Tiết 26- TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU

Thể hiện một phương diện quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du: tình thương yêu đối với nhiều hạng người, đặc biệt là những thân phận bé nhỏ; thể thơ song thất lục bát.. - Tr

DU

VA Ø

TRUYEÄN

KIEÀU

I/ Giới thiệu tác giả

Tên chữ Tố Như, tên hiệu Thanh

Hiên

Sinh năm 1765 mất năm 1820

Quê ở làng Canh Hoạch, huyện Sơn

Oai, trấn Sơn Nam (Hà Tây), sau di cư

vào xã Nghi Xuân, huyện Tiên Điền,

tỉnh Hà Tĩnh.

Có điều kiện học hành, trau dồi tài năng

Thân sinh là Nguyễn Nghiễm làm quan thời vua Lê - chúa Trịnh lên tới chức Tể tướng - Đại tư đồ , tước Xuân quận công

quê ở Tiên Điền, Nghi Xuân- Hà Tĩnh.

Thân Mẫu là Trần Thị Tần quê ở Bắc Ninh.

Vợ Nguyễn Du là Đoàn Thị Huệ, con gái Đoàn Nguyễn Thục (Thái Bình)-đỗ Nhị giáp tiến sĩ, làm Hiệu thư Đông các, kiêm

chức Thiên đô ngự sử

Nhưng ông được sinh ra ở Thăng Long-Hà nội , là cái nôi của tri thức và trong một đại gia đình quan lại có danh vọng, học

vấn cao, nổi tiếng “Bao giờ Ngàn Hồng hết cây, sông Lam hết

nước , họ này hết quan”.

Thời đại

-Cuối TK XVIII đầu TK XIX, XHVN khủng hoảng trầm

trọng, loạn lạc bốn phương : khởi nghĩa nông dân, kiêu binh làm loạn , Tây Sơn thay đổi sơn hà, diệt Nguyễn, Trịnh, diệt

Xiêm, đuổi Thanh huy hoàng một thuở.

Nguyễn Du là nhân cứng sống của thời đại ấy.

- Nhà Nguyễn lập lại chính quyền chuyên chế và thống

nhất đất nước

Con đ ờng đời:

+ Tuổi thơ sống trong gia đỡnh quý tộc xa hoa

+ 10 tuổi mất cha, mất mẹ, sống với anh Chứng kiến sự

sụp đổ của gia đỡnh, dũng họ Sớm long đong, cơ cực.

+ 18 tuổi , thi Hương đỗ tỳ tài , làm quan ở Thỏi Nguyờn.

+1789, hoàn cảnh đất nước rối ren : Nguyễn Du phải sống một cuộc sống nghốo khú, bần hàn, loạn lạc

+Con đường làm quan dưới triều Nguyễn khỏ thuận

lợi Nguyễn Du được cử đi xứ sang Trung Quốc

Có đ ợc vốn sống phong phú

Có điều kiện để trải nghiệm , suy ngẫm về xã hội, con ng ời, thấu hiểu, cảm thụng cuộc sống ng ời

lao động, tạo nên cái gốc nhân đạo trong sáng tác

“Trải qua mấy cuộc bể dõu/Những điều trụng thấy mà đau đớn lũng”

Tất cả đó làm nờn một Thiờn tài văn học Nguyễn Du

- N guyễn Du cú cỏi nhỡn hiện thực sõu sắc Trong thơ văn, ụng viết nhiều về những người ca nhi, kĩ nữ với tiếng đàn và thõn phận đau khổ; viết nhiều về xó hội,

về thõn phận con người…

- Một tấm lũng lo đời, thương người, luụn đi bảo vệ

cụng lớ ,bảo vệ cỏi đẹp.

-Phong cỏch nghệ thuật phong phỳ: sỏng tỏc cả bằng

chữ Hỏn và chữ Nụm, tỏc phẩm nào cũng độc đỏo…

T îng NguyÔn Du t¹i nhµ l u niÖm

Nhà thờ đại thi hào Nguyễn Du

Mé NguyÔn Du

ë Hµ TÜnh

Nhà bình văn trong khu vườn lưu niệm Nguyễn Du

Các tác phẩm chính

Chữ Hán -Văn chiêu hồnChữ Nôm (Văn tế thập loại

chúng sinh) Thể hiện một phương

diện quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du: tình thương yêu đối với nhiều hạng người, đặc biệt là những thân phận

bé nhỏ; thể thơ song thất lục bát.

- Truyện Kiều : Kiệt tác của văn học trung đại Việt Nam.

+ Cốt truyện vay mượn từ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.

+ Sáng tạo mới: cảm hứng, cách

- Thanh Hiên thi tập (Tập thơ của Thanh

Hiên) 78 bài.

-Nam trung tạp ngâm (Các bài thơ ngâm

khi ở phương Nam) 40 bài.

-Bắc hành tạp lục (Ghi chép trong chuyến

đi sứ phương Bắc), 131 bài

=> Tập thơ gồm ba nhóm đề tài: Vịnh sử;

phê phán xã hội phong kiến chà đạp

quyền sống của con người; cảm thông với

thân phận con người nhỏ bé.

-Đặc điểm thể loại : Truyện Kiều là tác phẩm tiêu biểu nhất của thể loại truyện

thơ Nôm lục bát trong văn học trung đại Việt Nam

Viết Truyện Kiều, Nguyễn Du dựa theo cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của

Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) Tuy nhiên phần sáng tạo của Nguyễn Du

là hết sức lớn Chính điều này mới làm nên giá trị kiệt tác của Truyện Kiều.

-Chủ đề: Truyện Kiều thể hiên giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo Thể hiện

nỗi bất công trong xã hội Phong Kiền , tấm lòng của thi nhân

-Đặc sắc nghệ thuật: Là sự kết tinh văn học nghệ thuật dân tộc và thể thơ lục

bát đã đạt đến đỉnh cao rực rỡ , nghệ thuật tự sự đã có bước phát triển vượt bậc, từ nghệ thuật dẫn truyện đến nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, khắc họa

tính cách và miêu tả tâm lí con người

Kim Vân Kiều truyện

Nguy ễ n D u

Thể

loại -Tiểu thuyết chương hồi -Truyện thơ (thơ lục bát)

C ảm

hứng -Câu chuyện bình

thường

-Khúc đoạn trường về kiếp ngươì tài hoa bạc mệnh

Ngôn

ngữ -Tả, kể sự việc -Miêu tả tâm lí nhân vật

-Ngôn ngữ điêu luyện, mẫu mực

Giá trị - Bìnhthường , -Kiệt tác, đỉnh cao của

Đặc điểm nội dung

Đề cao chữ TÌNH

Sự cảm thông đối với cuộc sống và con người

Trân trọng những giá trị nhân bản

và hạnh phúc Phê phán, tố cáo và phơi bày những hiện thực xấu xa, tàn ác trong xã hội cũ.

Đặc điểm Nghệ thuật

- Ngụn ngữ sắc xảo, đầy sỏng tạo, cú sự kết hợp nhuần nhuyễn

giữa ngụn ngữ bỡnh dõn và ngụn ngữ bỏc học

Bậc thầy về ngụn ngữ, cú cụng làm giàu vốn ngụn ngữ dõn tộc

thể hiện sự thấu hiểu,cảm thông đến lạ lùng.

Nguyễn Du là niềm tự hào của dõn tộc Được

Tổ chức văn hào Thế giới cụng nhận là danh nhõn văn hỏo: vỡ những đúng gúp cho sự

nghiệp văn học- nhất là tỏc phẩm Truyện Kiều.