Tiết 121: Sang thu Hữu Thỉnh Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng
Trang 2Kiểm tra bài cũ
-Đọc thuộc lòng bài thơ “Viếng lăng Bác”của nhà thơ Viễn Phương.
-Phân tích một hình ảnh ẩn dụ mà em tâm đắc nhất?
Trang 3Rõng thu
Trang 5Tiết 121: Sang thu ( Hữu Thỉnh )
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Trang 6Dựa vào chú thích trong SGK em hãy
giới thiệu đôi nét về tác giả?
- Nguyễn Hữu Thỉnh (1942) Quê Vĩnh –
Trang 7Sang thu (Hữu Thỉnh)
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Trang 8Trình bày những hiểu biết của em về bài thơ?
Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đ về ã
Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đ vơi dần cơn mưa ã Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.
-Hữu
Thỉnh Hoàn cảnh sáng tác:
+ Bài thơ sáng tác
1977, in lần đầu trên báo Văn nghệ và nhiều lần trên các tập thơ khác.
+ Được tuyển vào tập
Từ chiến hào tới
“ thành phố ”
- Thể thơ: 5 chữ
- Phương thức biểu
đạt :Trữ tình kết hợp miêu tả với biểu cảm.
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Thể thơ:
- Phương thức biểu
đạt chính:
Trang 9
Với phương thức biểu đạt là biểu cảm và miêu tả, theo
em bài thơ thể hiện những nội dung nào?
- Thiên nhiên sang thu.
- Những rung động của lòng người trước thời điểm sang thu.
Trang 10Sang thu (Hữu Thỉnh)
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Trang 11Thi sĩ nhận ra mùa thu qua những hình ảnh nào và bằng những giác quan nào?
-Hương ổi ( Khứu giác) -Gió se ( Xúc giác)
-Sương chùng chình
( Thị giác)
1.Thiên nhiên sang thu.
Dấu hiệu sang thu
Trang 12Em hiÓu tõ “ ph¶ “ vµ tõ
“ giã se “nh thÕ nµo?Nªu
c¶m nhËn cña em vÒ hai c©u ®Çu?
æi chÝn th¬m nång, ph¶ h
¬ng vµo giã thu se l¹nh
-Ph¶ :(§éng tõ )-Mïi h
¬ng æi th¬m nång nµn,lan to¶.
-Bçng:Ng¹c nhiªn,ngì ngµng.
Trang 13- Chùng chình : Cố ý trì ho n, ã làm chậm lại.
- Sương chùng chình qua ngõ:
Nghệ thuật nhân hoá, từ láy gợi hình, gợi cảm -> Sương như
có tâm hồn, chuyển động một cách thong thả, chậm r i như ã muốn tận hưởng những
khoảnh khắc chớm thu đầy quyến rũ.
?Tại sao có đủ dấu hiệu mà ‘Tác giả “vẫn dùng: “Hình như ”?
- Hình như : Sự phỏng đoán nửa tin, nửa ngờ -> Bâng khuâng, xao xuyến.
?Với những dấu hiệu sang thu trên giúp em liên tưởng đến mùa thu nơi
đâu?Tại sao? =>Không gian làng quê sang thu.
Trang 14Thiªn nhiªn sang thu tiÕp tôc ®îc ph¸t hiÖn qua
nh÷ng h×nh ¶nh th¬ nµo?
S«ng…
Chim…
§¸m m©y…
Trang 15Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
- Sông : Êm đềm, nước lững lờ trôi.
- Chim : Hối hả, khẩn trương.
-> Nghệ thuật nhân hoá,
từ láy gợi hình, gợi cảm.
Em có cảm nhận gì về hai câu thơ trên?
Trang 16- Đám mây chính là nhịp cầu của sự giao mùa -> Nghệ thuật nhân hoá bất ngờ, thú vị.
=> Nhà thơ đã lấy sự vận
động của không gian để miêu tả sự vận động của thời gian.
Trang 17- Nắng, mưa, sấm : Hiện tượng thiên nhiên đặc trưng của mùa hạ nhưng với độ giảm dần ->
Thu đến nhưng vẫn còn đó dư
âm của mùa hạ.
- Thi sĩ dường như đo đếm được
độ đậm nhạt của nắng “ vẫn còn bao nhiêu ” khối lượng của cơn mưa thu “Đã vơi ”.
2
2 Những rung động của lòng người trước thời điểm sang thu?
Trang 18? Có ý kiến cho rằng, hai câu thơ cuối của bài thơ vừa có tính tả thực vừa mang hàm ý sâu xa
Em có đồng ý với ý kiến đó không?
Vì sao?
- ý nghĩa tả thực: Tiếng sấm gắn với những
cơn dông mùa hạ đã bớt đi, hàng cây không
còn bị giật mình, bất ngờ bởi tiếng sấm.
- ý nghĩa ẩn dụ: Con người đã trưởng thành,
có tuổi thì càng bản lĩnh, vững vàng hơn trư
ớc những biến động bất thường của ngoại
cảnh, của cuộc đời.
Trang 19Sang thu (Hữu Thỉnh)
1 Thiên nhiên sang thu.
2 Những rung động của lòng người.
III Tổng kết.
Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Trang 20giao mùa có những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt.
- Nhà thơ có cảm nhận tinh
tế, tấm lòng thiết tha, trân trọng vẻ đẹp của quê hương
xứ sở cùng với những suy ngẫm sâu lắng về con người, cuộc đời.
1 Nội dung:
Trang 21- Hình ảnh trong sáng, giàu sức biểu cảm, gợi suy tưởng.
Trang 23Sang thu (Hữu Thỉnh)
1 Thiên nhiên sang thu.
2 Những rung động của lòng người.
III Tổng kết
IV Luyện tập.
Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Trang 25C©u h i ỏ
của sự chuyển mùa bắt đầu bằng:
C Khứu giác
B Thính giác
A Xúc giác
D Thị giác
Trang 26C©u h i ỏ
Tín hiệu đó đã khiến cho tác giả
có tâm trạng và cảm xúc:
B Lưu luyến, bồi hồi
A Ngỡ ngàng, bâng khuâng
Trang 27• Chïm th Thu (Thu i u, Thu v nh, Thu m) ơ đ ế ị ẩ
- Nguy n Khuy n ễ ế
• Thu d - H ChÝ Minh ạ ồ
• Đ ©y mïa thu t i – Xu©n Di u ớ ệ
• Tiếng thu - Lưu Trọng Lư
Trang 28I Đọc-hiểu chú thích.
1.Tác giả.
2.Tác phẩm.
II.Đọc-hiểu văn bản.
1.Thiên nhiên sang thu.
-Hình ảnh :hương ổi,gió se,sương chùng chình =>gần gũi, đặc sắc.
-Cảm xúc:bỗng, hình như => bất ngờ ,ngỡ ngàng.
-Sông dềnh dàng- Chim vội vã -Mây vắt nửa mình sang thu =>Hình ảnh tinh tế, liên tư ởng độc đáo.
2 Những rung động của lòng người.(Suy ngẫm của tác giả )
-Nắng-Mưa -Sấm-Hàng cây đứng tuổi =>Triết lý về cuộc đời ,trải nghiệm sống.
III Tổng kết.
IV Luyện tập.
Trang 291) Làm bài tập:<SGK-tr72>
- Gợi ý:
+ Phương thức: biểu cảm + Dòng cảm xúc: Ngỡ ngàng -> ngây ngất ->
ngẫm nghĩ + Viết đoạn văn tổng phân hợp: 8 đến10 câu
2) Soạn bài: Nói với con
