Ngời gọi thầu sẽ lựa chọn ngời dự thầu nào phù hợp với điều kiệncủa mình với giá thấp hơn Theo từ điển Bách khoa Việt Nam - Năm 1995.+ Đến năm 1998: Đấu thầu đợc giải thích là đọ công kh
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời kỳ mở cửa và hội nhập như hiện nay, đối với đất nước ta, đó là một
cơ hội những cũng là thách thức to lớn để phát triển nền kinh tế Bên cạnh sựphát triển mạnh mẽ, chúng ta cũng cần có những bước đi vững chắc để có thểcạnh tranh được với các quốc gia khác trên trường quốc tế Để làm được điềunày, đầu tư sẽ là phương pháp hữu hiệu mà Chính phủ cũng như các nhà kinh tếchọn lựa, đầu tư sẽ đem lại cơ hội phát triển kinh tế cho quốc gia dựa trên nhữngnguồn vốn, những dòng tiền vận chuyển không ngừng nghỉ Tuy nhiên, trongbối cảnh hiện nay, nền kinh tế có vô cùng nhiều cơ hội thì việc lựa chọn đầu tưvào đâu, đầu tư như thế nào lại trở thành một vấn đề cần phải giải quyết, chính
vì thế mà hoạt động đấu thầu để lựa chọn ra những nhà thầu tốt nhất và có hiệuquả nhất là rất quan trọng và cần thiết Có thể thấy công tác đấu thầu chiếm mộtvai trò rất quan trọng trong thành công hay thất bại của dự án
Bên cạnh đó, trong những năm gần đây, nước ta đang dần bước vào công cuộctiến dần tới công cuộc cộng nghiệp hóa – hiện đại hóa phát triển đất nước Bêncạnh bước phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp nói chung, ngành xâydựng công trình giao thông và công trình trọng điểm thủ đô cũng đã và đang trởmột trong những bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển thủ
đô Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung Công tác đấu thầu có tầm quantrọng trong công cuộc xây dựng và phát triển thủ đô ấy, có thể nói công cuộcxây dựng và phát triển thủ đô thành công hay thất bại phụ thuộc rất lớn vào hiệuquả của công tác đấy thầu Chính vì nhận thức rõ vai trò quan trọng của công tácđấu thầu trong các hoạt động nên Ban quản lý dự án các công trình trọng điểm
và phát triển đô thị rất quan tâm và coi trọng công tác này
Với mong muốn đóng góp những đề xuất với công tác đấu thầu, trong thời gianthực tập tại Ban quản lý dự án trọng điểm và phát triển đô thị thành phố Hà Nội
Trang 2em đó thực hiện đề tài “Thực trạng cụng tỏc đấu thầu tại Ban quản lý dự ỏn cỏccụng trỡnh trọng điểm và phỏt triển đụ thị thành phố Hà Nội”.
Trong khuụn khổ bài viết này, em muốn trỡnh bày và phõn tớch những nội dungcủa qui trỡnh đấu thầu, thực trạng cựng những kết quả, hạn chế của cụng tỏc đấuthầu và một số giải phỏp nõng cao chất lượng cụng tỏc đấu thầu tại Ban quản lý
dự ỏn trọng điểm và phỏt triển đụ thị thành phố Hà Nội ( MPMU )
Chơng I: Lý luận chung về đấu thầu 1.1 Các khái niệm:
1.1.1 Các khái niệm về đấu thầu:
Thuật ngữ "đấu thầu" đã trở nên quen thuộc ở Việt Nam trong hơn chục nămgần đây mặc dù nó đã đợc xuất hiện từ lâu trên thế giới bởi thuật ngữ này gắn
Trang 3liền với một hoạt động chỉ xuất hiện trong nền kinh tế thị trờng Theo thời gian
ta có thể hiểu khái niệm về đấu thầu nh sau:
+ Đấu thầu là phơng thức giao dịch đặc biệt: ngời muốn xây dựng côngtrình (ngời gọi thầu) công bố trớc các yêu cầu và điều kiện xây dựng côngtrình để ngời nhận xây dựng công trình (ngời dự thầu) công bố giá mà mìnhmuốn nhận Ngời gọi thầu sẽ lựa chọn ngời dự thầu nào phù hợp với điều kiệncủa mình với giá thấp hơn (Theo từ điển Bách khoa Việt Nam - Năm 1995).+ Đến năm 1998: Đấu thầu đợc giải thích là đọ công khai ai nhận làm,nhận bán với điều kiện tốt nhất thì đợc giao cho làm hoặc nhận bán hàng.+ Trong Quy chế đấu thầu của Việt Nam ban hành theo Nghị định 88/NĐ-
CP ngày 1/9/1999 thì đấu thầu đợc định nghĩa là quá trình lựa chọn nhà thầu
đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu
Nh vậy đấu thầu coi nh hoạt động có ngời mua, ngời bán Ngời mua mô tảcho ngời bán những đặc tính của sản phẩm Ngời mua cung cấp cho ngời bánnhững yêu cầu đợc ghi trong giấy tờ (hồ sơ mời thầu) Ngời bán cung cấp lại chongời mua những bản chào hàng
1.1.2 Các từ ngữ dùng trong Quy chế đấu thầu:
- "Đấu thầu trong nớc" là cuộc đấu thầu chỉ có các nhà thầu trong nớc thamdự
- "Đấu thầu quốc tế" là cuộc đấu thầu có các nhà thầu trong và ngoài nớctham dự
- "Xét thầu" là quá trình Bên mời thầu xem xét, phân tích, đánh giá xếphạng các hồ sơ dự thầu để lựa chọn nhà trúng thầu
- "Bên mời thầu" là chủ dự án, chủ đầu t hoặc pháp nhân đại diện hợp phápcủa chủ dự án, chủ đầu t đợc giao trách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu
- "Ngời có thẩm quyền" là ngời đứng đầu hoặc ngời đợc uỷ quyền theo quy
định của pháp luật thuộc tổ chức, cơ quan nhà nớc hoặc doanh nghiệp, cụ thể nhsau:
Đối với các dự án đầu t, "Ngời có thẩm quyền" là ngời có quyết định đầu t
đ-ợc quy định tại Quy chế Quản lý đầu t và xây dựng
Đối với việc mua sắm đồ dùng, vật t, trang thiết bị, phơng tiện là việc của cơquan nhà nớc; đồ dùng và phơng tiện làm việc thông thờng của lực lợng vũ trang
Trang 4Ngời có thẩm quyền là ngời quyết định việc mua sắm theo quy định của phápluật.
Đối với dự án sử dụng vốn thuộc sở hữu khác, ngời có thẩm quyền là hội
đồng quản trị hoặc ngời đứng đầu có thẩm quyền theo quy định của pháp luật
- "Cấp có thẩm quyền" là tổ chức cơ quan đợc "Ngời có thẩm quyền" giaoquyền hoặc uỷ quyền theo quy định của pháp luật
- "Nhà thầu" là tổ chức, cá nhân trong nớc hoặc nớc ngoài có năng lực phápluật dân sự, đối với cá nhân còn phải có năng lực hành vi dân sự để ký kết vàthực hiện hợp đồng Năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự củanhà thầu trong nớc đợc xét theo pháp luật Việt Nam, đối với nhà thầu nớc ngoài
đợc xét theo pháp luật của nớc nơi nhà thầu mang quốc tịch Nhà thầu phải đảmbảo sự độc lập về tài chính của mình
Nhà thầu là nhà xây dựng trong đấu thầu xây lắp; là nhà cung cấp trong đấuthầu mua sắm hàng hóa; là nhà t vấn (có thể chỉ là một cá nhân) trong đấu thầutuyển chọn t vấn; là nhà đầu t trong đấu thầu lựa chọn đối tác đầu t
Nhà thầu có thể tham gia dự thầu độc lập (gọi là nhà thầu độc lập) hoặc liêndanh với các nhà thầu khác (gọi là nhà thầu liên danh) Trờng hợp liên danh phải
có văn bản thoả thuận giữa các thành viên tham gia liên danh về trách nhiệmchung và riêng đối với công việc thuộc gói thầu và phải có ngời đứng đầu liêndanh
- "Gói thầu" là toàn bộ dự án hoặc một phần công việc của dự án đợc phânchia theo tích chất kỹ thuật hoặc trình tự thực hiện dự án, có quy mô hợp lý và
đảm bảo tính đồng bộ của dự án Trong trờng hợp mua sắm, gói thầu có thể làmột hoặc một loại đồ dùng, trang thiết bị hoặc phơng tiện Gói thầu đợc thựchiện theo một hoặc nhiều hợp đồng (khi gói thầu đợc chia thành nhiều phần)
- "Gói thầu quy mô nhỏ" là gói thầu có giá trị dới 2 tỷ đồng đối với muasắm hàng hóa và xây lắp
- "T vấn" là hoạt động đáp ứng yêu cầu về kiến thức, kinh nghiệm chuyênmôn cho Bên mời thầu trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra quá trình chuẩn
bị và thực hiện dự án
- "Xây lắp" là những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt thiết bịcác công trình, hạng mục công trình
Trang 5- "Hàng hóa" là máy móc, phơng tiện vận chuyển, thiết bị (toàn bộ, đồng
bộ hoặc thiết bị lẻ), bản quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền sở hữu công nghệ,nguyên liệu, nhiên liêu, vật liệu, hàng tiêu dùng (thành phẩm, bán thành phẩm)
- "Hồ sơ mời thầu" là toàn bộ tài liệu do Bên mời thầu lập, bao gồm cácyêu cầu cho một gói thầu đợc dùng làm căn cứ để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dựthầu và Bên mời thầu đánh giá hồ sơ dự thầu "Hồ sơ mời thầu" phải đợc ngời cóthẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt trớc khi phát hành
- "Hồ sơ dự thầu" là các tài liệu do các nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ sơmời thầu
- "Tổ chuyên gia" là nhóm các chuyên gia, t vấn do Bên mời thầu thành lậphoặc thuê, có trách nhiệm giúp Bên mời thầu thực hiện các công việc có liênquan trong quá trình đấu thầu
- "Đóng thầu" là thời điểm kết thúc việc nộp hồ sơ dự thầu đợc quy địnhtrong hồ sơ mời thầu
- "Mở thầu" là thời điểm tổ chức mở các hồ sơ dự thầu đợc quy định trong
- "Giá dự thầu" là giá do nhà thầu ghi trong hồ sơ dự thầu sau khi đã trừphần giảm giá (nếu có) bao gồm toàn các chi phí cần thiết để thực hiện gói thầu
- "Giá đánh giá" là giá dự thầu đã sửa lỗi và hiệu chỉnh các sai lệch (nếucó), đợc quy đổi về cùng mặt bằng (kỹ thuật, tài chính, thơng mại và các nộidung khác) để làm cơ sở so sánh giữa các hồ sơ dự thầu
- "Sửa lỗi" là việc sửa chữa những sai sót nhằm chuẩn xác hồ sơ dự thầubao gồm lỗi số học, lỗi đánh máy, lỗi chính tả, lỗi nhầm đơn vị và do Bên mờithầu thực hiện làm căn cứ cho việc đánh giá
Trang 6- "Hiệu chỉnh các sai lệch" là việc bổ sung hoặc điều chỉnh những nội dungcòn thiếu hoặc thừa trong hồ sơ mời thầu so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu cũng
nh bổ sung hoặc điều chỉnh những khác biệt giữa các thành phần của hồ sơ dựthầu và do Bên mời thầu thực hiện
- "Giá đề nghị trúng thầu" là giá do Bên mời thầu đề nghị trên cơ sở giá dựthầu của nhà thầu đợc đề nghị trúng thầu sau khi sửa lỗi và hiệu chỉnh các sailệch theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu
- "Giá trúng thầu" là giá đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyềnphê duyệt kết quả đấu thầu làm căn cứ cho Bên mời thầu thơng thảo hoàn thiện
và ký hợp đồng với nhà thầu trúng thầu Giá trúng thầu không đợc lớn hơn giágói thầu trong kế hoạch đấu thầu đợc duyệt
- "Giá ký hợp đồng" là giá đợc Bên mời thầu và nhà thầu trúng thầu thoảthuận sau khi thơng thảo hoàn thiện hợp đồng phải phù hợp với giá trúng thầu,
hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu Giá ký hợp đồng cùng với các điều kiện cụ thể
về thanh toán về thanh toán đợc ghi trong hợp đồng là cơ sở để thanh toán vốncho gói thầu
- "Kết quả đấu thầu" là nội dung phê duyệt của ngời có thẩm quyền hoặccấp có thẩm quyền về tên nhà trúng thầu, giá trúng thầu và loại hợp đồng
- "Thơng thảo hoàn thiện hợp đồng" là quá trình tiếp tục thơng thảo hoànchỉnh nội dung chi tiết của hợp đồng với nhà thầu trúng thầu để ký kết
- "Bảo lãnh dự thầu" là việc nhà thầu đặt một khoản tiền (tiền mặt, séc, bảolãnh của ngân hàng hoặc hình thức tơng đơng) vào một địa chỉ với một thời gianxác định theo quy định trong hồ sơ mời thầu để đảm bảo trách nhiệm của nhàthầu đối với hồ sơ dự thầu
- "Bảo lãnh thực hiện hợp đồng" là việc nhà thầu trúng thầu đặt một khoảntiền (tiền mặt, séc, bảo lãnh của ngân hàng hoặc một hình thức tơng đơng) vàomột địa chỉ với một thời gian xác định theo quy định trong hồ sơ mời thầu và kếtquả đấu thầu để đảm bảo trách nhiệm thực hiện hợp đồng đã ký
- "Chủ dự án" là tổ chức đợc giao trách nhiệm trực tiếp quản lý và thựchiện dự án
1.2 Các nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu:
Trang 7- Nguyên tắc hiệu quả: tất cả các dự án khi tiến hành đấu thầu đều phải
đảm bảo đợc nguyên tắc này Không những hiệu quả về mặt tài chính là giá cảhợp lý nhất mà còn phải đảm bảo nguyên tắc hiệu quả về mặt thời gian
- Nguyên tắc cạnh tranh: Bên mời thầu không đợc đa ra những yêu cầu hạnchế tính cạnh tranh
- Nguyên tắc công bằng: tất cả các nhà thầu khi tham gia dự thầu phải đợc
đối xử nh nhau, trong một số trờng hợp cụ thể các nhà thầu trong nớc có điềukiện u tiên
- Nguyên tắc minh bạch: trong quá trình đấu thầu không bên nào đợc cónhững việc làm gây nghi ngờ, khuất tất cho những nhà thầu cũng nh Bên mờithầu
1.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu
Trong các văn bản pháp luật của mình Chính phủ đã quy định có các hìnhthức lựa chọn nhà thầu nh sau:
1.3.1 Đấu thầu rộng rãi
Là hình thức đấu thầu mà bất kỳ nhà thầu nào đủ điều kiện đều có thểtham gia dự thầu nếu muốn, hình thức này không hạn chế số lợng nhà thầu thamgia và thờng đợc áp dụng cho những công việc đơn giản và có giá trị không lớn.Bên mời thầu phải thông báo công khai về các điều kiện, thời gian dự thầu trêncác phơng tiện thông tin đại chúng hoặc thông báo trên tờ thông tin về đấu thầu
và trang Web về đấu thầu của nhà nớc và của Bộ, ngành địa phơng tối thiểu 10ngày trớc khi phát hành hồ sơ mời thầu Đấu thầu rộng rãi là hình thức phổ biếntrong đấu thầu
1.3.2 Đấu thầu hạn chế
Là hình thức đấu thầu chỉ có một số nhà thầu nhất định đợc mời tham gia
dự thầu (tối thiểu là 5) có đủ năng lực và kinh nghiệm tham dự Hình thức nàychỉ đợc xem xét áp dụng khi có một trong các điều kiện sau:
a) Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng đợc yêu cầu của gói thầu;b) Do nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế;
c) Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi;
1.3.3 Chỉ định thầu
Là hình thức đấu thầu mà chỉ có duy nhất một nhà thầu đợc tham gia vàchính nhà thầu này đợc lựa chọn để thực hiện yêu cầu của bên mời thầu Thông
Trang 8thờng, hình thức này đợc áp dụng khi bên mời thầu cần phải khắc phục ngaynhững sự cố kỹ thuật quan trọng, những hậu quả thiên tai dịch họa gây ra hoặc vìnhững lý do bảo vệ an ninh quốc phòng Bên cạnh đó, trong những trờng hợpkhác nh giá trị công việc nhỏ hoặc công việc phải thực hiện ở địa điểm khôngthuận lợi khiến nhiều nhà thầu không quan tâm thì bên mời thầu cũng có thể chỉ
1.3.6 Chào hàng cạnh tranh
Là hình thức thờng đợc áp dụng khi bên mời thầu muốn mua sắm nhữnghàng hoá thông dụng, yêu cầu kỹ thuật không cao và giá chào hàng là tiêu chíduy nhất để lựa chọn nhà thầu
1.3.7 Mua sắm đặc biệt
Hình thức này đợc áp dụng đối với các ngành hết sức đặc biệt mà nếukhông có những quy định riêng thì không thể đấu thầu đợc Cơ quan quản lýngành phải xây dựng quy trình thực hiện đảm bảo các mục tiêu của Quy chế Đấuthầu và có ý kiến thoả thuận của Bộ Kế hoạch và Đầu t để trình Thủ tớng Chínhphủ quyết định
1.4 Các phơng thức đấu thầu
Dựa vào cách mà bên mời thầu yêu cầu các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu ta
có thể có các phơng thức đấu thầu khác nhau nh đấu thầu một giai đoạn một túi
hồ sơ, đấu thầu một giai đoạn hai túi hồ sơ và đấu thầu hai giai đoạn một túi hồsơ
1.4.1 Đấu thầu một túi hồ sơ
Là phơng thức mà nhà thầu nộp hồ sơ trong một túi hồ sơ Phơng thức này
đợc áp dụng đối với đấu thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp
1.4.2 Đấu thầu hai túi hồ sơ
Trang 9Là phơng thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về giá trongtừng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm Túi hồ sơ đề xuất kỹ thuật sẽ đợcxem xét trớc để đánh giá Các nhà thầu đạt số điểm kỹ thuật từ 70% trở lên sẽ đ-
ợc mở tiếp túi hồ sơ đề xuất về giá để đánh giá Phơng thức này chỉ áp dụng đốivới đấu thầu tuyển chọn t vấn
1.4.3 Đấu thầu hai giai đoạn:
Phơng thức này áp dụng cho những trờng hợp sau:
- Các gói thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp có giá trị từ 500 tỷ đồng trởlên
- Các gói thầu mua sắm hàng hóa có tính chất lựa chọn công nghệ thiết bịtoàn bộ, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật hoặc gói thầu xây lắp đặc biệt phứctạp
- Dự án thực hiện theo hợp đồng chìa khoá trao tay
Quá trình thực hiện phơng thức này nh sau:
a) Giai đoạn thứ nhất: các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ gồm đề xuất về
kỹ thuật và phơng án tài chính (cha có giá) để Bên mời thầu xem xét và thảo luận
cụ thể với từng nhà thầu, nhằm thống nhất về yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật đểnhà thầu chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu chính thức của mình
b) Giai đoạn hai: Bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai đoạnthứ nhất nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đã đợc bổ sung hoànchỉnh trên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề xuất chi tiết về tài chính với đầy đủnội dung về tiến độ thực hiện, điều kiện hợp đồng, giá dự thầu
1.5 Các lĩnh vực đấu thầu:
Dựa vào đặc điểm của đối tợng mà bên mời thầu muốn mua ta có thể chia
ra 4 loại hình đấu thầu: đấu thầu tuyển chọn t vấn, đấu thầu xây lắp, đấu thầumua sắm hàng hoá, dịch vụ và đấu thầu lựa chọn đối tác để thực hiện dự án
1.5.1 Đấu thầu tuyển chọn t vấn
Trang 10Trong lĩnh vực đầu t, t vấn đợc hiểu là việc cung cấp những kinh nghiệm,chuyên môn cần thiết cho chủ đầu t trong quá trình xem xét, kiểm tra và ra quyết
định ở tất cả các giai đoạn của một dự án đầu t
Ngoài ra, t vấn còn bao gồm các công việc khác nh thu xếp tài chính, quản
lý và điều hành thực hiện dự án, thực hiện đào tạo, chuyển giao công nghệ, t vấncác vấn đề pháp luật
Nh vậy, đấu thầu tuyển chọn t vấn là quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấpkinh nghiệm, kiến thức và chuyên môn cho bên mời thầu một cách tốt nhất haynói một cách khác là lựa chọn nhà thầu t vấn có chất lợng dịch vụ tốt và giá cảhợp lý
1.5.2 Đấu thầu xây lắp
Đấu thầu xây lắp là quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện các công việctrong lĩnh vực xây lắp nh xây dựng công trình, hạng mục công trình và lắp đặtthiết bị cho các công trình, hạng mục công trình Đấu thầu xây lắp đợc tiến hành
ở giai đoạn thực hiện đầu t khi mà những ý tởng đầu t đợc thể hiện trong báo cáonghiên cứu khả thi sẽ trở thành hiện thực Tuyển chọn đợc nhà thầu xây lắp tốt
có một vai trò rất quan trọng đối với sự thành công của dự án
1.5.3 Đấu thầu mua sắm hàng hoá và các dịch vụ khác
Hàng hoá bao gồm máy móc thiết bị, dây chuyền sản xuất, nguyên vậtliệu, vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm, bản quyền sở hữu công nghiệp, bảnquyền sở hữu công nghệ Còn các dịch vụ khác ở đây đợc hiểu là các dịch vụngoài những dịch vụ t vấn nêu trên, các dịch vụ này có thể là dịch vụ vậnchuyển, dịch vụ bảo hiểm, dịch vụ sửa chữa bảo hành Đấu thầu mua sắm hànghoá và các dịch vụ khác là quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hoá, dịch
vụ đạt yêu cầu về chất lợng và có giá cả hợp lý nhất
1.5.4 Đấu thầu lựa chọn đối tác thực hiện dự án
Khi chủ đầu t có ý tởng về một dự án đầu t nhng do một hạn chế nào đó
mà không thể tự tiến hành chuẩn bị đầu t, thực hiện đầu t thậm chí là vận hànhkết quả của đầu t thì chủ đầu t có thể tiến hành tổ chức đấu thầu để chọn một đốitác thực hiện ý tởng của mình và sau đó có thể bàn giao lại dự án vào một thời
điểm đợc thoả thuận giữa hai bên
1.6 Điều kiện tổ chức đấu thầu
1.6.1 Việc tổ chức đấu thầu chỉ đợc thực hiện khi có đủ các điều kiện sau:
Trang 11- Văn bản quyết định đầu t hoặc giấy phép đầu t của ngời có thẩm quyềnhoặc cấp có thẩm quyền;
- Kế hoạch đấu thầu đã đợc ngời có thẩm quyền phê duyệt;
- Hồ sơ mời thầu đã đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phêduyệt;
Trong trờng hợp đấu thầu tuyển chọn t vấn thực hiện công việc chuẩn bị dự
án hoặc đấu thầu lựa chọn đối tác để thực hiện dự án, điều kiện tổ chức đấu thầu
là có văn bản chấp thuận của ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền và hồsơ mời thầu đợc duyệt
1.6.2 Nhà thầu tham gia dự thầu phải đảm bảo các điều kiện sau:
a) Độc lập về tài chính, có năng lực pháp luật dân sự, đối với cá nhân cònphải có năng lực hành vi dân sự để ký kết và thực hiện hợp đồng Trong trờnghợp mua sắm thiết bị phức tạp, nhà thầu phải có giấy phép bán hàng của nhà sảnxuất;
b) Chỉ đợc tham gia một đơn dự thầu trong một gói thầu, dù dới hình thứctham gia độc lập hay liên danh;
c) Có tên trong hệ thống dữ liệu thông tin về nhà thầu;
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CễNG TÁC ĐẤU THẦU TẠI MPMU
2.1 Khỏi quỏt về ban quản lý dự ỏn trọng điểm và phỏt triển đụ thị thành
phố Hà Nội
2.1.1 Lịch sử hỡnh thành và phỏt triển
- Căn cứ luật tổ chức HĐND và UBND;
- Căn cứ nghị định số 52/1999/NĐ- CP ngày 08/07/1999 của Chớnh phủban hành quy chế quản lý đầu tư và xõy dựng;
- Căn cứ nghị định số 87/CP ngày 5/8/1997 của Chớnh phủ về việc banhành quy chế và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phỏt triển chớnh thức (ODA);
- Căn cứ nhu cầu triển khai cỏc dự ỏn trọng điểm đầu tư xõy dựng cơ sở
hạ tầng trờn địa bàn thành phố;
Trang 12- Xét đề nghị của Trưởng Ban tổ chức chính quyền thành phố.
Thành Lập MPMU trực thuộc UBND thành phố Hà Nội
- Ban có tư cách pháp nhân, được sử dụng con dấu riêng và mở tài khoảntheo quy định hiện hành
- Trụ sở đặt tại số nhà :130B đường Lê Duẩn, quận Đống Đa, thành phố
để giúp việc tổng hợp và báo cáo UBND thành phố về nhiệm vụ đượcgiao
Kết quả các DA BQL đã đạt được kể từ 2002 tới nay :
1 Hoàn thành cầu vượt và Nút giao thông Ngã tư Vọng
2 Hoàn thành đường đê Hữu Hồng và Nút Nam Thang Long
3 Hoàn thành cầu vượt, Hầm bộ hành và Nút giao thông Ngã tư Sở
4 Hoàn thành đường Kim Liên - Ô Chợ Dừa
5 Hoàn thành Hầm cơ giới, Hầm bộ hành và Nút giao thông Ngã tư KimLiên
6 Hoàn thành Nhà máy xử lý nước thải Bắc Thăng Long – Vân Trì
7 Hoàn thành Nhà máy cấp nước Bắc Thăng Long – Vân Trì
8 Hoàn thành Trạm biến áp Bắc Thăng Long – Vân Trì
9 Hoàn thành Cầu vượt Kim Chung Bắc Thăng Long – Vân Trì
10 Hoàn thành Hệ thống thoát nước thải, trạm bơm, kênh thải, hồ điềuhòa Bắc Thăng Long – Vân Trì
Trang 13(Trung bình mỗi năm hoàn thành 01 công trình với giá trị từ 200 tỷ - 350
tỷ đồng Tất cả các dự án đều mang lại hiệu quả kinh tế xã hội cao cho sựnghiệp phát triển của Hà nội trước mắt và trong tương lai lâu dài.)
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Ban
- Chủ động phối hợp với các Sở, Ban, Ngành thành phố và trực tiếp báo cáo vớicác Bộ, Ngành thuộc trung ương để lập và trình duyệt các dự án đầu tư và xâydựng thuộc nhóm A của toàn thành phố ở khâu xây dựng nghiên cứu tiền khả thi
Trước mắt UBND thành phố giao thực hiện ngay hai dự án:
- Dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đô thị Hà Nội
- Dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông công chính đang thực hiện trên nguyên tắc; bàn giao nguyên tổ chức,phương tiện,nhà làm việc của Ban quản lý
dự án phát triển cơ sở hạ tầng Bắc Thăng Long –Vân Trì Hà Nội sang bản quản
lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội thuộc UBND thành phố
2.1.3 Cơ cấu, chức năng nhiệm vụ các phòng
Trang 14Bảng 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức các phòng ban
án đền bù GPMB trước khi lãnh đạo ban ký phương án, tờ trình hội đồng GPMCquận-huyện
b.Nhiệm vụ
Chủ trì triển khai các công tác thuộc giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án Cụ thể :
- Nghiên cứu,đề xuất hình thành dự án mới
- Triển khai các bước chuẩn bị đầu tư dự án theo quy định (tự xin chủ trươngđầu tư cho đến khi có quyết định đầu tư dự án)
- Chủ trì và phối hợp với các phòng thực hiện trong công tác điều chỉnh dự án vàtổng mức đầu tư theo thẩm quyền của chủ đầu tư
P5 P4
P3 P2
Trang 15Trong đó :
- Chủ trì lập phương án tổng thể bồi thường hỗ trợ GPMB (trong giai đoạnchuẩn bị đầu tư dự án) và xin bố trí quỹ nhà TĐC
- Chủ trì công tác xin giao đất
- Tham gia hội đổng GPMB và tổ chức công tác GPMB tại các quận, huyện theocác dự án cụ thể
- Chủ trì thực hiện công tác GPMB và TĐC của dự án theo quy định của phápluật
- Chuẩn bị quỹ nhà đất TĐC đề thực hiện các dự án được giao
+ Phối hợp với các Ban –Ngành Thành phố,các chủ đầu tư xây dựng nhà
để tiếp nhận quỹ nhà TĐC cũng như các điều kiện cấp điện,nước sinh hoạt chodân
+ Phối hợp với sở xây dựng, sở tài chính để xây dựng giá bán nhà TĐC
+ Tham gia xây dựng phương án bố trí TĐC,phương án bốc thăm trình hội đồngGPMB quận, huyện phê duyệt để tổ chức thực hiện
Trang 16+ Lập hồ sơ bán căn hộ TĐC cho các hộ dân trong diện giải tỏa,đền bù GPMBtrình cấp có thẩm quyền phê duyệt
- Tham gia phối hợp với Hội đồng GPMB,chính quyền địa phương giải quyếtnhững vướng mắc và các phát sinh khác liên quan đến cơ chế,chính sáchGPMB
- Chủ trì phối hợp cùng Hội Đồng GPMB,chính quyền địa phương tiếp nhận mặtbằng đã bồi thường để bàn giao cho Phòng Thực hiện dự án và đơn vị thi công
- Tổ chức thực hiện công tác thu hồi đất,GPMB khi Dự án phát sinh quỹ đất
- Tiếp nhận lại diện tích đất còn lại( sau khi Dự án đã hoàn thành bàn giao chođơn vị sử dụng) để quản lý hoặc tổ chức bàn giao cho đơn vị quản lý
2.1.3.3 Phòng thực hiện dự án(2 phòng) :( ký hiệu P3 &P7)
- Chủ trì tổ chức điều tra, khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật (hoặc TKBVTC)-Tổng
dự toán /dự toán các dự án được giao trong giao đoạn thực hiện dự án
+ Đối với trường hợp thiết kế ba bước – bước 3 là thiết kế Bản vẽ thi công:phòng Thực hiện dự án tư vấn giám sát chịu trách nhiệm kiểm tra xác nhận vàobản vẽ thiết kế thi công trình Giám đốc Ban phê duyệt
- Tổ chức thực hiện các dự án được giao:
+ Thực hiện trách nhiệm giám sát của chủ đầu tư đối với những dự án có tư vấngiám sát (quản lý tư vấn, nhà thầu thi công)
Trang 17+Trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tư vấn giám sát các hạng mục, công trình,dự án(khi đủ điều kiện và năng lực theo quy định).
- Chịu trách nhiệm về tiến độ, khối lượng, chất lượng kỹ thuật của dự án và biênbản nghiệm thu, hồ sơ chất lượng theo nhiệm vụ giám sát của chủ đầu tư (Hồ sơthanh toán, quyết toán kiểm soát cuối cùng chịu trách nhiệm)
- Tổ chức nghiệm thu khối lượng công việc đã hoàn thành trong giai đoạn thựchiện dự án
- Bàn giao công trình đưa vào sử dụng
- Kiểm tra lựa chọn và trình duyệt nhà thầu phụ
- Chủ trì việc điều chỉnh thiết kế- dự toán trong quá trình triển khai thi côngthực hiện án
- Tổ chức thực hiện công tác di chuyển công trình kỹ thuật ra khỏi mặt bằng thicông và quản lý vật tư thu hồi đối với Dự án được giao
- Tiếp nhận mặt bằng và bàn giao cho nhà thầu thi công (phối hợp với phòngchuẩn bị mặt bằng)
2.1.3.4 Phòng tài chính –kế toán:(ký hiệu P4)
a Chức năng:
Là phòng chuyên môn nghiệp vụ tham mưu giúp việc Giám đốc trong cáccông tác Tài chính –Kế toán,thanh quyết toán các Hợp đồng,Dự án và chi phíQuản lý
Trang 18- Phối hợp với phòng kế hoạch – tổng hợp xây dựng kế hoạch giải ngân; Thựchiện công tác lựa chon nhà thầu (tư vấn thẩm định giá, kiểm toán độc lập); quản
lý các nguồn thu – chi theo đúng quy định hiện hành
- Chủ trì công tác xây dựng kế hoạch chi phí của ban (bao gồm cả nguồnGPMB); quản lý và thực hiện công tác chi phí của ban quản lý; xây dựng kếhoạch tài chính hằng nặm của ban trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt
- Chủ trì đề xuất về giá trị trong công tác thanh toán, quyết toán hợp đồng dựán
- Chịu trách nhiệm chính về thủ tục hồ sơ thanh quyết toán, chịu trách nhiệm vềgiá tạm thanh toán cho các nhà thầu trong trường hợp giá dự toán chưa đượcthẩm định phê duyệt
- Phối hợp với phòng chuẩn bị mặt bằng thực hiện trả tiền đền bù cho các hộdân, mua bán nhà TĐC, đảm bảo thời gian và số lượng theo yêu cầu
- Chủ trì công tác quyết toán công trình để cấp thẩm quyền phê duyệt quyết toáncông trình, dự án đã hoàn thành
2.1.3.5 Phòng kế hoạch- Tổng hợp : (ký hiệu P5)
a.Chức năng:
Là phòng chuyên môn nghiệp vụ tham mưu giúp việc giám đốc trong cáccông tác: xây dựng và điều hành kế hoạch; tổng hợp và báo cáo giám sát đầu tư;lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng; quản lý chuyên gia nước ngoài và hợpđồng tư vấn nước ngoài
b.Nhiệm vụ:
* Công tác kế hoạch:
- Xây dựng (hoặc đề xuất điều chỉnh) kế hoạch dài hạn, hàng năm vốn đầu tưxây dựng các dự án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt
Trang 19- Đề xuất giao nhiệm vụ kế hoạch; đôn đốc kiểm tra việc thực hiện kế hoạch củacác phòng, các dự án Từ đó đề xuất biện pháp tổ chức triển khai dự án đúng tiếnđộ.
* Công tác lựa chọn nhà thầu và quản lý hợp đồng:
- Chủ trì phối hợp với các Phòng thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu (đấu thầu,chỉ định thầu …) theo quy định của pháp luật
- Chủ trì, phối hợp với các phòng thực hiện công tác đàm phán, soạn thảo, trình
ký kết – theo dõi và thanh lý hợp đồng
- Đôn đốc, giám sát công tác giải ngân các hợp đồng kinh tế
* Công tác đối ngoại:
- Là đầu mối liên hệ với các cá nhân và tổ chức nước ngoài có liên quan tớinhiệm vụ của ban
- Chịu trách nhiệm chính trong công tác dịch thuật tài liệu, phiên dịch và làm thủtục xuất nhập cảnh; kiểm tra đề trình giám đốc phát hành các văn bản tiếng anh(công văn đi)
- Quản lý nhân sự chuyện gia người nước ngoài và hợp đồng tư vấn (tổ chứcnhân sự, hộ chiếu, thủ tục xuất nhập cảnh, xin gia hạn visa, quản lý đoàn đi-đoàn đến, an ninh chính trị, hiệu quả công tác của các chuyên gia….)
Trang 202.1.3.6 Phòng Tổ chức- Hành chính : (ký hiệu P6)
a.Chức năng:
Là phòng chuyên môn nghiệp vụ quản lý tham mưu giúp việc giám đốctrong các công tác: tổ chức bộ máy và nhân sự, công tác bảo vệ chính trị nội bộ,thi đua khen thưởng, hành chính quản trị
b.Nhiệm vụ :
* Về công tác tổ chức và nhân sự:
- Công tác tổ chức bộ máy của ban:
Nghiên cứu và đề xuất cơ cấu tổ chức bộ máy, chủ trì xây dựng chức năngnhiệm vụ, mối quan hệ công tác giữa các phòng phù hợp với từng giai đoạn
- Tổ chức triển khai thực hiện chính sách cán bộ theo quy định:
+ Thực hiện ký kết hợp đồng lao động theo quy định
- Chịu trách nhiệm về công tác tin học hóa quản lý dự án, quản trị mạng trongtoàn ban Nghiên cứu phát triển ứng dụng CNTT phục vụ công tác QLDA, quản
lý hợp đồng kinh tế
- Tổ chức đào tạo, phổ biến ứng dụng phần mềm quản lý dự án
Trang 212.2 Tổng quan về công tác tổ chức đấu thầu của Ban
Công tác đấu thầu bắt đầu được thực hiện từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư và vẫntiếp tục được thực hiện để lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án tại giai đoạn thựchiện dự án
Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, đấu thầu được tổ chức nhằm lựa chọn nhà thầu
tư vấn Còn trong giai đoạn thực hiện đầu tư, đấu thầu có thể bao gồm cả đấuthầu lựa chọn nhà thầu tư vấn để lập thiết kế kĩ thuật, bản vẽ thi công, đấu thầulựa chọn nhà thầu xây dựng các hạng mục của công trình, và đấu thầu lựa chọnnhà thầu cung cấp vật tư,hàng hóa Các bước thực hiện đấu thầu ( chủ yếu làđấu thầu xây dựng)
Đấu thầu để lựa chọn được nhà thầu là một bước tiến trong tổ chức xây dựng,phù hợp với quy luật của nền kinh tế thị trường Tuy nhiên, nếu không lựa chọnđược nhà thầu có năng lực, có uy tín trong xây lắp mà chỉ thiên về giá rẻ sẽ gây
ra hậu quả xấu cho công trình xây dựng
Hiệu quả đấu thầu trước tiên là ở chỗ thông qua đó lựa chọn được nhà thầu đủnăng lực, kinh nghiệm để thực hiện các công việc theo đúng yêu cầu đề ra, đảmbảo chất lượng công trình, thời gian, tiết kiệm vốn đầu tư với giá cả hợp lý,chống lại tình trạng độc quyền về giá Bên cạnh đó đấu thầu cũng chính là tạo
ra sự cạnh tranh để làm động lực cho sự phát triển, cả về lực lượng sản xuất vànhận thức của con người để phù hợp với ứng xử của nền kinh tế thị trường pháttriển Nếu trước đây nhà thầu có được hợp đồng là nhờ mối quan hệ thì nay bằngLuật Đấu thầu, để có hợp đồng nhà thầu phải không ngừng nâng cao trình độ,công nghệ, … đưa ra các giải pháp thi công tốt nhất để thắng thầu, có tráchnhiệm cao đối với công việc, chất lượng sản phẩm, thời gian thi công … để nângcao uy tín thể hiện bằng cam kết thông qua hồ sơ dự thầu
Trang 222.2.2 Quy định của Ban về đấu thầu
Để dự án có thể thực hiện được và thực hiện tốt thì phải lựa chọn được nhà thầu
có đủ năng lực và trình độ để thực hiện dự án Nhưng để chọn được nhà thầu có
đủ năng lực thì công tác đấu thầu của Ban phải được thực hiện tốt và công bằng
Do đó khi tổ chức đấu thầu Ban phải quản lý tốt từ khâu chuẩn bị cho đến khâu
tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu Quản lý đấu thầu có những nội dung sau:-Theo dõi chặt chẽ hoạt động đấu thầu các dự án mà ban được giao nhiệm vụquản lý
- Thường xuyên theo dõi, giám sát các nhân viên tiến hành công tác lập hồ sơmời thầu
-Công tác đấu thầu phải được tiến hành theo trình tự và theo đúng pháp luật, cáccuộc đấu thầu phải tuân thủ theo luật đấu thầu và pháp luật
- Đào tạo các nhân viên trong ban làm công tác đấu thầu, khi có sự thay đổi vềchính sách đấu thầu phải cập nhật ngay và mở lớp tập huấn, giảng giải cho cácnhân viên hiểu về nội dung của chính sách đó
-Các cuộc đấu thầu được tiến hành công khai minh bạch
-Phòng kế hoạch phải kết hợp với các phòng khác có liên quan thực hiện cáccuộc đấu thầu: Chuẩn bị hồ sơ mời thầu, chuẩn bị công tác mở thầu…
- Các nhà thầu tham gia công cuộc đấu thầu là bình đẳng
- Cấm mọi hành vi liên kết, thông đồng giữa nhà thầu và thành viên làm côngtác đấu thầu trong Ban Nếu có sự liên kết đó thì nhà thầu sẽ bị loại khỏi cuộcđấu thầu và có biện pháp sử phạt nghiêm minh với thành viên tham gia liên kếtvới nhà thầu đó
- Việc mở thầu và đánh giá thầu phải được tiến hành công khai và có sự giám sátcủa cơ quan có thẩm quyền Kết quả thầu phải được công bố cho các nhà thầubằng văn bản
Trang 23- Bảo đảm giữ bí mật về hồ sơ dự thầu cho các nhà thầu trước khi tiến hành giaiđoạn mở thầu.
2.2.1.2 Đặc điểm các gói thầu đang tổ chức
MPMU đựơc coi là một trong những Ban quản lý dự án làm việc có tính chuyênnghiệp và bài bản của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội Có thể nói như vậy vìnhững dự án mà MPMU quản lý thường xuyên gặp phải không ít khó khăn trongquá trình triển khai thực hiện, các công trình đều gặp đôi chút khó khăn Tuyvậy, nhưng nhiều dự án do MPMU quản lý thực hiện vẫn đảm bảo đúng tiến độ
và chất lượng
a) Quy mô của các gói thầu lớn:
Các dự án mà Ban tiến hành quản lý đều có mức tổng vốn đầu tư lớn do vậy cácgói thầu được phân chia từ các dự án này cũng có quy mô rất lớn, giá trị của cácgói thầu thường khoảng vài chục tỷ đồng, thậm chí có gói thầu đến hàng trăm tỷđồng Vd như gói thầu đường vành đai I đoạn Ô Chợ Dừa- Hoàng Cầu, đườngKim Liên mới, ngã Tư Vọng
b) Yêu cầu cao về kỹ thuật:
Quy mô của các gói thầu rất lớn, do vậy các gói thầu đều có những yêu cầu khắtkhe về kỹ thuật Với một số vốn đầu tư lớn như vậy thì chất lượng của côngtrình cũng phải được đảm bảo một cách tốt nhất Do vậy, nhà thầu muốn nhậnđược các gói thầu phải đưa ra được các biện pháp tốt nhất để đáp ứng những yêucầu rất cao về mặt kỹ thuật xây dựng công trình Hơn nữa, đó là những gói thầucông trình giao thông, nên nếu không có những yêu cầu cao về kỹ thuật thì sẽkhông đảm bảo an toàn giao thông, gây nhiều nguy hiểm cho người dân khicông trình đi vào sử dụng Phần lớn các gói thầu là các dự án cải tạo nâng cấpquốc lộ, nếu không có những yêu cầu khắt khe về mặt kỹ thuật thì công trình sẽxuống cấp nghiêm trọng rất dễ gây tai nạn mà phương tiện đi lại chủ yếu là các
xe tải, ôtô do vậy khi có tai nạn xảy ra thì thiệt hại là rất lớn
Trang 24c) Mang ý nghĩa kinh tế xó hội:
MPMU là cơ quan điều hành thực thi cỏc dự ỏn đầu xõy dựng cụng trỡnh giaothụng, chịu trỏch nhiệm trước Nhà nước về quản lý vốn trong nước và vốn nướcngoài nhằm nõng cao hiệu quả vốn đầu tư Vỡ vậy cỏc dự ỏn hay cỏc gúi thầu màBan quản lý, tổ chức đấu thầu đều là cỏc cụng trỡnh mang ý nghĩa kinh tế xó hộicao Điển hỡnh là cụng trỡnh đường Xó Đàn Kim Liờn mới Đõy là dự ỏn đặc biệt
cú vị trớ xõy dựng ngay tại trung tõm của Thủ đụ Cụng trỡnh này đó giải quyếtđược ỏch tắc giao thụng, điều đú đó gúp phần rất nhiều trong việc lưu thụngthụng suốt trong thành phố
Những cụng trỡnh xõy dựng cỏc tuyến đường mới phục vụ nhu cầu chỗ ở và sinhhoạt của người dõn như khu TĐC Nam Trung Yờn, khu đụ thị mới Kim Chung-Đụng Anh, điều này gúp phần đảm bảo tỡnh hỡnh xó hội cho khu vực, giỳp ngườidõn cú cuộc sống ổn định
Những cụng trỡnh cải tạo, nõng cấp quốc lộ, giỳp cho việc lưu thụng giữa cỏctỉnh thành được thuận lợi hơn nhờ đú kinh tế cũng phỏt triển hơn, nột văn hoỏcủa cỏc nơi được truyền bỏ rộng rói hơn, nối liền giữa cỏc tỉnh, vựng miền xa xụinhư:Dự ỏn tăng cường an toàn giao thụng (xõy dựng 18 cõy cầu vượt bộ hành):Lắp dựng cỏc cầu đó hoàn thiện phần kết cấu sau khi điều chỉnh vị trớ, thiết kếđược duyệt ( 6 cầu): Liễu Giai, Xuõn Thủy, Nguyễn Trói 1, 2, 3 và Thỏi Hà ,triển khai cụng tỏc chuẩn bị , thi cụng 8 cầu bộ hành mới trong kế hoạch phỏttriển HTGT giai đoạn 2011-2015
Cỏc gúi thầu mà Ban đó tổ chức đấu thầu và quản lý đều nhằm một mục đớch tolớn và ý nghĩa là cải thiện, nõng cao đời sống của người dõn, giảm bớt nhữngkhú khăn trong việc đi lại trong nội thành và khu vực lõn cận, gúp phần vàocụng cuộc đổi mới đất nước, cụng nghiệp hoỏ - hiện đại hoỏ đất nước, đưa nước
ta dần trở thành nước cụng nghiệp
2.2.1.3 Lĩnh vực đấu thầu
Trang 25Do chức năng chính của MPMU là thay mặt chủ đầu t quản lý quá trình
đầu t và xây dựng các công trình giao thông do Sở kế hoạch và đầu tư cựngUBND thành phố Hà Nội giao nên trong việc tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhàthầu thực hiện xây dựng các công trình giao thông nh: xây cầu, cải tạo và nângcấp các tuyến đờng quốc lộ, xây dựng các công trình giao thông nông thôn do
đó, lĩnh vực mà MPMU tổ chức đấu thầu thờng là đấu thầu xây lắp Điều nàyhoàn toàn phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của MPMU mà Sở đã giao cho và
đợc thể hiện thông qua bảng sau:
Trang 26Bảng 2: Tổng hợp kết quả đấu thầu theo lĩnh vực đấu thầu.
Đơn vị: Gói thầu
Năm
Tỷ lệ(%)
Trang 27(Nguån: Phßng kÕ ho¹ch - Ban qu¶n lý c¸c dù ¸n)
Trang 28Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
Ta nhận thấy trong tổng số gói thầu đợc tổ chức đấu thầu hàng năm thì sốgói thầu thuộc lĩnh vực xây lắp chiếm đa số (trong tổng số gói thầu thì số gói thầuthuộc lĩnh vực xây lắp chiếm 80%); trong khi đó tổng số gói thầu thuộc lĩnh vực tvấn và mua sắm hàng hóa chiếm một tỷ trọng nhỏ (cả hai lĩnh vực này gộp lại mớichỉ chiếm 20%)
2.2.1.4 Hỡnh thức đấu thầu Ban ỏp dụng
Cỏc dự ỏn của Ban quản lý dự ỏn và phỏt triển đụ thị thành phố Hà Nội chủ yếu là
do nguồn vốn ODA của Nhật nờn hỡnh thức đấu thầu thường được ỏp dụng là “ cạnh tranh hạn chế” Cỏc gúi thầu lớn của dự ỏn đầu tư sử dụng vốn ODA song phương thỡ nước nhận tài trợ phải thực hiện cam kết ỏp dụng hỡnh thức cạnh tranh
hạn chế giữa 2 nhúm nhà thầu là nhà thầu của nước tài trợ và nhà thầu của nướcnhận tài trợ Nước tài trợ thường chủ động đề xuất danh sỏch một số nhà thầu củanước mỡnh trước khi tổ chức đấu thầu Vớ dụ như gúi thầu gúi thầu xõy dựng Nhàmỏy xử lý nước thải thuộc dự ỏn Phỏt triển hạ tầng đụ thị Bắc Thăng Long - VõnTrỡ, Hà Nội, tờn nhà thầu trỳng thầu: Liờn danh Ebara - Taisei (Nhật Bản) với giỏtrị trỳng thầu: 1.289.616.639 Yờn Nhật và 67.014.381.325 VNĐ (chưa bao gồmcỏc loại thuế)
Bảng 3: Tổng hợp kết quả đấu thầu theo hình thức lựa chọn nhà thầu
Đơn vị: gói thầu
Trang 29Thực trạng công tác tổ chức đấu thầu tại MPMU
Đấu thầu hạn chế là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu chỉ mời một số nhà thầu
có khả năng đáp ứng các yêu cầu của hồ sơ mời thầu Danh sách nhà thầu tham dựphải được người có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền chấp nhận Hình thức này
có tần suất xuất hiện rất ít, tuy nhiên khi tham gia đấu thầu thành công thì những
dự án như thế này sẽ mang lại danh tiếng cho công ty Vì có tính hạn chế nên đòihỏi nhiều từ chính bản thân công ty một sự nỗ lực rất lớn trong việc hoàn thiệnnăng lực của mình nhất là các mặt như tài chính, kĩ thuật, phải thường xuyên tự bồidưỡng đội ngũ cán bộ công nhân để từng bước nâng cao kiến thức chuyên môn.Hình thức đấu thầu này chỉ được xem xét áp dụng khi có một trong các điều kiệnsau:
+ Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mờithầu
+ Các nguồn vốn sử dung yêu cầu phải đấu thầu hạn chế
Trang 30Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
+ Do tỡnh hỡnh cụ thể của đấu thầu mà việc đấu thầu hạn chế sẽ mang lại nhiều lợiớch Vớ dụ như với những dự ỏn mà cỏc nhà thầu địa phương cú khả năng đỏp ứngthỡ chủ đầu tư sẽ giới hạn phạm tham gia là cỏc nhà thầu địa phương nhằm mụcđớch giảm đỏng kể cỏc khoản chi phớ khụng cần thiết cú liờn quan đến vận chuyển
và cụng tỏc bảo trỡ, bảo dưỡng, duy trỡ hoạt động sau này
+ Tuy nhiờn hỡnh thức đấu thầu hạn chế cũng cú một số nhược điểm như làm ảnhhưởng độn nguyờn tắc cạnh tranh trong đấu thầu Trong thực tế, việc lập danh sỏchngắn cú thể khiến cho bờn mời thầu gặp 1 số khú khăn như thiếu thong tin chớnhxỏc về nhà thầu, để đảm bảo tớnh cụng khai minh bạch trong đấu thầu thỡ danh sỏchngắn này sẽ được thụng bỏo trờn thụng tin đại chỳng trước khi lựa chọn nhà thầu
Phơng thức đấu thầu tại Ban quản lý các dự án
Theo quy chế đấu thầu kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP của ChínhPhủ thì có 3 phơng thức đấu thầu là phơng thức đấu thầu 1 giai đoạn 1 túi hồsơ, phơng thức đấu thầu 1 giai đoạn 1 túi hồ sơ, phơng thức đấu thầu 2 giai
đoạn 1 túi hồ sơ Trong 3 phương thức này thỡ chi cú phương thức 1 giai đoạn
1 tỳi hồ sơ áp dụng tại Ban phơng thức đấu thầu đợc Ban quản lý các dự ánthực hiện phơng thức trên theo đúng quy định của quy chế đấu thầu
Bảng 4 : Tờn gúi thầu và nhà thầu thực hiện
Tờn gúi thầu Tờn nhà thầu Quốc gia
Đoạn đường đờ Hữu
Hồng và Nỳt Nam Thang
Liờn danh nhà thầu Tổngcụng ty Lắp mỏy VN
Việt Nam
Trang 31Thực trạng công tác tổ chức đấu thầu tại MPMU
TNHH Nhà nước 1 thànhviên Công trình giaothông Hà Nội
Đoạn cầu vượt, Hầm bộ
Hoàn thành cầu vượt và
Nút giao thông Ngã tư
Vọng
Constrexim Holdings Công ty Xây lắp xuấtnhập khẩu số 1
Nhà máy xử lý nước thải
Bắc Thăng Long – Vân
Cầu vượt Kim Chung Bắc
Thăng Long – Vân Trì
Liên danh Ebara-Taisei Nhật Bản
Hệ thống thoát nước thải,
trạm bơm, kênh thải, hồ
điều hòa Bắc Thăng Long
Liên danh Ebara-Taisei Nhật Bản
Trang 32Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
– Võn Trỡ
Ta cú thể thấy rừ cỏc nước mà nhà thầu tham dự chỉ gồm cú Việt Nam ( nước nhận ODA ) và Nhật Bản ( nước viện trợ ODA )
2.2.2 Quy trỡnh tổ chức đấu thầu
Tất cả các dự án mà Ban đã tổ chức đấu thầu đều đợc tiến hành theo đúng quy trình
đã đợc quy định tại quy chế đấu thầu của Chính phủ, không những vậy Ban cũngluôn bám sát với thực tế để linh hoạt xử lý các tình huống có thể xảy ra Vì vậy màcông tác tổ chức đấu thầu tại Ban vừa đảm bảo tính pháp lý đồng thời đáp ứng đợccác yêu cầu do thực tiễn đặt ra
Quy trình tổ chức đấu thầu diễn ra nh sau:
Chuẩn bị đấu thầu
Tổ chức đấu thầu
Mở thầu, đánh giá HSDT
Trình duyệt kết quả đấu thầu
Thẩm định phê duyệt kết quả đấu thầu
Trang 33Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
Công bố kết quả đấu thầu
Hoàn thiện, phê duyệt và ký hợp đồng
a) Chuẩn bị đấu thầu
Trớc khi công tác đấu thầu diễn ra thì Ban phải có một công tác chuẩn bị tr ớc
đó Công tác này bao gồm những công việc sau:
c) Mở thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu:
- Đối với đấu thầu tuyển chọn t vấn hồ sơ sẽ đợc đánh giá về mặt kỹ thuậthoặc cả hai mặt kỹ thuật và tài chính Sau khi đã lựa chọn đợc nhà thầu đáp ứngyêu cầu sẽ đi đến thơng thảo hoàn thiện hợp đồng Đối với đấu thầu mua sắm hànghoá hay đấu thầu xây lắp thì trớc tiên phải đánh giá sơ bộ sau đó mới tiến hành
đánh giá chi tiết (bao gồm đánh giá kỹ thuật, đánh giá tài chính và thơng mại, xác
định giá đánh giá), xếp hạng, đề nghị đơn vị trúng thầu
d) Trình duyệt kết quả đấu thầu
Trang 34Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
Bảng 5: Thời gian thẩm định và trỡnh duyệt kết quả đấu thầu
Loại hồ sơ Thời gian thẩm
định
Thời gian phờ duyệt Tổng cộng 1- Kế hoạch đấu thầu
theo quy chế làm việc của Chớnh phủ (khoảng 30 ngày)
khoảng 60 ngày
2- Hồ sơ mời thầu Thời gian thẩm định và phờ duyệt
Hồ sơ mời thầu cỏc gúi thầu
quy mụ nhỏ (dưới 02 tỷ
e) Thẩm định phê duyệt kết quả đấu thầu
g) Công bố kết quả đấu thầu
h) Hoàn thiện, phê duyệt và ký hợp đồng
HSMT là toàn bộ tài liệu bao gồm những thông tin cần thiết về một gói thầu
do bên mời thầu lập ở một mức độ nào đó, ta có thể so sánh đấu thầu nh một cuộcthi mà HSMT là đề thi, do đó đề thi phải đợc chuẩn bị cẩn thận, rõ ràng để chọn ranhà thầu xứng đáng Việc chuẩn bị tốt HSMT góp phần quan trọng vào sự thànhcông của công tác đấu thầu, trong thực tế không ít gói thầu đã không đạt đợc kếtquả nh mong muốn do HSMT quá sơ sài khiến cho việc đánh giá các HSDT gặpnhiều khó khăn và không chính xác Việc lập HSMT phải đảm bảo đợc sự chínhxác về khối lợng, sát với thực tế nếu không sẽ dẫn đến việc làm tăng giá trị dự toán,gây thiệt hại cho chủ đầu t Chính vì tầm quan trọng của việc lập HSMT nên trong
Trang 35Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
công tác tổ chức đấu thầu MPMU đặc biệt chú ý đến việc lựa chọn các thành viêncủa tổ chuyên gia xét thầu Đó là những cán bộ có trình độ chuyên môn cao, cónăng lực và kinh nghiệm, nhờ đó mà công tác tổ chức đấu thầu của Ban quản lý các
dự án trọng điểm và phỏt triển đụ thị thành phố Hà Nội luôn đạt kết quả tốt đápứng yêu cầu của chủ đầu t Nhõn viờn trong tổ xột thầu sẽ chủ yếu lấy từ phũng Kếhoạch- đầu tư và phũng Thực hiện dự ỏn sang, những người này sẽ cú vai trũ quantrọng trong việc xột duyệt và lựa chọn hồ sơ thầu
Thành phần của tổ chuyên gia: tuỳ theo tích chất và mức độ phức tạp của gói thầu,thành phần của Tổ chuyên gia cần bao gồm các chuyên gia về:
+Tiêu chuẩn đối với thành viên tổ chuyên gia:
- Am hiểu về pháp luật đấu thầu;
- Có trình độ chuyên môn liên quan đến gói thầu;
- Am hiểu về các nội dung cụ thể của gói thầu;
- Có kinh nghiệm trong công tác quản lý thực tế hoặc nghiên cứu;
+Trách nhiệm và quyền hạn của tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu bao gồm:
- Chuẩn bị các tài liệu pháp lý, soạn thảo HSMT
- Tiếp nhận và quản lý HSDT
- Phân tích, đánh giá, so sánh và xếp hạng các hồ sơ dự thầu theo tiêu chuẩn
đánh giá đợc nêu trong HSMT và tiêu chuẩn đánh giá trớc khi mở thầu;
- Tổng hợp tài liệu về quá trình đánh giá xét chọn nhà thầu và lập báo cáoxét thầu;
Trang 36Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
- Có trách nhiệm phát biểu trung thực, khách quan ý kiến của mình bằng vănbản với bên mời thầu trong quá trình phân tích, đánh giá, xếp hạng các hồ dự thầu
và chịu trách nhiệm trớc pháp luật về ý kiến của mình Đợc quyền bảo lu ý kiến đểcấp trên xem xét;
- Có trách nhiệm bảo mật thông tin, không đợc cộng tác với nhà thầu dới bất
kỳ hình thức nào;
- Không tham gia thẩm định kết quả đấu thầu
+Quy chế làm việc của tổ chuyên gia: do yêu cầu của mỗi gói thầu đặt ra là rấtkhắt khe đòi hỏi Ban phải đa ra quy chế làm việc cho tổ chuyên gia nhằm pháthuy đối đa tính u việt của việc tổ chức đấu thầu:
- Nghiêm chỉnh chấp hành thời gian làm việc theo quy định chung và sẵnsàng làm thêm ngoài giờ khi lãnh đạo yêu cầu
- Các thành viên phải hoàn thành công việc đợc giao đúng thời hạn quy địnhtrong quá trình xét thầu; trong quá trình xét thầu không tiếp xúc với ứng ngoại thầutrừ trờng hợp phải làm rõ đơn thầu và đợc Giỏm đốc Ban cho phép Chế độ trao đổithông tin nội bộ thực hiện dới sơ đồ:
- Không tự ý mang tài liệu, đĩa mềm ra vào phòng làm việc trừ trờng hợp
có sự đồng ý của Tổ trởng Không trao đổi, thông báo mọi thông tin liên quan đếnnội dung xét thầu với bên ngoài và cả trong cơ quan, trừ các cán bộ có trách nhiệm
đợc Giám đốc Ban chỉ định
GIÁM ĐỐC BAN
Tổ tr ởng/Tổ phó
Trang 37Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
- Trong quá trình xem xét các đơn thầu, việc chọn lọc, tổng hợp đánh giábáo cáo các thông tin phải đảm bảo tính chính xác, rõ ràng, khách quan vô t đặcbiệt lu ý đối với các tài liệu sử dụng tiếng nớc ngoài Phải tự chứng minh đợc cácthông tin sử dụng trong báo cáo
- Tổ trởng tổ chọn thầu làm việc dới sự chỉ đạo của Giám đốc Ban và chịutrách nhiệm trớc Giám đốc Ban về kết quả làm việc của tổ xét thầu Tổ phó và các
tổ viên làm việc dới sự chỉ đạo của tổ trởng và chịu trách nhiệm trớc tổ trởng về kếtquả làm việc của mình
Trong quá trình xem xét các HSDT tổ chuyên gia dựa trên những quy định
đ-ợc ghi trong quy chế đấu thầu và điều kiện cụ thể của từng gói thầu mà đánh giácác HSDT một cách khách quan và lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất với những yêucầu của gói thầu Sự hoạt động tích cực của tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu tạiPMU đã đem lại những kết quả to lớn đối với công tác tổ chức đấu thầu
Việc đánh giá HSDT đợc tổ chuyên gia xem xét, phân tích sau đó đa ranhững kết luận chính xác Trớc hết là việc đánh giá sơ bộ HSDT nhằm loại bỏnhững hồ sơ không đáp ứng yêu cầu, sau đó là việc đánh giá chi tiết HSDT, các nhàthầu đạt điểm tối thiểu từ 70% tổng số điểm kỹ thuật trở lên sẽ đợc chọn vào danhsách ngắn Tiếp đến tổ chuyên gia sẽ tiến hành đánh giá về mặt tài chính, thơngmại
2.2.3 Phương phỏp lập hồ sơ mời thầu
a) Đối với đấu thầu tuyển chọn t vấn
Căn cứ lập HSMT: việc lập HSMT phải đợc thực hiện theo những căn cứsau:
- Quyết định đầu t và giấy phép đầu t và báo cáo nghiên cứu khả thi kèm theohoặc báo cáo đầu t
- Kế hoạch đấu thầu đợc duyệt
Trang 38Thực trạng cụng tỏc tổ chức đấu thầu tại MPMU
- Các quy định về đấu thầu của Nhà nớc và điều ớc quốc tế về tài trợ đã kýnếu sử dụng nguồn vốn ODA
- Các chính sách có liên quan của Nhà nớc
Nội dung HSMT
- Th mời thầu
- Điều khoản tham chiếu (mục đích, phạm vi công việc, tiến độ, nhiệm vụ vàtrách nhiệm của t vấn, trách nhiệm của bên mời thầu và các nội dung có liên quankhác)
- Các thông tin cơ bản có liên quan đến gói thầu
- Tiêu chuẩn đánh giá
- Các điều kiện u tiên (nếu có)
- Các phụ lục chi tiết kèm theo
b) Đối với đấu thầu xây lắp
Căn cứ lập HSMT: bao gồm các căn cứ đã nêu trong căn cứ của đấu thầu tvấn và phải căn cứ vào thiết kế kỹ thuật kèm theo tổng dự toán
Nội dung HSMT
- Th mời thầu
- Mẫu đơn dự thầu
- Chỉ dẫn đối với nhà thầu
- Các điều kiện u đãi (nếu có)
- Các loại thuế theo quy định của pháp luật
- Hồ sơ thiết kế kỹ thuật kèm theo bản tiên lợng và chỉ dẫn kỹ thuật
- Tiến độ thi công