thực trạng việc xây dựng và khai thác sử dụng các kcn tại hà nội trong thời gian qua

Kinh nghiệm của các nước đi trước cho thấy việc khai thác thành công loại hình KCN sẽ là những nhịp cầu nối nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với nền kinh tế công nghiệp hiện đại.. Thành c

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG

5 GPĐT : Giấy phép đầu tư

6 ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

7 KCNC / CNC : Khu công nghệ cao / công nghệ cao

8 GPMB : Giải phóng mặt bằng

9 DN : Doanh nghiệp

10 SXKD : Sản xuất kinh doanh

11 KH&ĐT : Kế hoạch và đầu tư

12 NSNN : Ngân sách Nhà nước

13 TW : Trung ương

14 DNNN : Doanh nghiệp nhà nước

15 DNV&N : Doanh nghiệp vừa và nhỏ

16 HĐND : Hội đồng nhân dân

17 UBND : Ủy ban nhân dân

18 NĐT : Nhà đầu tư

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết chọn đề tài nghiên cứu

Hà nội là trung tâm kinh tế văn hoá, chính trị và xã hội của cả nước Để đẩy mạnh sự nghiệp “ công nghiệp hoá và hiện đại hoá”, Hà nội cần thực hiện một sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế toàn diện phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của đất nước và

cơ cấu kinh tế quốc tế trên các lĩnh vực Trong đó vấn đề đầu tư vào các khu công nghiệp ( KCN) giữ một vai trò quan trọng, đó là một trong những điều kiện thuận lợi nhằm thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư vào Hà nội Kinh nghiệm của các nước đi trước cho thấy việc khai thác thành công loại hình KCN sẽ

là những nhịp cầu nối nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với nền kinh tế công nghiệp hiện đại Chính vì vậy việc làm thế nào để có thể xây dựng và khai thác sử dụng một cách có hiệu quả các KCN tại Hà Nội đang là điều trăn trở của các nhà quản lý kinh tế vĩ mô Thành công trong lĩnh vực này sẽ nhanh chóng đưa Hà Nôi không chỉ

là một trung tâm kinh tế lớn của cả nước mà còn mở cửa , bước ra hồ nhập một cách bình đẳng với các thành phố khác trong khu vực và trên toàn thế giới

Hiện nay Hà nội có 17 khu công nghiệp tập trung hứa hẹn một khu vực sản xuất rộng lớn, có chất lượng cao Thế nhưng các dự án đầu tư sản xuất tại KCN tại

Hà nội vẫn chỉ là những con số rất khiêm tốn, các doanh nghiệp trong và ngoài nước vẫn còn do dự trong quá trình thăm dò tình hình trước khi đầu tư vào đây

Chính vì vậy qua khảo sát và tìm hiểu chúng em lựa chọn đề tài “Thực trạng việc xây dựng và khai thác sử dụng các KCN tại Hà Nội trong thời gian qua” Mục

đích nghiên cứu của đề tài là dựng những lý luận cơ bản vận dụng để giải quyết vấn

đề : "Làm thế nào để đẩy nhanh quá trình xây dựng và khai thác sử dụng các khu công nghiệp tại Hà Nội?"

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Dựng những phương pháp lý luận cơ bản vận dụng để giải quyết vấn đề :

" Làm thế nào đẩy nhanh quá trình xây dựng và khai thác sử dụng các khu công nghiệp tại Hà nội "

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng : Nghiên cứu ở các khu công nghiệp

- Phạm vi : Nghiên cứu tại khu vực Hà Nội

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề án chủ yếu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử trong việc giải quyết các vấn đề của đề án, trong đó chủ yếu dựa vào phương pháp điều tra xã hội học.

Tổng hợp, phân tích, so sánh đánh giá dựa trên chủ yếu là số liệu thứ cấp bao gồm tổng hợp, báo cáo thường niên trên website của các công ty tiến hành nghiên cứu và Bộ Kế hoạch và đầu tư

5 Nội dung của đề án

- Tài liệu tham khảo

CHƯƠNG I : ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA HÀ NỘI 1.1 Vị trí ,vai trò của thủ đô Hà Nội

Hà Nội là Trung tâm văn hoá chính trị , khoa học kỹ thuật đồng thời là một trung tâm lớn về kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước Thủ đô Hà nội tập trung nhiều

cơ quan của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, có nhiều tổ chức Quốc tế, các văn phòng đại diện nước ngoài, nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học, là nơi tập trung trí tuệ của một đội ngũ đông đảo các nhà trí thức , các cán bộ khoa học kỹ thuật có trình độ cao và giàu kinh nghiệm thuộc nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau ở cả Trung ương và địa phương Những năm gần đây, kinh tế - xó hội của Thủ đô ngày càng phát triển rực rỡ, cơ sở hạ tầng được Thành phố và Trung ương hết sức quan tâm đó gúp phần tạo thế và lực làm cho Hà Nội ngày càng xứng tầm là Thủ đô

“ngàn năm văn hiến” Đây là yếu tố thuận lợi, cơ bản hấp dẫn các nhà đầu tư đến với Hà Nội, trong đó các KCN trên địa bàn chính là “điểm nhấn” hết sức quan trọng, tạo thương hiệu và diện mạo mới cho cỏc doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô phát triển, qua đó tạo sức lan toả lớn để nừng tầm vúc lờn tầm cao mới

1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội

-Hà Nội ngày nay gồm 10 quận nội thành và 18 huyện ngoại thành trên diện tích 3.324,92km2 với gần 6,5 triệu dân chiếm 7,5% dân số cả nước

-Lực lượng lao động Hà Nội rất dồi dào, dân số trong độ tuổi lao động chiếm 60%

so với tổng dân số, nguồn lao động nhìn chung có trình độ văn hoá, trình độ khoa học kĩ thuật cao, tay nghề vững vàng, cần cù, siêng năng

- Năm 2009, GDP/người của Hà Nội đã đạt tới 32 triệu đồng

- Từ năm 1990 đến nay, cơ cấu ngành kinh tế của Hà Nội có sự chuyển dịch khá tích cực Ngành dịch vụ có xu hướng giảm tỷ trọng phản ánh xu thế tăng trưởng mạnh của ngành công nghiệp

- Thu hút nguồn vốn : Đến nay, các KCN Hà Nội đã thu hút được 508 dự án, trong

đó có 240 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 3.533 triệu USD và 268 dự

án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký 11.160 tỷ đồng Ban quản lý các KCN

và chế xuất Hà Nội cho biết, năm 2010 sẽ phấn đấu thu hút 180 triệu USD vốn đầu

tư vào các KCN

- Xuất nhập khẩu : Sở Công Thương Hà Nội cho biết, dự kiến 4 tháng đầu năm nhập khẩu của thành phố đạt 6.853,3 triệu USD, tăng 40,8% so cùng kỳ, trong đó, nhập khẩu địa phương đạt 2.518,3 triệu USD (tăng 38%) Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là máy móc thiết bị phụ tùng, vật tư nguyên liệu

Dự kiến kim ngạch nhập khẩu tháng 4/2010 đạt 1802 triệu USD, tăng 19,5% so cùng kỳ, trong đó, nhập khẩu địa phương đạt 673 triệu USD (tăng 27,5%)

-Xây dựng và quản lý đô thị : Một số khu đô thị mới đã được xây dựng , nhiều tuyến đường , trục đường lớn , nút giao thông như Liễu Giải - Nguyễn Chí Thanh , Lỏng - Hồ Lạc, Lỏng hạ , Trần Khát Chân , Đại Cổ Việt , đường Huỳnh Thúc Kháng, Hồng Quốc Việt được mở rộng.

-Văn hóa xã hội : Hà Nội là địa phương luôn đi đầu cả nước trong lĩnh vực văn hoá,

xã hội Tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng và sinh con đều giảm, số lượng các trường học tăng

1.3 Những lợi thế của Hà Nội trong thu việc thu hút đầu tư

1.3.1 Là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá và khoa học kỹ thuật

Là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá và khoa học kỹ thuật của cả nước, Hà Nội

có điều kiện thuận lợi để thực hiện quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Đây cũng là một tiền đề hết sức quan trọng cho việc hình thành và phát triển nền kinh tế tri thức trong những thập kỷ tới

1.3.2 Là thị trường lớn thứ hai trong cả nước

Với số dân đứng thứ hai trên cả nước, Hà Nội cũng là thị trường lớn thứ 2 sau TPHCM Yếu tố này đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tại Hà Nội có cơ hội tiếp cận với thị trường thuận lợi hơn, có nguồn thông tin thị trường đầy đủ và nhanh chóng hơn và vì thế dễ dàng có những phản ứng thích hợp và kịp thời khi xuất hiện những biến động trên thị trường

1.3.3 Nhiều cơ sở nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghiệp

Khoa học và công nghệ ngày nay đã trở thành nhân tố quyết định cho sự nghiệp phát triển kinh tế Là một Trung tâm Khoa học của cả nước, Hà Nội có số lượng các

cơ sở nghiên cứu, đào tạo nhiều nhất trên cả nước Đây là một yếu tố quan trọng để

Hà Nội có thể nhanh chóng nghiên cứu và ứng dụng những tiến bộ khoa học công nghệ vào trong đời sống sản xuất kinh doanh

1.3.4 Là đầu mối giao thông

Với vị trí đầu mối giao thông của cả đường bộ, đường sắt, đường thuỷ và đường không, các doanh nghiệp tại Hà Nội có thuận lợi rất lớn trong việc cung ứng và tiêu thụ các sản phẩm cuả mình Ngày nay, trong môi trường Internet, sự giao tiếp hầu như không còn khoảng cách về không gian, tuy vậy vị trí địa lý vẫn còn giữ vai trò quan trọng Ngoài ra, với cơ sở hạ tầng về điện và viễn thông chất lượng cao, các doanh nghiệp Hà Nội cũng có lợi thế hơn ở các địa phương khác trong giao dịch và kinh doanh

1.3.5 Nguồn lao động dồi dào, đặc biệt lao động có tay nghề cao

Nguồn lao động Việt nam dồi dào về số lượng nhưng còn non kém về chất lượng Tuy vậy, Hà Nội lại có ưu thế hơn hẳn so với những địa phương khác bởi tỷ lệ tương đối cao về lao động có tay nghề Bên cạnh đó, với số lượng lớn các cơ sở nghiên cứu và đào tạo tại Hà Nội, Hà Nội có khả năng cung cấp nhiều lao động có tay nghề cao trong thời gian tới

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC SỬ DỤNG

CÁC KHU CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

2.1 Tình hình tổ chức quản lý

Ngày 10/10/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1463/QĐ-TTg

thành lập và quy định vị trí, chức năng của Ban Quản lý các khu công nghiệp và khu chế xuất Hà Nội

Ban Quản lý các Khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội đã có nhiều cố gắng để hoạt động theo cơ chế "1 cửa, tại chỗ", giải quyết nhanh các thủ tục hành chính cho các nhà đầu tư vào KCN Ban quản lý được Bộ kế hoạch và Đầu tư uỷ quyền cấp GPĐT cho các loại dự án sau đây

+ Phù hợp với qui hoạch KCN

+ Doanh nghiệp chế xuất có qui mô vốn đến 40 triệu USD

+ các dự án sản xuất có qui mô vốn đến 10 triệu USD

+ Các sự án dịch vụ công nghiệp có qui mô vốn đến 5 triệu USD

+ Không thuộc danh mục dự án có tiềm năng ảnh hưởng lớn đến môi trườn

Thời gian cấp GPĐT là 15 ngày kể từ ngày cơ quan cấp GPĐT nhận được hồ sơ hợp lệ

Ngoài ra, Ban quản lý được Bộ Thương mại uỷ quyền cấp giấy phép xuất nhập khẩu, cấp chứng chỉ xuất xứ hàng hoá vào các nước ASEAN, Ban quản lý tổ chức đào tạo và cung ứng lao động cho các doanh n

p.

2.2 Quá trình hình thành và phát triển của các Khu Công

hiệp cũ

Các KCN cũ ( Cụm công nghiệp được hình thành từ những năm

0 -70)

Trên thực tế ở Hà Nội đã hình thành những cụm công nghiệp từ những năm 1960 đến năm 1970 Đó là những cụm công nghiệp cũ, hình thành không theo qui hoạch như : Vĩnh Tuy, Văn Điển, Cầu Bươu, Chèm, Đức Giang, Đông Anh Những cụm công nghiệp này do thiếu quy hoạch nên không được xây dựng đầy đủ , không đồng bộ về

cơ sở hạ tầng , lại nằm lộn xộn xen kẽ lẫn trong các khu dân cư, bệnh xá, cơ sở dịch

vụ Vì vậy đã gây nên nhiều khó khăn trong việc phát triển đô thị và thực sự đang trở thành gánh nặng củaThành phố Có thể nói sự ra đời tự nhiên của tổ hợp một số nhà máy, xí nghiệp là do sự đòi hỏi cần thiết trong việc phát triển kinh tế công nghiệp của thành phố, do đó chưa tính hết những khả năng phát triển của thành phố trong tương lại, đặc biệt là vấn đề

i sinh

Bảng 1

Các cụm Công nghiệp cũ trên địa b

nghiệp

Diện tích đất (ha)

Nhân công

1 Minh Khai - Vĩnh Tuy - Mai Động 38 81 15.910

nhà máy xí nghiệp nào có phương án xử lý bảo vệ môi trường, đặc biệt là không có

cơ chế quản lý hành chính nhà nước của chính quyền trên địa bàn có KCN Điều đó

dẫn đến hiện tượng quy hoạch lộn xộn, trong khu vực nhà máy, xí nghiệp có đủ cả các công trình phục vụ sinh hoạt như: nhà ở, trại trẻ, bệnh xá, cơ sở dịch vụ vv Chính điều này giờ đây đã trở thành gánh nặng của thành phố và bản thân các Công

ty, doanh nghiệp trong quá trình giải toả để đảm bảo tính chất thuần nhất của

KCN : KCN phải là nơi chỉ dành cho sản xuất kinh doanh và được quản lý chặt chẽ về

ọi mặt

Mặt khác, các cụm công nghiệp được hình thành từ những năm trước đây đó, đang

và sẽ nằm trong khu phát triển dân dụng của Thành phố Hà Nội, vì thế chúng sẽ gây ảnh hưởng rất lớn về vấn đề môi trường và giao thôn

đô thị

Do vậy, những KCN này bộc lộ nhiều thiết sót mà cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn giải quyết được , nhất là trong điều kiện hiện nay các cụm công nghiệp cũ không thể đáp ứng được đòi hỏi yêu cầu của việc phát triển kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá , hiện đại hoá Để đáp ứng được những đòi hỏi cấp bách trên Hà nội cần phải nhanh chóng hình thành các KCN tập trung có đầy đủ cơ sở hạ tầng, được quy hoạch đầy đủ nằm xa khu dân cư vừa có tác dụng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vừa góp phần khắc phục những hậu quả tiêu cục của các cụm công nghiệp trước đây

để lại, đó chính là một giải pháp lâu dài cho Công nghiệp Hà Nội trong những năm phát

Thành lập ngày 22/2/1997

và thời gian hoạt động tới năm 2047

Tổng vốn đầu tư xây dựng hạ tầng : 76.846.000 USD

Thăng Long Industrial Park

Thời gian hoạt động trong 50 năm

Gần 400 tỷ đồng

-Hàng tiêu dùng-Kỹ thuật cao

-Chế tạo dụng cụ cơ khi dân dụngKCN

29.950.000 USD

Công ty phát triển Nội Bài

và hoạt động tới 2045

12.000.000 USD

Taiwan – Hanoi Industrial Park Development Corporation

- Xây dựng các nhà máy, công trình công cộng

có chất lượng cao

220 tỷ đồng

Thành lập ngày 24/12/2007

Công ty cổ phần Phát triển Công nghiệp Phú Mỹ

KCN

Quang

Minh I

407 ha

813 tỷ đồng

- KCNC sinh học Từ Liêm, và Khu công viên công nghệ thông ti

Him Lam (38 ha)

35ha (đạ t 86%)

Các KCN đang hoạt động như Bắc Thăng Long (274ha), Sài Đồng B (49ha), Nam Thăng Long (30ha), Nội Bài (100ha) đã lấp đầy 100% KCN Thạch Thất - Quốc Oai (155ha), tỷ lệ lấp đầy đạt 95%, đang được hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật như khớp nối giao thông giữa hai cụm công nghiệp Quốc Oai và Phùng Xá, xây dựng nhà máy xử lý nước thải; KCN Quang Minh 1 (407 ha), tỷ lệ lấp đầy được 80%, diện tích mở rộng còn lại 63ha đang làm các thủ tục giải phóng mặt bằng (GPMB); KCN

Hà Nội - Đài Tư (40ha) mới lấp đầy được 60%, đang hoàn thiện nhà máy xử lý nước thải, đường giao thông chính và đường gom vào KCN đang trong giai đoạn GPMB; KCN Phú Nghĩa (170ha) đã lấp đầy được 65%, diện tíc

còn lại đang GPMB

Bên cạnh đó, giá thuê đất theo khảo sát của Công ty Colliers International, các khu công nghiệp gần với các trung tâm giao thông giành được giá thuê cao hơn so với các khu vực khác xa hơn Hiện tại, giá thuê một khu đất có cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh

ở Hà Nội vào khoảng 100-150 USD với thời hạn thuê đất từ 38 – 44 năm Giá thuê dao động phụ thuộc vào việc gần với các trung tâm vận chuyển, sự tiện nghi và những điều kiện thuận lợi khác Còn ở Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên là 45 – 55 USD, những nơi khác dưới 30 USD

3% so với năm 2009

KCN đã thu hút được 524 dự án đầu tư với các thương hiệu lớn như Canon, Panasonic, Yamaha, Toto, Meiko,…trong đó, 252 dự án đầu tư nước ngoài với vốn đăng ký 3,55 tỷ USD và 272 dự án đầu tư trong nước vốn

ng ký 11.000 tỷ đồng

Các doanh nghiệp trong các KCN trên hiện đang hoạt động SXKD có hiệu quả, đã

có 360 dự án đã đi vào hoạt động SXKD ổn định; năm 2009, doanh thu đạt trên 3 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 2,1 tỷ USD, chiếm 50% giá trị xuất khẩu của Thành phố; giải quyết việc làm cho trên 10 vạn lao động Một số chỉ tiêu về đầu tư đạt ở mức khá cao: vốn đầu tư đăng ký bình quân đạt 153 tỷ đồng/dự án; thu hút gần 100 lao động/ha; doanh thu bình quân 49 tỷ đồng/ha; nộp Ngân sá

khoảng 1,2 tỷ đồng/ha.

2.4

.Những kết quả ban đầu

- Góp

hần tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng GDP và thu nhập b

h quântrên đầu người : Bảng 3 : Một số ch

Tiêu chí Đơn vị tính 1996-2000 2001-2005 2006-2009Tốc độ tăng trưởng

n từ số liệu của Bộ KH&ĐT

Bảng số liệu trên cho thấy các chỉ số kinh tế của Hà Nội đã thay đổi theo xu hướng khá tích cực, nhất là tiêu chí đo lường hiệu quả kinh tế và thu nhập bình quân Hà Nội luôn có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn mức trung bình của cả vùng đồng bằng sông Hồng và mức trung bình của cả nước Mật độ kinh t, tính theo tiêu chí GDP/km 2 phản ánh mức độ tập trung kinh tế cũng có xu hướng gia tăng đáng kể, cao gấp 2 lần so với mức đạt được của vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ Năm 2009, GDP/người của Hà Nội đã đạt tới 32 triệu đồng, trong khi đó mức thu nhập trung bình quả cả nước chỉ đạt khoảng 17- 18 triệu đồng/người Theo xu hướng này, dự báo đến 2015, với tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 9 -9,5%, thu nhập bình quân đầu người của Hà Nội sẽ lên tới 72-73 triệu đồng (tư

-trợ chuyển đổi cơ cấ u

Biều đồ 1 : Cơ cấu ngành Kinh tế Hà

ội giai đoạn 2000 - 2010

Từ năm 2000 đến nay, cơ cấu ngành kinh tế của Hà Nội có sự chuyển dịch khá tích cực Ngành dịch vụ có xu hướng giảm tỷ trọng phản ánh xu thế tăng trưởng mạnh của ngành công nghiệp Với tỷ trọng ngành dịch vụ chiếm 53,61% (năm 2009), tỷ trọng ngành phi nông nghiệp (công nghiệp và dịch vụ) chiếm khoảng 98%, kinh tế

Hà Nội được xem như ở trình độ phát triển khá cao xét theo các tiêu chí p