khóa luận tốt nghiệp cấu trúc mật độ và tỷ lệ thành phần nhóm chân khớp bé (microarthropoda) tại xã thạch sơn, huyện lâm thao, tỉnh phú thọ

Không chỉ dừng lại ở các công trình nghiên cứu về phân loại học Collembola mà còn rất nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về sinh thái học, sinh học của Collembola hay ảnh hưởng của môi trườ

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này tôi đã nhận được sự giúp đỡ, động viên và

tạo điều kiện của:

e_ Các thầy cô trong khoa sinh - KTNN, Trường Đại Học Sư phạm Hà Nội

Đặc biệt với tầm lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn TS

Nguyễn Thị Thu Anh và Th.S Đào Duy Trinh đã tận tình hướng dẫn tôi trong

suốt quá trình hoàn thành khóa luận này

Cuối cùng tôi xin cảm ơn tất cả người thân, bạn bè, đã luôn giúp đỡ,

động viên và khích lệ để tôi vượt qua những khó khăn, hoàn thành khóa luận

Hà Nội, tháng 5 năm 2011

Nguyễn Văn Quang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan:

Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Tất cả các số liệu và kết quả

nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được ai công bố hay sử

dụng từ trước đến nay

Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện đều đã được cảm ơn Các thong tinh

trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc

Hà Nội, tháng 5 năm 2011

Nguyễn Văn Quang

2 Mục đích nghiên CỨU -¿- ¿22 *S2££*£+E£sE£sEsEeskeesersese 7

3 Nội dung nghiên CỨU - -¿- + ¿2+2 + *E xe 8

Chuong 1 TONG QUAN TAL LIEU ccccccccccsssssssssssssssscsssssssesssssssee 9

1.1 Tinh hinh nghién cttu chân khớp bé trên thế giới 9 1.2 Tình hình nghiên cứu chân khớp bé ở Việt Nam 10 1.3 _ Vài nét khái quát về điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu 15

Chương 2 ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN, ĐỐI TƯỢNG VÀ l6

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :-++2++++++#

2.1 Địa điểm nghiên cứu - . - << c2 s2 16

2.2 Thời gian nghiên cứu -. -« <<<< <ece<e+ 16

2.3 Đối tượng nghiên cứu . -c+c<cc<c++e+ 16

2.4 Phương pháp nghiên cứu - «-«<<«<s<<+ 16 2.3.1 Thu mẫu định lượng ngoài thực địa 16 2.3.2 Tach lọc mẫu động vật ra khỏi đất 5c <+<+c<<«+ 17

3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU -::-ccsteceeet

3.1 Mật độ trung bình các nhóm phân loại của Acari ở Công ty

Superphotphat và hóa chất Lâm 'Thao -2 ©522225+s2ccvescxxesrxs

3.2 Mật độ các nhóm phân loại của Acari ở đất vườn khu 6, xã

Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ : ¿-:

3.3 Mật độ trung bình các phân loại của Acari ở ở đất ruộng khu 6,

xã Thạch sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ -. -

3.4 Mật độ trung bình các nhóm phân loại của Collembola ở Công

ty Superphotphat và hóa chất Lâm Thao -+©c5++cc++cxsc++

3.5 Mật độ các nhóm phân loại của Collembola ở đất vườn khu 6,

xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

3.6 Mật độ trung bình các phân loại của Collembola ở ở đất ruộng

khu 6, xã Thạch sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

4 Kết luận và kiến nghìi 52-22522222 221122211 22112211

TÀI LIỆU THAM KHẢO 2-5-2222 S222E1221212121112152 2xx

DANH MUC CAC BANG BIEU Bang 1: Thdi gian địa điểm, số lượng mẫu định lượng chân khớp bé đã phân tích

Bảng 2 Mật độ trung bình các nhóm phân loại của Acari ở Công ty

Superphotphat và hóa chất Lâm Thao

Bảng 3: Mật độ trung bình và tỉ lệ thành phần các nhóm phân loại

của Acari ở ở đất vườn khu 6, xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Bảng 4: Mật độ và tỉ lệ thành phần các nhóm phân loại của Acari ở đất ruộng

khu 6, xã Thạch sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Bảng 5 Mật độ và tỉ lệ thành phần các phân loại của Collembola ở Công ty

Superphotphat và hóa chất Lâm Thao

Bảng 6 Mật độ và tỉ lệ thành phần các phân loại của Collembola ở đất vườn

khu 6, xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Bảng 7 Mật độ và tỉ lệ thành phần các phân loại của Collembola ở đất ruộng

khu 6, xã Thạch sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

MO DAU

1 Lí do chọn đề tài

Từ khi xuất hiện, con người luôn thể hiện khát vọng trinh phục thiên nhiên, khám phá vũ trụ Nên từ rất sớm, họ đã tìm tòi nghiên cứu những sự vật, hiện tượng diễn ra xung quanh mình Ngành sinh thái đất ra đời tuy hơi muộn so với những ngành khoa học khác nhưng nó cũng đã cho chúng ta thấy

thế giới sinh vật trong đất vô cùng đa dạng và phong phú không kém so với

sinh vật trên cạn hay dưới lòng đại dương mênh mông

Trên mỗi mét vuông mặt đất, ta có thể gặp hàng tỉ động vật nguyên

sinh, hàng triệu Tuyến trùng (Nematoda), hàng nghìn Ve bét (Acari, Arachnida), Bọ nhảy (Collembola), hàng trăm ấu trùng Sâu bọ, Giun đốt, Nhiều chân Chúng có số lượng và sinh khối rất lớn, chiếm hơn 90% tổng sinh khối động vật ở cạn và 50% tổng số loài động vật trên trái đất

Những sinh vật sống trong đất nói chung, Chân khớp bé

(Microarthropoda) với hai nhóm chủ yéu: Ve bét (Acari) va Bo nhay (Collembola) nói riêng có vai trò phân hủy và cung cấp chất hữu cơ cho đất Rất nhiều đại diện của chúng đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh học của đất như: Quá trình khoáng hóa, quá trình mùn hóa vụn hữu cơ, quá trình

vận chuyển năng lượng Một số nhóm khi ăn các mẩu vụn cây cỏ, thông qua

việc nghiền sơ bộ cho phép vi khuẩn sống trong ống tiêu hóa, tác động vào

chúng có hiệu quả hơn Một số tác giả ví chúng như cối xay sống thực thụ

(Palacios- Vargas, 1983) Mặt khác, Microarthropoda là nhóm động vật rất

nhạy cảm với sự thay đổi của các yếu tố khí hậu môi trường và tính chất đất

Có thể dùng Microarthropoda làm chỉ thị sinh học tốt trong việc đánh giá chất lượng đất, đánh giá sự thiệt hại và ô nhiễm các hệ sinh thái trên cạn

và dưới nước

Nghiên cứu sinh vật đất góp phần quan trọng, giúp tìm hiểu các đặc tính

sinh học đất và đặc điểm đa dạng của thế giới sinh vật nói chung Từ các nghiên cứu khu hệ sinh vật đất sẽ có những đề xuất xuất hiện góp phần cải tạo

và tăng độ phì của đất, của đất hoang, của đất bạc màu, vùng đất trống đồi núi trọc, góp phần đánh giá các vùng địa lí tự nhiên, các vùng sinh thái, quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp

Nhà máy Super phốt phát và hóa chất Lâm Thao (Nay là Công ty Super

phốt phát và hóa chất Lam Thao) được thành lập vào tháng 6 năm 1962 Đây

là doanh nghiệp sản xuất phân bón vào loại lớn nhất nước ta hiện nay Sản phẩm chủ yếu của công ty là Super lân, hỗn hợp NPK Ngoài ra còn có nhiều

sản phẩm khác như axit sunfuric, axit ắc quy, sunfit Nguyên liệu chính của

nhà máy là quặng apatit Năng lượng chính được sử dụng là than đá Quảng

Ninh Việc nghiền quặng apatit, việc đốt lò và quá trình sản xuất ra các sản

phẩm đã thải ra môi trường một lượng lớn các chất thải rắn, lỏng, khí Ngoài

ra còn có rất nhiều các chế phẩm và phụ phẩm Đặc biệt nguồn thải này chưa

được sử lí một cách triệt để nên đã làm ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí Do đó ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân làm xuất hiện nhiều bệnh ngoài da, bệnh về đường hô hấp, tim mạch cho người dân xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Với các lí do trên, tôi đã chọn đề tài:

- Đánh giá ảnh hưởng quy trình sản xuất của công ty Superphotphat và hóa

chất Lâm Thao tới các nhóm động vật đất Chân khớp bé (Microarthropoda) tại xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

3 Nội dung nghiên cứu

-_ Nghiên cứu tỉ lệ và thành phần nhóm Chân khớp bé (Microarthropod) : (

cụ thể là nhóm Acari và Collembola) tại xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Tình hình nghiên cứu Chân khớp bé trên thế giới

Microarthropoda với 2 đại diện chủ yếu là Ve bét và Bọ nhảy cũng như các động vật khác đã được biết đến từ lâu, cách đây hàng trăm năm Tuy

nhiên, những bước đầu nghiên cứu của chúng vẫn còn lẻ tẻ, chỉ phát triển

mạnh trong vài trục năm gần đây

Hóa thạch đầu tiên của Bọ nhảy (Rhyniella paraecursor Hirst et Maulik, 1926) đã được phát hiện ở vùng đầm lầy Thụy Điển có tuổi từ kỉ Đêvôn cách

đây khoảng 400 triệu năm (Palacois- Varggas, 1983) Một dạng hóa thạch khác, Protentomobrya walkeri Folsom, 1973 dugc phat hién 6 vùng Ban Tích hình thành vào kỉ Paleozoi Ngoài ra cũng còn nhiều dạng hóa thạch khác phát

hiện ở nhiều địa điểm khác nhau trên thế giới Những kết quả phân tích hóa thạch đều cho thấy chúng đều thuộc vào các họ hiện đại ngày nay

Năm 1758 loài Collembola đầu tiên được mô tả ở Thụy Điển là Podura viris Linne Những năm sau đó cũng có nhiều tác giả quan tâm tới Microarthropoda, nhưng những công trình nghiên cứu của họ mới dừng đến mức độ mô tả loài mới như Muller, I776; Templeta, 1835; Brauer, 1869; Lubbock, 1870; Sheaffer, 1899

Không chỉ dừng lại ở các công trình nghiên cứu về phân loại học Collembola mà còn rất nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về sinh thái học, sinh học của Collembola hay ảnh hưởng của môi trường lên Collembola Theo kết quả nghiên cứu của Chernova, khi môi trường sống bị phá hủy (Nhiệt độ, không khí, độ ẩm, thành phần hữu cơ thay đổi ) làm cho thành phần

Collembola nghèo đi và mật độ quân thể tăng lên Đặc biệt hiện nay, khi công nghiệp, nông nghiệp phát triển mạnh môi trường càng bị ô nhiễm bởi các chất

thải công nghiệp sẽ chứa kim loại nặng, hay thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, phân

vô cơ thì chỉ có một số ít loài có khả năng tồn tại được [1], [5] [7] [9], [10]

Khi nghiên cứu về vai trò phân hủy thảm vụn thực vật của Bọ nhảy, Simonov (1984) đã chứng minh sự tham gia của Collembola trong phân hủy lá

rụng ở điều kiện thí nghiệm đã làm tăng cao chất lượng của mùn

Nhiều tác giả Edwards, Heath, 1963; Witcamp, Grossky, 1996; Cykaskenly, 1978, đã xác nhận rằng: Tốc độ phân hủy xác vụn thực vật có thể đạt tới hàng trục phần trăm, cao hơn một ít sự đóng góp riêng của Collembola vào hệ thống năng lượng nhờ ảnh hưởng của chúng thông qua quá trình phân

hủy vi sinh vật

Năm 1988, Chernova đã nhận thấy Collembola không chỉ là nhân tố

đầu tiên phân hủy lớp thảm thực vật mà còn là nhân tố thứ 2 phân hủy dựa trên

sự phân hủy của các nhóm động vật khác như: Giun đốt, nhóm nhiều chân làm tăng lượng mùn tạo thành

Trong những năm gần đây, có nhiều hội nghị khoa học Quốc tế, nhiều tạp chí chuyên ngành công bố và đăng khá nhiều các báo cáo về các nhóm Chân khớp bé (Collembola, Acari ), chủ yếu khai thác theo hướng sử dụng

chúng như những chỉ thị sinh học cập nhật trong vấn đề khôi phục và bảo vệ

độ phì nhiêu của đất, kiểm soát và bảo vệ môi trường đất, ngăn chặn sự phá

hoại bởi các hoạt động nhân tác dưới mọi hình thức khác nhau, hoặc sử dụng chúng như một tác nhân sinh học, cải tạo nâng cấp chất lượng môi trường đất [10]

Có thể nói, Microarthropoda đã được nghiên cứu từ rất sớm và cũng có nhiều công trình đã được công bố Nhưng ở Việt Nam thì hướng nghiên cứu

về nhóm này mới được chú ý trong những năm gần đây

1.2 Tình hình nghiên cứu Chân khớp bé ở Việt Nam

Trên thế giới microarthropoda được nghiên cứu từ rất sớm nhưng ở Việt Nam mãi đến thế kỉ XIX mới bắt đầu được nghiên cứu Lúc này, mới chỉ có

rất ít các công trình nghiên cứu bởi người nước ngoài, khu vực nghiên cứu được trải dài khắp từ Bắc đến Nam

Công trình đầu tiên là của Denis và Delamare - Debouttelville công bố

năm 1948, đã mô tả một số loài Collembola thu được ở Đà Nắng, Nha Trang, Tây Nguyên

Cùng năm đó, Denis đã đưa ra danh sách 17 loài Collembola ở Việt Nam

do Dawidoff thu thập ở các địa phương: Vĩnh Phúc, Đắc Lác, Đà Lạt, Da Nắng

Gần 20 năm sau, năm 1965 danh sách các loài Collembola ở Việt Nam

đã được bổ xung với số lượng lớn đó là công lao của các nhà động vật học người Ba Lan- Jan Stach, chỉ riêng nghiên cứu ở Sapa ông đã đưa ra danh sách gồm 30 loài, thuộc 9 họ, 22 giống, trong đó có 20 loài mới cho khu hệ Việt Nam và 10 loài mới cho khoa học Dẫn liệu này được công bố trong công trình

“Một vài loài Collembola ở Bắc Việt Nam” in bằng Tiếng Anh Ziro Yossi- nhà phân loại học người Nhật Bản, khi nghiên cứu khu hệ Collembola ở một

số nước vùng Đông Nam á (Inđonexia, Singapo ) cũng để cập một số loài phân bố ở Việt Nam

Năm 1967 trong công trình “New Oribatids from Viet Nam” hai tác giả người Hungari là Balogh và Mahunka đã bàn luận về vấn đề danh pháp học,

đặc điểm phân bố của 33 loài Ve Giáp, trong đó mô tả 29 loài và 4 giống mới

cho khoa học

Từ năm 1975 Microarthropoda Việt Nam đã được nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống Các công trình nghiên cứu này được điều tra và thu

mẫu ở nhiều địa điểm khác nhau Đặc biệt trong những năm gần đây, các công

trình nghiên cứu được thực hiện tập trung chủ yếu vào một số vườn Quốc Gia (VQG), khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) hoặc một số vùng miền, khu vực khác nhau, trải dài từ Bắc đến Nam như: VQG Tam Đảo, VQG Cát Tiên, VQG Cát Bà, VQG Ba Bể, KBTTN Na Hang, Tuyên Quang, KBTTN

Đakrong, Quảng Trị, KBTTN Thượng Tiến, Hòa Bình, khu vực miền Trung, Nam trung bộ và Nam bộ, khu vực phía tây Quảng Trị, Thừa Thiên Huế Tuy thời gian nghiên cứu chưa được nhiều, nhưng đến nay đã thu được

những kết quả đáng chú ý Các kết quả điều tra nghiên cứu đã được công bố

rộng rãi và thường xuyên trong các hội nghị, hội thảo Quốc gia, Quốc tế và trên các tạp trí chuyên ngành (Tạp chí Sinh học, Tạp chí Khoa học đất, Tạp chí Bảo vệ thực vật )

Đầu tiên, phải kể đến công trình của Vũ Quang Mạnh (1980) về thành phần phân bố và số lượng của các nhóm Microarthropoda trong đất ở một số

kiểu hệ sinh thái đồng bằng sông Hồng và rừng nhiệt đới Trong công trình

này tác giả đã nghiên cứu ảnh hưởng của một số nhân tố tự nhiên chính đến sự phân bố và biến động số lượng của các nhóm Acarina và Collembola

Tiếp theo là hàng loạt nghiên cứu của một số tác giả nhằm đề xuất

phương pháp nghiên cứu, xác định mật độ, thành phần loài, tính đa dạng khu

hệ (chủ yếu là Ve bét và Bọ nhảy) ở Việt Nam

Vũ Quang Mạnh (1984) đã công bố kết quả nghiên cứu về thành phần,

phân bố số lượng trong các nhóm Chân khớp bé ở Cà Mau (Minh Hải) và Từ

Liêm (Hà Nội) trong thông báo khoa học, Sinh học- Kĩ thuật nông nghiệp Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội

Vũ Quang Mạnh, Mara Jeleva (1987) đã giới thiệu đặc điểm phân bố và danh pháp phân loại học của 11 loại Ve giáp thấp đã xác định được ở miền Bắc Việt Nam Trong đó có 10 loài mới cho khu hệ Oribatei Việt Nam và I loài mới cho khoa học

Năm 1990, Vũ Quang Mạnh đã tổng kết tất cả các công trình nghiên cứu về Chân khớp bé ở Việt Nam cho đến thời điểm đó Tác giả đã đưa ra

những kết luận về thành phần, đặc điểm phân bố và số lượng Chân khớp bé,

nêu một số quy luật sinh thái quyết định sự hình thành cấu trúc định tính và

cấu trúc định lượng của quần xã Oribatei ở đất Tác giả còn dẫn ra một danh

sách 117 loài Oribatei đã biết ở Việt Nam, cùng với đặc điểm phân bố của

chúng theo vùng địa lý, theo loại đất và theo hệ sinh thái

Cũng vào năm đó, Vũ Quang Mạnh và Cao Văn Thuật đã xác định được

24 loài Oribatei ở vùng Đông bắc Việt Nam Tiến hành nghiên cứu cấu trúc định lượng của nhóm Chân khớp bé ở 7 kiểu sinh thái, ở 5 đải độ cao khí hậu

và 3 loại đất Theo 2 tác giả này, trong nhóm Chân khớp bé thì Oribatei chiếm

số lượng chủ yếu từ 70-80% tổng số lượng, còn nhóm Collembola chỉ chiếm 10% Riêng hệ sinh thái canh tác nông nghiệp, số lượng Collembola cao hơn

chiếm 32,8 % tổng số Chân khớp bé

Năm 1995, Vũ Quang Mạnh, Vương Thị Hòa đã giới thiệu 146 loài và phân loài Oribatei ở Việt Nam và phân tích đặc điểm thành phần loài của chúng

Đồng thời việc nghiên cứu Ve bét, Bọ nhảy, trong những năm gần đây,

cũng có nhiều tác giả tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh thái học và vai trò

chỉ thị của Chân khớp bé Cụ thể:

Về đặc điểm sinh thái học của Bọ nhảy đã được Nguyễn Trí Tiến và các

cộng sự nghiên cứu, các chỉ tiêu nghiên cứu như phân tích đặc điểm phân bố của Bọ nhảy theo dải độ cao, theo độ sâu đất, theo các kiểu sinh cảnh, các chỉ

số: Mật độ quần thể, chỉ số đa dạng loài, tỉ lệ phần trăm các nhóm dạng sống,

các nhóm sinh thái, các loài ưu thế phổ biến và cấu trúc ưu thế, độ tập trung loài (G), độ ưu thế (D), độ thường gặp (C), chỉ số đa dạng Shannon-

weaner(H'), chỉ số đồng đều Pielou (J?), chỉ số tương đồng thành phần loài

Jaccard (S), Sorensen (q) đều được đánh giá phân tích

Vai trò chỉ thị của Chân khớp bé thì bước đầu đã nghiên cứu ảnh hưởng

của một số yếu tố như pH, chất độc Đioxin, một số hóa chất bảo vệ thực vật sử

dụng trong sản xuất nông nghiệp, phân bón hữu cơ, một số phương thức canh tác, sử dụng đất, lớp thảm thực vật [1], [5] [7] [9] [10].

Trên cơ sở phân tích các phản ứng của Bọ nhảy, thể hiện qua sự biến

đổi các giá trị định lượng: Thành phần và số lượng loài, tỉ lệ các nhóm ưu thế

độ phong phú và chỉ số đa dạng, chỉ số đồng đều, chỉ số tương đồng về thành phần loài các tác giả đã đưa ra những nhận xét, đánh giá về nguyên nhân và

mức độ ảnh hưởng của yếu tố môi trường đến Bọ nhảy đến chất lượng đất nơi nghiên cứu và đề xuất việc sử dụng Bọ nhảy như một công cụ kiểm tra sinh thái khi đánh giá chất lượng đất nơi nghiên cứu và như một chỉ thị sinh học nhảy cảm để đánh giá mức độ tác động của con người đến môi trường đất, nước, tình trạng ô nhiễm, thoái hóa đất bởi các yếu tố ngoại cảnh [9], [10] Năm 2000, tập thể cán bộ khoa học của phòng Sinh thái môi trường đã tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của đất bị nhiễm độc axit đến Bọ nhảy và giun đất ở khu vực công ty Superphotphat và hóa chất Lâm Thao, Phú Thọ đã

đưa ra nhận định về vai trò của Bọ nhảy và đề xuất loài có khả năng chỉ thị cho điều kiện đất cho khu vực nhiễm axit, đó là Cyphoderus javanus

Năm 2006-2007, Nguyễn Thị Thu Anh và cộng sự khi nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón kali với liều lượng khác nhau đến Bọ nhảy trên đất trồng

màu cũng đi đến kết luận: Với các liều lượng lân bón khác nhau từ thấp đến

cao, nhìn chung đều ảnh hưởng đến các khu hệ sinh vật đất làm thay đổi cấu

trúc ưu thế động vật Chân khớp bé ở đất

Vẫn còn nhiều các công trình nghiên cứu, các báo cáo khoa học về

Microarthropoda đang và đã được thực hiện và đạt được những kết quả đáng chú ý Tuy nhiên, những kết quả đã đạt được mới chỉ là những kết quả bước

đầu mang tính chất thăm dò định hướng, vẫn còn nhiều hạn chế và nhiều điều chưa biết đến Để thực sự hiểu được một cách thấu đáo ý nghĩa vai trò của

Microarthropoda trong môi trường đất và khai thác những mặt tích cực của chúng để ứng dụng vào thực tiễn, phục vụ con người thì còn phải tích cực đẩy mạnh việc nghiên cứu chúng trong tương lai

1.3 Vài nét khái quát về điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu

Cách Hà Nội 100 km, xã Thạch Sơn nằm trên địa bàn huyện Lâm Thao,

tỉnh Phú Thọ, là nơi có dòng sông Hồng chảy qua, xã nằm tiếp giáp với công

ty Super phốt phát và hóa chất Lam Thao Tiền thân của công ty

Superphotphat và hóa chất Lâm Thao là nhà máy Superphotphat và hóa chất Lâm Thao, được chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa khởi công xây dựng ngày 8 tháng 6 năm 1959 bên dòng sông thao trên quê hương đất tổ (huyện

Lâm Thao- tỉnh Phú Thọ) Sau 3 năm khởi công xây dựng, nhà máy đã khánh

thành và đi vào sản xuất ngày 24 tháng 6 năm 1962

Đây là doanh nghiệp sản xuất phân bón vào loại lớn nhất nước ta hiện

nay Sản phẩm chủ yếu của công ty là Super lân, hỗn hợp NPK Ngoài ra còn

có nhiều sản phẩm khác như axit sunfuric, axit ắc quy, sunfit Nguyên liệu

chính của nhà máy là quặng apatit Năng lượng chính được sử dụng là than đá Quảng Ninh Việc nghiên quặng apatit, việc đốt lò và quá trình sản xuất ra các

sản phẩm đã thải ra môi trường một lượng lớn các chất thải rắn, lỏng, khí Ngoài ra còn có rất nhiều các chế phẩm và phụ phẩm Đặc biệt nguồn thải này

chưa được sử lí một cách triệt để nên đã làm ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí Do đó, ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân làm xuất hiện nhiều bệnh ngoài da, bệnh về đường hô hấp, tim mạch Nghiêm trọng hơn là căn bệnh ung thư quái ác đã cướp đi sinh mạng của nhiều người dân vô tội

CHƯƠNG 2 ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN, PHƯƠNG PHÁP

VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2.1 Địa Điểm nghiên cứu

Mẫu định lượng được thu ở 3 địa điểm: Đất gần nguồn thải của công ty

Super phốt phát và hóa chất Lâm Thao, ruộng thuộc xóm 6 xã Thạch Sơn - huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ và vườn quanh nhà của xóm 6 thuộc xã Thạch

Sơn -Huyện Lâm Thao - Tỉnh Phú Thọ

2.2 Thời gian nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu từ tháng 3/2010 đến tháng 3/2011

Sau đây là bảng giới thiệu thời gian, địa điểm và số lượng mẫu thu

Bảng 1: Thời gian địa điểm, số lượng mâu định lượng chân khóp bé đã phân tích:

2.3 Đối tượng nghiên cứu

Các nhóm Microarthropoda chính nghiên cứu: Acarina (Ve bét), Collembola (Bọ nhảy), Microarthropoda (Chân khớp bé khác)

Các nhóm phân loại của Acarina: O, G, U, A#

Các nhóm phân loại của Collembola: P, E, S (Phụ lục ảnh)

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Thu mẫu định lượng ngoài thực địa

Ở ba địa điểm thu mẫu trên chúng tôi đều tiến hành thu mẫu (theo phương pháp của Ghilarov, 1975) [11] như sau: