ thống tỷ giá hỗn hợp giữa

 Hệ thống dải băng tỷ giá

 Hệ thống tỷ giá con rắn tiền tệ

 Hệ thống tỷ giá thả nổi có quản lý

 Chế độ tỷ giá chuẩn tiền tệ

CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ CHÂU ÂU – ERM

(dải băng tỷ giá)

Chế độ tỷ giá châu Âu (European Exchange Rate Mechanism – ERM) là một hệ thống được Cộng Đồng Kinh Tế châu Âu đưa ra vào tháng 3 năm 1979;

(European Monetary System – EMS) để cắt giảm những biến động của tỷ giá hối đoái nhằm đạt được sự bền vững về tiền tệ ở châu Âu trong một

nỗ lực để đạt đến một đồng tiền chung, đồng Euro, tháng 01 năm 1999

hối đoái cố định nhưng tỷ giá thì được biến

động trong những biên độ này

định dựa trên cơ sở đồng ECU (một đơn vị đo

lường của châu Âu) có giá trị được xác định

dựa trên trọng số của đồng tiền các nước

thành viên

tính toán dựa trên cơ sở của tỷ giá hối đoái trung tâm theo đồng ECU và các đồng tiền được dao động trong biên độ là 2,25% so với giới hạn dưới và trên (trừ đồng lira của Ý với biên độ cho phép là 6%)

vay sẽ giữ cho đồng tiền các nước thành viên khỏi những biến động thái quá

Và ngày thứ tư đen

tối đã đến khi…

GEORGE SOROS

(12/08/1930) Người Mỹ gốc Hungary Là một nhà đầu cơ tiền tệ và một nhà từ thiện

Chủ tịch của Quỹ Soros (Soros Fund

Management) và Viện Xã Hội Mở (Open Society Institute)

Người hạ gục NHTW Anh Quốc  Ngày “thứ tư đen tối” (16/09/1992),

Soros đã trở nên nổi tiếng khi ông tin rằng đồng bảng Anh đã bị định giá cao và đã đầu cơ mạnh vào đồng tiền này

rút đồng tiền của mình ra khỏi Hệ thống tỷ giá Châu Âu (ERM) và Soros đã kiếm lời khoảng 1,1 tỷ đô la trong suốt quá trình đó

gục NHTW Anh Quốc ”

NGÀY THỨ TƯ ĐEN TỐI

“ngày thư tư đen tối” chỉ ngày

16/09/1992 khi chính phủ Anh quốc buộc

phải rút đồng bảng ra khỏi Hệ thống tỷ

giá Châu Âu (ERM) vì các nhà đầu cơ

tiền tệ – hầu như được biết đến là

George Soros đã đầu cơ mạnh vào đồng

bảng

Anh gia nhập ERM vào tháng 10/1990, theo đó chính phủ Anh sẽ theo đuổi các chính sách kinh tế và tiền tệ nhằm duy trì tỷ giá giữa đồng bảng và đồng tiền của các nước thành viên trong một biên độ dao động không lớn hơn 6%

Đồng bảng bước vào hệ thống này ở mức 2,95 mark Đức ăn một bảng Do đó, nếu như tỷ giá đồng bảng tiến đến mức sàn của biên độ cho phép, 2,778 mark, thì chính phủ phải có nghĩa vụ can thiệp

Đầu thập niên 90, lãi suất ở Đức tăng cao bởi

Bundesbank (NHTW Đức) nhằm tránh những

tác động của lạm phát liên quan đến việc tái

thống nhất nước Đức, đã tạo nên một sự căng

thẳng trên toàn bộ ERM

Nhằm gìn giữ uy tín của các quốc gia và cam

kết của một học thuyết tỷ giá hối đoái cố định

trong ERM nhằm tiến đến một đồng tiền chung

châu Âu đã dẫn sự can thiệp tỷ giá một cách

gượng gạo Những đồng tiền của các nước thành

viên ERM đã được giao dịch ở mức sàn của

biên độ cho phép do sự tấn công của các nhà

đầu cơ tiền tệ trên thị trường ngoại hối

Sự tấn công tập trung vào đồng lira của Ý và đồng bảng Anh trong nửa đầu tháng 9 Ngày 16 tháng 9, chính phủ Anh đã thông báo tăng lãi suất cơ bản từ

10 lên 12% nhằm thúc đẩy các nhà đầu cơ mua đồng bảng Mặc dù vậy và ngay sau đó trong cùng ngày, lãi suất lại tăng lần nữa lên 15%, các nhà đầu cơ vẫn tiếp tục bán đồng bảng

Vào 7 giờ tối, Anh đã tuyên bố rút khỏi ERM và lãi suất trở lại mức 10% Các quốc gia ERM khác, chẳng hạn như Ý, có đồng tiền đã vượt quá biên độ cho phép trong suốt ngày đó vẫn duy trì trong hệ thống nhưng với một biên độ rộng hơn hoặc điều chỉnh mức ngang giá trung tâm

Trong nhiều năm sau ngày thứ tư đen tối, đồng

bảng được giao dịch với giá ở dưới mức của

biên độ dưới trong ERM Vào mùa xuân năm

1995 đồng bảng ngụp sâu ở mức 2,20 mark Đức

Từ mức này trở đi, đồng bảng bắt đầu phục hồi

và có thời điểm nó đạt mức 3,20 mark Đức

Các nhà phân tích cho rằng sự kiện “ngày thứ

tư đen tối” đã chứng tỏ rằng đó là một điều tốt

cho nền kinh tế Anh xét trong dài hạn vì lãi suất

đã được tạo điều kiện để tiến đến giá trị tự

nhiên của nó

Hệ thống tỷ giá con rắn tiền tệ

- Còn gọi là neo tỷ giá có điều chỉnh hay là các ngang giá trượt

- Trong hệ thống này, một quốc gia ấn định một ngang giá cho đồâng tiền của mình và cho phép một thay đổi nhỏ xoay quanh ngang giá, chẳng hạn như cộng trừ 1% so với ngang giá

Hệ thống tỷ giá con rắn tiền tệ

A

1,98

D

C

B

S($/£)

Tháng

Mức trần

Mức sàn

Hệ thống tỷ giá thả nổi có quản lý

Hệ thống nằm đâu đó giữa cố định và thả nổi tự do

Giống hệ thống tỷ giá thả nổi tự do ở điểm các tỷ giá được cho phép dao động hàng ngày và không có các biên độ chính thức

Giống hệ thống tỷ giá cố định ở điểm các chính phủ có thể và đôi khi đã can thiệp để tránh đồng tiền nước họ không đi quá xa theo một hướng nào đó

Tỷ giá hối

đoái cố định

Con rắn

tiền tệ

Thả nổi có quản lý

Dải băng tỷ giá

Thả nổi tự do

Tính linh hoạt tăng dần

của các hệ thống tỷ giá

Can thiệp của chính phủ trong hệ thống tỷ giá hối đoái có quản lý

Các lý do của việc can thiệp:

 Làm dịu bớt các biến động tỷ giá hối đoái

 Thiết lập các biên độ tỷ giá hối đoái ẩn

 Ứng phó với các xáo trộn tạm thời