KHÁI NIỆM: Câu chẻ là loại câu mà người ta dùng để nhấn mạnh trọng tâm vào từ hoặc cụm từ nào đó bằng cách dùng mệnh đề quan hệ nào đó ngoại trừ những từ mà ta muốn nhấn mạnh.. Câu chẻ
Trang 1CHỦ ĐỀ 23: CLEFT SENTENCES
(CÂU CHẺ)
I KHÁI NIỆM:
Câu chẻ là loại câu mà người ta dùng để nhấn mạnh trọng tâm vào từ hoặc cụm từ nào đó bằng cách dùng mệnh đề quan hệ nào đó ngoại trừ những từ mà ta muốn nhấn mạnh Điều này làm cho các từ trong câu gốc phải nằm xa nhau – bị tách biệt bởi một mệnh đề Do đó, các nhà ngữ pháp gọi nó là câu chẻ
Câu chẻ thường được sử dụng trong văn viết vì chúng ta không thể dùng âm giọng để nhấn mạnh trong văn viết Tuy nhiên, câu chẻ cũng được sử dụng phổ biến trong văn nói.
II: CÁC DẠNG CÂU CHẺ:
A: DẠNG THƯỜNG: Là dạng học sinh được học trong chương trình của sách giáo khoa Tiếng Anh 11 chuẩn, Unit 13: HOBBIES
Cấu trúc chung:
It + be + noun / pronoun / prepositional phrase + defining relative clause + …
Có các loại câu chẻ: Câu chẻ nhấn mạnh chủ ngữ, câu chẻ nhấn mạnh vào tân ngữ và câu chẻ nhấn mạnh vào trạng ngữ
1: Câu chẻ nhấn mạnh vào chủ ngữ:
Khi muốn nhấn mạnh vào chủ thể thực hiện hành động (chủ ngữ), ta dùng câu chẻ để diễn đạt và đặt
trọng tâm vào chủ thể đó
Cấu trúc: IT + be + noun / pronoun + WHO / THAT + V + O + …
Ví dụ: a Nam helped you (Nam đã giúp bạn)
b It was Nam who / that helped you (Chính Nam là người đã giúp bạn)
Nhận xét: Trong ví dụ a, ta không thấy nhấn mạnh đến Nam Ý nghĩa của câu cũng rất bình thường Trong
ví dụ b, trọng tâm thực hiện hành động được nhấn mạnh đến đó là Nam người đã giúp bạn chứ không phải
ai khác
Lưu ý: Đối với các chủ từ không phải chỉ người thì ta dùng THAT
Ví dụ: It was your dog that bit my son (Chính con chó của anh đã cắn con trai tôi)
ĐỐI VỚI TRƯỜNG HỢP NHẤN MẠNH CHỦ NGỮ LÀ ĐẠI TỪ:
Theo sách Practical English in Use của tác giả Michael Swan thì để nhấn mạnh cho chủ từ trong câu “I
am responsible”, ta làm như sau:
It’s I who am responsible (formal)
It’s me that is responsible (informal)
It’s me who is responsible (informal)
Hoặc trong câu “You are in the wrong” thì ta làm như sau:
It’s you who are in the wrong (formal)
It’s you that is in the wrong (informal)
2: Câu chẻ nhấn mạnh vào tân ngữ:
Khi muốn nhấn mạnh vào khách thể bị tác động bởi hành động (tân ngữ), ta dùng câu chẻ để diễn đạt
và đặt trọng tâm vào tân ngữ đó
Cấu trúc: IT + be + noun / pronoun + WHO / WHOM / THAT + S + V + O + …
Ví dụ: a Nam helped Mai (Nam đã giúp Mai)
Trang 2b It was Mai who / whom / that Nam helped (Chính Mai là người mà Nam đã giúp)
Nhận xét: Trong ví dụ a, ta không thấy nhấn mạnh đến Mai Ý nghĩa của câu cũng rất bình thường Trong
ví dụ b, trọng tâm thực hiện hành động được nhấn mạnh đến đó là Mai người mà Nam đã giúp chứ không phải ai khác được Nam giúp
Lưu ý: Đối với các tân ngữ là danh từ riêng thì ta thường dùng THAT hơn WHO hoặc WHOM Khi tân ngữ là các trường hợp khác thì ta chỉ dùng THAT
Ví dụ: a It’s you that I want to talk to today
b It’s your teachers that you ought to obey their advice
3: Câu chẻ nhấn mạnh vào trạng ngữ
Khi muốn nhấn mạnh vào trạng ngữ chỉ thời gian hoặc nơi chốn, … của mệnh đề, ta dùng câu chẻ để
diễn đạt và đặt trọng tâm vào trạng ngữ đó
Cấu trúc: IT + be + prep + noun / pronoun + THAT + S + V + O + …
Ví dụ:
a It was on his birthday that we were dancing merrily
b It was at the shop that Nam bought a present for Mai
c It was for tea that Nam made some cakes
B: DẠNG ĐẶC BIỆT:
Dạng 1: WH- + S + V + … + BE + ……
Ví dụ: 1 Phil is the secretary → What Phil is is the secretary
2 Mary kept a pig in the garden shed → What Mary kept in the garden shed is a pig
3 I need a holiday → What I need is a holiday
Dạng 2: WH- + S + V + … + BE + (THAT / WH-) + S + V + ……
a WH-clauses:
Những mệnh đề WH-CLAUSES sau đây cũng giúp nhấn mạnh vào những gì theo sau và hình thành nên một loại câu chẻ Loại câu này cũng được sử dụng phổ biến trong văn nói
WH- + verb phrase + be + (the fact that, the way, why, what, who, … )
Ví dụ:
What bothers me is the way the news was announced.(= The way the news was announced bothers me.)
What upsets me is the tact that you lied (= The fact that you lied upsets me.)
What we don't really know at the moment is why the accident happened
instruction + imperative
Chúng ta thường dùng một WH- CLAUSE khi chúng ta đưa ra sự hướng dẫn đi cùng với các động từ như:
want, need, etc
Ví dụ: What I want you to do is go home and rest
What you need to do is fill in this form
explanation + that-clause
Chúng ta thường sử dụng một WH-CLAUSE khi giải thích một tình huống
Ví dụ: What we have to remember is that he's only been working here for a week
Trang 3WHAT + verb + object
Một vài WH-CLAUSES có thể được đặt ở đầu hoặc cuối câu
Ví dụ: What interests me is his early paintings
His early paintings are what interests me
b Mẫu câu chẻ sau đây cũng được sử dụng rộng rãi trong văn nói:
WHAT WHEN WHY HOW
IT BE
BECAUSE
S V …… THAT (S) V ……
Ví dụ:
It was what she said next that surprised everyone
It is what I need to do that you should trust in
It was when I saw the police that I panicked
(= The time I saw the police was when I panicked.)
It is (the reason) why I come here that made you surprised
It's how he can put up with it that I don 't understand
It was because I had no money that I had to go home
Dạng 3: Chúng ta sử dụng các thành ngữ như “the place where …; the time when …; the reason why…” để nhấn mạnh nơi chốn, thời gian hoặc lý do
the place where the time when
S BE
the reason why
S V ……
Ví dụ: 1 Mary kept a pig in the garden shed
→ The place where Mary kept a pig was the garden shed
→ The garden shed was the place where Mary kept a pig (informal style)
2 Jake went to London on Tuesday to see Mary
→ Tuesday was the day when Jake went to London to see Mary (informal style)
→ The day when Jake went to London to see Mary was Tuesday
→ London was the place where Jake went to on Tuesday to see Mary (informal style)
→ The place where Jake went to on Tuesday to see Mary was London
→ To see Mary was the reason why Jake went to London on Tuesday (informal style)
→ The reason why Jake went to London on Tuesday was to see Mary
Dạng 3: Chúng ta sử dụng “The only ……; All (that)… ; The first….; …” để nhấn mạnh:
Noun phrase The + thứ tự +…
The only…
All (that)…
Clause / Phrase V THAT – clause / Phrase
Ví dụ: The only thing I can do to help you is that you have to tell the truth
All (that) I wish is a home for all poor people
Trang 4All (that) she wants makes me uncomfortable
All she needs is love
The first thing I can do to help you is to make a cup of coffee
The last occasion for you to overcome difficulties is your attempts
Ghi chú quan trọng:
Có quá nhiều dạng câu chẻ mà ta sử dụng trong văn nói lẫn trong văn viết Trong giới hạn về thời gian, tác giả không thể liệt kê hết tất cả các dạng Phần còn lại sẽ được nghiên cứu và bổ sung sau Mong độc giả
thông cảm Hi hi…