MỞ ĐẦU 5 CHƯƠNG 1 8 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH 8 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển du lịch 8 1.2. Du lịch 9 1.2.1. Khái niệm du lịch 9 1.2.2. Chức năng của du lịch 10 1.2.3. Phân loại du lịch 12 1.2.4. Các điều kiện để phát triển du lịch 20 1.3. Khách du lịch 35 1.3.1. Khái niệm khách du lịch 35 1.3.2. Phân loại khách du lịch 36 1.4. Sản phẩm du lịch 40 1.4.1. Khái niệm sản phẩm du lịch 40 1.4.2. Đặc trưng của sản phẩm du lịch 40 1.5. Điểm du lịch, khu du lịch, tuyến du lịch 43 1.6. Một số kinh nghiệm phát triển du lịch của các quốc gia trên thế giới và Việt Nam 43 CHƯƠNG 2 45 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI KHU VỰC CHÙA THẦY 45 HÀ NỘI 45 2.1. Khái quát về cụm du lịch chùa Thầy Hà Nội 45 2.1.1. Lịch sử hình thành 45 2.1.2. Tài nguyên du lịch 47 2.2. Thực trạng phát triển du lịch tại khu vực chùa Thầy Hà Nội 61 2.2.1. Số lượng khách du lịch và doanh thu du lịch khu vực chùa Thầy 61 2.2.2. Thực trạng cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch khu vực chùa Thầy 64 2.2.3. Thực trạng đầu tư phát triển tại khu vực chùa Thầy 67 2.2.4. Thực trạng lao động trong khu vực chùa Thầy 68 2.2.5. Thực trạng công tác xúc tiến quảng bá du lịch tại chùa Thầy 70 2.3. Thực trạng môi trường du lịch chùa Thầy 70 2.4. Đánh giá chung 72 2.5. Tiểu kết chương 2 76 CHƯƠNG 3 77 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI KHU VỰC CHÙA THẦY HÀ NỘI 77 3.1. Mục tiêu phát triển du lịch chùa Thầy 77 3.2. Định hướng về thị trường khách cho khu vực chùa Thầy 77 3.3. Một số biện pháp nhằm phát triển du lịch bền vững tại khu vực chùa Thầy 78 3.3.1. Tăng cường công tác quản lý trong việc phát triển du lịch 78 3.2.2. Đầu tư phát triển du lịch 81 3.2.3. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch 86 3.2.4. Tăng cường xúc tiến quảng bá du lịch 89 3.2.5. Phát triển nguồn nhân lực du lịch 90 3.2.6. Biện pháp về môi trường 92 3.2.7. Giáo dục nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư địa phương 93 3.3. Kiến nghị 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC 98
Trang 1- Tăng thu nhập cho khu vực và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân địa phương
- Quảng bá rộng rãi hình ảnh và tiếng tăm của chùa Thầy ra trong nước và quốc tế
- Tăng cường hợp tác giữa cộng đồng địa phương với các cơ quan đơn vị liên quan đến
vệ môi trường và tài nguyên du lịch để phát triển bền vững
3.2 Định hướng về thị trường khách cho khu vực chùa Thầy
Bảng 3.1: Dự báo về số lượng khách du lịch đến với khu vực chùa Thầy
Trang 2Khi phát triển khu vực chùa Thầy theo hướng phát triển du lịch bền vững thìkhách du lịch cũng sẽ tăng đáng kể Thị trường mục tiêu muốn hướng tớ trong tươnglai bao gồm
- Khách du lịch nội địa:
+ Thanh niên, những người trẻ tuổi, đặc biệt là học sinh , sinh viên
+ Khách du lịch ở độ tuổi trung niên, cao tuổi theo phật giáo, ưa thích du lịch thiền
- Khách du lịch quốc tế: những người yêu thích tham quan,khám phá, tìm hiểu, nghiêncứu
3.3 Một số biện pháp nhằm phát triển du lịch bền vững tại khu vực chùa Thầy 3.3.1 Tăng cường công tác quản lý trong việc phát triển du lịch
Để có thể phát triển du lịch, cần kiện toàn bộ máy tổ chức và cơ chế quản lý tươngứng là yêu cầu của sự phát triển trong xu thế hội nhập quốc tế
Hoàn thiện cơ sở pháp lý về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, tự nhiên
- Các cơ quan nhà nước ban hành các luật, nghị định, thông tư hướng dẫn về việcbảo tồn và phát huy tài nguyên du lịch địa phương
Tăng cường công tác quản lý nhà nước đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng lành mạnh, kinh doanh có trật tự kỷ cương
Bộ Văn Hóa – Thể Thao và du lịch và UBND thành phố Hà Nội phải tăngcường thanh tra, kiểm tra, ngăn chặn kịp thời những biểu hiện tiêu cực trong lễ hội như
mê tín dị đoan, đốt đồ mã, đặt hòm công đức, đăt lễ, đặt “tiền giọt dầu” tùy tiện , lưuhành văn hóa phẩm trái phép, nâng ép giá dịch vụ…UBND thành phố phải chỉ đạo xâydựng phương án đảm bảo an ninh trật tự, bảo đảm an toàn cho nhân dân, tuyệt đốikhông để xảy ra cháy nổ, ùn tắc giao thông
Hoàn thiện mô hình quản lý, điều hành hoạt động của phòng du lịch Tách riêngkhu di tích chùa Thầy ra khỏi Ủy ban nhân dân xã Sài Sơn
Trang 3Bảng 3.2: Mô hình tổ chức phòng du lịch tại khu di tích chùa Thầy Hà Nội
Giám đốc: trực tiếp quản lý các phòng: kế toán tài chính, phòng du lịch vàthông tin, phòng tổ chức hành chính.là người điều hành và phải có tinh thần tráchnhiệm cao, chịu mọi trách nhiệm về sự phát triển du lịch của khu di tích Chủ động có
kế hoạch tìm kiếm đầu tư và phát triển du lịch
- Phòng kế toán tài chính:
+Xây dựng kế hoạch tài chính đảm bảo nguồn vốn phục vụ cho các hoạt độngsản xuất kinh doanh và đầu tư
+ Quản lý, sử dụng vốn, tài sản và các hoạt động tài chính
+ Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các hoạt động tài chính theo đúng quyđinh
+ Tổ chức kiểm tra, đánh giá các quyết toán,kiểm toán
- Phòng du lịch và thông tin:
+ Marketing: tìm hiểu và phân khúc thị trường du lịch , tìm ra nhu cầu của
khách du lịch, xây dựng chương trình du lịch , và chương trình quảng bá hình ảnh khu
di tích tới du khách trong nước và quốc tế
Trang 4+ Hướng dẫn viên du lịch: nhiệm vụ hướng dẫn khách, chịu trách nhiệm đào
tạo và phát triển đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm
+ Bộ phận môi trường: tuyên truyền, giáo dục cho cư dân địa phương và khách
du lịch về ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường Trực tiếp chỉ đạo và tham gia cáchoạt động bảo vệ môi trường tại điểm
- Phòng tổ chức hành chính: Tham mưu và giúp giám độc tổ chức thực hiện các
hoạt động trong lĩnh vực: hành chính, tổ chức cán bộ, tài chính kế toán, quản trị cơ sởvật chất
Các công ty du lịch và đại lý lữ hành
- Tổ chức xây dựng, thiết kế các sản phẩm đặc trưng, độc đáo để thu hút du khách
Đa dạng hóa các sản phẩm cho chùa Thầy
- Tuân thủ theo các quy định đề ra của khu di tích
- Thường xuyên cập nhật thông tin về khu di tích, thường xuyên thay đổi cácchương trình du lịch để hấp dẫn du khách
- Đào tạo hướng dẫn viên công ty về những hoạt động bảo vệ môi trường để khihướng dẫn viên dẫn khách tới tham quan chùa Thầy, họ sẽ tổ chức cho du kháchnhững hoạt động bảo vệ môi trường
- Phối hợp với khu di tích xây dựng chiến lược Marketing phù hợp, xây dựng cácchương trình quảng bá trên các thông tin đại chúng
Đối với khách du lịch
- Khách du lịch đặc biệt là khách nội địa cần nâng cao hơn ý thức củamình trong việc bảo vệ môi trường và phải thực hiện đầy đủ những nội quy mà khu ditích đã đặt ra Để nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung và bảo vệ môi trường xanh,sạch cho khu di tích, cần thực hiện một số biện pháp sau
Mỗi du khách tham gia hành hương và tham quan phải được phát một túi giấy
để khuyến khích vứt rác vào túi và tham gia hoạt động bảo vệ môi trường Có bộ phậnthu gom túi rác của khách và khi trả túi rác sẽ được nhận quà lưu niệm là một chiếc mũ
“Du lịch xanh” có in hình Thủy Đình, dấu hiệu nhận biết của chùa Thầy Khi khách du
Trang 5lịch trở về mang theo chiếc mũ và đặt vào vị trí đồ lưu niệm trong các chuyến đi, vôhình chung đã quảng bá hình ảnh chùa Thầy rộng rãi.
3.2.2 Đầu tư phát triển du lịch
3.2.2.1 Đẩy mạnh tiến độ các dự án đầu tư cho du lịch trên địa bàn tỉnh
Hiện nay, việc đầu tư, phát triển khu vực chùa Thầy cũng đang được quan tâmcủa các ban ngành và các doanh nghiệp, nổi bật là dự án “khu du lịch Tuần Châu” Dự
án này sẽ biến khu vực chùa Thầy thành một trung tâm du lịch cao cấp
Khu vực chùa Thầy và các khu ực đang có rất nhiều dự án được xây dựng vàphát triển những khu chung cư, khu vui chơi giải trí hiện đại Vì vậy, các ban quản lýcấp trung ương nên xem xét thật kỹ các dự án này Các dự án được phê duyệt và đầu
tư, xây dựng phải đươc ra thời hạn xác định , thường xuyên đôn đốc, theo dõi và kiểmtra tiến độ Không cho phép việc trì hoãn quá lâu hoàn thành các dự án
Nhiều dự án của khu vực được phê duyệt nhưng tiến độ còn chậm nguyên nhâncũng là do thiếu vốn Các quản lý cấp trung ương cần ban hành chính sách ưu đãi chocác doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong nước và quốc tế Khuyến khích tạo điều kiệnđầu tư phát triển, xây dựng cơ sở vật chất để phát triển du lịch đạt hiệu quả cao nhất
3.2.2.2 Tăng cường công tác đầu tư phát triển du lịch
Đầu tư du lịch là đầu tư phát triển, nhằm tăng cơ sở vật chất kỹ thuật cho ngành
du lịch, một ngành kinh tế mũi nhọn Vì vậy cần tạo ra những chuyển biến trong côngtác đầu tư phát triển với những chính sách ưu đãi nhừm hỗ trợ phát triển khu vực chùaThầ trong việc tôn tạo cảnh quan, môi trường, di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng…Đồng thời đầu tư để nâng cấp hệt hống cơ sở vật chất để tạo sự thuận lợi trong việc đilại, nghỉ ngơi cho du khách
Nhất thiết ủy ban nhân dân và sở du lịch thành phố hà nội phải có chính sách vềđầu tư cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước
- Khuyến khích cả đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước(Khu vực nhà nước
và tư nhân) theo quy hoạch và có dự án đầu tư cụ thể Các lĩnh vực cần ưu tiên là:
+ Đầu tư xây dựng các khu Du lịch, vui chơi, giải trí, các khách sạn, tại các tourđiểm du lịch(các di tích, các làng nghề)
Trang 6+ Đầu tư kết cấu hạ tầng: giao thông, cấp thoát nước, cấp điện, thông tin liênlạc.
Tạo hành lang pháp lý, môi trường đầu tư thuận lợi cho các thành phần kinh tếtham gia đầu tư phát triển Du lịch, thực hiện đúng quy định, đúng pháp luật và có hiệuquả
- Khuyến khích các thành phần kinh tế, các doanh nghiệp trong và ngoài nướcbằng những ưu đãi cụ thể để thu hút, huy động nguồn vốn đầu tư vào nhà hàng, kháchsạn, đầu tư phát triển đa dạng các loại hình vui chơi giải trí, thể thao
Đề xuất với bộ văn hóa Thể Thao và du lịch về việc công nhận Chùa Thầy vànúi Sài Sơn là di tích quốc gia đặc biệt.Khẩn trương nghiên cứu, tìm tài liệu lịch sửkhoa học để lập hồ sơ di tích quốc gia đặc biệt cho khu di tích Để thu hút được vốnđầu tư điều quan trọng nhất vẫn là cho nhà đầu tư thấy được lợi ích của việc đầu tư vàokhu di tích thông qua việc lượng khách đến ngày càng nhiều Để làm được điều đó cầnphải giữ gìn, tôn tạo tài nguyên du lịch thiên nhiên, và nhân văn, ngăn chặn kịp thờinhững xâm nhập của những văn hóa tiêu cực.Tôn tạo lại những đình chùa đang bịxuống cấp.Khu vực núi Sài đang bị công ty xi mang Sài Sơn khai thác đá để sản xuất
xi măng đã làm xóa sổ vài ngọn núi.Nếu công ty tiếp tục hoạt động mà không có kếhoạch bảo tồn thì hệ thống núi Sài có nguy cơ biến mất Và điều đặc biệt quan trọngtrong du lịch nói chung và du lịch chùa Thầy nói riêng là quảng bá hình ảnh rộng rãi,UBND và sở du lịch Hà Nội cần tăng cường tìm kiếm các phương tiện cách thức sángtạo để giới thiệu được chùa Thầy đến với nhiều người
a) Cơ sở hạ tầng
Hệ thống đường xá:
Hiện nay, hệ thống đường xá tới khu vực chùa Thầy khá là hoàn chỉnh, Tuynhiên, đoạn đường làng nói từ đường Láng Hòa Lạc vào khu di tích đang vị xuốngcấp, cần đầu tư xây dựng lại Đoạn đường này nhiều ổ gà, nhiều đất đá , vật liệu xâydựng làm xấu mỹ quan nơi đây Vì vậy chính quyền xã lên giải tỏa những vật liệu xâydựng được đổ trái phép trên đường.Đồng thời phải đầu tư xây dựng xử lý đoạn đườnglàng để thuận tiện việc đi lại của du khách
Trang 7Xây dựng hình ảnh “con đường hoa gạo” bằng việc trồng cây gạo hai bênđường Đầu tư hệ thống xe điện chở du khách đi từ bên ngoài đường cao tốc vào khu
du lịch hoạt động từ 8h đến 23h
Cần đặt một số bảng chỉ dẫn ở những vị trí quan trọng như đường lên hang Cắc
Cớ, chùa Hạ, chùa Cao… bảng chỉ dẫn cần được viết bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh
Trên đường tham quan chùa Thầy cần đặt một số ghế ngồi để du khách nghỉngơi trong quá trình leo núi Những chiếc ghế tốt nhất thiết kế theo hình dáng tự nhiên,
ví dụ: ghế ngồi giống khúc gỗ, hay ghế ngồi giống một tảng đá tự nhiên có dây leoxung quanh
Hệ thống thông tin liên lạc:
- Lắp đặt một số trạm điện thoại công cộng để du khách có thể sử dụng khi cần thiết
- Lắp đặt hòm thư ngay tại chân núi để thuận tiện hơn khi họ muốn gửi bưu thiếp
b) Cơ sở vật chất kỹ thuật
Cơ sở lưu trú
Hiện tại chùa thầy chưa có hệ thống cơ sở lưu trú.Khách du lịch đến tham quanchùa Thầy khá đông nhưng chi tiêu của họ còn hạn chế nên cần xây dựng những kháchsạn quy mô nhỏ để phục vụ thị trường này.Hoặc họ thường đi trong ngày nên không cónhu cầu lưu trú cao.Nếu biết thêm nhiều điểm du lịch thú vị xung quanh thì họ sẽ cónhu cầu cao hơn
- Các cơ sở lưu trú có quy mô nhỏ, chủ sở hữu chính là người dân địa phương
- Nhân viên làm việc tại những cơ sở lưu trú này cũng là những người dân Cần phải
mở những lớp đào tạo ngắn để đào tạo họ.Đồng thời phải có lương bổng và có chế độđãi ngộ phù hợp để khuyến khích dân cư địa phương tham gia vào việc phát triển dulịch bền vững tại đại phương
- Cơ sở lưu trú cần thực hiện đúng quy định của pháp luật
- Khuyển khích các cơ sở lưu trú có quy mô nhỏ, kiến trúc phù hợp với quang cảnh tựnhiên như nhà lá, nhà tre, phục vụ các món ăn chay
Trang 8- Khuyến khích sử dụng các trang thiết bị đồ đạc được sản xuất tại địa phương hoặc ởnhững khu vực lân cận.
Khi khách lưu trú qua đêm cũng muốn tận hưởng sự thú vị không gian du lịchban đêm Cần có nhưng chương trình ban đêm vào ngày chủ nhật hàng tuần, giao lưuvăn nghệ tại sân đình Khung cảnh về đêm được chú trọng nhất ở hồ Long Trì đèn hoaluôn được trang trí, bố trí đèn sáng màu lung linh ở Thủy Đình Những quán nước gần
hồ phục vụ các món ăn quen thuộc ở Việt Nam như khoai nướng, ngô nướng, bánhtrôi…
Đặc biệt sẽ rất thú vị nếu du khách được ở ban đêm trên núi Thầy, cần xây dựngthêm những nhà nghỉ theo phong cách nhà sàn trên núi để du khách thưởng ngoạnkhông gian yên tĩnh thanh bình của rừng núi và chốn Phật thanh tịnh về đêm Hoạtđộng thiền cũng có thể tổ chức vào thời gian này
- Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp tận tình lịch sự
- Sử dụng lao động tại chỗ, có kế hoạch đào tao cho họ làm việc theo đúng quy trình
để đạt hiệu quả cao nhất
- Món ăn đa dạng bao gồm cả món ăn truyền thống và món ăn Âu, Á,
Cần xây dựng những nhà hàng món chay Các nhà hàng chay được xây dựnggiản dị, phù hợp với khung cảnh chung và món ăn phục vụ
* Một số thiết bị khác.
Ngoài ra ở đây còn có thể phát triển loại hình “biking tour” khách có thể thamquan quần thể khu di tích chùa Thầy với rất nhiều đình chùa Họ cũng có thể đạp xe từchùa Thầy tới tham quan làng nghề rối nước, nhà cổ… hoặc họ cũng có thể đạp xe từ
Trang 9chùa Thầy tới chùa Tây Phương thuộc huyện Thạch Thất, nằm cách chùa Thầy không
Tốt nhất nên mở một cửa hiệu bán thuốc vừa phục vụ cho nhân dân, vừa phục
vụ khách du lịch, với điều kiện dược sĩ có trình độ đạt tiêu chuẩn, và phải chịu sự quản
lý không được ép giá thuốc
Nơi thu đổi ngoại tệ
- Khu di tích chùa thấy nên được xây dựng một điểm thu đổi ngoại tệ để tạo điều kiệnthuận lợi hơn cho khách quốc tế khi họ tới đây tham quan Việc này cũng thúc đẩyviệc chi tiêu của du khách khi họ đi tham quan
- Đồng thời cần liên hệ để yêu cầu các ngân hàng xây dựng trạm rút tiền thẻ ATM.Những du khách Việt Nam chưa chuẩn bị tiền mặt cũng có thể sử dụng
Cửa hàng lưu niệm
Tâm lý chung của khách du lịch là khi đi bất cứ đâu cũng muốn mua nhữngmón quà lưu niệm là đặc trưng từng vùng, để khi nhắc đến ai cũng biết đó là ở đâu.Tuy nhiên, cũng giống những sản phẩm lưu niệm Việt Nam, ở chùa Thầy tuy có nhiềuquán bán đồ lưu niệm nhưng sản phẩm còn ít và quen, ở đâu cũng mua được, không có
gì đặc trưng.Chưa kể đến gần 50% là các sản phẩm Trung Quốc
Bên cạnh việc bán các mặt hàng thông thường như thổ cẩm, khảm trai, hạt đỗ,vòng tay… Sản phẩm phải tạo ra những đặc trưng khác biệt, tạo thương hiệu cho chùaThầy
Trang 10Nên chọn một hình ảnh là thương hiệu cho chùa Thầy là hồ Thủy Đình, hìnhảnh của hồ Thủy Đình sẽ được in lên trên các sản phẩm lưu niệm: cốc, áo, quạt, khungảnh, vòng tay, tranh phong thủy, đĩa, bưu thiếp, khăn tay…
Lập cơ sở sản xuất chè Lam tập chung, đóng gói bảo đảm Bao bì đẹp, quảngcáo về chùa Thầy.Xây dựng những khu vực sản xuất có thể đảm bảo cho du kháchtham quan và trực tiếp tham gia vào quá trình làm chè, tạo sự thú vị cho du khách Tổchức hội thi nấu chè Lam
Các sản phẩm lưu niệm được lấy từ các làng nghề xung quanh khu vực, vừa tạocông ăn việc làm, vừa mang lại doanh thu và tạo sự hấp dẫn cho mặt hàng lưu niệm
3.2.3 Đa dạng hóa sản phẩm du lịch
Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm du lịch: đa dạng hóa vật chất và nâng caochất lượng các sản phẩm du lịch phù hợp với nhu cầu trong nước và quốc tế Ngoài ra,điểm du lịch chùa Thầy cần có sản phẩm lưu niệm du lịch đặc thù của địa phương đểtạo ra sự thu hút với khách du lịch
Liên kết phối hợp với các tỉnh huyện bên cạnh tạo ra những tour du lịch để tăngkhả năng tiêu thụ các sản phẩm du lịch Muốn phát triển du lịch ở chùa Thầy nhất thiếtphải đa dạng hóa sản phẩm du lịch mới có thể thu hút được đông đảo khách du lịchghé thăm và tăng nhu cầu chi tiêu của khách
Phát triển sản phẩm du lịch lễ hội Kéo dài ngày lễ hội, chú trọng giữ gìn vàphát huy bản sắc văn hóa trong các lễ hội, tạo điều kiện cho việc phát triển du lịch,cũng đồng thời nâng cao được hình ảnh của văn hóa bản địa thu hút khách du lịch
Ngoài những nội dung truyền thống trong lễ hội có thể đưa vào lễ hội một sốyếu tố du lịch như : tăng cường giới thiệu về lễ hội, ý nghĩa, lịch sử của lễ hội, di tíchlịch sử Có thể mời các bô lão của địa phương tham gia vào việc kể chuyện hoặc pháthành các tờ gấp, tờ rơi ngay khi mua vé vào tham quan chùa
Tổ chức các triển lãm hoặc hội chợ các sản phẩm truyền thống như con rối, đồthủ công mỹ nghệ, các loại đồ lưu niệm khác, triển lãm ảnh về khu vực chùa thầy Cóthể liên hệ với các trường đào tạo nhiếp ảnh tạo ra các buổi thực tập cho sinh viênchụp cảnh chùa và mở triển lãm ảnh
Trang 11Chùa Thầy được thiên nhiên ưu ái với địa hình và vị trí thuận lợi, cây cối umtùm rất hoang sơ tự nhiên và thanh bình, hệ thống chùa xen lẫn vào vách núi,nhữngđiều trên thuận lơi cho phát triển loại hình du lịch thiền Đây là loại hình du lịch mới
mẻ và hứa hẹn thu hút khách quốc tế
Du lịch thiền
Du lịch thiền bao gồm các hoạt động sau: tham quan các công trình kiến trúcphật giáo, tìm hiểu và hòa mình vào cuộc sống thanh tịch của giới tu hành, những hoạtđộng giải trí mang đậm chất thiền là tổ chức cho khách tham quan các công trình kiếntrúc của đạo Phật, quan sát và tham gia vào cuộc sống sinh hoạt của các thiền sư,thưởng thức và chiêm ngưỡng những nét đặc sắc của các loại hình nghệ thuật thiềnnhư cắm hoa, trà đạo, bonsai, ẩm thực
Đặc biệt không gian thiền có thể là nhà sàn trên núi về đêm.Sẽ tạo ra sự thú vị
và yên bình cho du khách
Nước ta với bề dày 2000 năm phát triển của đạo Phật, triết lý thiền hiện diệntrong sâu thẳm văn hóa và lối sống của người Việt Vì vậy du lịch thiền có tiềm năngphát triển rất lớn.Đặc biệt chùa Thầy là nơi hội tụ đầy đủ những yếu tố để có thể pháttriển loại hình du lịch này và hứa hẹn tạo ra một loại hình du lịch đặc sắc ấn tượng củachùa Thầy
Du lịch bằng xe đạp (Biking tour)
Tour du lịch bằng xe đạp chỉ mới hình thành trong vài năm trở lại đây, nhưng
đã thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước Chính điều kiện thiên nhiên, khí hậu,địa hình , cộng với đời sống văn hóa và phong phú của Việt Nam góp phần thúc đẩynhu cầu du lịch bằng xe đạp
Trang 12đây bao gồm 2 bộ phận: khu vực trồng lúa và khu vực trồng ngô, bãi, khoai, sắn… Lúachỉ trồng được hai vụ một năm.Thời gian nghỉ ngơi giữa giữa hai vụ lúa thì họ làmviệc ở bãi.Vì vậy loại hình du lịch nông thôn dược hứa hẹn phát triển tạo ra một xuhướng mới.
Tạo hình ảnh người dân năng động, thân tình và mến khách.Có những cách ứng
xử đẹp và có văn hóa
Du khách có thể cùng người dân tham gia gieo trồng , thu hoạch chăm sóc câytrồng trên đồng ruộng là dịp để thư giãn, giải trí, hoạt động rèn luyện thể lực và tinhthần, gần gũi với thiên nhiên và trải nghiệm cuộc sống nhà nông từ những người nôngdân trong hoạt động nông nghiệp
Du khách có cơ hội tham quan cảnh quan vùng nông thôn của khu vực xã SàiSơn, chạy xe đạp,tản bộ trên đường làng, tham quan cac di tích lịch sử ở địa phương
và nghe kể về lịch sử chùa và tìm hiểu các làng nghề bên cạnh
Du lịch thám hiểm
Tổ chức tour “ Khám Phá Chùa Thầy” với hành trình tham quan các hang động,thám hiểm hang Cắc Cớ, xuống tầng sâu nhất của hang Trong hang nên bố trí đèn vàonhững vị trí tạo thêm vẻ lung linh, huyền ảo và bí ẩn của hang
Chương trình du lịch kết hợp với một số điểm du lịch khác.
Để đa dạng hóa sản phẩm du lịch, ta có thể xây dựng thêm những chương trình
du lịch liên kết như
- Chùa Thầy chùa Tây phương chùa trăm gian
- Chùa thầy chùa tây phương chùa đậu
- Chùa thầy chùa tây phương chùa mía
- Chùa thầy tản đà resort
- Chùa thầy chùa tây phương làng cổ đường lâm