Bài 1: Thế giới quan duy vật và phương pháp luận biên chung

Vật lí tượngđối động và phát triển nghiên cứu vận Lịch sử Đối tượng Lịch sử của dân tộc, quốc gia và của xã hội loài người... Định nghĩa triết học: - Triết học là hệ thống các quan điể

PHẦN THỨ NHẤT CÔNG DÂN VỚI VIỆC HÌNH THÀNH THẾ GIỚI QUAN

VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN KHOA HỌC

BAI 1: THẾ GIỚI DUY VÂT VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN

BIỆN CHỨNG(TIẾT 1)

1)Thế giới quan và phương pháp luận.

a)Vai trò của thế quan, phương pháp luận

của triết học

Vật lí tượngđối động và phát triển nghiên cứu vận

Lịch sử Đối tượng

Lịch sử của dân tộc, quốc gia và của xã hội loài người.

Đối tượng nghiên cứu của triết học là gì?

- Đối tượng nghiên cứu của triết học là: những quy luật chung

nhất, phổ biến nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy con

người.

Vậy theo em triết học là gì?

Định nghĩa triết học:

- Triết học là hệ thống các quan điểm lí luận chung nhất về thế giới

và vị trí của con người trong thế giới đó.

Vậy triết học có vai trò gì trong hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận thức của con người?

Vai trò của triết học:

Triết học có vai trò là thế giới quan và

phương pháp luận chung của những

hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận

thức của con người.

Bài tập.

Bảng so sánh:

Triết Học Các môn khoa học

cụ thể Nghiên

cứu quy luật

b Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm:

.Thế giới quan:

- Thế giới quan là toàn bộ những quan điểm và niềm tin định

hướng hoạt động của con người trong cuộc sống

- Có nhiều loại thế giới quan: thế giới quan thần thoại, thế

giới quan tôn giáo, thế giới quan triết học…

Vấn đề cơ bản của triết học là

gì?

.Vấn đề cơ bản của triết học: là giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức Vấn đề cơ bản của triết học có 2 mặt:

* Mặt thứ nhất: giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước cái nào có sau?

Cái nào quyết định cái nào?

* Mặt thứ hai: con người có thể nhận thức được thế giới khách quan hay không?

THẾ GIỚI QUAN DUY TÂM

• Thế giới quan duy vật:

- Giữa vật chất và ý thức thì vật chất là cái có trước , cái quyết định ý thức.

- Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con người, không do ai sáng tạo ra trước, không ai có thể tiêu diệt được.

• Thế giới quan duy tâm:

- Cho rằng ý thức là cái có trước, vật chất là cái có sau,

ý thức là cái sinh ra và quyết định giới tự nhiên.

Bài tập

So sánh thế giới quan duy vật

và thế giới quan duy tâm

Ngược lại

Có não người mới sinh ra ý thức, tinh thần

Chúa trời sinh sa

muôn loài

Thế giới quan duy vật

Thế giới quan duy tâm

Kết luận: thế giới quan duy vật có vai trò rất tích cực trong tất cả các lĩnh vực Còn thế giới quan duy tâm thường là chỗ dựa cho những lỗi thời kìm hãm sự phát triển của xã hội

Củng cố bài.

Câu 1: Hoàn chỉnh định nghĩa về triết học: triết

học là những hệ thống quan điểm chung nhất về:…

a Sự tồn tại của vật chất và ý thức.

b Quy luật vận động của sự vật hiện tượng.

c Sự tồn tại của thế giới.

d Sự vận động và phát triển của xã hội.

• Câu 2: Cho biết triết học ra đời từ bao giờ?

a Cổ đại

b Trung đại

c Cận đại

d Mác – ăngghen.

c) Phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình

+ Phương pháp và phương pháp luận:

*Phương pháp: Là cách thức đạt tới mục đích đề ra

*Phương pháp

luận:

Là khoa học về phương pháp, về những phương pháp nghiên cứu.

1 Em hãy giải thích câu nói nổi tiếng sau đây của nhà triết học cổ đại Hêracit

“Không ai tắm lần trên cùng một dòng sông”.

- Đáp án: Nước không ngừng chảy, tắm sông lần này nước sẽ trôi đi, lần tắm sau

sẽ là dòng nước mới.

2.Phân tích yếu tố vận động, phát triển của các sự vật, hiện tượng sau:

*Cây lúa trổ bông.

*Con gà đẻ trứng.

*Nhận thức của con người ngayd càng tiến bộ.

*Loài người trải qua 5 giai đoạn.

=>Nhận thức vận động phát triển từ lạc hậu => Tiến bộ.

+ Phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình:

Bài tập:

Phương pháp để xem xét những yếu tố trên của các (ví dụ)bài tập trên

được gọi là phương pháp luận biện chứng

*Phương pháp siêu hình:

Bài tập: :

Câu1 Việc làm của 5 thầy bói khi xem voi

Câu 2 Em có nhận xét gì về các yếu tố mà các yếu tố đưa ra

Câu 3 Em đồng ý với quan điểm nào sau đây? Vì sao?

a) Cơ thể của con người giống như các bộ phận của cỗ máy

b) Một học sinh A vi phạm nội quy một lần vào tháng 9 Cuối năm tuy bạn đã tiến bộ rất nhiều, nhưng cô giáo chủ nhiệm vẫn hạ hạnh kiểm của bạn, lý do la lần vi phạm đầu tiên đó

*Đáp án:

Câu1.

- 5 thầy bói mù sờ vào con voi:

- Thầy sờ vòi => sun sun như đỉa.

- Thầy sờ ngà =>Như cái đòn cày.

- Thầy sờ tai =>Như cái quạt thóc.

- Thầy sờ chân =>cột đình.

- Thầy sờ đuôi=>Chổi sể.

- Phương pháp siêu hình là xem xét

sự vật phiến diện, cô lập, không vận động, không phát triển, máy móc giáo điều, áp dụng một cách máy móc đặc tính của sự vật này vào sự

vật khác

2) Chủ nghĩa duy vật biện chứng – sự thống nhất hữu cơ giữa thế

giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Thế giới quan Phương pháp

Ý thức có trước quyết định vật

chất.

Duy Vật Biện chứng

Thế giới khách quan, tồn tại độc lập với ý thức và luôn vận động, phát triển. Hãy hoàn thành bảng so sánh sau:

- Thế giới vật chất luôn luôn vận động và phát triển theo đúng quy luật khách quan.

- Con người nhận thức thế giới khách quan và xây dựng thành phương pháp luận.

- Thế giới quan phải xem xét sự vật, hiện tượng với quan điểm duy vật biện chứng.

- Phương pháp luận phải xem xét sự vật, hiện tượng với quan điểm biện chứng duy vật.

Kết luận:

Câu 2: Dựa vào cơ

sở nào để phân chia

Đều nghiên cứu vận động, phát triển

tự nhiên, xã hội và tư duy.

Chung, phổ biến nhất

VD: Giữa tồn tại xã hội và

ý thức xã hội.

Nghiên cứu 1 bộ phận, lĩnh vực riêng biệt cụ thể.VD:Hóa học:

sự cấu tạo, tính chất, sự biến đổi của các chất.