Bài giảng: Hoạt động 1: 1.Khái niệm véctơ Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng Hẹ1: Hỡnh thaứnh khaựi nieọmvectụ Cho hoùc sinh quan saựt H1.1 Noựi: tửứ hỡ
Trang 11 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ (kết hợp bài mới)
3 Bài giảng:
Hoạt động 1: 1.Khái niệm véctơ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: Hỡnh thaứnh khaựi nieọmvectụ
Cho hoùc sinh quan saựt H1.1
Noựi: tửứ hỡnh veừ ta thaỏy chieàu muừi
teõn laứ chieàu chuyeồn ủoọng cuỷa caực
vaọt Vaọy neỏu ủaởt ủieồm ủaàu laứ A ,
cuoỏi laứ B thỡ ủoaùn AB coự hửụựng A
→B Caựch choùn nhử vaọy cho ta
moọt vectụ AB
Hoỷi: theỏ naứo laứ moọt vectụ ?
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
Noựi:veừ moọt vectụ ta veừ ủoaùn thaỳng
cho daỏu muừi teõn vaứo moọt ủaàu muựt,
ủaởt teõn laứ ABuuur :A (ủaàu), B(cuoỏi)
Hoỷi: vụựi hai ủieồm A,B phaõn bieọt ta
veừ ủửục bao nhieõu vectụ?
Nhaỏn maùnh: veừ hai vectụ qua A,B
Veừ hai vectụ
A
ar
Hoạt động 2: Véc tơ cùng phơng cùng hớng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Cho hoùc sinh quan saựt H 1.3 gv veừ
Trang 2vectụ ABuuurvaứCDuuur; PQuuur vaứ RSuuur; EFuuurvaứ
PQ
uuur
Noựi: ABuuurvaứCDuuur cuứng phửụng
PQuuur vaứ RSuuurcuứng phửụng
vaọy theỏ naứo laứ 2 vectụ cuứng phửụng?
Yeõu caàu: xaực ủũnh hửụựng cuỷa caởp vectụ
AB
uuur
vaứCDuuur; PQuuur vaứ RSuuur
Nhaỏn maùnh: hai vectụ cuứng phửụng thỡ
mụựi xeựt ủeỏn cuứng hửụựng hay ngửụùc
hửụựng
Hoỷi:cho 3 ủieồm A,B,C phaõn bieọt.
thaỳng haứng thỡ ABuuur, ACuuur coự goùi laứ
cuứng phửụng khoõng? Ngửụùc laùi A,B,C
khoõng thaỳng haứng thỡ sao?
Cho hoùc sinh ruựt ra nhaọn xeựt
Hoỷi: neỏu A,B,C thaỳng haứng thỡ ABuuur vaứ
BC
uuur
cuứng hửụựng(ủ hay s)?
Cho hoùc sinh thaỷo luaõn nhoựm
Hoạt động 3: Giới thiệu ví dụ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hoỷi : khi naứo thỡ vectụ OAuuur cuứng
phửụng vụựi vectụ ar ?
Noựi : vaọy ủieồm A naốm treõn ủửụứng
thaỳng d qua O vaứ coự giaự song song
hoaởc truứng vụựi giaự cuỷa vectụ ar
Hoỷi : khi naứo thỡ OAuuur ngửụùc hửụựng
vụựi vectụ ar ?
Noựi : vaọy ủieồm A naốm treõn nửỷa
ủửụứng thaỳng d sao cho OAuuur ngửụùc
hửụựng vụựi vectụ ar
* Trả lời :
TL: khi A naốm treõn ủửụứng thaỳng
song song hoaởc truứng vụựi giaự vectụ
ar
hoùc sinh ghi vaứo vụỷ
TL:khi A naốm treõn nửỷa ủửụứng
thaỳng d sao cho OAuuur ngửụùc hửụựng
ar
b/ ẹieồm A naốm treõn nửỷa
ủửụứng thaỳng d sao cho OAuuurngửụùc hửụựng vụựi vectụ ar
4 Cuừng coỏ:
Cho 5 ủieồm phaõn bieọt A,B,C,D,E , coự bao nhieõu vectụ khaực khoõngcoự ủieồm ủaàu vaứ cuoỏi laứ caực ủieồm ủoự
Trang 3Cho hoùc sinh laứm theo nhoựm.
1 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Theỏ naứo laứ hai vectụ cuứng phửụng ? cho 4 ủieồm A,B,C,D coự taỏt caỷ bao
nhieõu vectụ khaực khoõng coự ủieồm ủaàu vaứ cuoỏi laứ caực ủieồm ủoự?keồ ra
3 Bài giảng:
Hoạt động 1: Hai véctơ bằng nhau
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1:Hỡnh thaứnh khaựi nieọm hai
vectụ baống nhau
Giụựi thieọu ủoọ daứi vectụ
Hoỷi: hai ủoaùn thaỳng baống nhau khi
naứo? Suy ra khaựi nieọm hai vectụ
baống nhau
Hoỷi: ABuuur = BAuuur ủuựng hay sai?
GV chớnh xaực khaựi nieọm hai vectụ
baống nhau cho hoùc sinh ghi
* Trả lời :
Hoùc sinh traỷ lụứi Khi ủoọ daứi baống nhau vaứ cuứng hửụựng
Hoùc sinh traỷ lụứi Laứ sai
* Ghi bài:
III Hai vectụ baống nhau:
ẹN:hai vectụ ar vaứbr ủửục goùi
laứ baống nhau neỏu ar vaứbr cuứng hửụựng vaứ cuứng ủoọ daứi
Trang 4Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ2:Hỡnh thaứnh khaựi nieọm vectụ
khụng
Hoỷi: cho 1 vectụ coự ủieồm ủaàu vaứ
cuoỏi truứng nhau thỡ coự ủoọ daứi bao
nhieõu?
Noựi: AAuuur goùi laứ vectụ khoõng
Yeõu caàu: xủ giaự vectụ khoõng tửứ ủoự
ruựt ra kl gỡ veà phửụng ,hửụựng vectụ
khoõng
GV nhaỏn maùnh cho hoùc sinh ghi
Hẹ3: giụựi thieọu vớ duù:
Gv veừ hỡnh leõn baỷng
Vaọy khi DE AFuuur uuur= caàn coự ủk gỡ?
Dửùa vaứo ủaõu ta coự DE = AF ?
GV goùi 1 hoùc sinh leõn baỷng trỡnh
baứy lụứi giaỷi
Gv nhaọn xeựt sửừa sai
Hoùc sinh veừ vaứo vụỷ
TL: khi chuựng cuứng hửụựng , cuứng ủoọ
2AC=AF
DE ⇑ AF
Vaọy DE AFuuur uuur=
III Vectụ khoõng:
ẹN: laứ vectụ coự ủieồm ủaàu vaứ
cuoỏi truứng nhau
KH: orQuy ước: +moùi vectụ khoõng
ủeàu baống nhau
+vectụ khoõng cuứng phửụng cuứng hửụựng vụựi moùi vectụ
Trang 51 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Hai vectụ baống nhau khi naứo?
Cho hỡnh vuoõng ABCD, coự taỏt caỷ bao nhieõu caởp vectụ baống nhau?
Cho VABC so saựnh AB BCuuur+ uuur vụựi ACuuur
3 Bài giảng:
Hoạt động 1: Hình thành tổng hai véctơ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: hỡnh thaứnh khaựi nieọm toồng hai
vectụ
GV giụựi thieọu hỡnh veừ 1.5 cho hoùc
sinh hỡnh thaứnh vectụ toồng
GV veừ hai vectụ ,a br r baỏt kỡ leõn baỷng
Noựi: Veừ vectụ toồng a br r+ baống caựch
choùn A baỏt kyứ, tửứ A veừ:
Hoỷi: Neỏu choùn A ụỷ vũ trớ khaực thỡ
bieồu thửực treõn ủuựng khoõng?
Yeõu caàu: Hoùc sinh veừ trong trửụứng
hụùp vũ trớ A thay ủoồi
Hoùc sinh laứm theo nhoựm 1 phuựt
Goùi 1 hoùc sinh leõn baỷng thửùc hieọn
GV nhaỏn maùnh ủũnh nghúa cho hoùc
sinh ghi
* Trả lời :
Hoùc sinh quan saựt hỡnh veừ 1.5Hoùc sinh theo doừi
Traỷ lụứi: Bieồu thửực treõn vaón ủuựng.
Hoùc sinh thửùc hieọn theo nhoựm
Moọt hoùc sinh leõn baỷng thửùc hieọn
* Ghi bài:
I Toồng cuỷa hai vectụ :
ẹũnh nghúa: Cho hai vectụ
vaứ
Laỏy moọt ủieồm A tuyứ
yự veừ uuur r uuur rAB a BC b= , = Vectụ
AC
uuur ủửụùc goùi laứtoồng cuỷa hai vectụ vaứ ar br
Hoạt động 2: Quy tắc hình bình hành
Trang 6Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hẹ2: Giụựi thieọu quy taộc hỡnh bỡnh
haứnh
Cho hoùc sinh quan saựt hỡnh 1.7
Yeõu caàu: Tỡm xem ACuuur laứ toồng cuỷa
nhửừng caởp vectụ naứo?
Noựi: AC AB ADuuur uuur uuur= + laứ qui taộc hỡnh
* Ghi bài:
II Quy taộc hỡnh bỡnh haứnh:
B C
A DNeỏu ABCD laứ hỡnh bỡnh haứnh
thỡ AB AD ACuuur uuur uuur+ =
Hoạt động 3: Tính chất của 2 véctơ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hẹ3: Giụựi thieọu tớnh chaỏt cuỷa pheựp
coọng caực vectụ
GV veừ 3 vectụ , ,a b cr r r leõn baỷng
Yeõu caàu : Hoùc sinh thửùc hieọn nhoựm
theo phaõn coõng cuỷa GV
1 nhoựm: veừ a br r+
1 nhoựm: veừ b ar r+
1 nhoựm: veừ (a br r+ +) cr
1 nhoựm: veừ ar+ +(b cr r)
1 nhoựm: veừ ar r+0 vaứ 0 ar r+
Goùi ủaùi dieọn nhoựm leõn veừ
Yeõu caàu : Hoùc sinh nhaọn xeựt caờp
a+
r r
= 0 ar r+
4 Củng coỏ:
Naộm caựch veừ vectụ toồng
Naộm ủửụùc qui taộc hỡnh bỡnh haứnh
5.HDVN
-Hoùc baứi -Laứm baứi taọp3,4 SGK
Trang 71 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Vụựi 3 ủieồm M, N, P veừ 3 vectụ trong ủoự coự 1 vectụ laứ toồng cuỷa 2 vectụ coứn laùi
Tỡm Q sao cho tửự giaực MNPQ laứ hỡnh bỡnh haứnh
3 Bài giảng:
Hoạt động 1: Véctơ dối
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: hỡnh thaứnh khaựi nieọm vectụ
ủoỏi
GV veừ hỡnh bỡnh haứnh ABCD leõn
baỷng
Yeõu caàu : Hoùc sinh tỡm ra caực caởp
vectụ ngửụùc hửụựng nhau treõn hỡnh
bỡnh haứnh ABCD
Hoỷi: Coự nhaọn xeựt gỡ veà ủoọ daứi caực
caởp vectụ uuurAB vaứ CDuuur ?
Noựi: uuurAB vaứ CDuuur laứ hai vectụ ủoỏi
nhau Vaọy theỏ naứo laứ hai vectụ ủoỏi
nhau?
GV chớnh xaực vaứ cho hoùc sinh ghi
ủũnh nghúa
Yeõu caàu: Hoùc sinh quan saựt hỡnh 1.9
tỡm caởp vectụ ủoỏi coự treõn hỡnh
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
Giụựi thieọu Hẹ3 ụỷ SGK
Hoỷi: ẹeồ chửựng toỷ uuur uuurAB BC, ủoỏi nhau
caàn chửựng minh ủieàu gỡ?
Coự uuur uuur rAB BC+ =0 tửực laứ vectụ naứo
baống 0r? Suy ra ủieàu gỡ?
Yeõu caàu : 1 hoùc sinh leõn trỡnh baứy lụứi
* Trả lời :
Traỷ lụứi: uuurAB vaứ CDuuur
BCuuur vaứ DAuuur
Traỷ lụứi: ABuuur = CDuuur
Traỷ lụứi: hai vectụ ủoỏi nhau laứ hai
vectụ coự cuứng ủoọ daứi vaứ ngửụùc hửụựng
Hoùc sinh thửùc hieọn
Traỷ lụứi: chửựng minh uuur uuurAB BC, cuứng ủoọ daứi vaứ ngửụùc hửụựng
Keỏt luaọn: ar+ − =( ar) 0r
Trang 8Nhaỏn maùnh: Vaọy ar+ − =( ar) 0r
Hoạt động 2: Hiệu của 2 véc tơ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ2: Giụựi thieọu ủũnh nghúa
hieọu hai vectụ
Yeõu caàu: Neõu quy taộc trửứ hai
soỏ nguyeõn hoùc ụỷ lụựp 6?
Noựi: Quy taộc ủoự ủửụùc aựp duùng
vaứo pheựp trửứ hai vectụ
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
GV giụựi thieọu VD2 ụỷ SGK
Yeõu caàu : Hoùc sinh thửùc hieọn
VD2 (theo quy taộc ba ủieồm)
Traỷ lụứi: Trửứ hai soỏ nguyeõn ta laỏy soỏ bũ
trửứ coọng soỏ ủoỏi cuỷa soỏ trửứ
2 ẹũnh nghúa hieọu hai vectụ :
Cho ar vaứ br Hieọu hai vectụ ar, br la ứmoọt vectụ ar+ −( )br
KH: a br r−
Vaọy ar− = + −br ar ( br)Pheựp toaựn treõn goùi laứ pheựp trửứ vectụ
Quy taộc ba ủieồm: Vụựi A, B, C baỏt
Hoạt động 3: Aps dụng củng cố
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Giụựi thieọu phaàn aựp duùng
Yeõu caàu : 1 hoùc sinh chửựng minh I laứ
trung ủieồm AB ⇒IA IBuur uur r+ =0
1 hoùc sinh chửựng minh IA IBuur uur r+ =0⇒
Hoùc sinh thửùc hieọn theo nhoựm caõu a)
2 hoùc sinh leõn baỷng trỡnh baứy
⇔uuur uuur uuur r+ + =
4/ Cuừng coỏ: Nhaộc laùi caực quy taộc ba ủieồm, quy taộc hỡnh bỡnh haứnh
Nhaộc laùi tớnh chaỏt trung ủieồm, tớnh chaỏt troùng taõm
5/ Daởn doứ: Laứm baứi taọp ụỷ SGK
Trang 9
1 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Cho 3 ủieồm baỏt kyứ M, N, Q
HS 1 Neõu quy taộc ba ủieồm vụựi 3 ủieồm treõn vaứ thửùc hieọn baứi taọp 3a?
HS 2 Neõu quy taộc trửứ vụựi 3 ủieồm treõn vaứthửùc hieọn baứi taọp 3b)
3 Bài giảng:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ4: Giụựi thieọu baứi 8
Hoỷi: a br r+ =0 suy ra ủieàu gỡ?
Khi naứo thỡ a b or r r+ = ?
Tửứ ủoự keỏt luaọn gỡ veà hửụựng vaứ ủoọ daứi
cuỷa ar vaứ br
Hẹ5: Giụựi thieọu baứi 10
Yeõu caàu:nhaộc laùi kieỏn thửựcvaọtlớ ủaừ
hoùc, khi naứo vaọt ủuựng yeõn ?
Gv veừ lửùc
Vaọy Fuur uur uur uur uur r1+F2+F3 =F12+F3=0
Hoỷi: khi naứo thỡ uur uur rF12+F3 =0 ?
KL gỡ veà hửụựng vaứ ủoọ lụựn
Cuỷa uur uurF F, ?
* Trả lời :
Hoùc sinh traỷ lụứi
Suy ra a b or r r+ =
ar vaứ br cuứng ủoọ daứi , ngửụùc hửụựng
vaọy ar vaứ br ủoỏi nhau
* Ghi bài:
TL: vaọt ủuựng yeõn khi toồng lửùc baống 0
1 2 3 0
F +F +F =
uur uur uur r
TL:khiứ uur uurF F12, 3 ủoỏi nhau
12, 3
F F
uur uur cuứng ủoọ daứi , ngửụùc hửụựng
Trang 10Yêu cầu: học sinh tìm uurF3
4/ Cđng cố:Học sinh nắm cách tính vectơ tổng , hiệu
Nắm cách xác định hướng, độ dài của vectơ
5/ Dặn dò: xem bài tiếp theo “tích của vectơ với 1 số”
Trang 111 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Cho boỏn ủieồm A, B, C, D Chửựng minh: AB CD AC BDuuur uuur uuur uuur− = −
3 Bài mới
Hẹ1: hỡnh thaứnh ủũnh nghúa
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Noựi: Vụựi soỏ nguyeõn a≠0 ta coự:
a+a=2a Coứn vụựi ar≠ ⇒ + =0r a ar r ?
Yeõu caàu: Hoùc sinh tỡm vectụ a ar r+
Goùi 1 hoùc sinh leõn baỷng
GV Nhaọn xeựt sửừa sai
Nhaỏn maùnh: a ar r+ laứ 1 vectụ coự ủoọ
daứi baống 2 ar, cuứng hửụựng ar
Yeõu caàu: hoùc sinh ruựt ra ủũnh nghúa
tớch cuỷa ar với k
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
Yeõu caàu: Hoùc sinh xem hỡnh 1.13 ụỷ
a ar r+ laứ 1 vectụ cuứng hửụựng ar coự
ủoọ daứi baống 2 laàn vectụ ar
Hoùc sinh ruựt ra ủũnh nghúa
Hoùc sinh xem hỡnh veừ 1.13
Traỷ lụứi:
231
1) ẹũnh nghúa: (SGK)
I ẹũnh nghúa :
Cho soỏ k≠0 vaứ ar≠0r
Tớch cuỷa vectụ ar vụựi k laứ
moọt vectụ.KH: kar cuứng
hửụựng vụựi ar neỏu k > 0 vaứ
ngửụùc hửụựng vụựi ar neỏu k < 0 vaứ coự ủoọ daứi baống k ar
* Quy ửụực: 0. 0
.0 0
a k
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Noựi: Tớnh chaỏt pheựp nhaõn vectụ vụựi
1 soỏ gaàn gioỏng vụựi tớnh chaỏt pheựp
nhaõn soỏ nguyeõn
Hoỷi: ( k a br r+ =) ? (t/c gỡ ?)
(h k a+ )r=? (t/c gỡ ?)
Hoùc sinh nhụự laùi tớnh chaỏt pheựp nhaõn soỏ nguyeõn
Hoùc sinh traỷ lụứi laàn lửụùt tửứng caõu
Traỷ lụứi:vectụ ủoỏi cuỷa ar laứ a−r
Vectụ ủoỏi cuỷa karlaứ- kar
II Tớnh chaỏt:
Vụựi2 vectụ ar vaứbr baỏt kỡ.Vụựi moùi soỏ h, k ta coự:
(k a br r+ =) k a k b.r+ r (h k a h a k b+ )r= r+ r
Trang 12( ) ?h k ar = (t/c gỡ ?)
1.ar=? (t/c gỡ ?)
( 1).− ar=? (t/c gỡ ?)
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
Hoỷi: Vectụ ủoỏi cuỷa ar laứ?
Suy ra vectụ ủoỏi cuỷa kar vaứ
3ar−4br laứ?
Goùi hoùc sinh traỷ lụứi
GV nhaọn xeựt sửừa sai
Vectụ ủoỏi cuỷa 3ar−4br laứ 4br−3ar
* Ghi bài: ( ) ( )h k a = h k a
1.a ar=r
( 1).a− r= −ar
4/ Cuừng coỏ: Naộm ủũnh nghúa, tớnh chaỏt cuỷa pheựp nhaõn vectụ vụựi moọt soỏ
5/ Daởn doứ: Hoùc baứi
Laứm baứi taọp SGKNgày soạn: 10/10/2011
1 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Cho boỏn ủieồm A, B, C, D Chửựng minh: AB CD AC BDuuur uuur uuur uuur− = −
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giụựi thieọu trung ủieồm ủoaùn thaỳng vaứ troùng taõm tam giaực
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Yeõu caàu : Hoùc sinh nhaộc laùi tớnh
chaỏt trung ủieồm cuỷa ủoaùn thaỳng ụỷ
baứi trửụực
Yeõu caàu : Hoùc sinh aựp duùng quy
taộc trửứ vụựi M baỏt kyứ
GV chớnh xaực cho hoùc sinh ghi
Yeõu caàu: Hoùc sinh nhaộc laùi tớnh chaỏt
troùng taõm G cuỷa VABC vaứ aựp
duùng quy taộc trửứ ủoỏi vụựi M baỏt kyứ
GV chớnh xaực vaứ cho hoùc sinh ghi
Traỷ lụứi: uur uur rIA IB+ =0Hoùc sinh thửùc hieọn:
02
uuur uuur uuuur uuuur
III Trung ủieồm cuỷa ủoaùn thaỳng vaứ troùng taõm tam giaực :
a) Vụựi M baỏt kyứ, I laứ trung ủieồm cuỷa ủoaùn thaỳng AB, thỡ:
MA MBuuur uuur+ =2MIuuur
b) G laứ troùng taõm ABCV :
3
MA MB MC+ + = MG
uuur uuur uuuur uuuur
Trang 13Hoạt động 2: Neõu ủieàu kieọn ủeồ 2 vectụ cuứng phửụng.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Noựi: Neỏu ta ủaởt a kbr= r
Yeõu caàu:Hoùc sinh coự nhaọn xeựt gỡ veà
hửụựng cuỷa ar vaứbr dửùa vaứo ủ/n
Hoỷi: khi naứo ta mụựi xaực ủũnh ủửụùc ar
vaứbr cuứng hay ngửụùc hửụựng?
Nhaỏn maùnh: Trong moói trửụứng hụùp
cuỷa k thỡ ar vaứbr laứ 2 vectụ cuứng
phửụng.Do vaọy ta coự ủieàu kieọn caàn
vaứ ủuỷ ủeồ ar, br laứ:
a kbr= r
Yeõu caàu: Suy ra A, B, C thaỳng haứng
thỡ coự bieồu thửực vectụ naứo?
Traỷ lụứi: ar vaứbr cuứng hửụựng khi k >
0
ar vaứbr ngửụùc hửụựng khi k < 0
Traỷ lụứi: ar, br cuứng phửụng
* Ghi bài:
IV ẹieàu kieọn ủeồ hai vectụ cuứng phửụng :
ẹieàu kieọn caàn vaứ ủuỷ ủeồ hai
vectụ ar vaứbr(br r≠0) cuứng phửụng laứ coự moọt soỏ k ủeồ
a kb=
Nhaọn xeựt:ba ủieồm A, B, C phaõn
bieọt thaỳng haứng ⇔ ∃ ≠k 0 ủeồ
AB k ACuuur= uuur
Hoạt động 3: Hửụựng daón phaõn tớch 1 vectụ theo 2 vectụ khoõng cuứng phửụng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
GV hửụựng daón caựch phaõn tớch 1
vectụ theo ar, br nhử SGK tửứ ủoự
hỡnh thaứnh ủũnh lớ cho hoùc sinh ghi
GV giụựi thieọu baứi toaựn veừ hỡnh leõn
Yeõu caàu: Tửụng tửù thửùc hieọn caực
vectụ coứn laùi theo nhoựm
Hoỷi: CKuuur=?CIuur
Tửứ ủoự ta keỏt luaọn gỡ?
Hoùc sinh chuự yự theo doừi
Hoùc sinh ủoùc baứi toaựn veừ hỡnh vaứo vụừ
CKuuur= CIuur ,C, I, K thaỳng haứng
V Phaõn tớch moọt vectụ theo hai vectụ khoõng cuứng phửụng:
ẹũnh lyự: Cho hai vectụ ar, br
khoõng cuứng phửụng Khi ủoự moùi
vectụ xr ủeàu phaõn tớch ủửụùc moọt
caựch duy nhaỏt theo ar vaứ br, nghúa laứ:
! ,h k
∃ sao cho
x h a k br= r+ r
Baứi toaựn: (SGK)
4/ Cuừng coỏ: Naộm ủũnh nghúa, tớnh chaỏt cuỷa pheựp nhaõn vectụ vụựi moọt soỏ
Naộm caực bieồu thửực vectụ cuỷa trung ủieồm ủoaùn thaỳng vaứ troùng taõm tam giaực
Naộm ủieàu kieọn ủeồ hai vectụ cuứng phửụng
5/ Daởn doứ: Hoùc baứi
Laứm baứi taọp SGK
Trang 14+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Neõu tớnh chaỏt trung ủieồm cuỷa ủoaùn thaỳng ?
Thửùc hieọn BT 5 trang 17
3.Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: Giụựi tieọu baứi 2
Noựi: Ta bieồu dieón 1 vectụ theo 2
vectụ khoõng cuứng phửụng
,
ur uuur r uuuur=AK v BM= baống caựch bieỏn
ủoồi vectụ veà daùng ku lvr+ r
GV veừ hỡnh leõn baỷng
Yeõu caàu: 3 hoùc sinh leõn baỷng thửùc
hieọn moói em 1 caõu
Goùi hoùc sinh nhaọn xeựt sửừa sai
GV nhaọn xeựt cho ủieồm
Hoùc sinh nhụự laùi baứi toaựn aựp duùng ủaừ hoùc ụỷ baứi hoùc
Hoùc sinh leõn baỷng bieồu dieón caực vectụ uuur uuur uuurAB BC CA, ,Hoùc sinh khaực nhaọn xeựt,sửừasai
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ2: Giụựi thieọu baứi 4
Gv veừ hỡnh leõn baỷng
Hoỷi: ủeồ c/m hai bieồu thửực a,b ta aựp
duùng t/c hay quy taộc naứo?
Gv nhaỏn maùnh aựp duùng t/c trung
ủieồm
Yeõu caàu:2 hoùc sinh leõn baỷng thửùc
hieọn
Goùi vaứi hoùc sinh khaực nhaọn xeựt
Gv cho ủieồm vaứ sửừa sai
TL:ủeồ c/m bieồu thửực a,b ta aựp
duùng t/c Tẹ cuỷa ủoaùn thaỳngHai hoùc sinh leõn thửùc hieọnHoùc sinh nhaọn xeựt
Hẹ3: Giụựi thieọu baứi 6
Hoỷi: nhỡn vaứo bieồu thửực sau:
3uuurKA+2KB Ouuur ur= ta coự theồ noựi 3
ủieồm A,B,K thaỳng haứngkhoõng?
Hoỷi :coự nhaọn xeựt gỡ veà hửụựng vaứ
ủoọ daứi cuỷa KA KBuuuruuur, ?
Hoỷi: KA KBuuuruuur, ngửụùc hửụựng ta noựi
K naốm giửừa hay ngoaứi AB?
TL :A,B,K thaỳng haứng vỡ
23
(theo nhaọn xeựt)
TL: KA KBuuuruuur, ngửụùc hửụựng ,ta noựi k naốm giửừa AB
Hoùc sinh veừ hỡnh minh hoùa
Trang 15Yêu cầu: học sinh vẽ AB ,lấy K
nằm giữa sao cho KA=2
3KB
HĐ4: Giới thiệu bài 7
Nói :nếu gọi I là TĐ của AB thì
với mọi M bất kì:
MA MB+
uuur uuur
=? thế vào biểu thức?
Hỏi :khi nào MI MCuuur uuuur r+ =0?
Vậy M là TĐ của trung tuyến CI
của ABCV
Bài 7: gọi I là TĐ của AB
⇒ MA MBuuur uuur+ =2 MIuuurtừ MA MBuuur uuur+ +2MCuuuur r=0
⇒ 2MIuuur+2MCuuuur r=0
⇒ MI MCuuur uuuur r+ =0
Vậy M là trung điểm của CI
HĐ5: Giới thiệu bài 8
Gọi G là trọng tâm MPRV
G’ là trọng tâm NQSV
Hỏi :theo t/c trọng tâm cho ta điều
gì?
Hỏi :theo t/c M là TĐ của AB
G là điểm bất kì cho ta điềugì?
Yêu cầu: học sinh biến đổi để có
kết quả 6GGuuuur r' 0=
Suy ra G ≡ G’
Bài 8
Gọi G là trọng tâm MPRV
G’ là trọng tâm NQSVTheo t/c trọng tâm cho ta
2 GA GB GC GDuuur uuur uuur uuur+ + +
4/ Cũng cố: Nêu lại t/c trung điểm ,trọng tâm ,các quy tắcCách biểu diễn 1 vectơ theo 2 vectơ không cùng
phương Nêu đk để 2 A,B,C thẳng hàng , để 2 vectơ bằng nhau
5/ Dặn dò: Học bài 1,bai2, bài 3,làm bài tập còn lại,xem bài đã làm rồi
Trang 16
1 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Vụựi 3 ủieồm M, N, P veừ 3 vectụ trong ủoự coự 1 vectụ laứ toồng cuỷa 2 vectụ coứn laùi
Tỡm Q sao cho tửự giaực MNPQ laứ hỡnh bỡnh haứnh
3 Bài giảng:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung ghi bảng
Hẹ1: Giụựi thieọu truùc toùa ủoọ vaứ ủoọ daứi
ủaùi soỏ
GV veừ ủửụứng thaỳng treõn ủoự laỏy ủieồm
O laứm goỏc vaứ er laứm vectụ ủụn vũ
er
O
GV cho hoùc sinh ghi ủũnh nghúa
Hoỷi: Laỏy M baỏt kyứ treõn truùc thỡ coự
nhaọn xeựt gỡ veà phửụng cuỷa OM euuuur r, ?
Yeõu caàu: Hoùc sinh nhaộc laùi ủieàu kieọn
ủeồ hai vectụ cuứng phửụng ? suy ra vụựi
hai vectụ OMuuuur vaứ er ?
GV cho hoùc sinh ghi noọi dung vaứo vụỷ
Hoỷi: Tửụng tửù vụựi ABuuur treõn ( ; )o er
luực naứy ABuuur cuứng phửụng vụựi er ta coự
bieồu thửực naứo? Suy ra toùa ủoọ vectụ
GV cho hoùc sinh ghi noọi dung vaứo vụỷ
Hoùc sinh ghi ủũnh nghúa vaứo vụỷ vaứ veừ truùc toùa ủoọ
2) Toùa ủoọ ủieồm treõn truùc: Toùa ủoọ
ủieồm M treõn truùc ( ; )o er laứ k vụựi
* ABuuur cuứng hửụựng er thỡ AB AB=
* ABuuur ngửụùc hửụựng er thỡ AB= −AB
ẹaởc bieọt: Neỏu A, B luoõn luoõn coự toùa ủoọ
laứ a, b thỡ AB b a= −
Hẹ3: Giụựi thieọu toùa ủoọ vectụ Hoùc sinh phaõn tớch ,a br r 2 Toùa ủoọ cuỷa vectụ :
Trang 17GV chia lớp 2 nhóm, mỗi nhóm phân
tích 1 vectơ : ,a br r (Gợi ý phân tích
như bài 2, 3 T 17)
Yêu cầu : Đại diện 2 nhóm lên trình
bày
GV nhận xét sữa sai
Nói : Vẽ 1 vectơ ur tùy ý trên hệ trục,
ta sẽ phân tích ur theo ,i jr r
u x i y jr= r+ r với:
x làtọa độ vectơ ur trên ox
y làtọa độ vectơ ur trên oy
Ta nói ur có tọa độ là (x;y)
GV cho học sinh ghi
Hỏi: uuurAB= − +3rj 2ri có tọa độ là bao
nhiêu? Ngược lại nếu CDuuur có tọa độ
(2;0) biểu diễn chúng theo ,i jr r như
thế nào ?
theo nhóm
Hai học sinh lên bảng trình bày
Học sinh ghi vào vở
Học sinh trả lời:
AB
uuur có tọa độ (2;-3)2
HĐ4: Giới thiệu tọa độ điểm.
GV lấy 1 điểm bất kỳ trên hệ trục tọa
độ
Yêu cầu: Biểu diễn vectơ OMuuuur theo
vectơ ,i jr r
Hỏi: Tọa độ của OMuuuur ?
Nói: Tọa độ vectơ OMuuuur chính là tọa
độ điểm M
Gv cho học sinh ghi vào vở
Gv treo bảng phụ hình 1.26 lên bảng
Yêu cầu: 1 nhóm tìm tọa độ A,B,C
1 nhóm vẽ điểm D,E,F lên mp Oxy
gọi đại diện 2 nhóm thực hiện
GV nhận xét sữa sai
Trả lời:
OMuuuur=x i y j.r+ r
Trả lời: Tọa độ vectơ OMuuuur
là (x;y) Học sinh ghi vào vở
Học sinh thực hiện nhóm theo phân công của GVHai học sinh đại diện nhóm lên trình bày
3 Tọa độ một điểm :
4/ Cũng cố: Nắm cách xác định tọa độ vectơ , tọa độ điểm trên và hệ trục suy
ra độ dài đại số
Liên hệ giữa tọa độ điểm và vectơ trên hệ trục
5/ Dặn dò: Học bài, Làm bài tập 1, 2, 3, 4, trang 26 SGK.
Trang 181 Chuẩn bị của thầy và trò
+ Thầy : Hệ thống câu hỏi và bài tập
+Trò: Nghiên cứu trớc nội dung bài mới
2 Phơng pháp: Phát vấn gợi mở
C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Vụựi 3 ủieồm M, N, P veừ 3 vectụ trong ủoự coự 1 vectụ laứ toồng cuỷa 2 vectụ coứn laùi
Tỡm Q sao cho tửự giaực MNPQ laứ hỡnh bỡnh haứnh
3 Bài giảng:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: Giụựi thieọu toùa ủoọ caực vectụ u vr r±
Yeõu caàu: Hoùc sinh thửùc hieọn theo
nhoựm tỡm toùa ủoọ caực vectụ 2a br r+
Hoỷi: Cho u u u v v vr( ; ), ( ; )1 2 r 1 2 cuứng
phửụng thỡ toùa ủoọ cuỷa no seừ nhử theỏ naứo
Học sinh tiếp nhận tri thức và trả lời các câu hỏi
Hoùc sinh thửùc hieọn theo nhoựm tỡm
toùa ủoọ caực vectụ 2a br r+
2b a b c cr r r r r− ,3 − , +3br
Học sinh chú ý theo dõi
Học sinh thực hànhTrả lời: Toạ độ sẽ tỷ lệ với nhau
III Toùa ủoọ caực vectụ u vr r±
vaứ k ur:
Cho u u u v v vr( ; ), ( ; )1 2 r 1 2Khi ủoự:
Trang 19? phương⇔ =u1 kv u1, 2 =kv2
HĐ2: Giới thiệu tọa độ trung điểm và
tọa độ trọng tâm
Hỏi: Với I là trung điểm AB, nhắc lại
tính chất trung điểm với O là điểm bất
I I
x
OA OB OI
y
=
+
uuur uuuruur
GV cho học sinh ghi
Yêu cầu: Học sinh nêu t/c trọng tâm G
của VABC với O bất kì
Từ đó có kết luận gì về tọa độ trọng
tâm G của VABC (làm tương tự tọa độ
trung điểm)
Yêu cầu: Học sinh thực hiện theo nhóm
tìm tọa độ trọng tâm G
Gọi đại diện nhóm lên trình bày
GV chính xác và học sinh ghi
GV và học sinh cùng nhận xét sữa sai
Häc sinh tiÕp thu tri thøc vµ thùc hµnh
Hs tr¶ lêi:2 vt OI=vtOA+vtOB
Ghi bµi
Học sinh thực hiện theo nhóm tìm tọa độ trọng tâm G
§ại diện nhóm lên trình bày
IV Tọa độ trung điểm của đoạn thẳng và trọng tâm tam giác :
1) Tọa độ trung điểm:
A B I
33
A B C G
A B C G
Tìm trung điểm I của AB và
trọng tâm G của ABCV
Giải:
1( ; 2)2(1; 1)
I G
−
−
4/ Cđng cố: Nắm các công thức tọa độ
hai vectơ cùng phương thì có tọa độ như thế nào ? Công thức tọa độ trung điểm, tọa độ trọng tâm
5/ Dặn dò: Học bài
Làm bài tập 5, 6, 7, 8 trang 27 SGK
1 ChuÈn bÞ cđa thÇy vµ trß
+ ThÇy : HƯ thèng c©u hái vµ bµi tËp
+Trß: Nghiªn cøu tríc néi dung bµi míi
2 Ph¬ng ph¸p: Ph¸t vÊn gỵi më
Trang 20C - Tiến trình tổ chức bài học:
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caõu hoỷi: Vụựi 3 ủieồm M, N, P veừ 3 vectụ trong ủoự coự 1 vectụ laứ toồng cuỷa 2 vectụ coứn laùi
Tỡm Q sao cho tửự giaực MNPQ laứ hỡnh bỡnh haứnh
3 Bài giảng:
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Hẹ1: Giụựi thieọu baứi 2.
Yeõu caàu: hoùc sinh thaỷo
luaọn nhoựm, chổ ra ủaõu laứ
meọnh ủeà ủuựng, ủaõu laứ
meọnh ủeà sai?
Goùi ủaùi dieọn tửứng nhoựm
traỷ lụứi.
GV nhaọn xeựt chửừa sai
Hoùc sinh thaỷo luaọn nhoựm 2 phuựt baứi 2.
ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy.
GV goùi tửứng hoùc sinh
ủửựng leõn tỡm toùa ủoọ caực
caõu a, b, c, d ụỷ baứi 3.
GV cuứng hoùc sinh nhaọn
xeựt sửỷa sai.
GV goùi tửứng hoùc sinh
ủửựng leõn chổ ra ủaõu laứ
meọnh ủeà ủuựng, ủaõu laứ
meọnh ủeà sai?
Hoùc sinh ủửựng leõn traỷ lụứi.
Hoùc sinh ủửựng leõn traỷ lụứi.
Baứi 3: ar(2;0)(0; 3)(3; 4)(0, 2; 3)
b c d
−
−
rrur
Baứi 4:
a, b, c ủuựng.
d sai
Hẹ3: Giụựi thieọu baứi 5
Yeõu caàu: Hoùc sinh thaỷo
luaọn nhoựm, chổ ra caực
toùa ủoọ A, B, C.
Goùi ủaùi dieọn tửứng nhoựm
traỷ lụứi.
GV nhaọn xeựt, sửỷa sai.
Hoùc sinh thaỷo luaọn nhoựm 2 phuựt baứi 5.
ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy.
Hẹ4: Giụựi thieọu baứi 6
Yeõu caàu:Neõu ủaởc ủieồm
cuỷa hỡnh bỡnh haứnh.
Hoùc sinh neõu tớnh chaỏt hỡnh bỡnh haứnh coự hai caùnh ủoỏi
Baứi 6: Goùi D (x;y)
Ta coự: uuur uuurAB DC=