BÁO CÁO TÌNH HUỐNG TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ

Nguyễn Anh Tuấn cán bộ tín dụng; Hoàng Anh Việt -Trưởng phòng Tín dụng: sau đây gọi tắt là cán bộ ngân hàng - Khách thể của tội phạm: Hành vi này đã xâm hại đến quan hệ về trật tự quản l

KHOA LUẬT

BÁO CÁO NHÓM TÌNH HUỐNG SỐ 10

-TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ

Nhóm sinh viên thực hiện :

Vụ án 1

Theo kết luận của VKS, từ tháng 2/2002 đến tháng 6/2002, thông qua môi giới là Bùi Hữu Phong, Nguyễn Trọng Quý (là một luật sư) đã để Lê Thành Tảo làm quen với cán bộ Ngân hàng Công thương

là Nguyễn Anh Tuấn Sau đó, Quý bảo Lê Thành Tảo, Đỗ Xuân Thái, Nguyễn Trọng Quyền, Nguyễn Văn Thoại và Bùi Hữu Phong lập hồ

sơ thế chấp tài sản giả với tổng diện tích đất là 10.000m 2 và một căn nhà là tài sản của Công ty TNHH Hoàng Đỉnh để vay tiền của Ngân hàng Công thương.

Nguyễn Anh Tuấn, khi đó là cán bộ tín dụng ngân hàng Công thương Tuấn đã thẩm định, kiểm tra hồ sơ và đề xuất lên cấp trên là Hoàng Anh Việt (Trưởng Phòng tín dụng Ngân hàng công thương) duyệt cho vay hợp đồng tín dụng của bọn Quý là 8,5 tỷ đồng Sau khi duyệt hồ sơ, Hoàng Anh Việt đã chuyển hồ sơ lên Giám đốc chi nhánh Nguyễn Văn Mạnh phê duyệt cho vay 8,5 tỷ đồng

Trong quá trình điều tra, Tuấn khai trong khi kiểm tra, thẩm định hồ sơ, Tuấn đã không phát hiện được hồ sơ thế chấp là giả vì Quý là một luật sư nên thủ đoạn làm giả rất tinh vi

Theo kết quả giám định của Ngân hàng Nhà nước TP.HCM cho

thấy, Tuấn chưa xác định được mức độ tín nhiệm trong việc cho vay theo hình thức có tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay; khi tài sản

hình thành đưa vào sử dụng, khách hàng không cam kết mua bảo hiểm; chưa thực hiện thủ tục cầm cố tại Phòng công chứng Nhà nước

và chưa đăng ký giao dịch đảm bảo.

Việc điều tra, thẩm vấn các bị cáo khác cũng không xác định được cán bộ ngân hàng có hành vi giúp sức cho các bị cáo cũng như

vụ lợi từ hành vi này Tuy nhiên, khi thực hiện xong vụ vay, Quý khai

có chi cho Tuấn 20 triệu đồng tiền “bồi dưỡng” Tuấn cũng thừa nhận nhưng nói đây là tiền công của Tuấn đã tiến hành hồ sơ vay nhanh chóng.

Theo anh (chị) có ai phạm tội trong vụ này không? Tội gì? Phân tích.

Trả lời:

1 Tóm tắt vụ án:

- Bùi Hữu Phong, Nguyễn Trọng Quý là môi giới để Lê Thành Tảo làm quen với Nguyễn Anh Tuấn là cán bộ Ngân hàng Công thương.

- Sau đó, Quý bảo Lê Thành Tảo, Đỗ Xuân Thái, Nguyễn Trọng Quyền, Nguyễn Văn Thoại và Bùi Hữu Phong lập hồ sơ thế chấp tài sản giả với tổng diện tích đất là 10.000m 2 và một căn nhà là tài sản của Công ty TNHH Hoàng Đỉnh để vay tiền của Ngân hàng Công thương.

- Nguyễn Anh Tuấn đã thẩm định, kiểm tra hồ sơ và đề xuất lên cấp trên là Hoàng Anh Việt duyệt cho vay hợp đồng tín dụng của bọn Quý Sau khi duyệt hồ sơ, Hoàng Anh Việt đã chuyển hồ sơ lên Giám đốc chi nhánh Nguyễn Văn Mạnh phê duyệt cho vay 8,5 tỷ đồng

Theo kết quả giám định của Ngân hàng Nhà nước TP.HCM cho

thấy, Tuấn chưa xác định được mức độ tín nhiệm trong việc cho vay theo hình thức có tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay; khi tài sản

hình thành đưa vào sử dụng, khách hàng không cam kết mua bảo hiểm; chưa thực hiện thủ tục cầm cố tại Phòng công chứng Nhà nước

và chưa đăng ký giao dịch đảm bảo.

Khi thực hiện xong vụ vay, Quý khai có chi cho Tuấn 20 triệu đồng tiền “bồi dưỡng” do Tuấn đã tiến hành hồ sơ vay nhanh chóng

2 Khách thể loại:

Trong vụ án này, khách thể loại là quan hệ sở hữu về tài sản, quan hệ về trật tự quản lý kinh tế của các tổ chức cho vay Các điều luật cần kiểm tra là: Điều 139, Điều 179, Điều 285 Bộ Luật hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009 (BLHS).

3 Kiểm tra cấu thành tội phạm:

a Nguyễn Văn Mạnh - Giám đốc chi nhánh Ngân hàng Công thương (Sau đây gọi tắt là Mạnh):

- Khách thể của tội phạm: Khách thể trực tiếp là quan hệ sở

hữu được Điều 285 BLHS bảo vệ Ngoài ra, hành vi còn xâm hại đến hoạt động của Ngân hàng, làm tổn thất uy tín của Ngân hàng Đối tượng của hành vi này là tài sản của Ngân hàng Công thương, ở đây là tiền mặt trị giá 8,5 tỷ đồng.

- Mặt khách quan của tội phạm: Với chức trách là Giám đốc

chi nhánh, Mạnh phải chịu trách nhiệm về những quyết định cho vay của chi nhánh mình Khi có hồ sơ tín dụng, phải kiểm tra mọi mặt về

tính đúng đắn của hồ sơ trước khi quyết định cho vay Ở đây, Mạnh đã chủ quan, không kiểm tra lại và cũng không yêu cầu cấp dưới kiểm tra lại hồ sơ xin vay của bọn Quý Chỉ dựa vào hồ sơ cấp dưới trình mà

ký duyệt cho vay Hậu quả gây thiệt hại cho Ngân hàng với số tiền lớn (8,5 tỷ đồng) Tội phạm này đã hoàn thành vì bọn Quý đã thực hiện vụ vay trót lọt dù rằng hồ sơ vay có nhiều nghi vấn Mạnh đã không làm tròn trách nhiệm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng - phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 285 BLHS

“Điều 285 Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

1 Người nào vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao gây hậu quả nghiêm trọng, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 144, 235 và 301 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2 Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm.

3 Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.

- Mặt chủ quan của tội phạm: Theo kết quả thẩm vấn điều tra,

cán bộ ngân hàng không có dấu hiệu giúp sức cho hành động của các

bị cáo cũng như vụ lợi trong hành vi cho vay Với Mạnh, do quá tin tưởng vào cấp dưới, đã qua 1 lần kiểm tra của Trưởng phòng Tín dụng nên đã ký duyệt cho vay Đây là lỗi vô ý đối với hậu quả thiệt hại về tài sản; động cơ, mục đích không là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này.

- Chủ thể của tội phạm: Mạnh đang giữ chức Giám đốc chi

nhánh Ngân hàng, là người đứng đầu chi nhánh Mạnh có những quyền hạn nhất định trong việc điều hành quản lý hoạt động của chi nhánh Ngoài ra, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự Vì vậy, Mạnh thỏa mãn điều kiện là chủ thể của hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng

- Xác định khung hình phạt:

Từ những phân tích trên, so với các dấu hiệu của tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, đủ kết luận Mạnh phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng - Khoản 2 điều 285 BLHS, phạt tù từ ba năm đến 12 năm.

b Nguyễn Anh Tuấn cán bộ tín dụng; Hoàng Anh Việt -Trưởng phòng Tín dụng: (sau đây gọi tắt là cán bộ ngân hàng)

- Khách thể của tội phạm: Hành vi này đã xâm hại đến quan hệ

về trật tự quản lý kinh tế của các tổ chức cho vay, cụ thể ở đây là Chi nhánh Ngân hàng, Công thương Đối tượng tác động của hành vi này

là tài sản cho vay của Ngân hàng Công thương, ở đây là tiền mặt trị giá 8,5 tỷ đồng.

- Mặt khách quan của tội phạm:

Trong vụ án, “cán bộ ngân hàng” đã thẩm định và trình lên cấp

trên duyệt cho vay, trong khi hồ sơ xin vay của bọn Quý chưa thực hiện thủ tục cầm cố tại Phòng công chứng Nhà nước và chưa đăng ký giao dịch đảm bảo, cũng như Tuấn chưa xác định được mức độ tín nhiệm trong việc cho vay theo hình thức có tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay; khi tài sản hình thành đưa vào sử dụng, khách hàng không cam kết mua bảo hiểm

Qua việc điều tra, thẩm vấn các bị cáo, Cơ quan điều tra không xác định được Tuấn, Việt có hành vi giúp sức cho các bị cáo cũng như

vụ lợi từ hành vi này Do đó, không đủ cơ sở để kết luận “cán bộ

ngân hàng” đồng phạm trong vụ án này mà chỉ có thể kết luận rằng

“cán bộ ngân hàng” đã có hành vi phạm quy định của pháp luật về

cho vay trong hoạt động tín dụng, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Điều 179 BLHS.

“Điều 179 Tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động

của các tổ chức tín dụng

1 Người nào trong hoạt động tín dụng mà có một trong các hành

vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến bảy năm:

a) Cho vay không có bảo đảm trái quy định của pháp luật;

b) Cho vay quá giới hạn quy định;

c) Hành vi khác vi phạm quy định của pháp luật về cho vay trong hoạt động tín dụng.

2 Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười hai năm.

3 Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

4 Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc liên quan đến hoạt động tín dụng từ một năm đến năm năm”.

- Mặt chủ quan của tội phạm:

+ Nguyễn Anh Tuấn:

Qua tình tiết: khi thực hiện xong vụ vay, Quý khai có chi cho Tuấn 20 triệu đồng tiền “bồi dưỡng” Tuấn cũng thừa nhận nhưng nói đây là tiền công của Tuấn đã tiến hành hồ sơ vay nhanh chóng.

Ở đây không có đề cập đến việc thỏa thuận của các bị cáo, việc nhận tiền bồi dưỡng có thể là hành động đã lặp đi lặp lại nhiều lần đối với các lần tiến hành hồ sơ vay nhanh chóng của Tuấn Vậy hành vi

bỏ qua không xác minh, kiểm tra đối với tài sản thế chấp là lỗi cố ý nhằm tiến hành công việc nhanh chóng Hậu quả xảy ra thiệt hại tài sản của Ngân hàng là hậu quả không mong muốn nhưng đã để mặc hậu quả xảy ra Do đó, lỗi của Tuấn là lỗi cố ý gián tiếp.

+ Hoàng Anh Việt:

Là một lãnh đạo phụ trách tín dụng, Việt phải đánh giá khách hàng, phân tích dự án, thẩm định và định giá tài sản bảo đảm nhưng trong vụ việc này Việt chỉ dựa trên cơ sở tờ trình xin phê duyệt tín dụng của cán bộ tín dụng (Tuấn) mà bỏ qua không kiểm tra hồ sơ tín dụng bỏ qua công đoạn kiểm tra các tài sản thế chấp trước khi trình Giám đốc duyệt cho vay Cố tình bỏ qua nhiều thứ nhằm nhanh chóng trình phê duyệt cho vay, mặc dù ý thức được hậu quả có thể xảy ra tuy không mong muốn nhưng đã để hậu quả xảy ra Như vậy lỗi của Việt cũng như lỗi của Tuấn là lỗi cố ý gián tiếp.

- Chủ thể của tội phạm:

Nguyễn Anh Tuấn, Hoàng Anh Việt: Cả hai đều thỏa mãn điều kiện là chủ thể tội phạm này Vì cả hai đều có trách nhiệm trong hoạt động cho vay của Ngân hàng Một là cán bộ tín dụng (Tuấn), một là Trưởng phòng tín dụng (Việt) và cả hai đều có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.

- Xác định khung hình phạt:

Từ những phân tích trên, Nguyễn Anh Tuấn và Hoàng Anh Việt

đã thỏa các dấu hiệu của tội vi phạm các quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng Vì vậy, Tuấn và Việt phải chịu trách nhiệm hình sự theo điểm c,

khoản 1 điều 179 BLHS, áp dụng khung 3 đối với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng của hành vi này, cụ thể hình phạt theo khoản 3 điều 179 BLHS - phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm

c Nguyễn Trọng Quý, Lê Thành Tảo, Đỗ Xuân Thái, Nguyễn Trọng Quyền, Nguyễn Văn Thoại và Bùi Hữu Phong (sau đây gọi tắt là Quý và đồng bọn):

- Khách thể của tội phạm: Khách thể trực tiếp là quan hệ sở

hữu được Điều 139 BLHS bảo vệ Ngoài ra, hành vi còn tác động xấu đến trật tự an toàn xã hội Đối tượng của hành vi này là tài sản của Ngân hàng Công thương, ở đây là tiền mặt trị giá 8,5 tỷ đồng.

- Mặt khách quan của tội phạm:

Quý và đồng bọn đã tiếp cận với cán bộ tín dụng trình bày hồ sơ vay vốn theo hình thức có tài sản bảo đảm Nhưng tài sản thế chấp là không có thực, do hồ sơ, chứng từ mà Quý và đồng bọn đưa cho cán

bộ tín dụng là giả Thủ đoạn gian dối, giả mạo hồ sơ chứng từ đã thực hiện hoàn tất và đây là điều kiện để dẫn đến việc Ngân hàng đồng ý cho vay với mức 8,5 tỷ đồng Thực tế là Quý và đồng bọn đã lấy được 8,5 tỷ đồng từ Ngân hàng thông qua việc vay tiền Từ đó, cho thấy tội phạm này đã thỏa mãn mặc khách quan là có hành vi lừa dối và người phạm tội đã chiếm đoạt được tài sản.

Quý và đồng bọn đã chiếm dụng được của Ngân hàng Công thương số tiền 8,5 tỷ đồng và chắc chắn là không có khả năng hoàn trả

do không có tài sản bảo đảm.

Hành vi làm giả chứng từ về tài sản đem đi thế chấp để vay vốn của bọn Quý là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại về tài sản của Ngân hàng Công thương.

Vì vậy, cấu thành mặt khách quan của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định của Điều 139 BLHS.

“Điều 139 Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1 Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt

tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Tái phạm nguy hiểm;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

e) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;

g) Gây hậu quả nghiêm trọng.

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt

tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

4 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt

tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên; b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.

- Mặt chủ quan của tội phạm:

Quý và đồng bọn đã có sự bàn bạc, thỏa thuận để cùng thực hiện tội phạm Cả bọn có ý định chiếm dụng tiền nên đã chuẩn bị đầy đủ hồ

sơ chứng từ để đi vay, đã hoàn thành chiếm đoạt được tài sản Đây là hành vi với lỗi cố ý trực tiếp.

- Mặt chủ thể của tội phạm:

Bất kỳ ai có đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo Luật định thì

có thể là chủ thể của tội phạm này Xét trong vụ án này, Quý và đồng bọn đều là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự nên Quý và

đồng bọn thỏa mãn điều kiện là chủ thể của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

- Xác định khung hình phạt:

Từ những phân tích trên, Quý và đồng bọn đã có đầy đủ và thoản mãn các dấu hiệu của tội tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng Vì vậy, Quý và đồng bọn phải chịu trách nhiệm hình sự theo khung 4 đối với hành vi này, cụ thể hình phạt theo Khoản

4 Điều 139 BLHS - Phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc chung thân.

4 Kết luận:

- Mạnh phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả đặc biệt nghiêm

trọng - Khoản 2 điều 285 BLHS, phạt tù từ ba năm đến 12 năm.

- Tuấn và Việt phạm tội vi phạm các quy định về cho vay trong

hoạt động của các tổ chức tín dụng và gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng - Khoản 3 điều 179 BLHS - phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

- Quý và đồng bọn phạm tội tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và

gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng - Khoản 4 Điều 139 BLHS - Phạt

tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc chung thân.

Vụ án 2:

Vũ Thị Hương là nhân viên khai thác thuộc phòng bảo hiểm H,

có nhiệm vụ bán phí bảo hiểm, làm hồ sơ bảo hiểm cho khách hàng có nhu cầu mua bảo hiểm Trong quá trình bán bảo hiểm, Hương thu tiền bảo hiểm và không nộp về quỹ của Phòng Cụ thể như sau:

- Ngày 11/7/2006, thu 274.000 đồng đóng phí bảo hiểm của Cty

du lịch Phương Đông;

- Ngày 18 và 23/10/2006, thu 549.000 đồng phí bảo hiểm học sinh và giáo viên của trương Mầm Non A;

- Ngày 10/12/2006, thu 4.300.000 đồng phí bảo hiểm xe máy của Cty trách nhiệm hữu hạn L;

- Ngày 3/3/2007, thu 19.360.000 đồng phí bảo hiểm của Cty xuất nhập khẩu Việt An;

- Ngày 13, 14/6/2007, thu phí bảo hiểm xe ôtô của Đại sứ quán

Na Uy.

Tất cả số tiền trên, Hương đều chưa làm thủ tục quyết toán.

Ngoài ra, khi thu tiền bảo hiểm của Trung tâm môi trường và Bưu điện tỉnh K, Hương đã cho người quen vay lấy lãi Cụ thể: ngày 27/10/2006, cho Nguyễn Thị Bình vay 20.000.000 đồng, ngày 8/11/2006, cho Nguyễn Văn An vay 25.000.000 đồng.

Anh (chị) hãy định tội cho Hương.

Trả lời:

1 Tóm tắt và phân tích hành vi:

- Vũ Thị Hương là nhân viên khai thác thuộc Phòng Bảo hiểm H.