địa 7. tuần 11-bài 20,21. phương tâm

Kiến thức: Giúp cho HS: - Hiểu biết được các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con nguời trong các hoang mạc, qua đó làm nổi bật khả năng thích ứng của con người đối với môi tr

Tiết: 21

Tuần: 11

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Bài 20 HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở HOANG MẠC

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức: Giúp cho HS:

- Hiểu biết được các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con nguời trong các hoang mạc, qua đó làm nổi bật khả năng thích ứng của con người đối với môi trường

- Biết được nguyên nhân hoang mạc hoá đang mở rộng trên thế giới và những biện pháp cải tạo hoang mạc hiện nay để ứng dụng vào cuộc sống vào cải tạo môi trường

2 Kỹ năng: - Rèn luyện kĩ năng phân tích ảnh địa lí và tư duy tổng hợp địa lí

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Ảnh về các hoạt động kinh tế cổ truyền và kinh tế hiện đại trên các hoang mạc

- Ảnh về các thành phố hiện đại trong hoang mạc ở các nước Arập hay ở Bắc Mĩ

- Ảnh về cách phòng chống hoang mạc hoá trên thế giới

III HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu những đặc điểm của khí hậu hoang mạc ?

- Thực - động vật ở hoang mạc thích nghi với môi trường hoang mạc như thế nào ?

3 Bài mới : Hoang mạc tuy khô hạn, cát đá mênh mông nhưng con người

vẫn sinh sống ở đó từ lâu đời Ngày nay, nhờ những tiến bộ kĩ thuật, con người ngày càng tiến sâu và chinh phục và khai thác hoang mạc

Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung chính

Hs đọc thuật ngữ

“ốc đảo và hoang

mạc hóa trang

- ốc đảo: nơi có nguồn nước ngọt và các điều kiện thích hợp với sự sinh sống của các sinh vật cũng như con người trong

1 Hoạt động kinh tế :

Hoạt động nhóm :

* Bước 1 : cho HS quan

sát ảnh 20.1 và 20.2

? Hãy cho biết một vài

hoạt động kinh tế cổ

truyền ở hoang mạc ?

- GV giải thích thuật ngữ

' Ốc đảo " là nơi thấp có

nước ngầm thuận lợi cho

sinh vật phát triển

? Tại sao phải chăn nuôi

du mục ?

? Ngoài chăn nuôi du

mục ở hoang mạc còn có

hoạt động kinh tế cổ

truyền nào khác ?

* Bước 2 : GV nêu nội

dung của ảnh 20.3 và

20.4

các hoang mạc

- Hoang mạc hóa: quá trình và hiện tượng đất trở thành khô cằn, cây cỏ

tự nhiên không mọc lại được

(chăn nuôi du mục, trồng trọt trên các ốc đảo, chuyên chở hàng hoá qua hoang mạc)

(do có nguồn thức ăn và điều kiện khí hậu khắc nghiệt)

(trồng trọt ở ốc đảo;

vận chuyển hàng hoá qua hoang mạc )

- Ảnh 20.3 : là cảnh trồng trọt ở những nơi có dàn tưới nước tự động xoay tròn của LiBi Cây cối chỉ mọc ở chổ có nước tưới hình thành những vòng tròn xanh bên ngoài ra hoang mạc, rất tốn kém ( kĩ thuật

- Hoạt động kinh tế cổ truyền của các dân tộc sống trong hoang mạc là chăn nuôi du mục và trồng trọt ở các ốc đảo và chuyên chở hàng hoá qua hoang mạc Nguyên nhân : thiếu nước

- Hoạt động kinh tế hiện đại : khai thác dầu khí nước ngầm

- Nguyên nhân : với sự tiến bộ của khoa học - kĩ thuật : đưa nước vào hoang mạc bằng nhiều phương pháp để con người tiến vào khai thác các hoang mạc

Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung chính

- GV nói kĩ thuật khoan

sâu cũng là những ngành

hiện đại làm thay đổi bộ

mặt hoang mạc

? Một ngành kinh tế

mới xuất hiện cũng là

nguồn lợi lớn ở hoang

mạc là gì ?

Hoạt động lớp :

* Bước 1 : cho Hs quan

sát ảnh 20.5

?Nêu những tác động

của con người làm tăng

diện tích hoang mạc trên

thế giới ?

* Bước 2 : quan sát ảnh

20.6 và ảnh 20.3, GV

nêu nội dung

? Nêu những biện pháp

cải tạo hoang mạc ?

khoan sâu )

- Ảnh 20.4 : là các dàn khoan dầu mỏ với các cột khói của khí đồng hành đang bốc cháy, các giếng dầu này nằm rất sâu ; các nguồn lợi dầu mỏ, khí đốt … giúp con người

có đủ khả năng trả chi phí rất đắc cho việc khoan sâu

(những chuyến du lịch trên hoang mạc)

(khai thác gỗ làm củi đun, gia súc ăn lá, cát lấn)

- Ảnh 20.3 : là ảnh cải tạo hoang mạc ở LiBi

- Ảnh 20.6 : là cảnh khu rừng chống cát bay từ hoang mạc GôBi lấn vào vùng tây bắc Trung Quốc Ảnh cho thấy có khu rừng phía xa, rừng

2 Hoang mạc đang ngày càng mở rộng :

- Diện tích hoang mạc trên thế giới vẫn đang tiếp tục

mở rộng

- Nguyên nhân : chủ yếu là

do tác động của con người , cát lấn biến đổi của khí hậu toàn cầu

lá rộng chen lẫn những đồng cỏ đang chăn thả ngựa ở cận cảnh

(đưa nước vào hoang mạc bằng giếng khoan hay bằng kênh đào và trồng cây gây rừng chống cát bay, cải tạo khí hậu)

- Biện pháp : cải tạo hoang mạc thành đất trồng , khai thác nước ngầm , trồng cây gây rừng để vừa chống cát bay, vừa cải tạo khí hậu hoang mạc và hạn chế quá trình hoang mạc hoá

4 CỦNG CỐ: - Nêu các hoạt động kinh tế cổ truyền và kinh tế hiện đại trong các

hoang mạc ngày nay ?

- Nêu một số biện pháp đang được sử dụng để khai thác hoang mạc và hạn chế quá trình hoang mạc mở rộng trên thế giới ?

5 DẶN DÒ: - Về nhà học bài, chuẩn bị trước bài 21

6.RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

Ngày soạn: 29/11/2011

Ngày dạy:2,3,4/11/2011

Tiết: 22

Tuần: 11

Chương IV : MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH.

HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI LẠNH

Tiết 22 Bài 21 MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH

I MỤC TIÊU BÀI HỌC : giúp cho HS

- Nắm được những đặc điểm cơ bản của đới lạnh (lạnh lẽo, có ngày và đêm dài

từ 24 giờ đến tận 6 tháng, lượng mưa rất ít, chủ yếu là tuyết )

- Biết được cách thích nghi của động vật và thực vật để tồn tại và phát triển trong môi trường đới lạnh Rèn kĩ năng đọc, phân tích lược đồ & ảnh địa lí, đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của đới lạnh

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Lược đồ hình 21.1, 21.2,21.3 phóng to

- Bản đồ hai miền địa cực

III HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Em hãy cho biết các hoạt động kinh tế cổ truyền và kinh tế hiện đại trong các hoang mạc ngày nay ?

- Hãy nêu một số biện pháp đang được sử dụng để khai thác hoang mạc và hạn chế quá trình hoang mạc mở rộng trên thế giới ?

3 Bài mới : Ở phần 2 SGK các em đã nghiên cứu sơ lược về các môi trường

địa lí trên Trái Đất và thực tế các em hãy tìm hiểu được hai môi trường địa lí các hoạt động kinh tế của con người ở đới nóng; đới ôn hoà Hôm nay chúng ta sẽ

nghiên cứu tiếp một môi trường mới đó là "Môi trường đới lạnh hoạt động kinh tế của con người ở môi trường này "

Hoạt động lớp:

* Bước 1 :

? Dựa vào lược đồ 21.1

1 Đặc điểm của môi trường:

và 21.2 em hãy xác định

vị trí của môi trường

đới lạnh ?

- Giới thiệu cho HS

đường vòng cực thể

hiện bằng vòng tròn nét

đứt màu xanh thẫm

? HS dựa vào hình 21.1

& 21.2 đọc & tìm được

vị trí của môi trường

đới lạnh? (BC & NC )

- ?Qua 2 hình 21.1 và

21.2 HS cho biết sự

khác nhau giữa môi

trường đới lạnh BBC và

NBC?

* GV cho hs xác định

H 21.3 nêu đặc điểm cơ

bản về nhiệt độ & lượng

mưa ở Hon Man trong

năm ở đới lạnh?

- Đường đẳng nhiệt 10 o tháng 7 BBC & tháng 1 ở NBC.

- Liên hệ kiến thức cũ giải thích thêm đường đẳng nhiệt

- Nhấn mạnh môi trường đới lạnh nằm từ vòng cực đến 2 cực.

đới lạnh Bắc cực ( BBC )

là đại dương biển Bắc Băng Dương còn Nam cực (NBC ) là lục địa châu Nam Cực

- t 0 tháng cao nhất?

(tháng 7 dưới

10 0 c)

- t 0 tháng thấp nhất? (tháng 2 dưới – 30 0 c)

- số tháng có nhiệt

độ > 0 0 c (3,5 tháng;từ tháng 6-9)

- số tháng có nhiệt

độ < 0 0 c ? (8,5 tháng; từ tháng 9 – tháng 5 năm sau)

- biên độ nhiệt trong năm: (40 o c).

- Vị trí: Đới lạnh nằm trong khoảng từ 2 đường vòng cực về phía 2 cực

- Đặc điểm: Có khí hậu vô cùng lạnh lẽo, mùa đông rất dài,

Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung chính

?Lượng mưa?

GV bổ sung: gió ở đới

lạnh thổi rất mạnh,

luôn có bảo tuyết vào

mùa đông

? Nguyên nhân dẫn đến

khí hậu lạnh,mưa ít

Yêu cầu hs đọc thuật

ngữ băng trôi, băng sơn

trang 186

* GV cho hs quan sát

hình 21.4 & 21.5 tìm ra

sự khác nhau của núi

băng & băng trôi

Hoạt động 2 : Hoạt

động lớp

* GV hướng dẫn học

sinh quan sát hình 21.6

& 21.7 mô tả so sánh 2

hình trên ?

-lượng mưa tb năm (133mm)

- tháng mưa nhiều là tháng? (7,8; <20mm /tháng)

- tháng mưa ít là tháng ? (tất cả các tháng còn lại dưới dạng tuyết rơi)

-Băng sơn:(núi băng) khối băng lớn như núi, tách ra từ rìa khiên băng hoặc các vách băng,trôi trên biển có khi cả năm trời chưa trôi hết

-Băng trôi: mảng băng đóng trên mặt biển băng,

bị vỡ ra vào mùa hạ và trôi trên biển

Kích thước khác nhau, băng trôi xuất hiện vào mùa hạ núi băng quá nặng, quá dày tự tách ra

từ 1 khối băng lớn

(21.6 là vài đám rêu &

địa y đang nở hoa đỏ và vàng; phía xa ở ven bờ

hồ là các cây thông lùn

và liễu lùn,mặt đất chưa

lượng mưa ít chủ yếu dưới dạng tuyết rơi, đất đóng băng quanh năm

- Nguyên nhân : nằm ở vĩ độ cao

2 sự thích nghi của động vật và thực vật với môi trường :

- Thực vật : vùng đài nguyên nằm

Kết luận: đài nguyên

Bắc Mĩ lạnh hơn Bắc

Âu

* Bước 1 :

? HS nhận xét về cây

cỏ ở đài nguyên ? Vì

sao cây cỏ chỉ phát triển

vào mùa hạ ?

* Xem 3 hình (21.8 &

21.9, 21.10 ) & nêu tên

các con vật sống ở đới

lạnh ?

?để thích nghi với môi

trường lạnh đv phải có

đặc điểm gì?

? Giải thích cách thích

nghi & sinh họat của

các động vật vào mùa

đông

?cuộc sống của sv trở

tan hết băng))

(21.7 băng chưa tan thực vật nghèo nàn &

thưa thớt chỉ thấy vài túm địa y mọc đang nở hoa đỏ, không có thông lùn liễu lùn => lạnh hơn Bắc Âu )

(có thông lùn , liễu lùn (giảm chiều cao để chống bão tuyết mạnh và có tán

lá kín để giữ ấm); các bụi

cỏ, rêu, địa y (thường ra hoa trước khi tuyết tan ,

ra lá sao cho kịp với thời gian nắng ấm ngắn ngủi của mùa hạ)

Vì: mùa hè t 0 cao hơn;<10 0 c,băng tan,lộ dất, cây cối mọc lên

(tuần lộc sống dựa vào cây cỏ, rêu, địa y ; còn chim cánh cụt, hải cẩu sống dựa vào tôm cá dưới biển)

ngủ đông, di cư đến nơi

ấm áp.

Sv sống sinh động vào mùa hè Sv đới lạnh

ven biển gần bắc cực có các loài thực vật đặc trưng là rêu & địa y

… và một số loài cây thấp lùn thực vật chỉ phát triển được vào mùa hạ ngắn ngủi

- Động vật : thích nghi được với khí hậu lạnh nhờ có lớp mỡ, lớp lông dày hoặc bộ lông không thấm nước

-Một số động vật di cư để tránh mùa đông lạnh, có một số loài ngủ suốt mùa đông

Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung chính

nên sinh động, phát

triển nhộn nhịp vào mùa

nào của đới lạnh?loài đv

sống ở địa bàn nào

phong phú hơn

* GV nêu rõ động vật ở

đới lạnh phong phú hơn

thực vật : là nhờ có

nguồn thức ăn tôm cá

dưới biển dồi dào

phong phú hơn môi trường hoang mạc

4 CỦNG CỐ: - Tính chất khắc nghiệt của khí hậu đới lạnh thể hiện như thế nào ?

- Giới thực vật và động vật ở đới lạnh có gì đặc biệt ?

- Giải thích sự thích nghi của người Inuch với khí hậu mùa đông quá lạnh ?

- Tại sao nói đới lạnh là vùng hoang mạc lạnh của Trái Đất ?

5 DẶN DÒ: - Về nhà học bài, làm bài tập 4 trang 70 , chuẩn bị trước bài 22.

6 RÚT KINH NGHIỆM:

Người Việt Nam khám phá châu Nam Cực

10:15 PM Thứ năm, ngày 10 tháng mười hai năm 2009- Chuyên mục Đời sống |

Khoa học tự nhiên |

- Châu Nam Cực nằm ở cực Nam của Trái đất, có diện tích khoảng

14.000km2 tương đương châu Âu và nằm dưới đáy địa cầu 98% châu Nam Cực là băng, tuyết Đây là châu lục lạnh nhất, khô nhất và nhiều gió nhất thế giới

Tuy nhiên, con người đối xử tồi tệ với môi trường khiến khí hậu Trái đất tăng, làm cho những tảng băng ở châu lục này tan nhanh Điều đó thật nguy hiểm cho những nước có bờ biển dài như Việt Nam

Giữa tháng 11/2009, sáu công dân Việt Nam đã tham gia cùng một đoàn thám hiểm Nam cực do 2041 (một tổ chức chuyên thám hiểm và môi

trường) đứng ra tổ chức Nhằm tìm ra những thông tin mới để lay động nhận thức về các vấn đề môi trường toàn cầu đang liên quan trực tiếp đến Việt Nam hiện nay

Nam Cực sau lần đầu năm 1997

Sau hành trình hai tuần trên con tàu International Antarctic Treaty

Expedition 2009 (từ ngày 15–30/11), đoàn thành viên 2041 của Việt Nam

đã trở về và chuyển cho VietNamNet những hình ảnh mới nhất về châu lục cực Nam hôm nay

Những tảng băng đang tan nhanh là mối hiểm họa lớn của toàn nhân loại.

Cờ Việt Nam phấp phới ở châu Nam Cực lần thứ hai ở "đảo cắm cờ"