Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh ngân hàng tại việt nam

Bài th o lu n ả ậ

Th c tr ng và gi i pháp phát tri n d ch v b o lãnh ngân hàng t i Vi t ự ạ ả ể ị ụ ả ạ ệ

Nam

I T ng quan v b o lãnh Ngân Hàng (bank guarantee) ổ ề ả

1 Khái ni m ệ

B o lãnh ngân hàng là cam k t b ng văn b n c a ngân hàng (bên b o lãnh) ả ế ằ ả ủ ả

v i bên có quy n (bên nh n b o lãnh) v vi c th c hi n nghĩa v tài chính thay ớ ề ậ ả ề ệ ự ệ ụcho khách hàng (bên đ c b o lãnh) khi khách hàng không th c hi n ho c ượ ả ự ệ ặkhông th c hi n đúng nghĩa v đã cam k t v i bên nh n b o lãnh.Khách hàng ự ệ ụ ế ớ ậ ả

ph i nh n n và hoàn tr cho ngân hàng s ti n đã đ c tr n thay.ả ậ ợ ả ố ề ượ ả ợ

2 L ch s hình thành và phát tri n b o lãnh ngân hàng ị ử ể ả

B o lãnh ngân hàng b t đ u đ c s d ng r ng rãi t đ u th p niên 70.S ả ắ ầ ượ ử ụ ộ ừ ầ ậ ựphát tri n nhanh chóng c a các qu c gia s n xu t d u h a Trung Đông trong ể ủ ố ả ấ ầ ỏ ở

th i gian này cho phép h ký k t nh ng h p đ ng l n v i các công ty ph ng ờ ọ ế ữ ợ ồ ớ ớ ươTây cho nh ng d án l n nh c i ti n c s h t ng, các ti n ích công c ng, d ữ ự ớ ư ả ế ơ ở ạ ầ ệ ộ ự

án công nông nghi p và qu c phòng.Ngu n g c phát sinh nhu c u b o lãnh ngânệ ố ồ ố ầ ảhàng đ c bi t là b o lãnh thanh toán ngay l n đ u là t khu v c này.V i s phát ặ ệ ả ầ ầ ừ ự ớ ựtri n c a th ng m i qu c t , các giao d ch ngày càng mang tính toàn c u.T m ể ủ ươ ạ ố ế ị ầ ầ

c và s ph c t p c a các giao d ch đòi h i và thúc đ y s phát tri n c a b o ỡ ự ứ ạ ủ ị ỏ ẩ ự ể ủ ảlãnh ngân hàng.B o lãnh ngân hàng đ c s d ng m nh mẽ trên th gi i.ả ượ ử ụ ạ ế ớ

B o lãnh ngân hàng còn đ c phát tri n c v hình th c s d ng, tho t đ u ả ượ ể ả ề ứ ử ụ ạ ầ

là lo i b o lãnh có đi u ki n đ c b t đ u t th tr ng Mỹ V i các lo i nh : ạ ả ề ệ ượ ắ ầ ừ ị ườ ớ ạ ư

b o lãnh b sung, b o lãnh ti n b o ch ngả ổ ả ề ả ứ , nó t ra không hi u qu và b t l i ỏ ệ ả ấ ợcho bên yêu c u b o lãnh và do ng i b o lãnh có th vi n d n lý do bi n h đầ ả ườ ả ể ễ ẫ ệ ộ ểkhông thanh toán d n t i tranh cãi phát sinh.Các ngân hàng cũng ng n ng i khi ẫ ớ ầ ạphát hành nh ng lo i b o lãnh này vì h không mu n dính líu đ n các r c r i ữ ạ ả ọ ố ế ắ ốtrong h p đ ng.B o lãnh ch đ c s d ng m t s n c châu Phi, Trung ợ ồ ả ỉ ượ ử ụ ở ộ ố ướĐông, ít thông d ng th tr ng châu Âu Lo i b o lãnh đ c s d ng nhi u ụ ở ị ườ ạ ả ượ ử ụ ề

nh t là b o lãnh thanh toán theo yêu c u hay b o lãnh vô đi u ki n V i lo i nàyấ ả ầ ả ề ệ ớ ạ

ng i th h ng đ c thanh toán khi có yêu c u mà không c n đ a ra ch ng cườ ụ ưở ượ ầ ầ ư ứ ứ

v s vi ph m M t s n c v n d ng pha tr n hai lo i trên mi n r ng các bên ề ự ạ ộ ố ướ ậ ụ ộ ạ ễ ằ

ch p thu n và ngân hàng đ ng ý phát hành.Hi n nay b o lãnh ngân hàng phát ấ ậ ồ ệ ảtri n r ng rãi trên nhi u lĩnh v c.ể ộ ề ự

3 Đ c đi m c a b o lãnh ngân hàng ặ ể ủ ả

Th nh t ứ ấ , v b n ch t pháp lý, b o lãnh ngân hàng là 1 giao d ch th ng ề ả ấ ả ị ươ

m i đ c thùạ ặ

- Tính ch t th ng m i trong ho t đ ng b o lãnh th hi n :ấ ươ ạ ạ ộ ả ể ệ ở

+ Ch th c a ho t đ ng b o lãnh ngân hàng do chính các ngân hàng th c ủ ể ủ ạ ộ ả ự

hi n trên th tr ngệ ị ườ

+ M c tiêu thu l i nhu n và có tính ch t chuyên nghi p nh m t ngh ụ ợ ậ ấ ệ ư ộ ề

nghi p kinh doanhệ

+ Ho t đ ng b o lãnh ngân hàng b t bu c ph i làm th t c đăng ký kinh ạ ộ ả ắ ộ ả ủ ụdoanh t i c quan nhà n c có th m quy n theo quy đ nh c a pháp lu tạ ơ ướ ẩ ề ị ủ ậ

- Tính đ c thù th hi n :ặ ể ệ ở

+ M t m t b o lãnh ngân hàng đ c th c hi n m t cách chuyên nghi p, m t ộ ặ ả ượ ự ệ ộ ệ ặkhác khi th c hi n ho t đ ng b o lãnh có tính ch t chuyên nghi p nh v y, các ự ệ ạ ộ ả ấ ệ ư ậngân hàng ph i s d ng đ n nh ng kỹ thu t chuyên môn nghi p v ngân hàng ả ử ụ ế ữ ậ ệ ụ

nh m đ m b o s an toàn cho đ ng v n c a mình b ra khi ch p nh n đóng vaiằ ả ả ự ồ ố ủ ỏ ấ ậtrò ng i th c hi n nghĩa v tài s n thay cho khách hàng Cũng vì lý do này mà ườ ự ệ ụ ả

ho t đ ng b o lãnh chuyên nghi p luôn đ c nhà làm lu t nhìn nh n nh là 1 ạ ộ ả ệ ượ ậ ậ ư

ho t đ ng kinh doanh có đi u ki n, ví d nh ph i đ c c p gi y phép ho t ạ ộ ề ệ ụ ư ả ượ ấ ấ ạ

đ ng b i c quan nhà n c có th m quy n (Ngân hàng nhà n c VN) và ph i cóộ ở ơ ướ ẩ ề ướ ả

v n pháp đ nh theo quy đ nh c a pháp lu tố ị ị ủ ậ

+ Ho t đ ng kinh doanh b o lãnh ngân hàng th ng ch u s chi ph i c a m t sạ ộ ả ườ ị ự ố ủ ộ ốquy t c pháp lý đ c thù, ch áp d ng riêng cho hành vi b o lãnh có tính ch t ắ ặ ỉ ụ ả ấchuyên nghi p nh quy t c v th t c b o lãnh, phí b o lãnh, gi i h n b o lãnh ệ ư ắ ề ủ ụ ả ả ớ ạ ả

và các ch tài áp d ng đ i v i bên vi ph m cam k t trong b o lãnh ngân hàng… ế ụ ố ớ ạ ế ả

- Ng i đ c h ng b o lãnh ( ng i yêu c u b o lãnh)ườ ượ ưở ả ườ ầ ả

- Ng i th h ng b o lãnh ( ng i nh n cam k t b o lãnh)ườ ụ ưở ả ườ ậ ế ả

Th 5, ứ b o lãnh ngân hàng là giao d ch đ c xác l p và th c hi n d a trên ả ị ượ ậ ự ệ ự

ch ng tứ ừ

- khi ngân hàng phát hành cam k t b o lãnh( th b o lãnh) cũng nh khi ế ả ư ả ư

ng i nh n b o lãnh th c hi n nghĩa v c a ng i b o lãnh, các ch th ườ ậ ả ự ệ ụ ủ ườ ả ủ ểnày đ u b t bu c ph i thi t l p b ng văn b n Nh ng văn b n này khôngề ắ ộ ả ế ậ ằ ả ữ ả

ch là b ng ch ng ch ng minh quy n và nghĩa v c a các bên tham gia ỉ ằ ứ ứ ề ụ ủgiao d ch b o lãnh mà còn là c s pháp lý đ các bên th c hi n quy n vàị ả ơ ở ể ự ệ ềnghĩa v pháp lý c a mình đ i v i bên kia.ụ ủ ố ớ

Khi ng i nh n b o lãnh yêu c u ngân hàng th c hi n nghĩa v thay cho ườ ậ ả ầ ự ệ ụ

ng i đ c b o lãnh, h ph i xu t trình các ch ng t phù h p v i n i dung ườ ượ ả ọ ả ấ ứ ừ ợ ớ ộcam k t b o lãnh thì đ c tr ti n; ng c l i, ngân hàng cũng ph du vào ế ả ượ ả ề ượ ạ ả ặvăn b n b o lãnh doo mình phát hành và đ i chi u v i các ch ng t do ả ả ố ế ớ ứ ừ

ng i nh n b o lãnh thi t l p và xu t trình đ xác đ nh vi c đòi ti n c a ườ ậ ả ế ậ ấ ể ị ệ ề ủ

ng i nh n b o lãnh có h p l không và mình có ph i tr ti n theo yêu c u ườ ậ ả ợ ệ ả ả ề ầ

Th 6 ứ , b o lãnh ngân hàng là lo i b o lãnh vô đi u ki n ( b o lãnh đ c l p)ả ạ ả ề ệ ả ộ ậ

Tính ch t vô đi u ki n c a b o lãnh ngân hàng th hi n ch : ngân hàng ấ ề ệ ủ ả ể ệ ở ỗ

ph i th c hi n nghĩa v đ i v i ng i nh n b o lãnh ngay sau khi ng i nàyả ự ệ ụ ố ớ ườ ậ ả ườ

đã xu t trình các ch ng t phù h p v i n i dung c a th b o lãnh hay cam ấ ứ ừ ợ ớ ộ ủ ư ả

k t b o lãnh do ngân hàng phát hành, mà không ph thu c vào vi c ng i ế ả ụ ộ ệ ườ

đ c b o lãnh có kh năng t th c hi n nghĩa v c a h hay không.ượ ả ả ự ự ệ ụ ủ ọ

4 Ch c năng ứ

Th nh t, ứ ấ b o lãnh là công c b o đ mả ụ ả ả

Đây là ch c năng quan tr ng nh t c a b o lãnh, b o lãnh cung c p m t s ứ ọ ấ ủ ả ả ấ ộ ự

b o đ m cho ng i th h ng.M c đích c a b o lãnh là cung c p cho ng i ả ả ườ ụ ưở ụ ủ ả ấ ườ

th h ng m t kho n b i hoàn tài chính cho nh ng thi t h i do hành vi vi ụ ưở ộ ả ồ ữ ệ ạ

ph m h p đ ng c a ng i đ c b o lãnh gây ra.ạ ợ ồ ủ ườ ượ ả

Th 2 ứ , b o lãnh là công c tài trả ụ ợ

Không ch là công c b o đ m đ i v i ng i th h ng,b o lãnh còn là công ỉ ụ ả ả ố ớ ườ ụ ưở ả

c tài tr th c s v m t tài chính cho ng i đ c b o lãnh Trong nhi u ụ ợ ự ự ề ặ ườ ượ ả ề

tr ng h p, thông qua b o lãnh, ng i đ c b o lãnh không ph i xu t quỹ, ườ ợ ả ườ ượ ả ả ấ

đ c thu h i v n nhanh chóng, đ c vay n ho c kéo dài th i gian thanh ượ ồ ố ượ ợ ặ ờtoán ti n hàng hóa, d ch v , ti n n p thu … Vì v y, m c dù không tr c ti p ề ị ụ ề ộ ế ậ ặ ự ế

c p v n nh ng v i vi c phát hành b o lãnh ngân hàng đã giúp cho khách ấ ố ư ớ ệ ảhàng c a h đ c h ng nh ng thu n l i v ngân quỹ nh khi đ c cho vayủ ọ ượ ưở ữ ậ ợ ề ư ượ

th c s ự ự

Th 3 ứ , b o lãnh là công c đôn đ c hoàn thành h p đ ngả ụ ố ợ ồ

Ng i th h ng có quy n yêu c u thanh toán b o lãnh khi ng i đ c b o ườ ụ ưở ề ầ ả ườ ượ ảlãnh vi ph m h p đ ng trong su t th i gian hi u l c c a b o lãnh, ng i ạ ợ ồ ố ờ ệ ự ủ ả ườ

th h ng luôn có quy n yêu c u ngân hàng phát hành thanh toán b o lãnh ụ ưở ề ầ ả

n u nh ng i đ c b o lãnh vi ph m h p đ ng Ng i đ c b o lãnh luôn ế ư ườ ượ ả ạ ợ ồ ườ ượ ả

b áp l c c a vi c ph i b i hoàn b o lãnh Nh v y b o lãnh có vai trò đ c ị ự ủ ệ ả ồ ả ư ậ ả ốthúc ng i đ c b o lãnh hoàn t t h p đ ng ký k t B o lãnh th c hi n h p ườ ượ ả ấ ợ ồ ế ả ự ệ ợ

đ ng mang ý nghĩa đ c thúc th c hi n h p đ ng nhi u h n là b i hoànồ ố ự ệ ợ ồ ề ơ ồ

Tr giá ti n b o lãnh: theo th a thu n, nh ng th ng r t l n Có th bao ị ề ả ỏ ậ ư ườ ấ ớ ể

ng i d th u đã trúng th u nh ng không ký h p đ ng thì ng i th h ngườ ự ầ ầ ư ợ ồ ườ ụ ưở

sẽ rút ti n thanh toán t b o lãnh đ trang tr i nh ng chi phí đ u th u thi tề ừ ả ể ả ữ ấ ầ ệ

h i do ch m tr ti n đ thi công hay chi phí đ t ch c đ u th u l iạ ậ ễ ế ộ ể ổ ứ ấ ầ ạ

Tr giá b o lãnh: th ng t 1-5% tr giá h p đ ng đ u th uị ả ườ ừ ị ợ ồ ấ ầ

Th i h n hi u l c: h p đ ng b o lãnh c a nh ng ng i d th u mà không ờ ạ ệ ự ợ ồ ả ủ ữ ườ ự ầtrúng th u sẽ t đ ng h t hi u l cầ ự ộ ế ệ ự

c B o lãnh th c hi n h p đ ngả ự ệ ợ ồ

B o lãnh th c hi n h p đ ng cung c p m t b o đ m cho ng i th h ng ả ự ệ ợ ồ ấ ộ ả ả ườ ụ ưở

v vi c th c hi n h p đ ng c a ng i đ c b o lãnh Trong tr ng h p ề ệ ự ệ ợ ồ ủ ườ ượ ả ườ ợ

ng i đ c b o lãnh không th c hi n đúng, đ y đ nh ng nghĩa v đã đ cườ ượ ả ự ệ ầ ủ ữ ụ ượ

ghi trong h p đ ng thì ng i th h ng có quy n yêu c u thanh toán b o ợ ồ ườ ụ ưở ề ầ ảlãnh.

Tr giá b o lãnh: giá tr b o lãnh th c hi n h p đ ng thông th ng là t 5-ị ả ị ả ự ệ ợ ồ ườ ừ10% tr giá h p đ ngị ợ ồ

Th i h n: có th kéo dài đ b o đ m cho vi c giao hàng, l p đ t, b o hành ờ ạ ể ể ả ả ệ ắ ặ ảmáy…

d B o lãnh thanh toánả

B o lãnh thanh toán hoàn toàn có th đ c s d ng nh 1 ph ng ti n b o ả ể ượ ử ụ ư ươ ệ ả

đ m thanh toán trong h p đ ng mua bán, h p đ ng thuê tài chính, h p đ ng ả ợ ồ ợ ồ ợ ồ

đ i lý, h p đ ng xây d ng… đây là m t trong nh ng l a b o lãnh r t ph ạ ợ ồ ự ộ ữ ọ ả ấ ổ

bi n các n c đang phát tri n và có th đ c s d ng thay th cho tín ế ở ướ ể ể ượ ử ụ ế

d ng ch ng t v i m c đích b o đ m cho nghĩa v thanh toán, tuy nhiên, ụ ứ ừ ớ ụ ả ả ụ

b o lãnh thanh toán khác tín d ng ch ng t v đi u ki n thanh toán và c ả ụ ứ ừ ề ề ệ ơ

ch v n hành.ế ậ

e B o lãnh mi n kh u tr giá tr hóa đ nả ễ ấ ừ ị ơ

B o lãnh mi n kh u tr giá tr hóa đ n cho phép ng i bán nh n đ c t ng ả ễ ấ ừ ị ơ ườ ậ ượ ổ

s ti n thanh toán nh ng ph i cam k t v i ng i mua r ng s ti n b o lãnh ố ề ư ả ế ớ ườ ằ ố ề ả

sẽ đ c hoàn tr l i cho ng i mua trong tr ng h p ng i bán không th c ượ ả ạ ườ ườ ợ ườ ự

hi n ho c vi ph m các đi u ki n c a h p đ ng.ệ ặ ạ ề ệ ủ ợ ồ

f B o lãnh ti n ng tr c ( b o lãnh hoàn thanh toán)ả ề ứ ướ ả

V i nh ng h p đ ng th ng m i có giá tr l n, đ giúp ng i bán( Nhà xu t ớ ữ ợ ồ ươ ạ ị ớ ể ườ ấ

kh u) có v n đ t hàng và nhanh chóng giao hàng cho ng i mua ( Nhà nh p ẩ ố ặ ườ ậ

kh u), trong h p đ ng th ng m i ký k t gi a 2 bên th ng quy đ nh m t ẩ ợ ồ ươ ạ ế ữ ườ ị ộ

đi u kho n th a thu n ng i mua ng tr c cho ng i bán m t s ti n( g iề ả ỏ ậ ườ ứ ướ ườ ộ ố ề ọ

là ti n đ t c c) Đ đ m b o cho ng i mua nh n l i s ti n đ t c c đó (k ề ặ ọ ể ả ả ườ ậ ạ ố ề ặ ọ ể

c ti n lãi) trong tr ng h p nhà xu t kh u không hoàn thành nghĩa v h p ả ề ườ ợ ấ ẩ ụ ợ

đ ng, ng i mua yêu c u ng i bán đ ngh ngân hàng bên bán m b o lãnhồ ườ ầ ườ ề ị ở ả

v kho n ti n ng tr c đó.ề ả ề ướ ướ

Tr giá b o lãnh: 5-10% giá trj h p đ ng (k c lãi trên s ti n này)ị ả ợ ồ ể ả ố ề

g B o lãnh H i quanả ả

Áp d ng cho các tr ng h p hàng hóa t m nh p, tái xu t H i quan c a n cụ ườ ợ ạ ậ ấ ả ủ ướ

mà hàng hóa đ c t m nh p, tái xu t yêu c u ch hàng ph i có 1 b o lãnh ượ ạ ậ ấ ầ ủ ả ả

nh m đ m b o r ng n u quá h n đã đăng ký mà hàng hóa dó không tái xu t ằ ả ả ằ ế ạ ấ

thì c quan H i quan sẽ rút ti n thanh toán t th b o lãnh đ ph c v cho ơ ả ề ừ ư ả ể ụ ụ

vi c n p thu nh p kh u và ti n ph tệ ộ ế ậ ẩ ề ạ

h B o lãnh h i phi uả ố ế

Đây là s cam k t c a ngân hàng tr ti n cho ng i th h ng khi h i phi uự ế ủ ả ề ườ ụ ưở ố ế

đ n h n tr ti n mà bên xin b o lãnh không tr ho c tr không đ Hinh ế ạ ả ề ả ả ặ ả ủ

th c thông th ng c a b o lãnh h i phi u có th đ c ghi trên chính h i ứ ườ ủ ả ố ế ể ượ ốphi u ho c b ng m t ch ng thu riêng bi t.ế ặ ằ ộ ứ ệ

5.2 Theo ph ươ ng th c phát hành b o lãnh ứ ả

a B o lãnh tr c ti pả ự ế

B o lãnh tr c ti p là l a b o lãnh trong đó ngân hàng ch u trách nhi m phát ả ự ế ọ ả ị ệhành b o lãnh tr c ti p theo yêu c u c a ng i đ c b o lãnh (không qua ả ự ế ầ ủ ườ ượ ảtrung gian) Sau khi ngân hàng đã b i th ng cho ng i th h ng b o lãnh, ồ ườ ườ ụ ưở ảngân hàng có th tr c ti p truy đòi b i hoàn t ng i đ c b o lãnh ể ự ế ồ ừ ườ ượ ả

B o lãnh tr c ti p th ng có 3 bên tham gia: ngân hàng phát hành b o lãnh, ả ự ế ườ ả

ng i đ c b o lãnh và ng i h ng b o lãnh.ườ ượ ả ườ ưở ả

b B o lãnh gián ti pả ế

Là lo i b o lãnh trong đó ng i đ c b o lãnh sẽ yêu c u ngân hàng th ạ ả ườ ượ ả ầ ứ

nh t (ngân hàng ch th ) đ ngh ngân hàng th 2 (ngân hàng phát hành) đ aấ ỉ ị ề ị ứ ư

ra cam k t b o lãnh cho ng i th h ng Trong lo i b o lãnh này, ng i ế ả ườ ụ ưở ạ ả ườ

đ c b o lãnh không tr c ti p b i hoàn cho ngân hàng phát hành b o lãnh ượ ả ự ế ồ ả

mà chính ngân hàng ch th sẽ ch u trách nhi m b i hoàn cho ngân hàng phát ỉ ị ị ệ ồhành, thông qua m t cam k t g i là b o lãnh đ i ng do chính ngân hàng nàyộ ế ọ ả ố ứ

đ a ra Sau khi đã b i hoàn cho ngân hàng phát hành, ngân hàng ch th có ư ồ ỉ ịquy n truy đòi t ng i đ c b o lãnh.ề ừ ườ ượ ả

B o lãnh gián ti p th ng có ít nh t 4 bên tham gia: ng i đ c b o lãnh, ả ế ườ ấ ườ ượ ả

ng i th h ng, ngân hàng ch th , ngân hàng phát hành b o lãnh.ườ ụ ưở ỉ ị ả

c Đ ng b o lãnhồ ả

Trong nh ng th ng v ho c d án có giá tr l n, đ phân tán r i ro các ữ ươ ụ ặ ự ị ớ ể ủngân hàng có th th c hi n đ ng b o lãnh Tr ng h p này m t ngân hàng ể ự ệ ồ ả ườ ợ ộđóng vai trò đ u m i phát hành b o lãnh nh ng có s tham gia c a các ngân ầ ố ả ư ự ủhàng thành viên khác Các ngân hàng thành viên cam k t ch u trách nhi m ế ị ệtheo t ng ph n đóng góp c a mình b ng nh ng b o lãnh đ i ng Khi ngân ừ ầ ủ ằ ữ ả ố ứ

hàng b o lãnh chính đã thanh toán cho ng i th h ng thì có quy n truy ả ườ ụ ưở ềđòi các ngân hàng thành viên đ ng b o lãnh s ti n mà h đã cam k t.ồ ả ố ề ọ ế

5.3 Theo đi u ki n thanh toán ề ệ

a B o lãnh theo yêu c uả ầ

Là lo i b o lãnh mà đi u ki n thanh toán c a nó là ng i th h ng b o ạ ả ề ệ ủ ườ ụ ưở ảlãnh ch c n xu t trình văn b n yêu c u thanh toán cho ngân hàng phát hành.ỉ ầ ấ ả ầCác văn b n yêu c u đ u do ng i th h ng b o lãnh đ n ph ng l p, ả ầ ề ườ ụ ưở ả ơ ươ ậkhông c n s xác nh n c a ng i đ c b o lãnh ho c 1 bên th 3 nào khác.ầ ự ậ ủ ườ ượ ả ặ ứ

b B o lãnh kèm ch ng tả ứ ừ

Là lo i b o lãnh mà đi u ki n thanh toán yêu c u ph i có ch ng t xác nh nạ ả ề ệ ầ ả ứ ừ ậ

t bên th 3 ( th ng là m t bên đ c l p có đ t cách chuyên môn đ xác ừ ứ ườ ộ ộ ậ ủ ư ể

nh n)ậ

c B o lãnh kèm phán quy t c a tr ng t i th ng m i ho c tòa ánả ế ủ ọ ạ ươ ạ ặ

Đi u ki n thanh toán trong tr ng h p này là ng i th h ng ph i xu t ề ệ ườ ợ ườ ụ ưở ả ấtrình m t phán quy t c a tòa án ho c tr ng tài kh ng đ nh vi c vi ph m ộ ế ủ ặ ọ ẳ ị ệ ạnghĩa v c a ng i đ c b o lãnh và trách nhi m b i hoàn đ i v i ng i ụ ủ ườ ượ ả ệ ồ ố ớ ườ

th h ng.ụ ưở

6 Vai trò, ý nghĩa c a b o lãnh ủ ả

6.1 Đ i v i ngân hàng ố ớ

- B o lãnh giúp ngân hàng đa d ng hóa danh m c s n ph m d ch v , nh ả ạ ụ ả ẩ ị ụ ờ

đó mà ngân hàng có th gi m thi u r i ro trong ho t đ ng kinh doanh ể ả ể ủ ạ ộTrong môi tr ng c nh tranh ngày càng gay g t thì vi c phát tri n các ườ ạ ắ ệ ể

lo i hình s n ph m d ch v hi n đ i là m t yêu c u c p bách đ i v i các ạ ả ẩ ị ụ ệ ạ ộ ầ ấ ố ớngân hàng Mà b o lãnh là m t trong nh ng nghi p v không ch thúc ả ộ ữ ệ ụ ỉ

đ y ho t đ ng knh doanh c a ngân hàng mà còn giúp ngân hàng tăng uy ẩ ạ ộ ủtín c a mình nh t là trên th tr ng qu c t ủ ấ ị ườ ố ế

- Th c hi n nghi p v b o lãnh ngân hàng đ c h ng m t kho n thu ự ệ ệ ụ ả ượ ưở ộ ả

nh p l n t phí b o lãnh Đây là m t kho n thu chi m t tr ng l n trong ậ ớ ừ ả ộ ả ế ỷ ọ ớ

t ng thu t d ch v c a m t ngân hàng th ng m i hi n đ i Vi c c p ổ ừ ị ụ ủ ộ ươ ạ ệ ạ ệ ấ

b o lãnh không đòi h i ngân hàng ph i c p v n ra ngay mà ch b o lãnh ả ỏ ả ấ ố ỉ ả

b ng uy tín c a mình, do đó ngân hàng ch a ph i s d ng đ n v n c a ằ ủ ư ả ử ụ ế ố ủmình H n n a ngân hàng cũng r t ít khi ph i đ ng ra b i hoàn b o lãnh ơ ữ ấ ả ứ ồ ảnên h u nh ngân hàng không s d ng v n c a mình, không ph i tr chi ầ ư ử ụ ố ủ ả ảphí cho huy đ ng v n.ộ ố

- Theo quy đ nh khi mu n đ c b o lãnh thì khách hàng ph i có m t ị ố ượ ả ả ộkho n kí quỹ t i ngân hàng ( th ng b ng 100% giá tr h p đ ng b o ả ạ ườ ằ ị ợ ồ ảlãnh) trong su t th i gian b o lãnh Kho n ti n này ngân hàng có th s ố ờ ả ả ề ể ử

d ng đ cho vay mà không ph i tr lãi ho c tr lãi không th i h n cho ụ ể ả ả ặ ả ờ ạ

ng i đ c b o lãnh Đây là m t ngu n v n r , n đ nh và an toàn c a ườ ượ ả ộ ồ ố ẻ ổ ị ủngân hàng

- B o lãnh góp ph n làm tăng v th ngân hàng, m r ng quan h đ i lý, ả ầ ị ế ở ộ ệ ạ

nh t là trên tr ng qu c t Vi c ch p nh n b o lãnh c a m t ngân hàngấ ườ ố ế ệ ấ ậ ả ủ ộcũng đ ng nghĩa v i vi c ch p nh n m c đ uy tín và kh năng thanh ồ ớ ệ ấ ậ ứ ộ ảtoán c a ngân hàng đó.ủ

6.2.Đ i v i doanh nghi p ố ớ ệ

a Đ i v i bên th h ngố ớ ụ ưở

Nh có b o lãnh h có th yên tâm ký k t và th c hi n h p đ ng Trong ờ ả ọ ể ế ự ệ ợ ồ

tr ng h p có r i ro x y ra, h p đ ng không đ c th c hi n thì h sẽ đ c ườ ợ ủ ả ợ ồ ượ ự ệ ọ ượngân hàng b i hoàn ngay l p t c khi h xu t trình đ y đ ch ng t ch ng ồ ậ ứ ọ ấ ầ ủ ứ ừ ứminh vi ph m c a bên đ c b o lãnh mà ngân hàng không đ c vi n d n ạ ủ ượ ả ượ ệ ẫ

b t c lý do nào H n n a, nh có b o lãnh mà h ti t ki m đ c th i gian ấ ứ ơ ữ ờ ả ọ ế ệ ượ ờ

và chi phí tìm hi u b n hàng mà không b b l c h i kinh doanh.ể ạ ị ỏ ỡ ơ ộ

6.3 Đ i v i n n kinh t ố ớ ề ế

- b o lãnh ngân hàng mang l i l i ích cho n n knh t thông qua các h p ả ạ ợ ề ế ợ

đ ng th ng m i đ c ký k t và đ c th c hi n có hi u qu T đó các ồ ươ ạ ượ ế ượ ự ệ ệ ả ừdoanh nghi p có th m r ng s n xu t kinh doanh và có nh ng đóng gópệ ể ở ộ ả ấ ữcho n n kinh t B o lãnh ngân hàng giúp đáp ng nhu c u v n c a n n ề ế ả ứ ầ ố ủ ềkinh t đ phát tri n và m r ng Các ho t đ ng b o lãnh vay v n n c ế ể ể ở ộ ạ ộ ả ố ướngoài, mua máy móc v t t , thi t b s n xu t theo ph ng th c tr ch m ậ ư ế ị ả ấ ươ ứ ả ậ

t o đi u ki n m nh mẽ đ thu hút v n, đ c bi t là nh ng n c phát ạ ề ệ ạ ể ố ặ ệ ữ ướtri n nh Vi t Nam, t o đi u ki n ng d ng công ngh tiên ti n, tăng ể ư ệ ạ ề ệ ứ ụ ệ ếnăng su t lao đ ng.ấ ộ

- b o lãnh cũng thúc đ y các ngành kinh t phát tri n Thông qua các ả ẩ ế ể

ch ng trình Qu c gia phát tri n các ngành kinh t mũi nh n, b ng vi c ươ ố ể ế ọ ằ ệquy t đ nh có b o lãnh hay không b o lãnh, b o lãnh v i m c phí cao hayế ị ả ả ả ớ ứ

th p, b o lãnh thúc đ y m t s ngành phát tri n, h n ch m t s lĩnh ấ ả ẩ ộ ố ể ạ ế ộ ố

v c kinh t ho t đ ng kém hi u qu ự ế ạ ộ ệ ả

- Vi t Nam đang trong quá trình công nghi p hóa- hi n đ i hóa, ngu n v nệ ệ ệ ạ ồ ốđóng vai trò quan tr ng trong vi c phát tri n kinh t B o lãnh ngân hàngọ ệ ể ế ả

có th giúp các doanh nghi p thu hút đ c ngu n v n đ u t , đ c bi t là ể ệ ượ ồ ố ầ ư ặ ệ

nh ng ngu n v n r v i th i h n dài t trong n c và n c ngoài.ữ ồ ố ẻ ớ ờ ạ ừ ướ ướ

II Th c trang ho t đ ng b o lãnh ngân hàng c a NHTM t i VN ự ạ ộ ả ủ ạ

1 Thành qu đ t đ ả ạ ượ c

Xu h ng toàn c u hoá và h i nh p kinh t đang di n ra m nh mẽ, môiướ ầ ộ ậ ế ễ ạ

tr ng c nh tranh ngày càng tr nên quy t li t h n, đòi h i các ngân hàng ph iườ ạ ở ế ệ ơ ỏ ảkhông ng ng phát tri n và đ i m i theo h ng hoàn thi n các nghi p v s n có,ừ ể ổ ớ ướ ệ ệ ụ ẵ

ti p c n và ng d ng các d ch v m i B o lãnh ngân hàng là m t nghi p vế ậ ứ ụ ị ụ ớ ả ộ ệ ụ

đ c các ngân hàng th ng m i Vi t Nam quan tâm phát tri n trong nh ng nămượ ươ ạ ệ ể ữ

đ i m i Phát tri n nghi p v này không nh ng góp ph n đa d ng hoá các s nổ ớ ể ệ ụ ữ ầ ạ ả

ph m, d ch v c a ngân hàng, mà còn tho mãn nhu c u đa d ng v b o lãnhẩ ị ụ ủ ả ầ ạ ề ả

c a doanh nghi p, t o đi u ki n cho doanh nghi p m r ng ho t đ ng kinh t -ủ ệ ạ ề ệ ệ ở ộ ạ ộ ế

th ng m i.ươ ạ

K t qu ho t đ ng b o lãnh c a các ngân hàng th ng m i Nhà n c ế ả ạ ộ ả ủ ươ ạ ướ ở

Vi t Nam cho th y, nghi p v này đã có s phát tri n nhanh trong th i gian qua.ệ ấ ệ ụ ự ể ờ

1.1 Đa d ng v ch ng lo i ạ ề ủ ạ

Hi n nay, Vi t Nam, các lo i hình d ch v b o lãnh các ngân hàng t ng đ iệ ở ệ ạ ị ụ ả ở ươ ốphát tri n Tuỳ theo nhu c u c a khách hàng, các NHTM r t linh ho t trong vi cể ầ ủ ấ ạ ệphát hành các lo i hình b o lãnh Tuy nhiên, tuỳ thu c vào quy mô v n mà t ngạ ả ộ ố ừngân hàng áp d ng đ y đ ho c 1 trong s các lo i hình trên ụ ầ ủ ặ ố ạ

Sau đây là các d ch v b o lãnh c a 5 ngân hàng BIDV, Agribank, Vietcombank,ị ụ ả ủVietinbank, ACB

Ngân hàng Các lo i b o lãnh ạ ả

BIDV 1 B o lãnh d th u ả ự ầ  

2.B o lãnh th c hi n h p đ ng ả ự ệ ợ ồ 3.B o lãnh hoàn tr ti n ng tr c ả ả ề ứ ướ

4 B o lãnh b o đ m ch t l ng s n ph m ả ả ả ấ ượ ả ẩ

5 B o lãnh thanh toán ả 6.B o lãnh thanh toán thu xu t - nh p kh u ả ế ấ ậ ẩ 7.B o lãnh vay v n ả ố

8 B o lãnh đ i ng ả ố ứ

9 Các lo i b o lãnh khác theo yêu c u khách hang ạ ả ầ

Agribank 1 B o lãnh vay v nả ố

2 B o lãnh d th uả ự ầ

4) B o lãnh th c hi n h p đ ngả ự ệ ợ ồ5) B o lãnh b o đ m ch t l ng s n ph mả ả ả ấ ượ ả ẩ6) B o lãnh thanh toán ti n ng tr cả ề ứ ướ (B o lãnh hoàn trả ả

ti n ng tr c, b o lãnh hoàn tr ti n đ t c c ho c b oề ứ ướ ả ả ề ặ ọ ặ ảlãnh ti n đ t c c)ề ặ ọ

7) B o lãnh kho n ti n gi l i (B o lãnh ch t l ng côngả ả ề ữ ạ ả ấ ượtrình/ B o lãnh b o hànhả ả / B o lãnh b o d ng)ả ả ưỡ

8) B o lãnh đ i ngả ố ứ9) Xác nh n b o lãnhậ ả10)B o lãnh du h cả ọ11)Các lo i b o lãnh khác pháp lu t không c m và phù h pạ ả ậ ấ ợ

v i thông l qu c tớ ệ ố ế

Vietinbank 1) B o lãnh vay v nả ố

2) B o lãnh ti n ng tr cả ề ứ ướ3) B o lãnh thanh toánả4) B o lãnh d th uả ự ầ5) B o lãnh th c hi n h p đ ngả ự ệ ợ ồ6) B o lãnh b o hànhả ả

7) B o lãnh thu quanả ế8) B o lãnh b o đ m ch t l ng s n ph mả ả ả ấ ượ ả ẩ9) B o lãnh hoàn thanh toánả

10)Tái b o lãnhả (phát hành b o lãnh trên c s cam k t b o ả ơ ở ế ảlãnh đ i ng c a m t ngân hàng khác)ố ứ ủ ộ

6. B o lãnh hoàn thanh toán.ả

7. B o lãnh thanh toán thu ả ế

8. Các lo i b o lãnh khácạ ả

C th , Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) có nhi u lo i hình b o lãnh thông d ngụ ể ề ạ ả ụdành cho cá nhân và h kinh doanh cá th , nh : b o lãnh vay v n, b o lãnhộ ể ư ả ố ảthanh toán, b o lãnh d th u, b o lãnh b o hành…Khách hàng có nhu c u b oả ự ầ ả ả ầ ảlãnh và có kh năng thanh toán các kho n b o lãnh, có th đ n ACB đ có đ cả ả ả ể ế ể ượcác ch ng t b o lãnh v i th t c nhanh chóng.Ch ng h n, khi khách hàng cóứ ừ ả ớ ủ ụ ẳ ạnhu c u đ c NH b o lãnh nghĩa v thanh toán v i bên nh n b o lãnh, ACB sẽầ ượ ả ụ ớ ậ ảphát hành th b o lãnh cho bên nh n b o lãnh v vi c cam k t thanh toán thayư ả ậ ả ề ệ ếcho khách hàng trong tr ng h p khách hàng không th c hi n đúng và đ y đườ ợ ự ệ ầ ủcác nghĩa v trong h p đ ng, ACB sẽ th c hi n nghĩa v b o lãnh nh đã camụ ợ ồ ự ệ ụ ả ư

k t ế

1.2Xây d ng môi t ự ườ ng c nh trang lành m nh ạ ạ

Theo ông Bùi T n Tài, Phó T ng giám đ c Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), choấ ổ ố

bi t ACB s n sàng đáp ng m i nhu c u đ c b o lãnh c a khách hàng v i m cế ẵ ứ ọ ầ ượ ả ủ ớ ứphí b o lãnh c nh tranh, linh ho t, phù h p v i t ng lo i b o lãnh và thay đ iả ạ ạ ợ ớ ừ ạ ả ổtheo t ng th i kỳ, đ c bi t ACB luôn dành m c phí u đãi cho khách hàngừ ờ ặ ệ ứ ưtruy n th ng Ngoài ra, khách hàng còn đ c t v n mi n phí v nh ng v n đề ố ượ ư ấ ễ ề ữ ấ ề

có liên quan đ n d ch v b o lãnh đ có đ c ph ng án b o lãnh h p lý nh t.ế ị ụ ả ể ượ ươ ả ợ ấÔng Tài cũng cho bi t them, v i th ng hi u c a ACB, khách hàng đ c ACBế ớ ươ ệ ủ ượ

b o lãnh sẽ có m t l i th r t l n, làm tăng đ tin c y c a khách hàng v i đ iả ộ ợ ế ấ ớ ộ ậ ủ ớ ốtác, nh đó tri n v ng thành công trong giao d ch c a khách hàng sẽ tr nênờ ể ọ ị ủ ở

Ví d : Đ thu hút khách hàng tham gia d ch v b o lãnh, các ngân hàng ụ ể ị ụ ả

th ườ ng s d ng các bi u phí h p d n và mang tính c nh tranh ử ụ ể ấ ẫ ạ

ki m, gi y t có giá do ACB phát hànhệ ấ ờ 1,2%/năm; TT 300.000đ

- B o đ m b ng s d tài kho n, s ti t ki m, gi y t có giá c a TCTD khác ả ả ằ ố ư ả ố ế ệ ấ ờ ủphát hành

+ N m trong danh m c đ c ACB ằ ụ ượ

+ Theo quy đ nh c a ACBị ủ 2,2%/năm; TT 600.000đ

+ Khác quy đ nh c a ACB và đ c ị ủ ượ

1.2 B o lãnh b o hành ả ả  

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

0,54%/năm; TT 200.000đ

+ Tr ng h p B o lãnh cho các nghĩaườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

tài kho nả

1,14%/năm; TT 350.000đ

- B o đ m b ng s d tài kho n, s ti t ki m và gi y t có giá do ACB phát ả ả ằ ố ư ả ổ ế ệ ấ ờhành

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

1,25%/năm; TT 300.000đ

+ Tr ng h p b o lãnh cho các nghĩa ườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

tài kho nả

2%/năm; TT 450.000đ

- B o đ m b ng s d tài kho n, s ti t ki m và gi y t có giá do TCTD phátả ả ằ ố ư ả ổ ế ệ ấ ờ

+ Theo quy đ nh c a ACBị ủ 2,4%/năm; TT 600.000đ

+ Khác quy đ nh c a ACB và đ c ị ủ ượ

1.3 B o lãnh th c hi n h p đ ng ả ự ệ ợ ồ  

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

0,6%/năm; TT 200.000đ

+ Tr ng h p B o lãnh cho các nghĩaườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

tài kho nả

1,14%/năm; TT 350.000đ

- B o đ m b ng s d tài kho n, s ti t ki m và gi y t có giá do ACB phát ả ả ằ ố ư ả ổ ế ệ ấ ờhành

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

1,35%/năm; TT 300.000đ

+ Tr ng h p b o lãnh cho các nghĩa ườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

+ Theo quy đ nh c a ACBị ủ 2,6%/năm; TT 600.000đ

+ Khác quy đ nh c a ACB và đ c ị ủ ượ

1.4 B o lãnh vay v n, b o lãnh thanh toán, b o lãnh hoàn tr ti n ng ả ố ả ả ả ề ứ

tr ướ c, b o lãnh khác ả

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

0,72%/năm; TT 200.000đ

+ Tr ng h p B o lãnh cho các nghĩaườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

tài kho nả

1,14%/năm; TT 350.000đ

- B o đ m b ng s d tài kho n, s ti t ki m và gi y t có giá do ACB phát ả ả ằ ố ư ả ổ ế ệ ấ ờhành

+ Tr ng h p b o lãnh không liên ườ ợ ả

quan đ n kho n ti n ghi có vào tài ế ả ề

kho nả

1,44%/năm; TT 300.000đ

+ Tr ng h p b o lãnh cho các nghĩa ườ ợ ả

v phát sinh k t khi ti n ghi có vàoụ ể ừ ề

+ Theo quy đ nh c a ACBị ủ 2,8%/năm; TT 600.000đ

+ Khác quy đ nh c a ACB và đ c ị ủ ượ

1.5 Phát hành b o lãnh không xác đ nh th i h n c th ả ị ờ ạ ụ ể

- Đ i v i khách hàng đáp ng đi u ố ớ ứ ề

ki n ACB quy đ nhệ ị

Nh M c 1.1/M c 1.2/M c 1.3/M c ư ụ ụ ụ ụ1.4 + 0,05%/tháng; TT 500.000đ m iỗ

l n thu phíầ

- Đ i v i khách hàng ch a đáp ng ố ớ ư ứ

đi u ki n ACB quy đ nhề ệ ị

Nh M c 1.1/M c 1.2/M c 1.3/M c ư ụ ụ ụ ụ1.4 + 0,30%/tháng; TT 700.000đ m iỗ

l n thu phíầ

1.6 B o lãnh đ i ng ả ố ứ  

- Phát hành b o lãnh d a vào b o lãnhả ự ả  

theo cam k t b o lãnhế ả Nh phí giao d ch tài kho nư ị ả

H Thông báo b o lãnh c a ngân hàng ả ủ

l Duy trì b o lãnh nh n hàng (**)ả ậ 0,05%/tháng (k t ngày 61 sau ể ừ

ngày phát hành cho đ n ngày hoàn ế

tr th b o lãnh cho ngân hàng); TT: ả ư ả10USD, TĐ 300USD

- Ký quỹ 100% (***) 0,1%/quý; TĐ 20%/quý; TT 25USD

- Ký quỹ d i 100% (***)ướ 0,2%/quý; TĐ 20%/quý; TT 25 USD

- Phát hành th b o lãnh /Standby L/C không xác đ nh th i h n c th :ư ả ị ờ ạ ụ ể  + Th a đi u ki n c a ACBỏ ề ệ ủ M c phí hi n hành + 0,05/thángứ ệ  + Không th a theo đi u ki n c a ỏ ề ệ ủ

3 B o lãnh thanh toán h i phi u tr ả ố ế ả

phí Danh m c phí d ch v ụ ị ụ

M c phí (đã bao g m thu GTGT) ứ ồ ế

M c phí ứ T i thi u ố ể T i đa ố

1.2.1 S a đ i tăng s ti n (Tính phí trên s ti n tăng thêm k t ngày phát ử ổ ố ề ố ề ể ừ hành s a đ i đ n ngày h t h n) ử ổ ế ế ạ

Thu theo phát sinh

th c tự ế

110,000đ/b nả

TF AD Phí th m đ nh h s b o ẩ ị ồ ơ ả

lãnh (n u đ ế ượ c phét c a ủ Ngân hàng  Nhà n ướ c)

0.1%-0.2%/s ti n khách hàng đ ngh c p b o ố ề ề ị ấ ảlãnh