Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đầybiến động và khó khăn như hiện nay, hình thức nhượng quyền thương mại được xemnhư một giải pháp tốt để kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị phần và trán
Trang 1Chương 1 GIỚI THIỆU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Tại nhiều quốc gia trên thế giới hoạt động nhượng quyền thương hiệu là mộthình thức thương mại hiệu quả, phổ biến Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đầybiến động và khó khăn như hiện nay, hình thức nhượng quyền thương mại được xemnhư một giải pháp tốt để kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị phần và tránh rủi ro tronghoạt động kinh doanh Nhượng quyền thương hiệu thực chất là việc chuyển nhượngquyền kinh doanh một loại sản phẩm đi đôi với chuyển giao công nghệ và bí quyếtkinh doanh giữa hai đối tác Đây là giải pháp hữu hiệu giúp các doanh nghiệp xâmnhập những thị trường lớn Những năm gần đây, tại Việt Nam nhượng quyền thươngmại đang dần phổ biến, đã có không ít những thương hiệu lớn trên thế giới như:KFC, Loteria, BBQ…thực hiện nhượng quyền thương mại tại Việt Nam Hình thứckinh doanh này giúp doanh nghiệp có khả năng mở rộng thị trường, sản phẩm màkhông cần tốn quá nhiều chi phí, vốn đầu tư cho việc nghiên cứu, tiếp thị, quảngcáo, bán hàng vì phần lớn được hỗ trợ từ phía chủ thương hiệu Hơn nữa, trước khitiến hành nhượng quyền cho đối tác, thì thương hiệu đã được khẳng định trên thịtrường do vậy giá trị của hoạt động nhượng quyền thương mại khá cao Tuy nhiên,
để được nhượng quyền các doanh nghiệp tiếp nhận phải có tiềm lực tài chính và hệthống chính sách, môi trường kinh doanh lành mạnh Ngoài ra, doanh nghiệp đó cần
có hiểu biết về thị trường, có năng lực đảm bảo khả năng phục vụ khách hàng theođúng yêu cầu của thương hiệu chuyển nhượng
Hình thức nhượng quyền là hình thức kinh doanh của niềm tin và sự cam kết,làm cho hệ thống được vân hành đúng quy chuẩn dù ở bất cứ nơi đâu và bất cứ lúcnào Thành công của hệ thống nhượng quyền không thể được đo trong ngắn hạn màđược đánh giá trong dài hạn Do vậy, nhà nhượng quyền Việt Nam cần xây dựng hệthống các qui trình, giải pháp sao cho vừa đảm bảo phát triển hiệu quả trong ngắnhạn và bền vững trong dài hạn, nâng cao chất lượng chuyển giao và chất lượng quan
hệ cho hệ thống nhượng quyền của mình, để khẳng định thương hiệu cả trong nước
Trang 2và thế giới Để thấy rõ được tình hình nhượng quyền thương mại đang diễn ra trongnước như thế nào, nhưng thuận lợi và khó khăn mà những doanh nghiệp nhượngquyền thương mại ở Việt Nam đang gặp phải, từ đó đề ra một số giải pháp giúpdoanh nghiệp nhượng quyền khắc phục những khó khăn, nâng cao hiệu quả kinh
doanh, nhóm chúng em quyết định chọn đề tài: “Tìm hiểu về nhượng quyền thương mại ở Việt Nam hiện nay” để làm đề tài phân tích
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Tìm hiểu về thực trạng nhượng quyền thương mại ở Việt Nam hiện nay, từ đóthấy được những thuận lợi cũng như những khó khăn mà doanh nghiệp nhượngquyền đang gặp phải Qua đó, đề ra giải pháp giúp doanh nghiệp kinh doanh nhượngquyền thương mại khắc phục những khó khăn, nâng cao hiệu quả kinh doanh
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
nhượng quyền thương mại
khăn, nâng cao hiệu kinh doanh
Trang 3Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Khái niệm nhượng quyền thương mại
Luật thương mại Việt Nam 2005, điều 284 đã đưa ra khái niệm liên quan đến
nhượng quyền thương mại như sau: “ Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau:
1) Việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền.
2) Bên nhượng quyền có kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.”
2.2 Điều kiện hoạt động nhượng quyền thương mại
Đối với bên nhượng quyền
Đối với bên nhận nhượng quyền
Cơ quan tiếp nhân đăng ký
2.3 Các đặc trưng cơ bản của hoạt động nhượng quyền thương mại
trong toàn bộ quá trình nhượng quyền
hành công việc
Trang 4 Hoạt động nhượng quyền là hoạt động kinh doanh theo mô hình mạng lưới.
thương mại được hiểu là hàng hóa, dịch vụ theo cách thức của bên nhượng quyền
quy định, cùng với đó là việc sử dụng nhãn mác, tên thương mại, bí quyết kinhdoanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo…của bên nhượngquyền Trong quan hệ nhượng quyền, nội dung chính của việc nhượng quyền chophép bên nhượng quyền được sử dụng quyền thương mại của mình trong kinhdoanh
2.4 Phân loại hoạt động nhượng quyền thương mại
Căn cứ vào tính chất mối quan hệ giữa các bên nhượng quyền và nhận quyền:
thức này áp dụng khi bên nhượng quyền và nhận quyền cùng hoạt động trong phạm
vi một quốc gia nhằm đảm bảo quyền kiểm soát của bên nhượng quyền đối với việctiền hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của bên nhận quyền
nhượng quyền trao cho bên nhận quyền trách nhiệm mở rộng và điều hành một sốlượng lớn đơn vị kinh doanh theo đúng thỏa thuận trong phạm vi một lãnh thổ xácđịnh và không được nhượng quyền cho bên thứ ba
mang tính quốc tế, bên nhượng quyền và bên nhận quyền đều ở các quốc gia khácnhau, bên nhượng quyền trao cho bên nhận quyền tiến hành kinh doanh theo hệthống các phương thức, bí quyết kinh doanh của bên nhượng quyền và bên nhậnquyền được phép nhượng quyền lại cho bên thứ ba
Căn cứ theo phạm vi lãnh thổ:
Căn cứ vào hình thức hoạt động kinh doanh:
Trang 5 Nhượng quyền sản xuất (Processing franchising), là hình thức nhượng quyềnđược thực hiện trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nó có đặc điểm là gắn kết nơisản xuất với nơi bán hàng và hoạt động sản xuất đi kèm với hoạt động thương mạihóa sản phẩm Đối tượng của hợp đồng này sản xuất và bán một hoặc nhiều mặthàng trong lĩnh vực công nghiệp, thủ công nghiệp hoặc nông nghiệp Trong đó, bênnhượng quyền cho phép bên nhận quyền sản xuất và bán các sản phảm gắn liền vớinhãn hiệu của bên nhượng quyền, theo sự chỉ đạo của bên nhượng quyền Đây làhoạt động được sử dụng phổ biến trong hoạt động kinh doanh nước giải khát, thứcăn.
thống cung cấp các dịch vụ có sẵn cho bên nhận quyền Đối tượng của hợp dạng này
là cung ứng dịch vụ Bên nhận quyền được trao quyền sử dụng nhãn hiệu, tênthương mại, biểu tượng và bí quyết của bên nhượng quyền để cung ứng các dịch vụtheo sự chỉ đạo của bên nhượng quyền Đây là hoạt động phổ biến trong hoạt động
đồ ăn nhanh, nhà hàng, khách sạn, được áp dụng rộng rãi ở các nước
vai trò là một kênh phân phối, được bán sản phẩm gắn nhãn hiệu của bên nhượngquyền tại cửa hiệu gắn tên thương mại hoặc biểu tượng của bên nhượng quyền Đốitượng của hợp đồng dạng này là bán một hoặc nhiều mặt hàng Bên nhận quyền cótrách nhiệm bán lại các sản phẩm mà bên nhượng quyền cung cấp, bên nhận quyềnkhông được quyền sản xuất các sản phẩm và gắn nhãn hiệu của bên nhượng quyền,bên nhân quyền chỉ được sử dụng một số dấu hiệu của bên nhượng quyền như tênthương mại, biểu tượng của bên nhượng quyền Đây là hoạt động phổ biến tronglĩnh vực kinh doanh mỹ phẩm, bán lẻ xăng dầu, ô tô, sản phẩm may mặc của cácthương hiệu nổi tiếng
Chương 3 THỰC TRẠNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM HIỆN NAY 3.1 Sơ lược về hoạt động nhượng quyền hiện nay
Trang 6Ở Việt Nam, phương thức kinh doanh mới mẻ này du nhập từ đầu những năm
1990 và hiện đang phát triển với một tốc độ khá vũ bão và mang tính tự phát rất cao.Cũng như các nước khác, hình thức này tại Việt Nam cũng đã phát huy tính hiệu quảcủa nó trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Theo khảo sát của Tổng cụcthống kê gần đây trong lĩnh vực tiêu dùng cho thấy, có 90% người tiêu dùng quyếtđịnh mua sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thông qua thương hiệu và theo số liệu củaHội đồng nhượng quyền thương mại thế giới – WFC, năm 2008 Việt Nam được xếp
là thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới với sức mua khoảng 60 tỷ USD, năm 2010
là 80 tỷ USD Hiện có trên 100 hệ thống nhượng quyền đang hoạt động với tốc độmỗi năm tăng khoảng 15 – 20% Đây là xu hướng cũng là cơ hội cho những doanhnghiệp tại Việt Nam muốn thử sức bằng hình thức nhượng quyền
Theo phân tích chương trình dự báo bán lẻ tại TP.HCM, cơ hội kinh doanhnhượng quyền thương mại ở Việt Nam rất lớn do 3 yếu tố:
(1)Kinh tế Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn phát triển tốt
(2)Các trung tâm mua sắm, đô thị, khu thương mại dịch vụ,… còn phân bố rãirác thích hợp để các thương hiệu mạnh phát triển chuỗi hệ thống bán hàng
(3)Tâm lý kinh doanh thích làm chủ của người Việt Nam trong điều kiện vốn vàkinh nghiệm có giới hạn thì kinh doanh nhượng quyền là phương pháp thích hợpnhất
Tóm lại, đến nay ở Việt Nam có một số hệ thống nhượng quyền rất thành công
và một số đang trên đà phát triển nhưng nhìn chung là còn rất khiêm tốn Nhưng hệthống nhượng quyền nước ngoài đã vào Việt Nam theo thống kê chưa đầy đủ, hiện
có khoảng gần 150 thương hiệu như Trà Dilmah, Khách sạn Sofitel, Hilton,Sharaton, Metro Cash & Bourbon, Parkson (Malaysia),…
Một số mô hình franchise điển hình ở Việt Nam:
Mô hình nhượng quyền cà phê Trung Nguyên
Trang 7Nói đến nhượng quyền kinh doanh người ta nghĩ ngay đến cà phê TrungNguyên.Trung Nguyên là thương hiệu Việt Nam đầu tiên áp dụng việc nhượng
quyền kinh doanh theo quy mô lớn Tính đến cuối năm 2004 đã có khoảng 400
quán cà phê Trung Nguyên ở 61 tỉnh thành của Việt Nam Cuối năm 2002, TrungNguyên đã đầu tư rất nhiều cho việc thuê chuyên gia nước ngoài xây dựng lại hệthống bảng hiệu và củng cố lại hệ thống nhượng quyền kinh doanh Hiện nay, TrungNguyên cũng đang rất thành công trong việc chuyển nhượng thương hiệu ra nướcngoài, đặc biệt là thị trường Nhật Bản Bên cạnh đó, Trung Nguyên cũng đang thànhcông trong việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm của mình như cà phê hòatan G7
Ra đời vào giữa năm 1996, Trung Nguyên là một nhãn hiệu cà phê non trẻ củaViệt Nam, nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu càphê quen thuộc với người tiêu dùng cả trong và ngoài nước Chỉ trong vòng 10 năm,
từ một hãng cà phê nhỏ bé Trung Nguyên đã trổi dậy thành một tập đoàn hùng mạnhvới 6 công ty thành viên: Công ty cổ phần Trung Nguyên, công ty cổ phần cà phêhòa tan Trung Nguyên, công ty TNHH cà phê Trung Nguyên, công ty cổ phầnthương mại và dịch vụ G7, công ty truyền thông bán lẻ Nam Việt và công ty liêndoanh VietNam Global Gateway (VGG) với các ngành nghề chính bao gồm: sảnxuất, chế biến, kinh doanh trà, cà phê, nhượng quyền thươn hiệu và dịch vụ phânphối, bán lẻ hiện đại Trong tương lai, tập đoàn Trung Nguyên sẽ phát triển với 10công ty thành viên, kinh doanh nhiều ngành nghề đa dạng
Đi tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh doanh nhượng quyền tại ViệtNam Hiện nay, Trung Nguyên đã có một mạng lưới gần 1.000 quán cà phê nhượngquyền trong nước và khoảng 8 quán ở nước ngoài như Mỹ, Nhật Bản, Singapore,Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia, Ba Lan, Ukraina Sản phẩm cà phê TrungNguyên và cà phê hòa tan G7 đã được xuất khẩu đến 43 nước trên thế giới với cácthị trường trọng điểm như: Mỹ, Trung Quốc Bên cạnh đó, Trung Nguyên cũng đãxây dựng được một hệ thống hơn 1.000 cửa hàng tiện lợi và trung tâm phân phối G7Mart trên toàn quốc
Trang 8Năm 1998, Trung Nguyên xuất hiện ở Tp Hồ Chí Minh và con số 100 quán càphê Trung Nguyên.
Năm 2000, đánh dấu sự phát triển bằng sự hiện diện tại Hà Nội và lần đầu tiênnhượng quyền thương hiệu đến Nhật Bản
Năm 2001, Trung Nguyên có mặt trên khắp toàn quốc và tiếp tục nhượng quyềntại Singapore và tiếp theo là Campuchia, Thái Lan
Năm 2004, mở thêm quán cà phê tại Nhật Bản, mạng lưới 600 quán cà phê tạiViệt Nam, 121 nhà phân phối , 7.000 điểm bán hàng và 59.000 cửa hàng bán lẻ sảnphẩm
Năm 2005, phát triển hệ thống quán cà phê lên đến con số 1.000 quán cà phê và
sự hiện diện của nhượng quyền quốc tế bằng các quán cà phê Trung Nguyên tại cácnước: Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia, Ba Lan, Ukraina,Mỹ
Năm 2006, đầu tư và xây dựng phát triển hệ thống phân phối G7 Mart lớn nhấtViệt Nam và xây dựng, chuẩn hóa hệ thống nhượng quyền trong nước, đẩy mạnhphát triển nhượng quyền quốc tế
Cà phê Trung Nguyên được thành lập năm 1996, với mức phí nhượng quyền 50
từ 400 – 500 triệu
Mô hình nhượng quyền Phở 24:
Phở 24 mới bắt đầu xuất hiện từ năm 2003, việc xây dựng hệ thống nhượngquyền được đảm bảo thực hiện trên các nguyên tắc cơ bản của hoạt độngfranchise:nhượng quyền có thời hạn, có thu phí nhượng quyền, tổ chức kinh doanhđặc thù, có cơ chế kiểm tra giám sát cụ thể Mặc khác hoạt động quảng ba của phở
24 được thực hiện khá tốt và bài bản khiến cho hệ thống này phát triển một cáchngoạn mục Chưa đầy 3 năm, phở 24 đã có trên 20 của hàng phở nhượng quyềntrong khắp cả nước Đặt biệt trong năm 2006, phở 24 đã tiến hành nhượng quyềnsang Philippine và Indonesia Phở 24 là chuỗi các cửa hàng phở cao cấp tiêu chuẩn
Trang 9về vệ sinh an toàn thực phẩm Phở 24 đã được tạp chí The Guide bình chọn là
“thương hiệu Phở đáng tin cậy nhất Việt Nam năm 2004”
Ngày 21/12/2007, Phở 24 đã khai trương cửa hàng đầu tiên tại Singapore Đây làcửa hàng được tiến hành thông qua phương thức nhượng quyền với kế hoạch pháttriển thương hiệu rộng khắp Singapore Sau hơn 4 năm, Phở 24 đã mở được hơn 18cửa hàng ngoài nước như Jakarta (Indonesia), Manila (Philippines), Phnom Penh(Campuchia), Hong Kong và Tokyo (Nhật Bản) Phở 24 dự định mở thêm cửa hàng
ở một số thành phố chính của Việt Nam cũng như nước ngoài nơi có đông dân cưngười Châu Á
Với tiêu chí “ ngon, sạch, đẹp “ và một mô hình kinh doanh gọn nhẹ, vốn đầu tưthấp, thời gian hoàn vốn nhanh và quy trình chế biến thức ăn, điều hành quản lýđược tiêu chuẩn hóa, thương hiệu Phở 24 đã nhân rộng mô hình ở trong cũng nhưngoài nước Mặc dù Phở 24 là món có khẩu vị và cách chế biến đặc trưng của ngườiViệt Nam nhưng Phở 24 đã xây dựng một hương vị phở độc đáo tạo dấu ấn sâu đậm,bền vững trong cảm quan của thực khách trong nước và quốc tế
Mức giá nhượng quyền thương hiệu ở trong nước là 7.000 USD và ở nước ngoài
là 12.000 USD, chưa kể phí vận hành 3% trên tổng doanh thu của từng cửa hàng đãchuyển nhượng Mức phí nhượng quyền mà Phở 24 đặt ra khi tiến hành tham giavào hệ thống cửa hàng nhượng quyền của Phở 24, các cửa hàng nhận quyền phải trảnhững khoản phí sau:
hàng do Phở 24 thành lập Khoản phí này phải được thanh toán đầy đủ khi hợpđồng nhượng quyền được ký kết
đồng thời là phí duy trì các dịch vụ bao gồm: các chương trình đào tạo, Marketing,xúc tiến, hỗ trợ ban đầu, phát triển sản phẩm
Tổng chi phí ban đầu cho cửa hàng Phở 24 tại Việt Nam khoản 50.000 – 60.000USD bao gồm chi phí nhượng quyền, chi phí xây dựng cải tạo mặt bằng, trang trínội thất, mua sắm trang thiết bị Một hợp đồng nhượng quyền trung bình là 5 năm và
Trang 10thời gian hoàn vốn dao động từ 1 – 2 năm Đây là khoảng thời gian khá lý tưởngtrong kinh doanh ẩm thực.
Các dịch vụ hỗ trợ mà Phở 24 dành cho cửa hàng nhận quyền:
o Tư vấn lựa chọn địa điểm tốt nhất phù hợp để mở cửa hàng Phở 24 cho bênnhận quyền
o Tư vấn thiết kế một nhà hàng Phở 24 mới cho bên nhận quyền
o Hỗ trợ phòng học và đào tạo cho các nhân viên chủ chốt trong vòng 15 ngàytrước khi khai trương một cửa hàng nhượng quyền lớn
o Cung cấp danh sách liệt kê các thiết bị, các nhà cung cấp và các khoản cầnthiết cho hoạt động kinh doanh
o Hỗ trợ cửa hàng nhận quyền chuẩn bị khai trương một cửa hàng lớn như:Marketing, quảng cáo, xúc tiến
Các chương trình đào tạo mở Phở 24 tổ chức cho các cửa hàng nhận quyền củamình không chỉ dành cho việc khởi sự ban đầu mà còn dành cho cả giai đoạn duy trì
về sau Các chương trình đào tạo bao gồm tất cả các lĩnh vực quan trọng trong kinhdoanh như: các quy trình nấu ăn, kiểm soát chất lượng, kỹ năng kinh doanh, quản lýnhân viên…
Phở 24 còn cung cấp một chương trình hỗ trợ lựa chọn địa điểm nhằm hỗ trợ chocác cửa hàng nhượng quyền có thể thu lợi nhuận cao hơn, đồng thời để duy trì chấtlượng thống nhất tại toàn bộ chuỗi cửa hàng nhượng quyền trong hệ thống
Nhìn chung, cả hai thương hiệu nổi tiếng đó đã có bước đầu khá thành công, môhình quán hiện đại, phong cách độc đáo đã tạo cơn sốt thương hiệu thu hút mộtlượng lớn khách hàng Tuy nhiên, để tạo thành công bền vững cho thương hiệu là
cả một vấn đề
Khi mới xuất hiện, Trung Nguyên đã khai phá thị trường cà phê nội địa theophong cách máy lạnh nhưng sau đó hàng loạt quán cà phê sang trọng như Window,
Trang 11MGM ra đời đã đánh bại các cửa hàng cà phê nhượng quyền của Trung Nguyên.Khi lợi nhuận giảm đi thì việc Trung Nguyên mất thị phần là điều dễ hiểu Chínhviệc đánh mất phong cách sáng tạo như slogan vốn có của Trung Nguyên mà đểcho xuất hiện nhiều cửa hàng cà phê đủ loại, đủ để khách hàng nhận thấy dịch vụ
họ sử dụng không còn tốt nữa
Tương tự là trường hợp của Phở 24, mô hình nhượng quyền bắt đầu có chiềuhướng xấu đi sau thời gian đầu Các cửa hàng nhượng quyền mất dần bản chất cốtlõi là bán phở mà còn bán tràn lan đủ loại món ăn để tạo doanh thu hay gặp phải sựcạnh tranh gay gắt giữa các cửa hàng nhượng quyền Phở 24 với nhau Nhiều cửahàng nhượng quyền của Phở 24 ở nước ngoài phải đóng cửa do không tạo thu nhậpnhư mong muốn
Nhìn chung, cả Trung Nguyên và Phở 24 đều áp dụng mô hình nhượng quyềntheo cách tăng doanh thu, độ bao phủ thị phần nhanh chóng khiến cho họ mất đi sựkiểm soát về chất lượng và không giữ được bản sắc như ban đầu Một lý do khácphải kể đến là cả hai doanh nghiệp cũng không đảm bảo sự thành công chắc chắn
về doanh thu, hay nói cách khác, bên nhượng quyền không nỗ lực kiểm soát chặtchẽ hoạt động của bên nhận quyền và không chịu trách nhiệm về sự thành cônghay thất bại của bên nhận quyền
Bên cạnh đó còn một thực tế dễ dàng nhận thấy là số lượng các doanh nghiệpViệt Nam nhượng quyền thành công ra nước ngoài rất ít Có rất nhiều nguyên nhân,trước hết nhượng quyền ra nước ngoài là một hoạt động khá phức tạp, đòi hỏi cácdoanh nghiệp phải am tường về nhượng quyền, pháp luật kinh doanh quốc tế, thịtrường, khách hàng và đối tác Đồng thời, nhiều doanh nghiệp khác lại không thểtiến hành nhượng quyền do thương hiệu bị đối thủ đăng ký bảo hộ trước hay do đòigiá quá cao Tất cả những vấn đề này đều khiến việc nhượng quyền gặp nhiều khókhăn và trở ngại
3.2 Các hình thức nhượng quyền thương mại nước ngoài tại Việt Nam
Các hình thức nhượng quyền thương mại nước ngoài tại Việt Nam như McDonald đến từ Mỹ, Lotteria (đơn vị nhận nhượng quyền là Công ty Phong Cách
Trang 12Sống Việt Nam, năm 2007), Domino’s Pizza (đơn vị nhận nhượng quyền là Công tyDịch vụ Thực phẩm và Giải khát Việt Nam, năm 2010) Các chuỗi này đều có lợithế cạnh tranh riêng trong mô hình nhượng quyền Chẳng hạn, Gloria Jean’s Coffeeđịnh hình là chuỗi cà phê tự phục vụ cao cấp đầu tiên tại Việt Nam, trong khiDomino’s Pizza có thêm dịch vụ đặt bánh pizza qua mạng Bên cạnh đó còn có cácthương hiệu nổi tiếng khác như Lee*s Sandwiches, Jollibee, Cartridge World,Dyslexia Institutes of America đến từ Mỹ, Subway Theo thống kê không chính thứccủa VietFranchise, riêng tại TP.HCM, có khoảng gần 100 hệ thống hoạt độngnhượng quyền thương mại, tuy nhiên số lượng doanh nghiệp thực hiện đăng ký hoạtđộng nhượng quyền (xin cấp phép hoạt động nhượng quyền) ước khoảng 20 đến 30doanh nghiệp
Trong khi các doanh nghiệp Việt Nam còn đang đối mặt với tình hình suy giảmthị phần của các đơn vị nhượng quyền thì các doanh nghiệp nước ngoài hết sức tựtin vào sự thành công của mô hình nhượng quyền tại Việt Nam Một số thương hiệuđang có mặt tại thị trường Việt Nam:
McDonald's:
Trên thế giới, McDonald’s được xem là hình mẫu về quản trị chất lượng Cáccửa hàng của McDonald’s đều giống nhau về thực đơn (gồm hamburger, khoai tâychiên, phó-mát và bánh táo) với cách bài trí và phục vụ theo cách thức màMcDonald’s huấn luyện cho những franchise tại trường đại học của họ
Để có đủ tư cách của một chủ cơ sở nhượng quyền theo quy ước thôngthường, doanh nghiệp nhận quyền phải có 175 ngàn USD (đây không được là khoảntiền vay mượn) Nhưng toàn bộ chi phí cho việc mở cửa hàng như thuê mặt bằng,xây dựng, trang trí, mua sắm trang thiết bị … sẽ nằm trong khoảng từ 430 ngàn đến
750 ngàn USD, và 40% trong số này phải do doanh nghiệp nhận quyền tự đầu tư(bằng tiền của bản thân)
Doanh nghiệp sẽ trả trực tiếp cho công ty McDonald’s số tiền 45.000 USDgọi là phí đăng ký nhượng quyền ban đầu Những chi phí khác sẽ được thanh toáncho các nhà cung cấp, vì thế đây là loại phí duy nhất doanh nghiệp phải trả cho
Trang 13McDonald’s Sau đó, doanh nghiệp nhận quyền sẽ tham gia một khoá huấn luyệnnghiêm ngặt kéo dài 9 tháng, nơi được dạy về các phương pháp làm việc theo đúngphong cách đặc trưng của McDonald’s như: tiêu chuẩn chất lượng, cung cách phục
vụ, giá trị hình ảnh thương hiệu, công thức và cách chế biến từng món trong thựcđơn, cách thức quản lý, các kỹ năng kiểm kê, giám sát… Doanh nghiệp buộc phảichấp nhận điều kiện chỉ được mở một cửa hàng McDonald’s tại một địa điểm nhấtđịnh, trong một khoảng thời gian nhất định, thường là 20 năm, đồng thời tuân thủcác nguyên tắc về bài trí cửa hàng, tuyển dụng nhân viên…và tất cả những yếu tốkhác nữa, sao cho cửa hàng McDonald’s của doanh nghiệp nhận quyền toát lên được
“thần thái” của một McDonald’s thực sự Bộ phận tư vấn của McDonald’s, người sẽđịnh kỳ ghé thăm cơ sở kinh doanh của doanh nghiệp nhượng quyền, và họ đưa ranhững lời khuyên hữu ích, cũng như hướng dẫn và giải thích mọi việc một cách chitiết Doanh nghiệp nhận quyền sẽ trả cho McDonald’s khoản phí hàng tháng là 4%trích từ doanh thu bán hàng, và cộng thêm tiền thuê mặt bằng ít nhất cũng chiếm8,5% nữa
Lotteria:
Với tiêu chí "Quick service and happy time" (tạm dịch: phục vụ nhanh và tậnhưởng hạnh phúc) Hiện nay, Lotteria đã có mặt tại 12 tỉnh/thành trên cả nước với
80 cửa hàng đang hoạt động
Các cửa hàng lotteria đã có mặt tại Tp HCM, Hà Nội, Vũng Tàu, Phan Thiết,
Đà Nẵng, Huế, Hải Phòng, Biên Hòa, Bình Dương
Hơn nữa, để đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường,Lotteria đã xây dựng một hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh hoàn hảo, chất lượng,sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của khách hàng
Có mặt tại thị trường Việt Nam năm 2004, sau 3 năm hoạt động đã có 37 cửahàng thức ăn nhanh mang thương hiệu Lotteria Đến nay, Lotteria là chuỗi cửa hàngthức ăn nhanh được ưa chuộng thứ hai của người Việt Nam
Được biết, tất cả chuỗi cửa hàng này đều do Lotteria tự đầu tư kinh doanh,với tổng vốn đầu tư đến nay khoảng 20 triệu USD Theo đó, phí nhượng quyền một