CHÍNH SÁCH THUẾ VÀ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Trong quá trình phát triển và hội nhập kinh tế thì mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Nhà nước rất quan trọng. Nhất là đối với chúng ta đang xây dựng một nền kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì Nhà nước lại càng quan trọng. Trong khi đó thuế là nguồn chủ yếu của Nhà nước. Tiềm lực kinh tế của Nhà nước có mạnh thì sự can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế vĩ mô lại càng có hiệu quả. Như vậy, thuế không những là nguồn thu ngân sách chính mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng của Nhà nước. Do vậy, cùng với việc thực hiện đường lối đổi mới, chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, Đảng và chính phủ đã giành nhiều sự quan tâm chú ý lớn cho công tác đổi mới hệ thống thuế. Chủ trương cải cách hệ thống thuế của nước ta đã được khởi xướng từ năm 1989. Ngày1101990, một hệ thống các luật, pháp lệnh về thuế áp dụng thống nhất trong cả nước đã được ban hành. Các sắc thuế trong hệ thống này được áp dụng chính cho các thành phần kinh tế, không còn sự phân biệt khu vực quốc doanh và khu vực ngoài quốc doanh như trước đây nữa. Chính vì thuế có vai trò quan trọng và nó thuộc về chuyên ngành học của em cho nên em chọn đề tài: CHÍNH SÁCH THUẾ VÀ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM

ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

Tiểu luận

CHÍNH SÁCH THUẾ VÀ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Hải Phòng 2014

MỤC LỤC

Trang

Chương I: Thuế với việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở việt nam

I- Lý luận chung về thuế ……… 1

1-Tăng trưởng KINH Tế- mục tiêu KTV 1

1-Định nghĩa 1

2-Vai trò của thuế và những hình thức can thiệp của chính quyền bằng công cụ thuế 1

2.1-Vai trò 1

2.2-Những hình thức can thiệp 2

3-Phân loại 2

3.1-Dựa vào phương thức đánh thuế 2

3.2-Dựa vào cơ sở đánh thuế 3

3.3-Dựa vào tính ưu đãi và khả năng nộp thuế 3

II-Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường 4

1-Sự cần thiết phải điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trường 4

2-Mối quan hệ giữa cải cách thuế và hiệu quả kinh tế 5

3-Vai trò chung của thuế trong nền kinh tế thị trường 6

3.1-Thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN 6

3.2-Thuế là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trường 7

3.3-Đảm bảo bình đẳng và công bằng 9

Chương II –Thực trạng hệ thống thuế ở Việt Nam 10

I-Thuế trong thời kỳ đổi mới 11

-Xu hướng cải cách thuế trên thế giới trong thời kỳ này 10

-Thuế trong thời kỳ đổi mới ở Việt nam trong thời kỳ này 11

II-Các chính sách thuế cơ bản được áp dụng ở Việt Nam hiện nay 11

1-Sự cần thiết phải có một hệ thống thuế hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của

nền kinh tế thị trường 11

1.1-Đặc điểm và yêu cầu của nền KTTT 12

1.2-Sự cần thiết phải có một hệ thống thuế hoàn thiện 12

2-Các chính sách thuế mới được áp dụng ở Việt Nam 14

2.1- Thuế GTGT 15

2.2- Thuế TTĐB 15

2.3-Thuế TNDN 16

2.4-Thuế TNCN 17

2.5-Thuế XNK 18

III-Thành tựu 18

IV-Tác động của việc cắt giảm thuế quan đến nguồn thu của NSNN 19

V-Những khó khăn 20

1-Một số thủ đoạn gian lận trong việc thực hiện thuế GTGT 20

2-Về hoàn thuế GTGT 22

Chương III- Giải pháp và những kiến nghị 23

I-Một số tồn tại cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện 23

II-Giải pháp để hoàn thiện hệ thống thuế ở Việt Nam hiện nay 24

III-Những bài học kinh nghiệm 25

IV-Một số kiến nghị 25

1-Kiến nghị về thuế suất thuế GTGT 26

2-Kiến nghị về công tác quản lý thu thuế 26

LỜI MỞ ĐẦU

Trong quá trình phát triển và hội nhập kinh tế thì mục tiêu tăng trưởng kinh

tế của Nhà nước rất quan trọng Nhất là đối với chúng ta đang xây dựng một nềnkinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì Nhà nước lại càng quan trọng Trongkhi đó thuế là nguồn chủ yếu của Nhà nước Tiềm lực kinh tế của Nhà nước cómạnh thì sự can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế vĩ mô lại càng có hiệu quả

Như vậy, thuế không những là nguồn thu ngân sách chính mà còn là công cụđiều tiết vĩ mô quan trọng của Nhà nước Do vậy, cùng với việc thực hiện đườnglối đổi mới, chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thịtrường có sự điều tiết của Nhà nước, Đảng và chính phủ đã giành nhiều sự quantâm chú ý lớn cho công tác đổi mới hệ thống thuế Chủ trương cải cách hệ thốngthuế của nước ta đã được khởi xướng từ năm 1989 Ngày1/10/1990, một hệ thốngcác luật, pháp lệnh về thuế áp dụng thống nhất trong cả nước đã được ban hành.Các sắc thuế trong hệ thống này được áp dụng chính cho các thành phần kinh tế,không còn sự phân biệt khu vực quốc doanh và khu vực ngoài quốc doanh nhưtrước đây nữa

Chính vì thuế có vai trò quan trọng và nó thuộc về chuyên ngành học của em cho

nên em chọn đề tài: CHÍNH SÁCH THUẾ VÀ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG

KINH TẾ Ở VIỆT NAM'' Do còn thiếu những tư liệu thực tế để tham khảo nên

bài viết không tránh khỏi những sai sót, rất mong được sự chỉ bảo của cô và sựĐóng góp ý kiến của các bạn để bài viết được hoàn thiện hơn

Cuối cùng em xin chân thành cám ơn thầy cô giáo đã nhiệt tình giúp đỡ emhoàn thành bài viết này

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ

I TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ MỤC TIÊU KTVM QUAN TRỌNG

1- Định nghĩa.

Định nghĩa của Gáton jèze, giáo sư luật khoa đại học Paris, Pháp: Thuế làmột khoản đóng góp bằng tiền, mà chính quyền đòi hỏi ở các tư nhân, đóng gópvĩnh viễn, không có đối phần để tài trợ các gánh nặng công cộng

Seligman, Hoa kỳ định nghĩa Thuế là sự đóng góp cưỡng bách của mỗingười cho chính phủ để trang trải các chi phí về quyền lợi chung không căn cứ vaòcác lợi ích riêng được hưởng

Ngân hàng thế giới (WB) đưa ra quan niệm: Thuế có 2 đặc trưng nổi bật.Một là thuế mang tính cưỡng chế chứ không phải tự nguyện Hai là, người chịuthuế chi trả tiền không phải để nhận lại của nhà nước một tài vật hay một lợi íchđặc thù nào Nhưng không có nghĩa là người đóng thuế không được hưởng các lợiích từ các hoạt động của nhà nước, chỉ nói lên rằng lợi ích mà người nộp thuế nhậnđược không có liên quan trực tiếp đến số tiền thuế đã chi trả

Tóm lại : Thông qua sự điều tiết vĩ mô của chính phủ, mục đích sau cùng

của thuế là phục vụ cho công ích, trong phương tiện ngân sách cân đối và thực hiệnbình đẳng trong xã hội bằng thuế khoá Đây là những định hướng và nhiệm vụ màquốc gia luôn luôn muốn tiến tới là liêm chính

Thuế này có tác dụng khuyến khích điều tiết sản xuất, đầu tư hướng dẫn tiêudùng và tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, vừa khuyến khích xuất nhập khẩu,vừa bảo vệ khuyến khích phát triển trong nước

-Thuế trực thu: Đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế

Đại diện cho thuế trực thu:

+Thuế thu nhập doanh nghiệp

+Thuế thu nhập cá nhân Thuế này đảm bảo tính công bằng dọc trong phân phối thu nhập vì nó tínhđến khả năng của người nộp thuế Nó còn có khả năng điều chỉnh đầu tư, điều tiếtsản xuất, đổi mới công nghệ.

2-Thuế trong nền kinh tế thị trường

Nói chung trong nền kinh tế thị trường việc tăng trưởng kinh tế có sự điềutiết của chính phủ, thuế ngày càng trở lên là một công cụ quan trọng nhằm thể hiệnvai trò điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế của chính phủ Chính sách thuế hợp

lý tạo ra một nguồn thu chủ yếu cho phần ngân sách tác động điều chỉnh mạnh mẽcác hoạt động sản xuất kinh doanh đảm bảo công bằng và kích thích cạnh tranh

2.1-Thuế là nguồn thu chủ yếu của NN.

Để huy động nguồn lực vật chất cho mình, Nhà nước có thể sử dụng cáchình thức khác nhau: phát hành thêm tiền, phát hành trái phiếu để vay nước ngoài,bán một phần tài sản quốc gia, thu thuế Nhưng nếu chính phủ phát hành tiền đểchi tiêu sẽ dẫn đến lạm phát đưa nền kinh tế đến bờ vực thẳm, càng làm khó khănthêm cho NN Còn nếu phát hành trái phiếu để vay trong nước và ngoài nước vừaphải chịu ràng buộc về kinh tế và chính trị từ phía người cho vay, vừa phải tìmnguồn để trả cả gốc lẫn lãi Như vậy chỉ có thuế là một khoản thu chủ yếu củachính phủ sẽ đem lại mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao nhất Sử dụng công cụ thuế

để huy động vào nguồn thu của NN có các ưu thế:

- Thuế là công cụ phân phối có lĩnh vực và phạm vi rộng lớn

- Chính phủ thu thuế bằng phương pháp chuyển giao thu nhập bắt buộc Dovậy Nhà nước đảm bảo việc thực hiện công bằng trong việc phân bố gánh nặng củacác khoản chi tiêu công cộng

- Nguồn huy động tập trung thông qua thuế là tổng sản phẩm xã hội và thunhập quốc dân trong nước tạo ra Như vậy, một bộ phận đáng kể thu nhập của xãhội được tập trung vào trong tay Nhà nước để đảm bảo nhu cầu chi tiêu cho các

biện pháp kinh tế xã hội Mặt khác nguồn thu của thuế được đảm bảo tập trung mộtcách nhanh chóng, thường xuyên và ổn định.

- Hơn nữa, thuế kết hợp giữa phương thức cưỡng bức, được qui định dướihình thức pháp luật cao với kích thích vật chất nhằm tạo ra sự quan tâm của cácchủ thể kinh tế đến chất lượng và hiệu quả kinh doanh

Có thể nói mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Nhà nước đã dùng sức mạnh củamình để bắt buộc mọi thể nhân và pháp nhân trích một phần thu nhập của mình dohoạt động kinh tế mang lại góp vào quĩ chung gọi là NSNN để tiêu dùng

Để việc tăng trưởng kinh tế và đảm bảo công bằng, Nhà nước phải qui định

sự đóng góp đó theo những luật lệ nhất định gọi là các luật thuế Với xu hướng chitiêu công cộng ngày càng mang tính qui luật, có thể nói ở tất cả các quốc gia, thuế

đã trở thành nguồn thu chủ yếu của NSNN

Đối với nước ta, trong giai đoạn hiện nay, việc tăng trưởng kinh tế khẳngđịnh là nguồn thu chủ yếu của NN là hết sức quan trọng, bởi lẽ: Từ sau khi Liên

Xô và Đông Âu sụp đổ, nguồn viện trợ bị giảm đáng kể và thu từ nội bộ thấp dođất nước sau hai cuộc chiến tranh lâu daì, triền miên đã bị tàn phá nặng nề Tất cả

đã đặt ra nhiều vấn đề kinh tế xã hội một cách gay gắt đối với Đảng và Nhà nướctrong công cuộc hồi sinh đất nước Trong bối cảnh như vậy, vấn đề tập trungnguồn tài chính vào trong tay Nhà nước để thực hiện chức năng kinh tế xã hội cuảmình có ý nghĩa sống còn của một quốc gia Việc tập trung nguồn tài chính vàotrong tay Nhà nước có thể thực hiện dưới các hinh thức khác nhau như: vay mượn,bán tài nguyên, tài sản quốc gia Nhưng thực tế ở nước ta, những hình thức đó córất nhiều hạn chế, bị nhiều điều kiện ràng buộc Do đó việc cải cách hệ thống thuếnăm 1990 với tư tưởng coi thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN là hết sức đúngđắn Nó vừa thể hiện tư tưởng chỉ đạo trong việc ban hành các luật thuế, vừa thểhiện tinh thần tự lực, tự cường của dân tộc

Mặc dù coi thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN nhưng không có nghĩa làđộng viên nguồn tài chính vào NSNN với bất cứ giá nào Trong một quốc gia mứcđộng viên về thuế luôn bị ràng buộc rất nhiều yếu tố kinh tế xã hội Trước hết làyếu tố tăng trưởng kinh tế mà chỉ mà chỉ tiêu biểu hiện của nó là thu nhập quốc dântrên đầu người Hơn nữa mục tiêu đánh thuế không chỉ là tạo lập nguồn thu choNSNN mà còn là công cụ để thực hiện chức năng điều chỉnh vĩ mô của Nhà nước.

Một chính sách thuế được ban hành hợp lý, phù hợp với khả năng của nềnkinh tế, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, thì nó sẽ góp phần xoá bỏ sự trì trệ và lạchậu, thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, ổn định và lâu dài Ngược lại,một chính sách thuế không phù hợp sẽ trở thành vật cản, gây trở ngại cho sự lớnmạnh của nền kinh tế, làm cho nền kinh tế hoạt động kém hiệu quả, thậm chí cóthể gây lên khủng hoảng kinh tế và chính trị

2.2-Thuế là công cụ điều tiết vĩ mô trong nền kinh tế thị trường.

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, Nhà nước hoàn toàn có khả năng sửdụng thuế để điều tiết vĩ mô nền kinh tế quốc dân Điều đó xuất phát từ cơ sở củachức năng điều chỉnh của thuế Vì lợi ích của xã hội, Nhà nước có thể tăng hoặcgiảm thuế đối với thu nhập của các tầng lớp dân cư và doanh nghiệp, để kích thíchhoặc hạn chế sự phát triển các lĩnh vực, các ngành nghề khác nhau của nền kinh tế.Bằng cách ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của các chủ doanh nghiệp, quá trình điềutiết nền kinh tế quốc dân thông qua thuế được thực hiện

- Nội dung điều chỉnh của thuế: nó có một số nội dung cơ bản sau:

+ Điều chỉnh nền kinh tế chu kỳ là một trong những nội dung quantrọng của quá trình điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế Trong nền kinh tế thị trường sựphát triển theo chu kỳ là điều khó tránh khỏi Để đảm bảo tốc độ tăng trưởng ổnđịnh, Nhà nước cần sử dụng công cụ thuế để điều chỉnh quá trình đó Trong nhữngnăm khủng hoảng và suy thoái kinh tế, nhà nước có thể hạ thấp mức thuế, tạo ranhững điều kiện thuế thuận lợi nhằm kích thích nhu cầu tiêu dùng để tăng đầu tư

và mở rộng sức sản xuất Điều đó có thể đưa nền kinh tế nhanh chóng thoát khỏikhủng hoảng Ngược lại trong thời kỳ phát triển quá mức, có nguy cơ dẫn đến mấtcân đối, bằng cách tăng thuế, thu hẹp đầu tư, Nhà nước có thể giữ vững nhịp độtăng trưởng theo mục tiêu đặt ra.

+ Việc điều chỉnh thuế cần góp phần hình thành cơ cấu ngành hợp lýtheo yêu cầu phát triển nền kinh tế trong từng giai đoạn Trong khi áp dụng các chế

độ thuế phân biệt đối với từng ngành kinh tế khác nhau, Nhà nước có thể thúc đẩy

sự phát triển các ngành quan trọng nhất, giữ vị ttrí then chốt trong nền kinh tế hoặcsan bằng tốc độ tăng trưởng giữa chúng

+ Điều chỉnh tích luỹ tư bản là một nội dung quan trọng của điềuchỉnh thuế Một mặt Nhà nước cần phải sử dụng thuế để điều chỉnh sự tích luỹ đóphù hợp lợi ích kinh tế của các chủ thể kinh tế và lợi ích xã hội Mặt khác, sự pháttriển của nền kinh tế luôn đòi hỏi phải tăng nhanh vốn đầu tư cơ bản Để phát triểnnền kinh tế quốc dân, Nhà nước cần phải khuyến khích tích luỹ và tích tụ trong cácdoanh nghiệp, để tạo ra nguồn vốn đầu tư

+ Thuế có thể được sử dựng để điều tiết việc làm và thất nghiệp Khinền kinh tế có mức thất nghiệp cao thì cùng với việc mở rộng các khoản chi tiêucủa chính phủ, thuế cần phải được cắt giảm để tăng tổng cầu và việc làm

+Thực hiện phân phối một cách công bằng, hợp lý nguồn thu nhậpnhận được trong nền kinh tế thị trường là một nội dung quan trọng của điều tiếtthông qua thuế

+Thuế được sử dụng như một công cụ có hiệu quả để góp phần thựchiện chính sách đối ngoại và bảo hộ nền sản xuất trong nước và thúc đẩy sự hoànhập kinh tế trong khu vực và thế giới

- Phương pháp điều chỉnh của thuế: Tác động điều chỉnh của thuế đốivới nền kinh tế quốc dân chỉ đem lại hiệu quả đáng kể chỉ khi áp dụng các phươngpháp điều chỉnh phù hợp Phương pháp điều chỉnh của thuế là phương thức tác

động của Nhà nước thông qua thuế đến các đối tượng điều chỉnh để đạt đượcnhững mục tiêu đã định Trong thực tiễn thế giới đã sử dụng nhiều phương phápnhư sau:

Thứ nhất là, xác định mối quan hệ hợp lý giữa thuế trực thu và thuế gián thu Thứ hai là, thay đổi thuế suất: có nghĩa là thay đổi mức thu thuế hay đại

lượng thu thuế trong một đơn vị nộp thuế Nhờ thực hiện phương pháp này, Nhànước tiến hành phân phối và phân phối lại thu nhập được tạo ra giữa các chủ thểkinh tế, giữa các ngành, các vùng và các tầng lớp dân cư trong xã hội, làm thay đổilợi ích kinh tế của họ Nhà nước có thể tăng hoặc giảm mức thuế suất trong từngtrường hợp cụ thể để đáp ứng yêu cầu của thị trường

Thứ ba là, áp dụng các ưu đãi thuế: là hình thức cho người nộp thuế được

hưởng những điều kiện thuận lợi khi nộp thuế Việc cấp các ưu đãi về thuế chophép nhà nước linh hoạt điều chỉnh nền kinh tế tuỳ thuộc vào cục diện thị trường.Tác dụng kích thích của các ưu đãi thuế được xem như một hình thức cấp phát vốntrực tiếp cho doanh nghiệp Tuỳ thuộc vào yêu cầu quản lý, Nhà nước có thể tănghoặc giảm qui mô và mức độ của các ưu đãi thuế để kích thích tăng tích luỹ và tích

tụ trong các doanh nghiệp

II.TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ TRONG ĐỐI VỚI MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.

1-Sự cần thiết phải điều tiết vĩ mô nền kinh tế.

Tăng trưởng kinh tế là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường Cơ chếthị trường thông qua những yếu tố của nó, đã tạo ra động lực thúc đẩy sản xuấtphát triển, kích thích tăng năng suất, nâng cao chất lượng và hiệu quả, thúc đẩy quátrình xã hội hoá sản xuất, đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất Tuynhiên, bản thân tăng trưởng kinh tế, chưa phải là mô hình tổ chức nền kinh tế hoànhảo Cùng với sự phát triển kinh tế, nền kinh tế thị trường ngày càng bộc lộ nhữngnhược điểm vốn có của nó, đó là tình trạng khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ, tình

trạng thất nghiệp, lãng phí tài nguyên, tiền vốn, lao động nguyên nhân là do chạytheo lơih nhuận tối đa, chỉ chú ý tới nhu cầu có khả năng thanh toán đã đưa tới cơcấu tăng trưởng kinh tế không hợp lý, mất cân đối, dễ dẫn tới độc quyền thủ tiêucạnh tranh Đặc biệt với cơ chế phân phối qua thị trường, ngày càng khoét sâu hốngăn cách giữa người giàu và người nghèo, làm nảy sinh các hiện tượng tiêu cực

về mặt xã hội, tạo lên sự bất ổn về mặt kinh tế và xã hội Để phát huy ưu điểm, hạnchế khuyết điểm của tăng trưởng kinh tế, hầu hết các nước trên thế giới ngày nayđều thừa nhận tính cần thiết khách quan đối với sự can thiệp của Nhà nước vào quátrình kinh tế xã hội

Mặt khác về phương diện kinh tế, xã hội, Nhà nước trong nền kinh tế thịtrường có 3 chức năng chính: hiệu quả, công bằng và ổn định

Giải quyết vấn đề hiệu quả trong nền kinh tế thị trường tức là đi khắc phục cáckhuyết tật của nền kinh tế thị trường như tình trạng sử dụng nguồn lực khan hiếmkhông có hiệu quả, tình trạng lãng phí tài nguyên, lao động, tiền vốn trong tìnhhuống này cần có sự can thiệp của Nhà nước với việc qui định luật lệ sử dụng cónghệ thuật các công cụ kinh tế tài chính để thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế cânđối đạt hiệu quả cao

Chúng ta đều nhận biết việc phân phối thu nhập qua cơ chế thị trường là dựavào số lượng, chất lượng các yếu tố đầu vào, dựa vào sức mạnh của đồng tiền Hậuquả của sự phân phối đó, tất yếu dẫn đến sự bất bình đẳng xét theo tiêu chuẩnchính trị, đạo lý và do đó đã kéo theo các vấn đề tiêu cực phát sinh tính ổn địnhchính trị, xã hội của quốc gia bị nguy hại Với tình huống đó, không thể không có

sự can thiệp của Nhà nước

Một vấn đề nữa có thể biện minh cho sự can thiệp của Nhà nước đó là nhữngthăng trầm chu kỳ của lạm phát và suy thoái trong nền kinh tế được dẫn dất theo cơchế thị trường Điều này đã tạo nên sự mất ổn định về mặt kinh tế, xả hội, thậm chỉ

làm xả hội rối loạn, cách mạng và chiến tranh có thể xảy ra Trong bối cảnh nhưvậy, sự can thiệp của Nhà nước là hết sức cần thiết.

Tóm lại, toàn bộ sự phân tích ở trên có thể đi đến khẳng định có tính nguyên

tấc là trong nền kinh tế thị trường với nhữnh khuyết tật của nó, sự can thiệp của

Nhà nước vào nền kinh tế là điều hiển nhiên Sự can thiệp của Nhà nước vào nền

kinh tế chủ yếu được thể hiện thông qua quá trình sử dụng các công cụ tài chính tiền tệ để quy luật giá trị và các quy luật khác của nền sản xuất hàng hóa có điều kiện phát huy đầy đủ tác dụng, khác phục tính tự phát của thị trường Các chính sách và công cụ đó là: giá cả, tín dụng, lãi suất, tỷ giá hối đoái, thuế trong đó thuế là một công cụ tài chính quan trọng.

Thuế góp phần quan trọng đối với bất kỳ một quốc gia nào nhất là đối vớiViệt Nam trong xu hướng phát triển nền kinh tế thị trường có sự quản lý điều tiết

vĩ mô của Nhà nước thì vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế là vô cùng quantrọng Muốn có sự tác động mạnh mẽ từ phía Nhà nước vào nền kinh tế để nó pháttriển thì Nhà nước cần phải có một sức mạnh kinh tế vững mạnh bên cạnh chế độchính trị ổn định như ở nước ta Điều đó giải thích tại sao phải có một ngân sách đủlớn để thực hiện vai trò chức năng của mình đối với sự phát triển nền kinh tế thịtrường có sự điều tiết của Nhà nước

Muốn vậy Nhà nước phải có một nguồn thu ổn định; để đáp ứng yêu cầu nàythì chỉ có thuế là đảm bảo được nguồn thu ổn định cho NSNN

2-Mối quan hệ giữa cải cách thuế và hiệu quả kinh tế.

Đứng trên quan điểm toàn quốc gia thì hiệu quả của cải cách thuế được

đánh giá bằng tỷ lệ phát triển nhanh GDP Tương quan giữa cải cách kinh tế vàphát triển nhanh được giảI thích qua việc tăng đầu tư theo sơ đồ sau đây:

Cải cách kinh tế  thu thuế tăng  chi nhà nước cho đầu tư tăng  nhịpphát triển tăng

Đứng trên quan đIểm tối đa hoá doanh thu và lợi nhuận của các xí nghiệp

thì hiệu quả của cải cách thuế khoá được đánh giá bằng sự tăng doanh thu và lợinhuận cao của các xí nghiệp: làm thế nào để tăng thu thuế nhiều mà các xí nghiệpvẫn tăng được doanh thu và lợi nhuận? Các vị giám đốc xí nghiệp sẽ hoan nghênhcải cách thuế khi nào doanh thu và lợi nhuận các xí nghiệp tăng, các xí nghiệp sẽđóng được nhiều thuế hơn, trả được nợ ngân hàng, các xí nghiệp cũng dùng tiền lãi

để đầu tư thêm, mở rộng sản xuất và mướn thêm nhân công

Tương quan giữa cải cách thuế và phát triển nhanh được giải thích qua sơ đồsau đây:

Cải cách thuế -> doanh thu và lợi nhuận các xí nghiệp tăng  các xí nghiệptrả nợ ngân hàng, đóng thuế nhiều, tăng đầu tư, mở rộng sản xuất  phát triểnGDP nhanh

Đứng trên quan điểm thu nhập các hộ gia đình thì hiệu quả của cải cách

thuế được đánh giá bằng sự gia tăng thu nhập của những gia đình: thu nhập củanhững gia đình phần lớn là tiền lương do các xí nghiệp trả cho các công nhân, tiềnlương nhà nước trả cho cán bộ công nhân viên

Vậy cải cách thuế  nhà nước các xí nghiệp chi lương nhiều hơn  Các giađình nhận được lương nhiều hơn  phồn vinh kinh tế, các xí nghiệp thuê nhâncông nhiều hơn, công nhân có việc làm nhiều hơn  các gia đình mua hàng củacác xí nghiệp nhiều hơn phồn vinh kinh tế

CHƯƠNG II

THUẾ VỚI VIỆC THỰC HIỆN MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG

KINH TẾ Ở VIỆT NAM

I- SƠ LƯỢC VỀ THUẾ TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI (1986-1999)

- Xu hướng cải cách thuế trên thế giới trong thời kỳ này.

Cải cách thuế trong những năm cuối thế kỷ XX không chỉ đơn giản là sự cânnhắc tối ưu giữa mục tiêu hiệu quả và công bằng trong điều kiện của một nền kinh

tế “đóng”, mà còn bị chi phối mạnh mẽ bởi những nhân tố mới nảy sinh từ quátrình toàn cầu hoá đang diễn ra một cách nhanh chóng

Những khác biệt này một mặt phản ánh sự chuyển hướng chính sách trongcải cách thuế nhằm đạt tới sự tối ưu trong điều kiện nền kinh tế mở nhưng mặtkhác lại hàm ý nhiều vấn đề cần phải giải quyết đối với cải cách thuế trên thế giớinói chung và cải cách thuế ở Việt Nam nói riêng Những xu hướng nổi bật trongcải cách thuế trên thế giới vào những năm cuối của thế kỷ XX như sau:

+ Tỷ lệ động viên thông qua thuế so với GDP tiếp tục có xu hướng ngày càngtăng

+ Thuế xuất thu nhập ( đối với thu nhập cá nhân ) tiếp tục giảm

+ Cơ sở đánh thuế thu nhập được mở rộng để bù đắp số thuế giảm do việc cắtgiảm thuế suất

+ Song song với viếc cắt giảm thuế suất và mở rộng cơ sở đánh thuế, thuế thunhập cá nhân của đa số các nước trên thế giới đã được đơn giản hoá theo hướnggiảm bớt sản lượng thuế suất và làm cho chúng bằng phẳng hơn

+ Thuế thu nhập công ty cũng được cải cách theo xu hướng áp dụng thuếGTGT thay cho thuế thu nhập cá nhân: cắt giảm thuế xuất và mở rộng diện đánhthuế