hoàn thiện công tác đấu thầu trong mua sắm trang thiết bị tại tổng công ty quản lý bay việt nam

Những tồn tại trong tổ chức đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT:  Hiệu quả đám phán ký kết hợp đồng trực tiếp thấp, xem nhẹ công tác kiểm tra tư cách nhà thầu Trong quá tr

TRÇN THÞ MAI

Hoµn thiÖn C¤NG T¸C §ÊU THÇU trong mua S¾M TRANG THIÕT BÞ T¹I TæNG C¤NG TY

QU¶N Lý bay VIÖT NAM

Chuyên ngành: Kinh tÕ ®Çu t

Ngêi híng dÉn khoa häc:

Pgs.ts ph¹m v¨n hïng

Trong quá trình học tập và nghiên cứu tại Viện sau đại học, trường Đại họcKinh tế quốc dân, tôi nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ rất nhiệt tình của các thầy

cô giáo trong trường Tôi xin cảm ơn giáo viên hướng dẫn PGS.TS Phạm VănHùng, cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn Kinh tế đầu tư và các anh chị Ban Đầu

tư, Ban QLDA TCT QLBVN đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Do kiến thức và kinh nghiệm thực tế còn nhiều hạn chế, thời gian nghiên cứu

có hạn, luận văn không tránh khỏi còn nhiều thiếu sót Tôi rất mong nhận đượcnhững ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, thầy cô giáo và các bạn để luận vănđược hoàn thiện hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

Trần Thị Mai

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

TÓM TẮT LUẬN VĂN

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

1.5 Phương pháp nghiên cứu 3

1.6 Tổng quan các đề tài nghiên cứu có liên quan 3

1.7 Bố cục của luận văn 4

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẤU THẦU MUA SẮM TRANG THIẾT BỊ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC LĨNH VỰC HÀNG KHÔNG 5

2.1 Những vấn đề cơ bản về đấu thầu 5

2.1.1 Khái niệm, mục tiêu và vai trò của đấu thầu 5

2.1.2 Khái quát về đấu thầu mua sắm hàng hóa 8

2.1.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 10

2.1.4 Kế hoạch đầu tư mua sắm hàng hóa 16

2.1.5 Quy trình đấu thầu rộng rãi và hạn chế với gói thầu mua sắm hàng hóa 18

2.1.6 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác đấu thầu 24

2.2 Đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại các DN Hàng không 25

2.2.1 Đặc điểm các DN Hàng không 25

2.2.2 Đặc điểm các loại trang thiết bị được mua sắm tại các DN Hàng không 26

2.2.3 Đặc điểm đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại các DN Hàng không 26

2.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động đấu thầu mua sắm tại doanh nghiệp Hàng không 27

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU THẦU MUA SẮM TRANG THIẾT BỊ TẠI TCT QUẢN LÝ BAY VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2007 – 2012 .30

3.1 Đặc điểm của TCT QLBVN ảnh hưởng đến công tác đấu thầu 30

3.1.1 Giới thiệu chung về TCT Quản lý bay Việt Nam 30

3.2 Đặc trưng về trang thiết bị của ngành Quản lý bay 41 3.3 Thực trạng công tác đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT QLB VN giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012 43

3.3.1 Đặc điểm các gói thầu mua sắm hàng hóa tại TCT QLB VN 433.3.2 Thực trạng công tác tổ chức đấu thầu đối với các gói thầu mua sắm trangthiết bị tại TCT QLB VN 443.3.3 Quy trình tổ chức đấu thầu đối với gói thầu mua sắm trang thiết bị tạiTCT Quản lý bay Việt Nam 46

3.4 Đánh giá công tác tổ chức đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT QLB VN 73

3.4.1 Kết quả đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT giai đoạn năm 2007 đếnnăm 2012 733.4.2 Tác động của công tác đấu thầu tới kết quả hoạt động sản xuất kinhdoanh của TCT Quản lý bay Việt Nam 733.4.3 Những mặt tích cực trong công tác đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT 753.4.4 Những tồn tại trong tổ chức đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT 773.4.5 Nguyên nhân của những tồn tại 78

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐẤU THẦU MUA SẮM TRANG THIẾT BỊ TẠI TCT QUẢN LÝ BAY VIỆT NAM 81 4.1 Bối cảnh, xu thế, thách thức đối với sự phát triển hàng không 81

4.1.1 Sự phát triển của ngành hàng không dân dụng Thế giới 814.1.2 Xu hướng phát triển của ngành Hàng không Việt Nam nói chung và củaTCT Quản lý bay nói riêng 834.1.3 Cơ hội và thách thức đối với công tác đấu thầu tại TCT Quản lý bay ViệtNam trong tương lai 86

4.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại TCT QLBVN 88

4.2.1 Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bộ máy tham gia công tácđấu thầu 884.2.2 Hoàn thiện công tác lập HSMT và đặt ra yêu cầu đối với tổ mời thầu 904.2.3 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đấu thầu và thực hiện

KẾT LUẬN 93 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC

BCĐT : Báo cáo đầu tư

DDQLBVN : Dân dụng Quản lý bay Việt Nam

Sơ đồ 2.1: Thời gian quy định các bước trong tổ chức đấu thầu 24

Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức TCT QLBVN 33

Sơ đồ 3.2: Trình tự lập Kế hoạch đấu thầu tại TCT Quản lý bay Việt Nam 47

Sơ đồ 3.3: Quá trình tổ chức đấu thầu đối với gói thầu mua sắm trang thiết bị tại TCT Quản lý bay Việt Nam 48

Sơ đồ 3.4: Bước tổ chức đấu thầu 53

Sơ đồ 3.5: Các bước thông báo kết quả đấu thầu 70

BẢNG Bảng 3.1: Tổng hợp một số dự án đầu tư mua sắm trang thiết bị tại TCT Quản lý bay Việt Nam từ năm 2007 đến năm 2012 45

Bảng 3.2: Tổng hợp số lượng các gói thầu từng năm giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012 73

Bảng 3.3: Thống kê phần trăm chi phí tiết kiệm được 75

Bảng 4.1: Dự báo về sản lượng vận tải hành khách 82

Bảng 4.2: Dự báo về sản lượng vận tải hàng hóa 82

Bảng 4.3: Dự báo sản lượng điều hành bay và số km điều hành 86

Bảng 4.4: Mô hình SWOT của TCT QLBVN 86

BIỂU ĐỒ Biểu 3.1: Sản lượng điều hành bày hàng năm 74

Biểu 3.2: Doanh thu hàng năm 74

Biểu 3.3: Nộp ngân sách nhà nước hàng năm 74

TRÇN THÞ MAI

Hoµn thiÖn C¤NG T¸C §ÊU THÇU trong mua S¾M TRANG THIÕT BÞ T¹I TæNG C¤NG TY

QU¶N Lý bay VIÖT NAM

Chuyên ngành: Kinh tÕ ®Çu t

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Công tác đấu thầu đóng góp những thành tựu to lớn cho sự phát triển kinh tế,thể hiện vai trò quan trọng trong các hoạt động của kinh tế thị trường Đấu thầu giúpngười mua, người bán gặp nhau thông qua cạnh tranh Hoạt động đấu thầu góp phầntạo động lực cho sự phát triển nhờ tăng cường sự công khai, minh bạch, hiệu quả vàthúc đẩy sự cạnh tranh các hoạt động mua sắm bằng nguồn vốn của Nhà nước chocác công trình công cộng; kích thích thị trường trong nước phát triển chống được sựđộc quyền tự nhiên Bên cạnh đó, đấu thầu còn là một công cụ giúp chính phủ quản

lý chi tiêu, sử dụng các nguồn vốn của Nhà nước sao cho có hiệu quả và chống thấtthoát, lãng phí Cùng với pháp luật thực hành tiết kiệm chống lãng phí, pháp luật vềphòng chống tham nhũng tạo thành công cụ hữu hiệu để chống lại các hành vi gianlận trong việc chi tiêu các nguồn tiền của Nhà nước, góp phần làm lành mạnh hóacác quan hệ xã hội nhờ thực hiện nhờ thực hiện các hoạt động mua sắm công theođúng luật pháp của Nhà nước Ngày 24/02/2011 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết

số 11/NQ-CP về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh

tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội trong đó nhấn mạnh mục tiêu cắt giảm đầu tư công

đã tác động mạnh mẽ tới việc chi tiêu tài chính trong các DN, đặc biệt là trong việcđầu tư mua sắm trang thiết bị Nhằm góp phần thực hiện tốt chủ trương của Nghịquyết số 11 và nâng cao chất lượng đấu thầu đặc biệt trong hoạt động mua sắm

trang thiết bị nên tôi nghiên cứu lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác đấu thầu

trong mua sắm trang thiết bị tại Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam”.

Đấu thầu là một quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng được yêu cầu của bênmời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu Trong cuộc đấu thầu, các nhà thầu

sẽ cạnh tranh gay gắt với nhau để dành được quyền cung ứng hàng hóa, dịch vụ chobên mời thầu và từ đó thu lợi nhuận về cho mình Đấu thầu thực chất là nhằm thỏamãn nhu cầu của cả hai chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu để thực hiện dự ánhiệu quả nhất Trong bất cứ hoạt động đấu thầu nào cũng phải đảm bảo các nguyêntắc tính công bằng, minh bạch, cạnh tranh Cụ thể:

 Công bằng: Nguyên tắc này đảm bảo đối xử như nhau đối với các nhà

thầu tham gia dự thầu

 Minh bạch: Nguyên tắc này nói rằng: trong quá trình thực hiện đấu thầu

thì các hoạt động diễn ra không được gây nghi ngờ cho các nhà thầu, Bên mời thầu

và cơ quan quản lý

 Cạnh tranh: Một trong những yếu tố đạt được hiệu quả của công tác đấu

thầu là phải bảo đảm được quy luật cạnh tranh theo cơ chế thị trường Có cạnh tranhthì mới có động lực để sáng tạo, cải tiến, kích thích bên mời thầu đưa ra các yêu cầuphù hợp và nhà thầu cạnh tranh với nhau để giành được hợp đồng với giá bán cạnhtranh song vẫn bảo đảm chất lượng của hàng hoá, công trình, dịch vụ

 Công khai: mọi thông tin về hoạt động đấu thầu như thời gian tổ chức, kết

quả đấu thầu phải thông báo công khai để những bên liên quan được biết

Với các phương thức đấu thầu:

 Phương thức đấu đầu một túi hồ sơ: áp dụng đối với hình thức đấu thầu rộng

rãi và hạn chế Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm đề xuất về mặt kỹ thuật và đề xuất vềtài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Việc mở thầu được tiến hành một lần

 Phương thức đấu thầu hai giai đoạn:

+ Giai đoạn một: theo hồ sơ mời thầu giai đoạn một, các nhà thầu nộp đề xuất

về kỹ thuật, phương án tài chính nhưng chưa có giá dự thầu; trên cơ sở trao đổi vớitừng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai;+ Giai đoạn hai: theo hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, các nhà thầu đã tham giagiai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự thầu giai đoạn hai bao gồm: đề xuất về kỹthuật; đề xuất về tài chính, trong đó có giá dự thầu; biện pháp bảo đảm dự thầu.Trong việc triển khai thực hiện dự án, kế hoạch đầu tư là một trong nhữngnội dung quan trọng nhất Kế hoạch đầu tư là công cụ dẫn dắt hoạt động đầu tư,đấu thầu mua sắm đảm bảo việc thực hiện dự án hiệu quả, chất lượng cao vàđúng tiến độ

+ Đối với chủ đầu tư: Kế hoạch đầu tư giúp chủ đầu tư quản lý được quá trình đầu

tư dự án, thực hiện dự án một cách khoa học, đúng tiến độ và hiệu quả

+ Đối với các cơ quan quản lý, kế hoạch đầu tư là căn cứ và cơ sở cho việcxem xét, quyết định đầu tư vốn vào dự án có hiệu quả Luật Đấu thầu quy định, khi

chưa có kế hoạch đầu tư được duyệt, chủ đầu tư không được tổ chức đầu thầu Tổchức đấu thầu khi chưa có kế hoạch đầu tưđược phê duyệt là chưa đủ cơ sở pháp lý

và như vậy là vi phạm pháp luật về đấu thầu

Nguyên tắc lập Kế hoạch đấu thầu:

 Kế hoạch đầu tư phải do chủ đầu tư xây dựng, trình người có thẩm quyềnphê duyệt

 Kế hoạch đầu tư phải lập cho toàn bộ dự án để việc quản lý được dễ dàng,việc thực hiện dự án được đồng bộ, thống nhất

 Kế hoạch đấu thầu phải nêu rõ số lượng gói thầu và nội dung của từng góithầu như: tên gói thầu; giá gói thầu; nguồn vốn; hình thức lựa chọn nhà thầu;phương thức đấu thầu; thời gian lựa chọn nhà thầu; hình thức hợp đồng; thời gianthực hiện hiệp đồng

 Việc phân chia dự án thành các gói thầu phải căn cứ theo tính chất kỹ thuật,trình tự thực hiện, bảo đảm tính đồng bộ của dự án và có quy mô gói thầu hợp lý Nội dung Kế hoạch đấu thầu:

 Nghiên cứu nội dung công việc cần thực hiện của dự án

 Phân chia công việc của dự án thành các gói thầu

 Nội dung của từng gói thầu trong kế hoạch đấu thầu Bao gồm: Tên góithầu, giá gói thầu, nguồn vốn, hình thức lựa chọn nhà thầu và phương thức đấuthầu, thời gian lựa chọn nhà thầu, hình thức hợp đồng, thời gian thực hiện hợp đồng

 Trình, thẩm định và phê duyệt Kế hoạch đấu thầu: chủ đầu tư có tráchnhiệm trình kế hoạch đấu thầu lên người có thẩm quyền (người quyết định đầu tư)hoặc người được ủy quyền quyết định đầu tư xem xét, phê duyệt

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác đấu thầu:

 Hiệu quả về tài chính

Đấu thầu không chỉ là cầu nối giúp chủ đầu tư gặp nhà thầu mà còn mang lạihiệu quả kinh tế Thật vậy, đấu thầu là việc tiến hành lựa chọn nhà thầu có đầy đủnăng lực và kinh nghiệm cũng như khả năng thực hiện gói thầu, việc lựa chọn đượctiến hành cả trên phương diện kỹ thuật và tài chính, giá trúng thầu phải là giá thấphơn hoặc bằng giá dự toán của dự án Do đó, công tác đấu thầu sẽ tiết kiệm được

một khoản nhất định cho ngân sách nhà nước đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khókhăn như hiện nay.

 Hiệu quả về thời gian

Hoàn thành công trình đúng tiến độ là một nhiệm vụ quan trọng của bất cứ dự ánnào Đây cũng là một trong những tiêu chí đánh giá sự hiệu quả của công tác đấu thầu.Bởi các gói thầu hoàn thành đúng tiến độ thì cuộc đầu tư đó mới được coi là có thànhcông Do vậy công tác lập tiến độ dự án cần phải được chú trọng, tính toán đến tiến độthời gian ngay từ khi lập dự án Đối với công tác đấu thầu, cần lập tiến độ thời gian từkhi lập kế hoạch đầu tư, từng công việc như lập hồ sơ mời thầu, trình thẩm định hồ sơmời thầu thời gian không được vượt quá quy định trong Luật Đấu thầu

Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động đấu thầu mua sắm tại doanh nghiệp hàng không:

Các nhân tố chủ quan:

 Vai trò của lãnh đạo doanh nghiệp:

Lãnh đạo DN là người đứng đầu DN, có trách nhiệm xây dựng tầm nhìn tươnglai cho DN, tìm kiếm cơ hội và thực hiện những chiến lược mang đến sức cạnhtranh cao và phát triển bền vững cho DN

 Trình độ chuyên môn của bộ máy tham gia tổ chức đấu thầu:

Là nhân tố quan trọng không kém trong hoạt động đấu thầu Đây là bộ phậntrực tiếp tổ chức các buổi đấu thầu của DN Do đó, muốn tổ chức thành công cácbuổi đấu thầu, tiết kiệm được kinh phí thì bên chủ đầu tư phải tuyển dụng, đào tạođội ngũ đấu thầu chuyên nghiệp

Các nhân tố khách quan:

 Chính sách của Nhà nước và cơ chế quản lý kinh tế

Chính sách của nhà nước và cơ chế quản lý kinh tế là một trong những nhân tốtác động đến hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá

 Thị trường và cạnh tranh trên thị trường.

Thị trường sẽ tác động rất mạnh đến đầu vào và đầu ra của công tác đấu thầubởi thị trường là nơi phát sinh các nhu cầu cho đấu thầu và là mục tiêu phục vụ choviệc thực hiện công tác đấu thầu Nếu thị trường cung cấp hàng hoá khác phát triển

không ổn định, có nhiều biến động về giá, cung cầu thì nó sẽ ảnh hưởng đến hoạtđộng đấu thầu đặc biệt là việc xác định giá dự thầu

2012 và nhận thấy có những đặc điểm sau:

Các dự án của TCT đều có giá trị lớn, mỗi dự án đều chia thành nhiều gói thầu

và được tổ chức chủ yếu là đấu thầu rộng rãi Mỗi gói thầu, Hội đồng thành viênthành lập các ban QLDA để theo dõi, tổ chức thực hiện các gói thầu Cụ thể:

- Tên gói thầu và cơ sở phân chia gói thầu: Căn cứ vào nội dung dự án, tínhchất của công việc, trình tự thực hiện theo thời gian, dự án được chia thành nhiềugói thầu

- Giá gói thầu: Được lập trên cơ sở báo giá của các nhà cung cấp thiết bị trênthị trường và theo quy định của Nhà nước

- Nguồn vốn: Nguồn vốn đầu tư phát triển của TCT QLBVN

- Hình thức lựa chọn nhà thầu: do đặc tính kỹ thuật, giá trị gói thầu lớn nênphần lớn các gói thầu tại TCT đều là đấu thầu rộng rãi, đấu thầu quốc tế tuy nhiên,

có một số gói thầu thông dụng được áp dụng hình thức chỉ định thầu

- Phương thức đấu thầu: đấu thầu một túi hồ sơ

- Hình thức hợp đồng: đa số Hợp đồng thực hiện tại TCT Quản lý bay ViệtNam là hợp đồng trọn gói

Quy trình tổ chức đấu thầu tại TCT QLB VN tuân thủ đúng quy định của phápluật, thực hiện đầy đủ các bước Qua quá trình nghiên cứu, tác giả nhận thấy côngtác tổ chức đấu thầu có những mặt tích cực và còn tồn tại một số hạn chế sau:

Những mặt tích cực trong công tác đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT:

 Hiệu quả về tài chính

Hàng năm hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm hàng hóa đã tạo ra một mức tiết

kiệm cao Thứ nhất, là sự cạnh tranh về đánh giá thương mại giữa các nhà thầu, chủđầu tư sẽ lựa chọn nhà thầu nào đáp ứng tốt nhất yêu cầu hồ sơ mời thầu mà lại cóđánh giá đánh hiệu quả nhất Từ đó chủ đầu tư có thể tiết kiệm được vốn nếu chọnđược nhà thầu đáp ứng mục tiêu đề ra Thứ hai, hoạt động này đã tránh được khảnăng không hoàn thành tiến độ hợp đồng của các nhà thầu, mà điều này có thể làmchi phí đầu tư tăng Thứ ba, trong quá trình thực hiện các nội dung mua sắm hàng hóa

có tính chất đơn giản, thì không phải mất chi phí cho việc tổ chức lại đấu thầu, mà sẽchỉ định thầu ngay nhà thầu trước đó Đặc biệt là trong thời kì khó khăn về tài chính,vốn đấu tư như hiện nay thì việc tiết kiệm chi phí của TCT luôn đặt lên hành đầu

 Đảm bảo tuân đúng theo quy định của pháp luật đấu thầu Việt Nam

Quá trình đấu thầu TCT đã bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt trình tự đấu thầutheo quy định pháp luật Trong khâu lập kế hoạch đấu thầu: bảo đảm theo quy địnhcủa nhà nước, những thiết kế và tổng dự toán đã được lập

Những tồn tại trong tổ chức đấu thầu mua sắm hàng hóa tại TCT:

 Hiệu quả đám phán ký kết hợp đồng trực tiếp thấp, xem nhẹ công tác kiểm tra tư cách nhà thầu

Trong quá trình đàm phán các điều kiện ràng buộc giữa hai bên thì đại diện dự

án của TCT đã không nêu rõ các điều kiện ràng buộc nhà thầu phải thực hiện đầy

đủ, bỏ qua nhiều điều kiện quan trọng dẫn tới, nhà thầu trúng thầu có thể bỏ thầukhi bắt đầu tới thời điểm thực hiện dự án Đây cũng chính là hậu quả của sự chủquan trong việc xem nhẹ công tác kiểm tra tư cách nhà thầu mà TCT Quản lý bayViệt Nam nên rút kinh nghiệm

 Một số dự án chưa đảm bảo được hiệu quả về thời gian

Các dự án do TCT Quản lý bay Việt Nam làm chủ đầu tư trực tiếp đứng ra đấuthầu đều có yêu cầu về mặt kỹ thuật đặc trưng của ngành hàng không Tuy nhiên,trong quá trình lập hồ sơ mời thầu một số gói thầu, Ban QLDA đã đưa ra yêu cầu kỹthuật quá cao, không sát với thực tế, vận hành thiết bị dẫn tới bỏ sót những nhà thầu

có đủ năng lực và kinh nghiệm thực hiện gói thầu

Mặt khác, nhân sự ban QLDA được lập ra để thực hiện gói thầu được lấy từcác ban đầu tư, ban kế hoạch, ban kỹ thuật, ban tài chính… phải phụ trách luôn

công việc của hai bên nên có khi không sắp xếp được thời gian hợp lý, có sự chồngchéo trong công việc.

 Trình độ ngoại ngữ còn kém

Hầu hết các chuyên gia chấm thầu nhất là cán bộ kỹ thuật, trình độ ngoại ngữchưa thực sự tốt, đặc biệt trong giao tiếp Đối với cán bộ kỹ thuật, rất giỏi chuyênmôn, họ có thể suy luận thông qua việc đọc bản vẽ kỹ thuật hoặc các thông số kỹthuật, nhưng đọc về phần thuyết minh biện pháp thi công, tổ chức công trường thìđôi khi khá vất vả

 Hạn chế trong việc thuê tư vấn

Hiện tại, các dự án mua sắm trang thiết bị của TCT QLBVN thực hiện thườngchỉ thuê Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng và dịch dụ Hàng không tư vấn mà chưa

có sự đầu tư tìm kiếm các công ty tư vấn khác, nhất là các công ty tư vấn nướcngoài Do đó, có sự rạp khuôn quen thuộc trong việc thực hiện các dự án

Nguyên nhân của những tồn tại:

 Nguyên nhân chủ quan

- Chưa bố trí đầy đủ nhân sự có năng lực đàm phán và chưa xác định các

ngưỡng có thể chấp nhận được khi đàm phán ký kết hợp đồng

- Khâu đào tạo, nâng cao trình độ cho cán bộ chuyên thực hiện công tác đấu thầu chưa được chú trọng

- Đội ngũ Lập hồ sơ mời thầu còn nhiều sơ suất

- Thiếu nhân sự và chồng chéo trong công việc

- Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đấu thầu và thực hiện dự án/ gói thầuchưa thực sự được chú trọng

- Hạn chế trong việc thuê tư vấn nước ngoài

 Nguyên nhân khách quan

- Do điều kiện kinh tế khó khăn

Do tình hình kinh tế khó khăn, các Ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất chovay nhưng điều kiện cho vay lại khó khăn hơn Trước đây, các công ty làm thủ tụcvay ngân hàng có thể thế chấp tài sản bằng máy móc hàng tồn kho… nhưng hiện tạicác loại tài sản này không được ngân hàng chấp nhận do đó các nhà thầu không tiếpcận được nguồn tín dụng để có vốn phục vụ thi công công trình

- Hành lang pháp lý rườm rà

Hệ thống luật pháp Việt Nam thường theo quy trình: Luật, Nghị định, Thông tư,mỗi văn bản lại do một cơ quan Nhà nước ban hành Luật chỉ được thực thi khi cóNghị định hướng dẫn, để thực hiện Nghị định lại phải chờ Thông tư hướng dẫn cụ thểcác biểu mẫu, báo cáo… làm kéo dài thời gian thực thi của các cơ quan chấp hành.Mặt khác, do tính chất các trang thiết bị ngành Hàng không nói chung vàngành Quản lý bay nói riêng là thiết bị tiên tiến, áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đạitrên thế giới, vì vậy các nhà thầu trúng thầu phải nhập từ nước ngoài Tuy nhiên, thủtục hành chính, hải quan còn rườm rà, kéo dài thời gian mua sắm

Để khắc phục được những tồn tại trong công tác tổ chức đấu thầu mua sắmtrang thiết bị tại TCT QLB VN, tác giả xin đề xuất một số giải pháp sau:

 Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bộ máy tham gia công tác đấu thầu

Mục tiêu xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực có trình độ tay nghề,chuyên môn tương xứng với vị thế của ngành Quản lý bay Việt Nam

- Biện pháp cụ thể: Tổ chức các lớp đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ

- Bồi dưỡng, nâng cao trình độ quản lý của các cán bộ quản lý TCT;

- Chương trình đào tạo và huấn luyện cho cán bộ làm việc liên quan đến góithầu, tập trung vào các kiến thức về nghiệp vụ đấu thầu quốc tế; Luật đấu thầu trongnước và quốc tế, thanh toán quốc tế Đặc biệt, nâng cao trình độ ngoại ngữ để cómột đội ngũ chuyên gia chấm thầu quốc tế giỏi, thuận lợi trong việc đàm phám, kíkết hợp đồng với các nhà thầu quốc tế

- Hình thức đào tạo: Đào tạo tại chỗ, đào tạo thuê ngoài

- Phương thức đào tạo:

+ Tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thuê ngoài nhằm nâng cao kiến thứccho cán bộ lãnh đạo, kỹ sư, chuyên viên tham gia công tác đấu thầu

+ Cử cán bộ, chuyên viên, nghiên cứu sinh đi tham quan, khảo sát các khóađào tạo ngắn, dài và trung hạn ở nước ngoài Tham quan và học hỏi công tác tổchức đấu thầu tại các doanh nghiệp lớn trong nước như tập đoàn dầu khí, …

 Hoàn thiện công tác lập HSMT và quy định đối với tổ mời thầu

Sau khi thành lập Ban QLDA phụ trách gói thầu, Chủ tịch Hội đồng thành viênhọp cùng Ban QLDA cử nhân sự trong tổ lập HSMT

-Yêu cầu đối với tổ lập HSMT gồm phải có kinh nghiệm, trình độ kỹ thuật, amhiểu các trang thiết bị chuyên ngành Hàng không, hiểu rõ Luật hàng không và luậtpháp nói chung Tổ lập HSMT gồm có 2 mảng riêng biệt: mảng phụ trách kỹ thuật

và mảng phụ trách tài chính

-Yêu cầu đối với quá trình lập HSMT:

+ Nghiên cứu kỹ yêu cầu của trang thiết bị, cụ thể: yêu cầu kỹ thuật, chủngloại, công nghệ, điều kiện lắp đặt và vận hành

+ Sau khi phía phụ trách kỹ thuật đưa ra yêu cầu kỹ thuật cho gói thầu, phíaphụ trách tài chính tính chi phí thực hiện, phải có giá cụ thể các mục Đề ra cácđiều kiện thực hiện hợp đồng, nêu rõ điều kiện đền bù trong trường hợp nhà thầukhông bỏ thầu hoặc không đáp ứng được các yêu cầu khác như đã cam kết

 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đấu thầu và thực hiện gói thầu/ dự án

Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả sau khi kết thúc công tác tổ chức đấu thầurất quan trọng Việc kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc sẽ góp phần làm tăngtính hiệu quả, minh bạch của công tác đấu thầu Nhà đầu tư sẽ đưa ra được nhữngtồn tại trong công tác tổ chức đấu thầu, rút ra những kinh nghiệm, từ đó đưa ra đượcgiải pháp nâng cao kỹ năng xử lý trong công tác đấu thầu

Tổ chức các cuộc họp báo cáo quá trình thực hiện gói thầu cũng như phải cóbáo cáo đầy đủ khi gói thầu kết thúc Phải duy trì chế độ họp báo cáo tiến độ dự án

và rút kinh nghiệm thường xuyên

 Tìm kiếm và thuê tư vấn nước ngoài

TCT ngoài việc mời các chuyên gia trong nước am hiểu về các lĩnh vực chàothầu nên kết hợp mời các chuyên gia kỹ thuật nước ngoài từ các nước tiên tiến mànước đó có thiết bị công nghệ chào thầu phát triển

Việc thuê chuyên gia nước ngoài phức tạp và sẽ tốn không ít chi phí nhưng bùlại TCT có được hồ sơ dự thầu hoàn chỉnh, có được chuyên gia tư vấn kỹ thuật giỏi,những ý kiến của chuyên gian này sẽ rất có ý nghĩa và quan trọng trong khi đấuthầu quốc tế mua sắm thiết bị, công nghệ có ý nghĩa quyết định cho sự vận hành và

quá trình sản xuất lâu dài và hiệu quả kinh tế cho công trình, dự án đó.

Ngoài ra, tác giả xin đề xuất các kiến nghị đối với các cơ quan nhà nước vàcác tổ chức ngân hàng:

 Đối với các Ngân Hàng, các tổ chức tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng kế hoạch sử dụng vốn một cách cụ thể trong ngắn vàdài hạn Có đường lối chiến lược phù hợp nhằm giảm chi phí và nâng cao chấtlượng sản phẩm, đồng thời tiết kiệm tối đa trong sản xuất kinh doanh Nới lỏng điềukiện cho vay đối với các DN ví dụ như điều chỉnh giảm lãi suất cho vay, chấp nhậnđiều kiện cho vay bằng thế chấp tài sản máy móc hàng hóa tồn kho, tăng hạn mứctín dụng tối đa…

TRÇN THÞ MAI

Hoµn thiÖn C¤NG T¸C §ÊU THÇU trong mua S¾M TRANG THIÕT BÞ T¹I TæNG C¤NG TY

QU¶N Lý bay VIÖT NAM

Chuyên ngành: Kinh tÕ ®Çu t

Ngêi híng dÉn khoa häc:

Pgs.ts ph¹m v¨n hïng

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác đấu thầu đóng góp những thành tựu to lớn cho sự phát triển kinh tế,thể hiện vai trò quan trọng trong các hoạt động của kinh tế thị trường Đấu thầu giúpngười mua, người bán gặp nhau thông qua cạnh tranh Hoạt động đấu thầu góp phầntạo động lực cho sự phát triển nhờ tăng cường sự công khai, minh bạch, hiệu quả vàthúc đẩy sự cạnh tranh các hoạt động mua sắm bằng nguồn vốn của Nhà nước chocác công trình công cộng; kích thích thị trường trong nước phát triển chống được sựđộc quyền tự nhiên Bên cạnh đó, đấu thầu còn là một công cụ giúp chính phủ quản

lý chi tiêu, sử dụng các nguồn vốn của Nhà nước sao cho có hiệu quả và chống thấtthoát, lãng phí Cùng với pháp luật thực hành tiết kiệm chống lãng phí, pháp luật vềphòng chống tham nhũng tạo thành công cụ hữu hiệu để chống lại các hành vi gianlận trong việc chi tiêu các nguồn tiền của Nhà nước, góp phần làm lành mạnh hóacác quan hệ xã hội nhờ thực hiện nhờ thực hiện các hoạt động mua sắm công theođúng luật pháp của Nhà nước

Mặt khác, trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu thì đầu tư công càngnổi bật vai trò duy trì động lực tăng trưởng kinh tế và góp phần bảo đảm việc làm và

an sinh xã hội thông qua các gói kích cầu của Chính phủ Nhưng do đặc điểm tínhchất nguồn vốn và mục tiêu đầu tư, nên đầu tư công có hiệu quả kinh tế không caohoặc khó xác định Hơn nữa, ở Việt Nam, đầu tư công thường có mối liên hệ trựctiếp với diễn biến của lạm phát và định hướng cũng như tốc độ phát triển kinh tế.Cắt giảm đầu tư công là tất yếu như một liệu pháp thu hẹp tổng cầu nhanh chóngnhất, giảm sức ép lạm phát tiền tệ trong bối cảnh lạm phát có xu hướng gia tăng.Hơn nữa cắt giảm đầu tư công còn là điều kiện để dồn vốn đầu tư xã hội theo nhữngkênh đầu tư và dự án đầu tư có hiệu quả hơn Ngày 24/02/2011 Chính phủ đã banhành Nghị quyết số 11/NQ-CP về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạmphát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội trong đó nhấn mạnh mục tiêucắt giảm đầu tư công đã tác động mạnh mẽ tới việc chi tiêu tài chính trong các DN,

đặc biệt là trong việc đầu tư mua sắm trang thiết bị Đây là lựa chọn hết sức đúngđắn của Chính phủ phù hợp trước các sức ép mới nhiều mặt từ bối cảnh tình hìnhtrong nước và quốc tế đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và nhạy cảm Như vậy,đấu thầu đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc góp phần thành công củaNghị quyết 11/NQ-CP Nhằm góp phần thực hiện tốt chủ trương của Nghị quyết số

11 và nâng cao chất lượng đấu thầu đặc biệt trong hoạt động mua sắm trang thiết bị

nên tôi nghiên cứu lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác đấu thầu trong mua sắm

trang thiết bị tại Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Từ việc khái quát một số vấn đề về đấu thấu mua sắm trang thiết bị như mụcđích, vai trò, các nguyên tắc, các hình thức lựa chọn nhà thầu, phương thức đấu thầumua sắm hàng hóa để đi đến nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng, các tiêu chí đánhgiá kết quả và hiệu quả của công tác đấu thầu mua sắm trang thiết bị

Bên cạnh đó, phân tích các hình thức đấu thầu trong gói thầu mua sắm trangthiết bị tại TCT QLBVN để tìm ra nguyên nhân của những hạn chế, từ đó đề racác giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức đấu thầu mua sắm trang thiết bịtại TCT QLBVN

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung vào nghiên cứu công tác tổ chức đấu thầu mua sắm trangthiết bị tại TCT QLBVN giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012 trong đó chủ yếu tậptrung vào công tác tổ chức đấu thầu rộng rãi

Phạm vi nghiên cứu: quy trình đấu thầu hạn chế và hạn chế đối với gói thầu muasắm trang thiết bị tại TCT QLBVN giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012

1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Về lý luận, luận văn hệ thống những vấn đề về hoạt động đấu thầu, vai trò,tầm quan trọng và nguyên tắc, các hình thức trong đấu thầu mua sắm trang thiết bị

- Về thực tế, luận văn nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt độngđấu thầu mua sắm trang thiết bị tại TCT QLBVN và đưa ra các giải pháp nhằmhoàn thiện công tác đấu thầu mua sắm

1.5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích: sử dụng tài liệu thu thập được về đấu thầu mua sắmtrang thiết bị tại TCT QLBVN, tác giả phân chia đối tượng nghiên cứu thành nhữngphần như quy trình tổ chức đấu thầu, những mặt được và chưa được trong quá trìnhtổ chức đấu thầu tại đơn vị, kết quả của công tác đấu thầu trong giai đoạn nghiêncứu từ năm 2007 đến năm 2012

- Phương pháp tổng hợp : là quá trình ngược lại với quá trình phân tích nhưnglại hỗ trợ cho quá trình phân tích để tìm ra cái chung và khái quát nhất Từ nhữngkết quả nghiên cứu của quá trình phân tích, phải tổng hợp lại để có nhận thức đầy

đủ, đúng đắn cho cái chung, từ đó tìm ra giải pháp phù hợp cho những mặt còn hạnchế của đối tượng nghiên cứu

- Phương pháp so sánh: sử dụng phương pháp này để tác giả so sánh kết quảđấu thầu qua các năm để có cái nhìn tổng thể hơn về thực trạng công tác tổ chức đấuthầu tại TCT QLBVN

- Phương pháp điều tra thực tế bằng bảng hỏi phỏng vấn: để có nhận định sátthực và chính xác nhất, tác giả đã sử dụng phương pháp phỏng vấn những đối tượngliên quan đến công tác đấu thầu tại TCT QLBVN

1.6 Tổng quan các đề tài nghiên cứu có liên quan

Trước đây, đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến công tác đấuthầu mua sắm trang thiết bị Sau đây là một số công trình tiêu biểu:

- “Hoàn thiện công tác đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại Trung tâm Hiệpđồng điều hành bay” của tác giả Vũ Thanh Hà – CH KTĐT 18;

- “Hoàn thiện công tác đấu thầu quốc tế mua sắm hàng hóa tại TCT thăm dòdầu khí Việt Nam” của tác giả Đinh Thị Ánh QTKD 47A;

- Đấu thầu quốc tế về mua sắm thiết bị tại TCT Sông Đà của tác giả Trần Thị Hà.Các tác giả đã nêu ra quy trình tổ chức đấu thầu, chỉ ra được ưu, nhược điểmtrong công tác đấu thầu tại đơn vị nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp nhằm khắcphục nhược điểm Tuy nhiên, tác giả nhận thấy ở phần thực trạng của các đề tài trênvẫn còn chung chung, chưa nêu rõ cụ thể ưu nhược điểm của từng khâu trong côngtác đấu thầu tại đơn vị nghiên cứu Tác giả sẽ tiếp tục nghiên cứu quy trình đấu thầu

tại TCT QLBVN, đưa ra dẫn chứng cụ thể những ưu nhược điểm trong quá trình tổchức đấu thầu và đưa ra một số giải pháp khác nhằm hoàn thiện hơn nữa công tác tổchức đấu thầu tại đây.

1.7 Bố cục của luận văn

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương 2: Một số vấn đề lý luận về đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại các

DN thuộc lĩnh vực hàng không

Chương 3: Thực trạng công tác đấu thầu mua sắm trang thiết bị tại TCT

QLBVN giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012

Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện đấu thầu mua sắm trang thiết bị

tại TCT QLBVN

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẤU THẦU MUA SẮM TRANG THIẾT BỊ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP

THUỘC LĨNH VỰC HÀNG KHÔNG

2.1 Những vấn đề cơ bản về đấu thầu

2.1.1 Khái niệm, mục tiêu và vai trò của đấu thầu

2.1.1.1 Khái niệm

Do sự cạnh tranh trong sản xuất và cung cấp dịch vụ ngày càng cao, đòi hỏilàm sao cung cấp được nhiều hàng hóa dịch vụ nhanh nhất, tốt nhất và chất lượngnhất đến người tiêu dùng Người mua thì muốn mua được nhiều hàng hóa đạt yêucầu về chất lượng, kỹ thuật với giá thấp nhất, còn người bán muốn dành được quyềncung cấp hàng hóa dịch vụ đó với giá đủ bù đắp chi phí và đảm bảo mức lợi nhuậncao nhất có thể Do vậy cần phải thông qua một loại hình nào đó nhằm đáp ứngđược nhu cầu của người mua và người bán cùng một lúc Để cho người mua tìm

được người bán và ngược lại người bán tìm được đúng khách hàng của mình Đó

chính là đấu thầu Thông qua đấu thầu, người mua có thể tìm được người bán phù

hợp với chi phí hợp lý, tiết kiệm nhân lực, tài chính, trí lực

Trước tiên là bản chất của hoạt động đấu thầu : Đấu thầu thực chất là quá

trình thỏa mãn nhu cầu của chủ thể cơ bản tham gia vào quá trình đấu thầu sao cho

có hiệu quả nhất Như đã nêu trên, đấu thầu giúp cho người mua tìm được ngườibán sản phẩm đúng với yêu cầu mà mình mong muốn sao cho chất lượng và chi phíhợp lý nhất

Dựa trên bản chất của đấu thầu, chúng ta có khái niệm đấu thầu : Đấu thầu là

quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện góithầu trên cơ sở đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.Kết quả của sự lựa chọn là có hợp đồng được ký kết với các điều khoản quy địnhchi tiết trách nhiệm của hai bên Một bên là nhà thầu phải thực hiện các nhiệm vụnhư nêu trong hồ sơ mời thầu (có thể là dịch vụ tư vấn, cung cấp hàng hoá hoặc

chịu trách nhiệm xây dựng một công trình ), một bên là chủ đầu tư có trách nhiệmgiám sát, kiểm tra, nghiệm thu và thanh toán tiền

Nhu cầu mua sắm của một lần thực hiện đấu thầu được gọi là gói thầu và như

vậy, một dự án đầu tư có thể có một hoặc nhiều gói thầu Gói thầu là một phần của

dự án, trong một số trường hợp đặc biệt gói thầu là toàn bộ dự án; gói thầu có thểgồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượngmua sắm một lần đối với mua sắm thường xuyên

Đấu thầu mua sắm hàng hóa: là quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng

hóa đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện một hoạt động cụ thể nào

đó Thông qua hoạt động mời thầu, những người mua có nhiều cơ hội để lựa chọnnhững người bán phù hợp với mình, mang lại hiệu quả cao nhất, xứng đáng với giátrị của đồng tiền mà người mua sẵn sàng bỏ ra Đồng thời những người bán (nhàthầu) có nhiều cơ hội để cạnh tranh nhằm đạt được các hợp đồng, có thể cung cấpcác hàng hóa sản xuất ra, cung cấp các kiến thức mà mình có hoặc các dịch vụ màmình có khả năng đáp ứng nhằm tối đa hóa lợi nhuận

2.1.1.2 Mục tiêu của đấu thầu

Mục tiêu đầu tiêu của hoạt động đấu thầu là đạt được hiệu quả Hiệu quả củahoạt động đấu thầu mua sắm hàng hóa là được vận hành đúng cách, giảm thiểu thủtục hành chính nhưng vẫn đạt được các yêu cầu cơ bản của một gói thầu là các hànghóa, dịch vụ được mua sắm Hầu hết các hợp đồng kinh tế không phải lúc nào cũngđồng nghĩa với giá cả rẻ nhất Giá trị tốt nhất của đồng tiền cần đạt được các mụctiêu kinh tế và có thể được tổng hợp theo các chỉ tiêu sau đây: Đúng chất lượng;Đúng giá cả; Đúng địa điểm; Đúng thời gian (tiến độ) Hiệu quả của công tác đấuthầu chính là việc sử dụng một cách có hiệu nguồn tiền của Nhà nước Việc sử dụngcác nguồn tiền của Nhà nước có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn cho dự án và hiệuquả dài hạn về kinh tế - xã hội Hiệu quả ngắn hạn là các gói thầu đều được thựchiện bảo đảm chất lượng trong phạm vi nguồn ngân sách dự kiến sẽ bảo đảm đượctính khả của dự án Hiệu quả dài hạn về mặt kinh tế có thể dễ dàng nhìn nhận vàđánh giá thông qua chất lượng hàng hoá, công trình, dịch vụ ứng với số tiền bỏ ra và

chính các công trình, nhà máy, dịch vụ, các chính sách được tạo lập sẽ có tác độngtạo ra các nguồn thu mới, các giá trị thặng dư cho đất nước Hiệu quả xã hội có thểnhìn nhận qua các khía cạnh như tạo thêm nhiều công ăn việc làm, nâng cao mứcsống dân cư, tạo diện mạo mới cho bộ mặt kinh tế của đất nước thôn bg qua cáccông trình kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội được nâng cấp, cải thiện sẽ là những độnglực để thu hút đầu tư nước ngoài, tạo môi trường thông thoáng cho các hoạt độngđầu tư - kinh doanh.

Mục tiêu tiếp theo của đấu thầu là loại trừ tham nhũng Đây là mục tiêu vừa cótính lâu dài, vừa có tính cấp bách trước mắt vì Việt nam đã ký vào công ước quốc tế

về chống tham nhũng Có thể nói rằng, tham nhũng là một trong những căn bệnh dễ

có nguy cơ nảy sinh trong quá trình mua sắm công vì công quỹ, tài sản là của Nhànước, của chung, thuộc sở hữu toàn dân, đặc biệt trong lĩnh vực xây lắp, xây dựnggiao thông, lĩnh vực mua sắm công có lượng vốn đầu tư thường rất lớn

2.1.1.3 Vai trò của đấu thầu trên góc độ của doanh nghiệp

 Đối với doanh nghiệp là nhà thầu

Đối với nhà thầu, trúng thầu đồng nghĩa với việc mang lại công ăn việc làmcho cán bộ công nhân viên, nâng cao uy tín của nhà thầu, thu được lợi nhuận, tíchlũy thêm kinh nghiệm trong thi công và quản lý, đào tạo được đội ngũ cán bộ, côngnhân kỹ thuật vững tay nghề, máy móc thiết bị thi công được tăng cường

Hoạt động đấu thầu được tổ chức theo nguyên tắc công khai và bình đẳng, nhờ

đó các nhà thầu sẽ có điều kiện để phát huy đến mức cao nhất cơ hội tìm kiếm côngtrình và khả năng của mình để trúng thầu

 Đối với doanh nghiệp là chủ đầu tư

Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư sẽ lựa chọn được các nhà thầu có khả năng đápứng được tốt nhất các yêu cầu kinh tế, kỹ thuật, tiến độ đặt ra của công trình Trên cơsở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư, đồng thời vẫnđảm bảo được chất lượng cũng như tiến độ công trình

Ngoài ra, chủ đầu tư cũng sẽ nắm bắt được quyền chủ động, quản lý có hiệuquả và giảm thiểu được các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đầu tư

do toàn bộ quá trình tổ chức đấu thầu và thực hiện kết quả đấu thầu được tuân thủchặt chẽ theo quy định của pháp luật và sau khi chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹlưỡng, đầy đủ về mọi mặt.

Để đánh giá đúng các hồ sơ dự thầu đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực hiện công tácđấu thầu của chủ đầu tư phải tự nâng cao trình độ của mình về các mặt nên việc ápdụng phương thức đấu thầu còn giúp cho chủ đầu tư nâng cao trình độ và năng lựccủa cán bộ công nhân viên

2.1.2 Khái quát về đấu thầu mua sắm hàng hóa

2.1.2.1 Nguyên tắc đấu thầu mua sắm hàng hóa

Đấu thầu là một quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng được yêu cầu của bênmời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu Trong cuộc đấu thầu, các nhà thầu

sẽ cạnh tranh gay gắt với nhau để dành được quyền cung ứng hàng hóa, dịch vụ chobên mời thầu và từ đó thu lợi nhuận về cho mình Đấu thầu thực chất là nhằm thỏamãn nhu cầu của cả hai chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu để thực hiện dự ánhiệu quả nhất Trong bất cứ hoạt động đấu thầu nào cũng phải đảm bảo các nguyêntắc tính công bằng, minh bạch, cạnh tranh Cụ thể:

 Công bằng: Trong hoạt động đấu thầu, nguyên tắc công bằng yêu cầu tất

cả các hồ sơ dự thầu phải được đánh giá một cách khách quan, không thiên vị, phảidựa trên cùng một chuẩn mực mà bên mời thầu đã đưa ra trong hồ sơ mời thầu.Nguyên tắc này đảm bảo đối xử như nhau đối với các nhà thầu tham gia dự thầu

 Minh bạch: Một hệ thống minh bạch có các quy định và cơ chế rõ ràng để

đảm bảo tuân thủ đúng các quy định đó Các quy định về cạnh tranh được biết trước

và đưa ra một cách rõ ràng để tạo thuận lợi cho việc thanh tra của các nhà kiểm toáncông và các cơ quan liên quan, như trong trường hợp một nhà thầu không trúngthầu Sự minh bạch khuyến khích sự đóng thuế tự nguyện của các bên tham gia vào

hệ thống đấu thầu mua sắm công đây là nguyên tắc quan trọng nhất nhưng khó thựchiện và khó kiểm tra nhất Nguyên tắc này nói rằng: trong quá trình thực hiện đấuthầu thì các hoạt động diễn ra không được gây nghi ngờ cho các nhà thầu, Bên mờithầu và cơ quan quản lý

 Cạnh tranh: Một trong những yếu tố đạt được hiệu quả của công tác đấu

thầu là phải bảo đảm được quy luật cạnh tranh theo cơ chế thị trường Trong hoạtđộng đấu thầu nói chung và công tác đấu thầu của Việt Nam nói riêng, mục tiêucạnh tranh đang ngày càng được tăng cường Có cạnh tranh thì mới có động lực đểsáng tạo, cải tiến, kích thích bên mời thầu đưa ra các yêu cầu phù hợp và nhà thầucạnh tranh với nhau để giành được hợp đồng với giá bán cạnh tranh song vẫn bảođảm chất lượng của hàng hoá, công trình, dịch vụ Một nguyên tắc cơ bản để bảođảm được cạnh tranh trong đấu thầu đó là việc tạo ra sự “mâu thuẫn lợi ích” hay

“xung đột lợi ích” Xung đột lợi ích trong đấu thầu có thể hiểu một cách nôm narằng chủ đầu tư luôn mong muốn “nhanh, bền, tốt, rẻ” trong khi đó, nhà thầu thìluôn muốn “làm ít, hưởng nhiều” và có nhiều hợp đồng Tuy vậy, do hoạt động đấuthầu là việc chi dùng tiền nhà nước nên việc mong muốn của các chủ thể tuy làchính đáng song không thể tuỳ tiện mà cần theo quy định Như vậy, khi có sự xungđột lợi ích giữa các bên sẽ tạo ra động lực cạnh tranh giữa chủ đầu tư và các nhàthầu để đạt được sự cân bằng về lợi ích thì cuộc đấu thầu sẽ diễn ra và hàng hoá,dịch vụ, công trình được cung cấp sẽ bảo đảm về chất lượng Bên cạnh đó, giữa cácnhà thầu cũng phải có sự cạnh tranh để giành lấy được hợp đồng và đó sẽ là điềukiện để kích thích các nhà thầu phát huy sáng tạo, cải tiến biện pháp thi công, cảitiến công nghệ

 Công khai: mọi thông tin về hoạt động đấu thầu như thời gian tổ chức, kết quả

đấu thầu phải thông báo công khai để những bên liên quan được biết

2.1.2.2 Phương thức đấu thầu mua sắm hàng hóa

 Phương thức đấu đầu một túi hồ sơ: áp dụng đối với hình thức đấu

thầu rộng rãi và hạn chế Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm đề xuất về mặt kỹthuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Việc mở thầuđược tiến hành một lần

 Phương thức đấu thầu hai giai đoạn:

+ Giai đoạn một: theo hồ sơ mời thầu giai đoạn một, các nhà thầu nộp đề xuất

về kỹ thuật, phương án tài chính nhưng chưa có giá dự thầu; trên cơ sở trao đổi với

từng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai;+ Giai đoạn hai: theo hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, các nhà thầu đã tham giagiai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự thầu giai đoạn hai bao gồm: đề xuất về kỹthuật; đề xuất về tài chính, trong đó có giá dự thầu; biện pháp bảo đảm dự thầu.

2.1.3.Các hình thức lựa chọn nhà thầu

2.1.3.1 Đấu thầu rộng rãi

Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu thamgia Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu có tính cạnh tranh cao nhất, hạn chế tínhtiêu cực trong đấu thầu Hình thức này được lựa chọn đối với những gói thầu có tínhchất kỹ thuật không phức tạp, giá trị không lớn và điều kiện thực hiện không có gìđặc biệt, nhiều nhà thầu có khả năng đáp ứng các yêu cầu của gói thầu Để đảm bảotính công bằng, công khai trong đấu thầu rộng rãi cần thực hiện đúng những quyđịnh sau:

- Bên mời thầu phải thông báo mời thầu rộng rãi trên Báo Đấu thầu và trangthông tin điện tử về đấu thầu Để các nhà thầu có nhiều cơ hội cập nhật thông tin vềthông báo mời thầu, yêu cầu đăng tải thông báo mời thầu tối thiểu 10 ngày trước khibán hồ sơ mời thầu

- Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sựtham gia của các nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sựcạnh tranh không công bằng

2.1.3.2 Đấu thầu hạn chế

Là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu chỉ lựa chọn một số nhà thầu nhất định

để tham gia dự thầu, những nhà thầu này đáp ứng một số yêu cầu của gói thầu nhưtính kỹ thuật, quy mô và điều kiện thực hiện Khi thực hiện đấu thầu hạn chế, phảimời tối thiểu năm nhà thầu được xác định là đủ năng lực và kinh nghiệm tham giađấu thầu Danh sách nhà thầu tham dự phải được người có thẩm quyền hoặc cấp cóthẩm quyền chấp thuận

Trong trường hợp khi tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với những gói thầu đặcthù, phức tạp về mặt kỹ thuật mà trong thực tế thấy rõ ràng chỉ có một số nhà thầu

có khả năng đáp ứng yêu cầu thì nên áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế để rútngắn thời gian.

Theo luật đấu thầu chỉ có 2 trường hợp được phép áp dụng hình thức đấu thầuhạn chế, đó là:

- Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng chogói thầu;

- Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù; gói thầu

có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng dáp ứngyêu cầu của gói thầu

Nếu thực tế có ít hơn năm nhà thầu, chủ đầu tư phải trình cho người có thẩmquyền xem xét, quyết định Như vậy, đối với hình thức này, chỉ có trong một sốtrường hợp nhất định mới được áp dụng Đó cũng nhằm mục đích để hạn chế bớtviệc áp dụng các hình thức ít cạnh tranh

2.1.3.3 Chỉ định thầu

Là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu lựa chọn một nhà thầu được xác định

là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của gói thầu và phải tuân thủquy trình thực hiện chỉ định thầu do chính phủ quy định Các gói thầu được chỉ địnhthầu có đặc điểm sau:

- Phải đảm bảo tính bí mật của công việc

- Phải thực hiện công việc ngay

- Giá trị công việc nhỏ, yêu cầu kỹ thuật rất đơn giản

- Công việc có tính thử nghiệm nên rủi ro cao

ngay nhà thầu để thực hiện Trong trường hợp này, chủ đầu tư hoặc cơ quan chịutrách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó phải cùng với nhà thầu được chỉ định tiếnhành thủ tục chỉ định thầu theo quy định trong thời hạn không quá 15 ngày kể từngày chỉ định thầu;

- Gói thầu mang tính chất bí mật quốc gia, gói thầu thuọc dự án cấp bách vìlợi ích quốc gia;

- Gói thầu do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài;

- Gói thầu mua sắm các loại vật tư, thiết bị để phục hồi, duy tu, mở rộng côngsuất của thiết bị, dây chuyền công nghệ sản xuất mà trước đó đã được mua từ mộtnhà thầu cung cấp và không thể mua từ các nhà thầu cung cấp khác do phải đảmbảo tính tương thích của thiết bị, công nghệ;

- Gói thầu có giá trị trong hạn mức được chỉ định thầu hoặc do yêu cầu đặcbiệt khác theo quy định của Chính phủ

Giá trong hạn mức:

- Gói thầu mua sắm hàng hóa có giá gói thầu không quá 2 tỷ đồng thuộc dự

án đầu tư phát triển quy định tại khoản 1 Điều 1 của Luật Đấu thầu;

- Gói thầu mua sắm tài sản có giá không quá 100 triệu đồng để duy trì hoạtđộng thường xuyên quy định tại khoản 2 Điều 1 của Luật Đấu thầu

Ngoài 5 trường hợp được chỉ định thầu nêu trên, trong Luật Xây dựng và Nghịđịnh số 85/2009/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ quy định thêmmột số trường hợp như: Gói thầu mang tính chất bí mật quốc gia cần chỉ định thầu

để đảm bảo yêu cầu về bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật về bảo mật;Gói thầu cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại trực tiếp đến sức khoẻ, tài sản vàtính mạng của cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởng nghiêmtrọng đến công trình liền kề;

- Các trường hợp đặc biệt khác do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định

Khi thực hiện chỉ định thầu phải đáp ứng đầy đủ điều kiện sau:

- Có quyết định đầu tư;

- Có kế hoạch đấu thầu được duyệt;

- Đã được bố trí theo yêu cầu tiến độ thực hiện gói thầu Không quy định nhàthầu ứng vốn để thực hiện gói thầu là điều kiện để chỉ định thầu;

- Có dự toán được duyệt theo quy định;

- Có thời gian thực hiện chỉ định thầu kể từ ngày phê duyệt hồ sơ yêu cầu đếnngày ký kết hợp đồng đảm bảo không quá 45 ngày, trường hợp gói thầu có quy môlớn, phức tạp không quá 90 ngày

2.1.3.4 Mua sắm trực tiếp

Là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu muốn thực hiện một công việc có nộidung giống gói thầu đã được tiến hành đấu thầu và hợp đồng thực hiện gói thầu nàyđược ký vào thời điểm trước đó không quá 6 tháng

Hình thức mua sắm trực tiếp chủ yếu được áp dụng đối với gói thầu mua sắmhàng hóa do nội dung tương tự của hàng hóa dễ xác định thông qua đặc tính kỹ thuật(là những thông số cố định) của hàng hóa đã mua Được áp dụng mua sắm trực tiếp

để thực hiện gói thầu tương tự thuộc cùng một dự án hoặc thuộc dự án khác

Trước khi ký hợp đồng, nhà thầu phải chứng minh có đủ năng lực về kỹ thuật

và tài chính để thực hiện gói thầu Thực chất của việc áp dụng hình thức này là việcCĐT đã tận dụng kết quả đấu thầu trước đó để tiết kiệm thời gian và chi phí mà vẫnđáp ứng mục tiêu, hiệu quả của công tác đấu thầu

Được áp dụng trong trường hợp bổ sung hợp đồng cũ đã thực hiện xong (dướimột năm) hoặc hợp đồng đang thực hiện với điều kiện chủ đầu tư có nhu cầu tăng thêm

số lượng hàng hóa hoặc khối lượng công việc mà trước đó đã được tiến hành đấu thầu,nhưng phải đảm bảo không được vượt mức giá hoặc đơn giá trong hợp đồng đã kýtrước đó Gói thầu trước đó phải được tổ chức đấu thầu (rộng rãi hoặc hạn chế)

Quy trình của mua sắm trực tiếp được thực hiện như sau:

- Chủ đầu tư phê duyệt hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ

sơ đề xuất;

- Việc đánh giá hồ sơ đề xuất được thực hiện theo các nội dung sau:

+ Kiểm tra các nội dung về mặt kỹ thuật và đơn giá,

+ Cập nhật năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu,

+ Đánh giá tiến độ thực hiện,

+ Các nội dung khác (nếu có)

- Trình duyệt, thẩm định và phê duyệt kết quả mua sắm trực tiếp

Trên cơ sở báo cáo kết quả mua sắm trực tiếp, báo cáo thẩm định, chủ đầu tưphê duyệt kết quả mua sắm trực tiếp

2.1.3.5 Chào hàng cạnh tranh

Là hình thức cạnh tranh rộng rãi được áp dụng cho những gói thầu có giá trịdưới 2 tỷ đồng Nội dung mua sắm là những hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thịtrường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chấtlượng Mỗi gói thầu phải có ít nhất 3 chào hàng của 3 nhà thầu khác nhau trên cơsở yêu cầu chào hàng của Bên mời thầu Việc gửi chào hàng có thể được thựchiện bằng cách gửi trực tiếp, bằng fax, bằng đường bưu điện hoặc bằng cácphương tiện khác Gói thầu áp dụng hình thức này thường có sản phẩm cụ thể,các tiêu chí để lựa chọn báo giá là nội dung về phạm vi cung cấp, tiêu chuẩn đặctính kỹ thuật, yêu cầu bảo hành, bảo trì, đào tạo, giá chào mà không cần xácđịnh giá đánh giá

Quy trình của hình thức chào hàng cạnh tranh trong mua sắm hàng hóa đượcthực hiện như sau:

- Hồ sơ yêu cầu: Chủ đầu tư phê duyệt hồ sơ yêu cầu bao gồm yêu cầu về mặt

kỹ thuật như số lượng, tiêu chuẩn, đặc tính kỹ thuật, thời hạn cung cấp hàng hóa,thời hạn hiệu lực của hồ sơ đề xuất, thời điểm nộp hồ sơ đề xuất, các yêu cầu về bảohành, bảo trì, đào tạo, chuyển giao và các nội dung cần thiết khác, không nêu yêucầu về bảo đảm dự thầu Việc đánh giá các yêu cầu về mặt kỹ thuật được thực hiệntheo tiêu chí “đạt”, “không đạt” và được thực hiện trong hồ sơ yêu cầu

- Tổ chức chào hàng:

+ Bên mời thầu thông báo mời chào hàng trên Báo Đấu thầu 3 kỳ liên tiếp vàtrên trang thông tin điện tử về đấu thầu để các nhà thầu quan tâm tham dự Ngoàiviệc đăng tải theo quy định trên có thể đăng tải đồng thời trên các phương tiện

thông tin đại chúng khác Bên mời thầu phát hành hồ sơ yêu cầu cho các nhà thầu

có nhu cầu tham gia kể từ ngày đầu tiên đăng tải thông báo mời chào hàng

+ Bên mời thầu phát hành hồ sơ yêu cầu tới trước thời điểm kết thúc thời hạnnộp hồ sơ đề xuất cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia để bảo đảm nhận được tốithiểu 3 hồ sơ đề xuất từ 3 nhà thầu khác nhau Thời gian để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ

đề xuất tối thiểu là 5 ngày

+ Nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất đến bên mời thầu bằng cách gửi trực tiếp, gửiqua đường bưu điện hoặc bằng fax Mỗi nhà thầu chỉ được nộp một hồ sơ đề xuất.+ Bên mời thầu chịu trách nhiệm bảo mật các thông tin trong hồ sơ đề xuấtcủa từng nhà thầu Ngay sau khi kết thúc thời hạn nộp hồ sơ đề xuất, bên mời thầulập văn bản tiếp nhận các hồ sơ đề xuất gồm các nội dung: tên nhà thầu, giá chào,điều kiện hậu mãi, thời gian có hiệu lực của hồ sơ đề xuất và gửi văn bản này đếncác nhà thầu đã nộp hồ sơ đề xuất

- Đánh giá các hồ sơ đề xuất:

+ Bên mời thầu đánh giá các hồ sơ đề xuất được nộp theo yêu cầu của hồ sơyêu cầu về mặt kỹ thuật Hồ sơ đề xuất vượt qua bước đánh giá về mặt kỹ thuật khitất cả yêu cầu về mặt kỹ thuật đều được đánh giá là “đạt”,

+ Bên mời thầu so sánh giá chào hàng của các hồ sơ đề xuất đáp ứng về mặt kỹthuật để xác định hồ sơ đề xuất có giá chào thấp nhất Nhà thầu có giá chào thấp nhấtsau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch và không vượt giá gói thầu sẽ được đề nghị lựa chọn

- Phê duyệt kết quả chào hàng và ký kết hợp đồng

Trên cơ sở báo cáo kết quả chào hàng do bên mời thầu trình, báo cáo thẩmđịnh, chủ đầu tư phê duyệt kết quả chào hàng,

Bên mời thầu thông báo kết quả chào hàng bằng văn bản cho tất cả các nhàthầu tham gia nộp hồ sơ đề xuất và tiến hành thương thảo, hoàn thiện hợp đồng vớinhà thầu được lựa chọn để chủ đầu tư ký kết hợp đồng

2.1.3.6 Tự thực hiện

Chủ đầu tư phải bảo đảm có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện toàn bộcông việc thuộc gói thầu và phải bảo đảm việc tự thực hiện của chủ đầu tư mang lạihiệu quả cao hơn so với việc lựa chọn nhà thầu khác để thực hiện gói thầu cũng như

đáp ứng các điều kiện sau đây: Chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động và ngànhnghề kinh doanh (theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc quyết định thànhlập) phù hợp với yêu cầu của gói thầu; Đủ nhân lực chủ chốt, cán bộ, công nhân kỹthuật sử dụng cho gói thầu thuộc CĐT.

2.1.3.7 Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt

Trong trường hợp các gói thầu có tính đặc thù không thể áp dụng các hình thứclựa chọn nhà thầu hoặc không đủ điều kiện áp dụng một trong các hình thức lựa chọnnhà thầu như trên thì chủ đầu tư phải lập phương án lựa chọn nhà thầu, bảo đảm tínhcạnh tranh và hiệu quả kinh tế trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định

2.1.4 Kế hoạch đầu tư mua sắm hàng hóa

Trong việc triển khai thực hiện dự án, kế hoạch đầu tư là một trong nhữngnội dung quan trọng nhất Kế hoạch đầu tư là công cụ dẫn dắt hoạt động đầu tư,đấu thầu mua sắm đảm bảo việc thực hiện dự án hiệu quả, chất lượng cao vàđúng tiến độ

+ Đối với chủ đầu tư: Kế hoạch đầu tư giúp chủ đầu tư quản lý được quá trình đầu

tư dự án, thực hiện dự án một cách khoa học, đúng tiến độ và hiệu quả

+ Đối với các cơ quan quản lý, kế hoạch đầu tư là căn cứ và cơ sở cho việcxem xét, quyết định đầu tư vốn vào dự án có hiệu quả Luật Đấu thầu quy định, khichưa có kế hoạch đầu tư được duyệt, chủ đầu tư không được tổ chức đầu thầu Tổchức đấu thầu khi chưa có kế hoạch đầu tư được phê duyệt là chưa đủ cơ sở pháp lý

và như vậy là vi phạm pháp luật về đấu thầu

2.1.4.1 Nguyên tắc lập Kế hoạch đấu thầu

 Kế hoạch đầu tư phải do chủ đầu tư xây dựng, trình người có thẩm quyềnphê duyệt

Luật Đấu thầu quy định, sau khi có quyết định đầu tư, chủ đầu tư phải tiếnhành lập kế hoạch đầu tư trình người có thẩm quyền phê duyệt để làm căn cứ pháp

lý cho chủ đầu tư tổ chức lựa chọn nhà thầu Đối với dự án đơn giản, quy mô nhỏ và

có đủ cơ sở có thể lập kế hoạch đầu tư cùng với việc xây dựng dự án để trình người

có thẩm quyền phê duyệt cùng với quyết định đầu tư

 Kế hoạch đầu tư phải lập cho toàn bộ dự án để việc quản lý được dễ dàng,việc thực hiện dự án được đồng bộ, thống nhất Tuy nhiên, trường hợp chưa đủ điềukiện và thật cần thiết thì có thể lập kế hoạch đầu tư cho một hoặc một số gói thầu đểthực hiện trước

 Kế hoạch đấu thầu phải nêu rõ số lượng gói thầu và nội dung của từng góithầu như: tên gói thầu; giá gói thầu; nguồn vốn; hình thức lựa chọn nhà thầu;phương thức đấu thầu; thời gian lựa chọn nhà thầu; hình thức hợp đồng; thời gianthực hiện hợp đồng

 Việc phân chia dự án thành các gói thầu phải căn cứ theo tính chất kỹ thuật,trình tự thực hiện, bảo đảm tính đồng bộ của dự án và có quy mô gói thầu hợp lý

2.1.4.2 Nội dung Kế hoạch đấu thầu

 Nghiên cứu nội dung công việc cần thực hiện của dự án: Trên cơ sở quyếtđịnh đầu tư đã được phê duyệt và các tài liệu liên quan khác, chủ đầu tư hoặc tổchức tư vấn được chủ đầu tư lựa chọn tiến hành nghiên cứu các nội dung công việccần thực hiện của dự án Trong giai đoạn này, chủ đầu tư phải xác định những phầncông việc cần thực hiện không thông qua các hình thức lựa chọn nhà thầu và cáccông việc phải được thực hiện thông qua lựa chọn nhà thầu

 Phân chia công việc của dự án thành các gói thầu: Dựa trên nội dungnghiên cứu cần thực hiện của dự án, chủ đầu tư cần tiến hành phân chia dự án thànhtừng gói thầu theo các nguyên tắc đảm bảo tính cạnh tranh, tính đồng bộ về mặt kỹthuật và công nghệ của dự án, đảm bảo tiến độ thực hiện dự án

 Nội dung của từng gói thầu trong kế hoạch đấu thầu Bao gồm: Tên góithầu, giá gói thầu, nguồn vốn, hình thức lựa chọn nhà thầu và phương thức đấuthầu, thời gian lựa chọn nhà thầu, hình thức hợp đồng, thời gian thực hiện hợp đồng

 Trình, thẩm định và phê duyệt Kế hoạch đấu thầu: chủ đầu tư có tráchnhiệm trình kế hoạch đấu thầu lên người có thẩm quyền (người quyết định đầu tư)hoặc người được ủy quyền quyết định đầu tư xem xét, phê duyệt

2.1.5 Quy trình đấu thầu rộng rãi và hạn chế với gói thầu mua sắm hàng hóa

Trong đấu thầu, không có đặc thù giữa các ngành Quy trình, thủ tục đấu thầutừ khâu phê duyệt hồ sơ mời thầu, đăng báo, bán hồ sơ mời thầu, đóng thầu, mởthầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, phê duyệt kết quả đấu thầu…đều như nhau Điểmkhác biệt chỉ thể hiện ở tính chất kỹ thuật của từng gói thầu, mà tính chất kỹ thuậtcủa gói thầu được phản ánh cụ thể trong hồ sơ mời thầu, không ảnh hưởng đến quytrình, thủ tục đấu thầu chung

2.1.5.1 Chuẩn bị đấu thầu

Giai đoạn này bao gồm các công đoạn: sơ tuyển nhà thầu, lập hồ sơ mời thầu,phê duyệt hồ sơ mời thầu, mời thầu Các công đoạn được thực hiện theo trình tựnhất định, một số công đoạn có thể được bỏ qua tùy thuộc vào từng gói thầu cụ thể

2.1.5.1.1 Sơ tuyển nhà thầu

Đối với những gói thầu có quy mô lớn thì để đơn giản và rút ngắn thời giantrong bước tổ chức đấu thầu và đánh giá HSDT cũng như để giảm bớt chi phí, cầnthiết phải loại bớt số lượng HSDT của các nhà thầu không đủ năng lực và kinhnghiệm thực hiện gói thầu Mục tiêu sơ tuyển là nhằm lựa chọn những nhà thầu có

đủ năng lực về kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm trước khi tổ chức đấu thầu

* Quy trình sơ tuyển nhà thầu đối với đấu thầu mua sắm hàng hóa: Trình tựthực hiện sơ tuyển được quy định tại Điều 14 Nghị định 85/2009/NĐ-CP, bao gồmcác bước:

+ Lập hồ sơ mời sơ tuyển;

+ Thông báo mời sơ tuyển;

+ Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự sơ tuyển ;

+ Đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển;

+ Trình và phê duyệt kết quả sơ tuyển;

+ Thông báo kết quả sơ tuyển

2.1.5.1.2 Lập hồ sơ mời thầu

- Hồ sơ mời thầu phải bao gồm các nội dung:

Yêu cầu về mặt kỹ thuật: Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, bao gồm yêucầu về phạm vi cung cấp, số lượng, chất lượng hàng hoá được xác định thông quađặc tính, thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, thời gian bảo

hành, yêu cầu về môi trường và các yêu cầu cần thiết khác;

Yêu cầu về mặt tài chính, thương mại, bao gồm các chi phí để thực hiện góithầu, giá chào và biểu giá chi tiết, điều kiện giao hàng, phương thức và điều kiệnthanh toán, nguồn tài chính, đồng tiền dự thầu và các điều khoản nêu trong điềukiện chung và điều kiện cụ thể của hợp đồng

Tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu quan trọng, điều kiện ưu đãi (nếu có), thuế, bảohiểm và các yêu cầu khác

- Hồ sơ mời thầu phải bao gồm các yêu cầu quan trọng (điều kiện tiên quyết)

để loại bỏ hồ sơ dự thầu như:

+ Nhà thầu không có tên trong danh sách mua hồ sơ mời thầu hoặc không đápứng quy định tại khoản 2 Điều 17 Nghị định này;

+ Nhà thầu không bảo đảm tư cách hợp lệ theo quy định tại Điều 7 của LuậtĐấu thầu;

+ Không có bảo đảm dự thầu hoặc có bảo đảm dự thầu nhưng không hợp lệ;

+ Không có bản gốc hồ sơ dự thầu;

+ Đơn dự thầu không hợp lệ;

+ Hiệu lực của hồ sơ dự thầu không bảo đảm yêu cầu theo quy định trong hồ

sơ mời thầu;

+ Hồ sơ dự thầu có giá dự thầu không cố định, chào thầu theo nhiều mức giáhoặc giá có kèm điều kiện gây bất lợi cho chủ đầu tư;

+ Nhà thầu có tên trong hai hoặc nhiều hồ sơ dự thầu với tư cách là nhà thầuchính (nhà thầu độc lập hoặc thành viên trong liên danh);

+ Nhà thầu vi phạm một trong các hành vi bị cấm trong đấu thầu theo quyđịnh tại Điều 12 của Luật Đấu thầu và khoản 3 Điều 2 của Luật sửa đổi;

+ Các yêu cầu quan trọng khác có tính đặc thù của gói thầu

Nhà thầu vi phạm một trong các điều kiện tiên quyết quy định trong hồ sơ mờithầu sẽ bị loại và hồ sơ dự thầu không được xem xét tiếp

2.1.5.1.3 Phê duyệt hồ sơ mời thầu

Chủ đầu tư phê duyệt hồ sơ mời thầu trên cơ sở báo cáo thẩm định của cơ

quan, tổ chức thẩm định hồ sơ mời thầu.

2.1.5.1.4 Mời thầu

- Thông báo mời thầu: Đối với đấu thầu rộng rãi không có sơ tuyển, phải thực

hiện đăng tải thông báo mời thầu (kể cả tiếng Anh đối với đấu thầu quốc tế) trênBáo Đấu thầu 3 kỳ liên tiếp và trên trang thông tin điện tử về đấu thầu hoặc đăngđồng thời trên các phương tiện thông tin đại chúng khác

- Gửi thư mời thầu: Áp dụng đối với đấu thầu hạn chế và đấu thầu rộng rãi đã

qua sơ tuyển Bên mời thầu gửi thư mời thầu tới nhà thầu trong danh sách ngắn.Thời gian từ khi gửi thư mời thầu đến khi phát hành hồ sơ mời thầu tối thiểu là 5ngày đối với đấu thầu trong nước, 7 ngày đối với đấu thầu quốc tế, gửi kèm theomẫu thư mời thầu

2.1.5.2 Tổ chức đấu thầu

2.1.5.2.1 Phát hành hồ sơ mời thầu

- Phát hành hồ sơ mời thầu: Bên mời thầu bán hồ sơ mời thầu tới trước thời

điểm đóng thầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đến mua HSMT (đối với đấuthầu rộng rãi không sơ tuyển) hoặc theo danh sách nhà thầu được mời tham gia đấuthầu, bao gồm danh sách nhà thầu trúng sơ tuyển (nếu có), danh sách nhà thầu thamgia đấu thầu hạn chế đã được Chủ đầu tư phê duyệt

2.1.5.2.2 Tiếp nhận, quản lý hồ sơ dự thầu

Bên mời thầu tiếp nhận và quản lý các hồ sơ dự thầu đã nộp theo chế độ quản lýhồ sơ “mật” Hồ sơ dự thầu được gửi đến bên mời thầu sau thời điểm đóng thầu làkhông hợp lệ và bị loại Bất kỳ tài liệu nào được nhà thầu gửi đến sau thời điểm đóngthầu để sửa đổi, bổ sung hồ sơ dự thầu đã nộp là không hợp lệ (trừ trường hợp làm rõhồ sơ dự thầu theo yêu cầu của bên mời thầu)

2.1.5.2.3 Mở thầu

Việc mở thầu phải được tiến hành công khai ngay sau khi điểm đóng thầu theothời gian và địa điểm quy định trong hồ sơ mời thầu trước sự chứng kiến của nhữngngười có mặt và không phụ thuộc vào sự có mặt hay vắng mặt của các nhà thầuđược mời

2.1.5.3 Đánh giá hồ sơ dự thầu

Bên mời thầu căn cứ theo yêu cầu của từng gói thầu để xác định mức độ yêucầu cụ thể đối với từng tiêu chuẩn đánh giá về các mặt như năng lực, kinh nghiệm,kỹ thuật, xác định giá đánh giá, cụ thể:

2.1.5.3.1 Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu:

- Kinh nghiệm thực hiện các gói thầu tương tự tại Việt Nam và ở nước ngoài;kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh chính có liên quan tớigói thầu;

- Năng lực sản xuất và kinh doanh, cơ sở vật chất kỹ thuật, trình độ cán bộchuyên môn có liên quan tới gói thầu;

- Năng lực tài chính: tổng tài sản, tổng nợ phải trả, tài sản ngắn hạn, nợ ngắn hạn,doanh thu, lợi nhuận, giá trị hợp đồng đang thực hiện dở dang và các chỉ tiêu khác

2.1.5.3.2 Tiêu chuẩn đánh giá về mặt kỹ thuật:

- Đặc tính, thông số kỹ thuật của hàng hóa, tiêu chuẩn sản xuất và các nộidung khác;

- Tính hợp lý và hiệu quả kinh tế của các giải pháp kỹ thuật, biện pháp tổ chứccung cấp, lắp đặt hàng hóa;

- Mức độ đáp ứng các yêu cầu về bảo hành;

- Khả năng thích ứng về mặt địa lý;

- Tác động đối với môi trường và biện pháp giải quyết;

- Khả năng cung cấp tài chính (nếu có yêu cầu);

- Các yếu tố khác về điều kiện thương mại, tài chính, thời gian thực hiện, đàotạo chuyển giao công nghệ (nếu có)

2.1.5.3.3 Xác định giá đánh giá

Giá đánh giá là giá được xác định trên cùng một mặt bằng các yếu tố về kỹ

thuật, tài chính, thương mại và các yếu tố khác dùng để so sánh, xếp hạng các hồ sơ

dự thầu Phương pháp xác định giá đánh giá phải được nêu trong tiêu chuẩn đánhgiá hồ sơ dự thầu Việc xác định giá đánh giá thực hiện theo trình tự sau đây: