bài 7:thực tiển và vai trò của tự nhiên và nhận thức

Mác lại quan niệm : nhận nhận thức chỉ là sự phản ánh đơn giản, máy móc, thụ động về sự vật, hiện tượng.. Triết học duy vật biện chứng cho rằng, nhận thức bắt nguồn từ thực tiễn, quá trì

Bàn về nhận thức, từ xưa đến nay có nhiều quan điểm khác nhau

* Các nhà triết học duy tâm cho rằng : * Các nhà triết học duy tâm cho rằng : nhận thức do bẩm sinh nhận thức do bẩm sinh hoặc do thần linh mách bảo mà có

* Các nhà triết học duy vật trước C Mác lại quan niệm : * Các nhà triết học duy vật trước C Mác lại quan niệm : nhận nhận thức chỉ là sự phản ánh đơn giản, máy móc, thụ động về sự vật, hiện tượng

Em có nhận xét gì về hai quan điểm nêu trên ?

Triết học duy vật biện chứng cho rằng, nhận thức bắt nguồn

từ thực tiễn, quá trình nhận thức diễn ra rất phức tạp, gồm 2 giai đoạn : nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính.

b.Hai giai đoạn của quá trình nhận thức.

*Nhận thức lí tính ( TDTT)

Nhờ đi sâu vào phân tích chúng ta đã hiểu được bản chất bên trong của

SVHT (Hoa & lá sen) thấy chúng cĩ tác d ụng trong việc tạo ra những hương

vị trong ẩm thực , hội hoạ và điêu khắc…

Nhận thức lý tính là gì ?

Là giai đoạn nhận thức tiếp theo, dựa trên các tài liệu do

nhận thức cảm tính đem lại, nhờ các thao tác của tư duy

như : phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hoá… tìm ra

bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng.

NhËn thøc lµ g× ?

Nhận thức: là quá trình phản ánh sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan vào bộ ĩc con người, để tạo nên những hiểu biết về chúng

2 Thực tiễn là gì ?

Vớ dụ 1: ễng cha ta đó dựa vào cơ sở

nào để đỳc kết thành cỏc cõu ca dao,

tục ngữ sau :

 Nhất nước, nhỡ phõn, tam cần,

tứ giống.

 Chuồn chuồn bay thấp thỡ mưa,

Bay cao thỡ nắng, bay vừa thỡ rõm

 Chớp đụng nhay nhỏy, gà gỏy

thỡ mưa.

 Mấy đời bỏnh đỳc cú xương,

Mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng.

Dựa vào kinh nghiệm thực tiễn để đúc kết thành câu ca dao ,tục ngữ

Ngµy mïa

§¸nh chiÕm s©n bay T©n S¬n NhÊt Nghiªn cøu vµ trång thö nghiÖm c©y d a Mü

Các hoạt động trên gọi là hoạt động thực tiễn.

Thùc tiÔn lµ g× ?

Thực tiễn là toàn bộ những hoạt động vật chất

có mục đích, mang tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội.

Bạn có nhận xét gì các hoạt động trong những bức ảnh trên và cho biết chúng thuộc các hoạt động nào?

Cỏc hỡnh thức cơ bản của hoạt động thực tiễn:

+ Hoạt động sản xuất vật chất.

+ Hoạt động chính trị -xã hội.

+ Hoạt động thực nghiệm khoa học.

Trong 3 hoạt động trên hoạt

động nào là quan trọng nhất ?

Vì sao ?

nú quyết định cỏc hoạt động khỏc và xột cho cựng, cỏc hoạt động khỏc cũng nhằm phục vụ hoạt động cơ bản này.

3 Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.

Cú lần một sinh viên hỏi Clốt Bec-na (1813 – 1878), nhà sinh lí học người Pháp.

-Thưa thầy, điều gì quan trọng nhất trong y học?

- Những sự kiện thực tiễn! – Ông rành rọt trả lời.

Dựa vào hiểu biết của mình, em hãy cho biết:

a) Ý kiến của Clốt Bec-na đúng hay sai?

b) Thực tiễn có những vai trò gì đối với nhận thức?

Cơ sở

của

nhận thức

Động lực của nhận thức

Mục đích của nhận thức

Tiêu chuẩn

của chân lí

Vai trò của thực tiễn

Quan s¸t h×nh ¶nh cho biÕt : Nh÷ng h×nh ¶nh nµy gióp em

ý thøc được ®iÒu g×?

a Cơ sở của nhận thức

Vi phạm luật giao thông

Chặt phá rừng

- Mọi sự hiểu biết của con người dù trực

tiếp hay gián tiếp đều bắt nguồn từ thực tiễn.

- Nhờ tiếp xúc, tác động vào sự vật hiện

tượng mà con người nhận thức được thuộc tính, bản chất của sự vật hiện tượng.

- Quá trình hoạt động thực tiễn là quá trình hoàn thiện các giác quan của con người, nhờ đó khả năng nhận thức của con người ngày càng sâu sắc hơn.

b Thực tiễn là động lực của nhận thức

Quan sát hình ảnh cho biết:

Thực tiễn lao động vất vả của người nông dân

đặt ra yêu cầu gì?

=> Thực tiễn đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ,

phương hướng cho nhận thức phát triển.

Thực tiễn cũng tạo ra các tiền đề vật chất

cần thiết cho nhận thức.

c Thực tiễn là mục đích của nhận thức

d Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí.

“ Nhà Bác học Ga-li-lê rất coi trọng thí nghiệm.Ông thường dùng thí nghiệm để chứng minh lập luận của mình.

Một lần, nghe người ta dạy cho học sinh: các vật nặng bao giờ cũng rơi nhanh hơn các vật nhẹ! Ông liền phản đối: làm gì có chuyện vô lí thế!

Ga-li-lê đã làm một thí nghiệm thả hai hòn đá nặng, nhẹ khác nhau cùng từ trên một tháp cao xuống Kết quả, ông phát hiện không khí

có lực cản Khi thả rơi những vật trong ống đã rút hết không khí ra thì quả nhiên tốc độ rơi của các vật nặng, nhẹ đều bằng nhau”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh:

Không có gì quý hơn độc lập, tự do

=> Chỉ có đem những tri thức thu nhận được kiểm nghiệm qua thực tiễn mới có thể đánh giá được tính đúng đắn

hay sai lầm của chúng.