- Thực hành: chọn một số công việc như gieo hạt, giâm chiết cành, ghép một số cây hoa phù hợp với địa phương Nêu được vai trò, vị trí của công việc trong x∙ hội; đặc điểm, yêu cầu, tri
Trang 1Lựa chọn, sử dụng đ−ợc những thiết bị, dụng
cụ và vật liệu cần thiết cho công việc lắp đặt mạch điện trang trí, báo hiệu
- Hiểu đ−ợc nguyên lí làm việc và vẽ đ−ợc sơ
đồ lắp đặt của một số mạch điện trang trí, báo hiệu đơn giản
- Hiểu đ−ợc quy trình lắp đặt mạch điện
Trang 2động và giữ vệ sinh môi trường
- Biết được đặc điểm, tính chất của các nguyên liệu, vật liệu gò thường dùng
- Hiểu được bản vẽ vật gò và bản vẽ khai triển
- Biết được cách cắt phôi vật gò theo bản vẽ
Kĩ năng
- Đọc được bản vẽ vật gò và bản vẽ khai triển một số vật gò đơn giản
- Lựa chọn được vật liệu phù hợp và cắt được phôi vật gò theo bản vẽ
- Các vật dụng: ca uống nước, cái xô,
5 Houn thiện sản Kiến thức
Trang 3Thái độ chung cho công việc gò kim loại
Làm việc cẩn thận, đúng quy trình, đảm bảo
an toàn lao động và giữ vệ sinh môi trường
Nêu được đặc điểm và yêu cầu của công việc
đối với người lao động
Trang 4- Biết được công dụng, cách sử dụng các dụng
cụ thường dùng để gia công gỗ
- Nhận biết được các loại gỗ thường dùng trong công việc gia công gỗ
Trang 5- Biết đ−ợc các kĩ thuật c−a, bào, đục mộng
- Hiểu đ−ợc quy trình gia công một số sản phẩm gỗ đơn giản
- Có thể thực hành gia công một số sản phẩm
gỗ đơn giản nh− giá sách, ghế đẩu, ghế học sinh,
soạn thảo văn bản bằng máy vi tính
Các khối chức năng chủ yếu: CPU, màn hình, bàn phím, chuột
Trang 6Kĩ năng
Soạn thảo và in được văn bản thông thường bằng Word
Thái độ chung cho chủ đề
Tuân thủ quy trình thực hành và đảm bảo an toàn lao động
Trọng tâm là soạn thảo trên Word
- Gieo được mạ sân, cấy lúa hoặc gieo thẳng;
- Nhận biết được một số loại sâu, bệnh hại cây lúa
Trang 7Biết được vai trò, vị trí của công việc trồng hoa trong x∙ hội; đặc điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển của công việc trồng hoa
- Thực hành: chọn một
số công việc như gieo hạt, giâm chiết cành, ghép một số cây hoa phù hợp với địa phương
Nêu được vai trò, vị trí của công việc trong x∙
hội; đặc điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển của công việc trồng cây rừng
- Chọn một số công việc: tạo cây con, xử lí hạt giống, trồng và chăm sóc cây rừng phù hợp với thời vụ và địa
Trang 8Có thói quen làm việc đúng quy trình và tích cực bảo vệ rừng
- Trọng tâm: gieo hạt, giâm cành, chiết cành, ghép, trồng cây, bón phân thúc cho cây ăn quả, làm xirô quả
Thái độ
Yêu thích học công việc nuôi thủy sản
2 Một số đặc
điểm sinh học
phổ biến, có giá trị kinh
Trang 9và đặc điểm sinh sản của vật nuôi thủy sản
kĩ thuật trong quy trình nuôi thủy sản
- Trọng tâm là một số khâu trong quy trình: chuẩn bị ao nuôi, phối trộn thức ăn, cho ăn, vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc
lớp 10 - Nông, lâm, ngư nghiệp vu tạo lập doanh nghiệp
Sử dụng, cải tạo và
- Đất trồng xấu phổ biến ở nước ta là đất xám bạc màu, đất mặn,
đất phèn, đất xói mòn
Trang 10- Quan sát, xác định được các tầng phẫu diện
đất trên tiêu bản hoặc ngoài thực địa
Thái độ
Có ý thức bảo vệ, cải tạo đất trồng
trơ sỏi đá
- Đo độ pH(H2O); pH(KCl)
đạm, chuyển hóa lân và phân vi sinh phân giải chất hữu cơ, phân đa nguyên tố NPK)
- Hiểu được ảnh hưởng và biện pháp hạn chế tác hại của thuốc hóa học trừ sâu, bệnh đối với quần thể sinh vật và môi trường
- Biết được cơ sở khoa học và quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh trừ sâu bảo vệ cây trồng
Trọng tâm là ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học
đối với quần thể sinh vật, môi trường và biện pháp hạn chế
- Biết được các chỉ tiêu cơ bản và phương pháp đánh giá, chọn lọc vật nuôi
- Hiểu được mục đích, phương pháp, quy trình nhân giống, sản xuất giống vật nuôi, thủy sản
Trang 11- Biết được cơ sở khoa học và quy trình cấy truyền phôi
Kĩ năng
- Nhận dạng được một số giống vật nuôi phổ biến trong nước và hướng sản xuất của chúng
Kĩ năng
- Phối trộn được thức ăn hỗn hợp dùng cho chăn nuôi
- Xác định, phối hợp được tiêu chuẩn, khẩu phần thức ăn
- Xác định tiêu chuẩn, phối hợp khẩu phần thức ăn cho một loại vật nuôi hoặc một loại thủy sản được nuôi phổ biến
- Biết được cơ sở khoa học và nguyên lí sản xuất vắc xin, thuốc kháng sinh dùng cho chăn nuôi
- Chủ yếu là các loại thuốc thường dùng để chữa một số bệnh thông thường cho vật nuôi, thủy sản
- Bệnh truyền nhiễm ở
gà, ở cá (nhận biết trên
ảnh, hình vẽ)
Trang 12Lựa chọn một trong số các nội dung thực hành cho phù hợp nh− sấy khô rau, quả; làm giá
đỗ; làm xirô; làm sữa chua, sữa đậu nành
Trang 13- Biết cách xác định nhu cầu của thị trường
- Biết cách xác định quy mô và các điều kiện kinh doanh
- Biết khái niệm về giá thành và chi phí kinh doanh
- Biết cách lập kế hoạch kinh doanh
Tổ chức và quản lí
doanh nghiệp
Kiến thức
- Biết được mô hình tổ chức doanh nghiệp
- Biết được các tiêu chí và cách đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
- Biết cách lập kế hoạch quản lí một doanh nghiệp
Kĩ năng
Xác lập được mô hình tổ chức một doanh nghiệp
- Biết cách vẽ mặt cắt, hình cắt và hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản
- Phương pháp góc chiếu thứ nhất và góc thứ ba
- Hình chiếu trục đo vuông góc đều và xiên góc cân
Trang 14- Biết đ−ợc khái niệm về hình chiếu phối cảnh, cách vẽ phác hình chiếu phối cảnh của vật thể đơn giản
Kĩ năng
- Đọc đ−ợc bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản
- Vẽ đ−ợc các hình chiếu vuông góc và hình cắt, mặt cắt; hình chiếu trục đo của vật thể
- Biết cách lập bản vẽ chi tiết máy
- Biết đ−ợc các loại bản vẽ xây dựng và các hình biểu diễn của bản vẽ nhà
Kĩ năng
- Vẽ đ−ợc bản vẽ chi tiết từ bản vẽ lắp đơn giản
- Đọc đ−ợc bản vẽ mặt bằng tổng thể và bản
vẽ các hình chiếu của nhà đơn giản
Bản vẽ nhà đơn giản: mặt bằng tổng thể, mặt bằng, mặt cắt
- Thái độ chung cho cả chủ đề vẽ kĩ thuật
- Làm việc theo quy trình, kiên trì, cẩn thận và yêu thích môn học
Phần mềm AUTOCAD: bản vẽ hai chiều và mô hình vật thể ba chiều
Trang 15- Biết đ−ợc nguyên lí cắt và dao cắt
- Biết đ−ợc các chuyển động khi tiện và khả
năng gia công của tiện
Kĩ năng
Lập đ−ợc quy trình công nghệ chế tạo một sản phẩm cơ khí đơn giản trên máy tiện
- Biết đ−ợc các biện pháp bảo đảm sự phát triển bền vững trong sản xuất cơ khí
- Thái độ chung cho cả chủ đề
- Làm việc theo quy trình
- Tuân thủ các quy định về an toàn lao động
Phân biệt đ−ợc hai loại
- Các cơ cấu: trục khuỷu thanh truyền, phân phối khí
- Các hệ thống: cung cấp nhiên liệu, bôi trơn, làm mát, đánh lửa, khởi
điện
Trang 16trong trên một số phương tiện vận tải và máy
- Biết được đặc điểm và nguyên lí làm việc của hệ thống truyền lực ôtô
- Biết được đặc điểm của hệ thống truyền lực trên một số phương tiện khác
- Biết được cách vận hành và bảo dưỡng động cơ đốt trong
Kĩ năng
- Đọc được sơ đồ nguyên lí hệ thống truyền lực của một số phương tiện vận tải và máy
- Vận hành được một loại động cơ đốt trong hoặc bảo dưỡng được một số bộ phận của
động cơ đốt trong
- Trọng tâm là đặc
điểm, vị trí lắp đặt động cơ và hệ thống truyền lực trên các phương tiện trên
- Biết được cấu tạo, kí hiệu, số liệu kĩ thuật và công dụng của một số linh kiện điện tử cơ
Thực hiện đúng quy trình và các quy định về
an toan lao động khi thực hành
Một số mạch điện
tử cơ bản
Kiến thức
- Hiểu được khái niệm, chức năng và nguyên
lí làm việc của một số mạch điện tử cơ bản,
Trang 17- Thiết kế đ−ợc một mạch điện tử đơn giản
Thái độ
Thực hiện đúng quy trình và các quy định về
an toàn lao động khi thực hành
Một số mạch điện
tử điều khiển đơn
giản
Kiến thức
- Biết đ−ợc khái niệm, ứng dụng của mạch
điện tử điều khiển
- Hiểu đ−ợc nguyên lí chung và nguyên lí điều khiển của mạch điện tử điều khiển tín hiệu và mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
Kĩ năng
- Đọc đ−ợc sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp ráp mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
- Hiểu đ−ợc một số khối cơ bản của các thiết
Không đi sâu nghiên cứu chi tiết các khối
2 Kĩ thuật điện
Mạch điện xoay
chiều ba pha
Kiến thức
- Hiểu đ−ợc khái niệm và vai trò của hệ thống
điện quốc gia
- Hiểu đ−ợc nguồn điện ba pha và các đại l−ợng đặc tr−ng của mạch điện ba pha
Không yêu cầu chứng minh các công thức về mối quan hệ giữa các
đại l−ợng dây và pha
Trang 18- Hiểu đ−ợc đặc điểm của mạch điện ba pha
Máy điện ba pha Kiến thức
- Biết đ−ợc khái niệm, phân loại và công đụng của máy điện xoay chiều ba pha
- Biết đ−ợc cấu tạo, nguyên lí làm việc, ứng dụng của máy biến áp ba pha và động cơ
Kĩ năng
Phân biệt đ−ợc một số bộ phận chính của một mạng điện sản xuất quy mô nhỏ
Thái độ
Thực hiện đúng quy trình làm việc và các quy
định về an toàn lao động
Trọng tâm là đặc điểm, yêu cầu kĩ thuật của mạng điện sản xuất quy mô nhỏ
Nguyễn Minh Hiển
Trang 19Bộ Giáo dục vu Đuo tạo
chương trình giáo dục phổ thông
Môn Khoa học
(Ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
Trang 20Bé Gi¸o dôc vu §uo t¹o Céng hou x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
Trang 21Lời NóI đầu
Đổi mới giáo dục phổ thông theo Nghị quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội là một quá trình đổi mới về nhiều lĩnh vực của giáo dục mà tâm điểm của quá trình này là đổi mới chương trình giáo dục từ Tiểu học tới Trung học phổ thông
Quá trình triển khai chính thức chương trình giáo dục ở Tiểu học, Trung học cơ sở và thí
điểm ở Trung học phổ thông cho thấy có một số vấn đề cần được tiếp tục điều chỉnh để hoàn thiện Luật Giáo dục năm 2005 đ∙ quy định về chương trình giáo dục phổ thông với cách hiểu
đầy đủ và phù hợp với xu thế chung của thế giới Do vậy, chương trình giáo dục phổ thông cần phải tiếp tục được điều chỉnh để hoàn thiện và tổ chức lại theo quy định của Luật Giáo dục
Từ tháng 12 năm 2003, Bộ Giáo dục và Đào tạo đ∙ tổ chức hoàn thiện bộ Chương trình giáo dục phổ thông với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà sư phạm, cán bộ quản lí giáo dục và giáo viên đang giảng dạy tại các nhà trường Hội đồng Quốc gia thẩm
định Chương trình giáo dục phổ thông được thành lập và đ∙ dành nhiều thời gian xem xét, thẩm định các chương trình Bộ Chương trình giáo dục phổ thông được ban hành lần này là kết quả của sự điều chỉnh, hoàn thiện, tổ chức lại các chương trình đ∙ được ban hành trước
đây, làm căn cứ cho việc quản lí, chỉ đạo và tổ chức dạy học ở tất cả các cấp học, trường học trên phạm vi cả nước
Bộ Chương trình giáo dục phổ thông bao gồm:
1 Những vấn đề chung;
2 Chương trình chuẩn của 23 môn học và hoạt động giáo dục;
3 Chương trình các cấp học: Chương trình Tiểu học, Chương trình Trung học cơ sở, Chương trình Trung học phổ thông
Đối với 8 môn học có nội dung nâng cao (Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Ngoại ngữ), ngoài chương trình chuẩn còn có chương trình nâng cao của các môn học này ở cấp Trung học phổ thông Chương trình nâng cao của 8 môn học này được trình bày trong văn bản chương trình cấp Trung học phổ thông
Nhân dịp này, Bộ Giáo dục và Đào tạo xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, nhà sư phạm, nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục đ∙ tham gia tích cực vào quá trình biên soạn, hoàn thiện các chương trình Bộ Giáo dục và Đào tạo xin bày tỏ sự cảm ơn tới các cơ quan, các tổ chức và những cá nhân đ∙ đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho việc hoàn thiện bộ Chương trình giáo dục phổ thông này
Trang 222 Về đánh giá kết quả học tập của học sinh
3 Về việc vận dụng chương trình theo vùng miền và các đối tượng học sinh
VI Chuẩn kiến thức, kĩ năng
động của con người vào thế giới tự nhiên
Môn Khoa học bước đầu hình thành ở học sinh một số kĩ năng quan sát, thí nghiệm và vận dụng kiến thức khoa học vào cuộc sống
Những kiến thức, kĩ năng, phương pháp học môn Khoa học là cơ sở để học tiếp các môn Sinh học, Vật lí, Hóa học ở cấp học trên
II MụC TIÊU
Môn Khoa học ở cấp Tiểu học nhằm giúp học sinh đạt được:
1 Một số kiến thức cơ bản ban đầu về:
- Sự trao đổi chất, nhu cầu dinh dưỡng, sự sinh sản, sự lớn lên của cơ thể người Cách phòng tránh một số bệnh thông thường và bệnh truyền nhiễm
- Sự trao đổi chất, sự sinh sản của thực vật, động vật
- Đặc điểm và ứng dụng của một số chất, một số vật liệu và nguồn năng lượng thường gặp trong đời sống và sản xuất
Trang 232 Một số kĩ năng ban đầu:
- ứng xử thích hợp trong một số tình huống có liên quan đến sức khỏe của bản thân, gia
đình và cộng đồng
- Quan sát và làm một số thí nghiệm đơn giản, gần gũi với đời sống, sản xuất
- Nêu thắc mắc, đặt câu hỏi trong quá trình học tập, tìm thông tin để giải đáp, diễn đạt những hiểu biết bằng lời nói, bài viết, hình vẽ, sơ đồ,
Phân tích, so sánh, rút ra những dấu hiệu chung và riêng của một số sự vật, hiện tượng
đơn giản trong tự nhiên
3 Một số thái độ vu hunh vi:
- Tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng
- Ham hiểu biết khoa học, có ý thức vận dụng những kiến thức đ∙ học vào đời sống
- Yêu con người, thiên nhiên, đất nước, yêu cái đẹp
- Tích cực tham gia bảo vệ môi trường xung quanh
III QUAN ĐIểm XÂY dựNG Vu PHáT TriểN CHƯƠNG TrìNH
- Chương trình tích hợp các nội dung của khoa học tự nhiên (vật lí, hóa học, sinh học) với khoa học về sức khỏe
- Nội dung chương trình được lựa chọn thiết thực, gần gũi và có ý nghĩa với học sinh
- Chương trình chú trọng đến việc hình thành và phát triển các kĩ năng trong học tập khoa học như quan sát, dự đoán, giải thích các sự vật, hiện tượng tự nhiên đơn giản và kĩ năng vận dụng kiến thức đ∙ học vào cuộc sống
IV NộI dUNG
1 Mạch nội dung
Lớp
Con người vu sức khỏe
1.2 Sự sinh sản và phát triển của cơ thể người +
Dấu + chỉ nội dung có trong chương trình từng lớp
2 Kế hoạch dạy học
Trang 242.1 Thời lượng
4 2 tiết/tuần x 35 tuần = 70 tiết
5 2 tiết/tuần x 35 tuần = 70 tiết
2.2 Phân bố nội dung chương trình
Lớp Nội dung chương trình Số tiết
Môi trường và tài nguyên thiên nhiên 9
3 Nội dung dạy học từng lớp
1 Trao đổi chất ở người
1.1 Một số biểu hiện về sự trao đổi chất giữa cơ thể người với môi trường
1.2 Vai trò của các cơ quan trong sự trao đổi chất giữa cơ thể người với môi trường
2 Nhu cầu dinh dưỡng
2.1 Một số chất dinh dưỡng có trong thức ăn và vai trò của chúng
đối với cơ thể 2.2 Dinh dưỡng hợp lí 2.3 An toàn thực phẩm
Trang 25lượng 1.1 Tính chất
1.2 Vai trò 1.3 Sử dụng và bảo vệ nguồn nước
2 Không khí
2.1 Tính chất, thành phần 2.2 Vai trò
2.3 Bảo vệ bầu không khí
3 ánh sáng
3.1 Vật tự phát sáng và vật được chiếu sáng 3.2 Vật cho ánh sáng đi qua và vật cản sáng 3.3 Vai trò của ánh sáng Sử dụng ánh sáng trong đời sống
4 Nhiệt
4.1 Nhiệt độ, nhiệt kế 4.2 Nguồn nhiệt, vật dẫn nhiệt và vật cách nhiệt 4.3 Vai trò của nhiệt Sử dụng an toàn và tiết kiệm một số nguồn nhiệt trong sinh hoạt
5 Âm thanh
5.1 Nguồn âm 5.2 Vai trò của âm thanh trong cuộc sống 5.3 Một số biện pháp chống tiếng ồn
Thực vật vu động
vật
1 Trao đổi chất ở thực vật
1.1 Nhu cầu không khí, nước, chất khoáng, ánh sáng, nhiệt 1.2 Sự trao đổi chất giữa thực vật với môi trường
2 Trao đổi chất ở động vật
2.1 Nhu cầu không khí, nước, thức ăn, ánh sáng, nhiệt 2.2 Sơ đồ sự trao đổi chất giữa động vật với môi trường
3 Chuỗi thức ăn trong tự nhiên
3.1 Một số ví dụ về chuỗi thức ăn trong tự nhiên 3.2 Vai trò của thực vật đối với sự sống trên Trái Đất
Trang 261.2 Sự lớn lên và phát triển của cơ thể người
2 Vệ sinh phòng bệnh
2.1 Vệ sinh ở tuổi dậy thì
2.2 Phòng tránh một số bệnh truyền nhiễm
3 An toàn trong cuộc sống
3.1 Sử dụng thuốc an toàn 3.2 Không sử dụng các chất gây nghiện 3.3 Phòng tránh bị xâm hại
2 Sự biến đổi của chất
2.1 Ba thể của chất 2.2 Hỗn hợp và dung dịch 2.3 Sự biến đổi hóa học
3 Sử dụng năng lượng
3.1 Năng lượng than đá, dầu mỏ, khí đốt 3.2 Năng lượng mặt trời, gió, nước 3.3 Năng lượng điện
Thực vật vu động
vật
1 Sự sinh sản của thực vật
1.1 Cơ quan sinh sản 1.2 Trồng cây bằng hạt, thân, lá, rễ
2 Sự sinh sản của động vật
2.1 Một số động vật đẻ trứng 2.2 Một số động vật đẻ con
Môi trường vu tui
nguyên thiên nhiên
1 Môi trường và tài nguyên
1.1 Môi trường 1.2 Tài nguyên thiên nhiên
2 Mối quan hệ giữa môi trường và con người
2.1 Vai trò của môi trường đối với con người 2.2 Tác động của con người đối với môi trường 2.3 Một số biện pháp bảo vệ môi trường
Trang 27V GIảI THíCH - HƯớNG dẫN
1 Về phương pháp dạy học
- Vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng tích cực, lựa chọn và phối hợp nhiều phương pháp khác nhau như: quan sát, trình bày, động n∙o, đóng vai, trò chơi, thảo luận, tham quan, hỏi - đáp, thí nghiệm, thực hành,
- Tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động khám phá nhằm khêu gợi sự tò mò khoa học, thói quen nêu thắc mắc, đặt câu hỏi, tìm câu giải thích khi các em được tiếp cận với thực
tế xung quanh
- Tăng cường tổ chức những hoạt động thực hành, vận dụng kiến thức đ∙ học để giải thích các hiện tượng tự nhiên đơn giản, giải quyết những vấn đề đơn giản trong cuộc sống, phù hợp với lứa tuổi
- Ngoài tranh ảnh, sơ đồ, mô hình, giáo viên cần chú trọng sử dụng các đồ vật, hiện tượng tự nhiên, thiên nhiên xung quanh, để dạy học Khuyến khích giáo viên tự làm đồ dùng dạy học bằng những vật liệu sẵn có ở địa phương và sử dụng những phương tiện dạy học hiện
đại (nếu có)
2 Về đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Đánh giá kết quả học tập môn Khoa học, cần quan tâm cả ba mặt: kiến thức, kĩ năng
và thái độ Công cụ kiểm tra đánh giá cần được xây dựng theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học
- Kết quả học tập của học sinh được ghi nhận bằng điểm, kết hợp với nhận xét cụ thể của giáo viên
- Tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau thông qua các hoạt động học tập cá nhân, học nhóm và cả lớp
- Hình thức kiểm tra có thể vấn đáp hoặc bài viết (có thể sử dụng các câu hỏi trắc nghiệm hoặc tự luận ngắn)
3 Về việc vận dụng chương trình theo vùng miền vu các đối tượng học sinh
- Đảm bảo mọi học sinh đều đạt chuẩn kiến thức và kĩ năng môn học Những học sinh
có nhu cầu học môn Khoa học sâu hơn được khuyến khích và tạo điều kiện để phát triển
- Có thể thay đổi trật tự một số bài học cho phù hợp với điều kiện ở địa phương
- Lựa chọn phương pháp dạy học tùy theo điều kiện của địa phương, nhà trường và đặc
điểm đối tượng học sinh
- Tận dụng các điều kiện cụ thể của địa phương để tổ chức cho học sinh học tập ở ngoài hiện trường (các cơ sở sản xuất, nhà máy, xí nghiệp, mỏ, )
VI Chuẩn kiến thức, kĩ năng
độ
- Các cơ quan trực tiếp
Trang 28ở người chất giữa cơ thể người với môi trường
- Kể được tên một số cơ quan tham gia trực tiếp vào quá trình trao đổi chất Biết được nếu một cơ quan ngừng hoạt động thì cơ thể
sẽ chết
Kĩ năng
- Thể hiện sự trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường bằng sơ đồ đơn giản
tham gia vào quá trình trao
đổi chất ở người: tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn, bài tiết
2 Nhu cầu
dinh dưỡng của
cơ thể
Kiến thức
Kể tên những thức ăn có chứa nhiêu chất
đạm, chất bột đường, chất béo, các vi-ta-min, chất khoáng, chất xơ
- Nêu được vai trò của chất đạm, chất bột
đường, chất béo, vi-ta-min, chất khoáng, chất xơ đối với cơ thể
- Nêu được sự cần thiết phải ăn phối hợp nhiều loại thức ăn và thường xuyên thay đổi món
- Nêu được một số tiêu chuẩn của thực phẩm sạch và an toàn
- Nêu được một số biện pháp thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm
có mức độ, ăn ít và ăn hạn chế
- Thực hiện một số biện pháp bảo quản thức
ăn ở nhà
- Thịt, cá, trứng, tôm, cua, chứa nhiều chất đạm
- Gạo, bánh mì, ngô, khoai, chứa nhiều chất bột đường
- Mỡ, dầu, bơ, chứa nhiều chất béo
- Cà rốt, gấc, lòng đỏ trứng, các loại rau, chứa nhiều vi-ta-min
- Thịt, cá, trứng, các loại rau có lá màu xanh thẫm chứa nhiều chất khoáng
- Các loại rau chứa nhiều chất xơ
- Làm khô, ướp lạnh, ướp mặn, đóng hộp,
3 Vệ sinh
phòng bệnh
Kiến thức
- Nêu cách phòng tránh một số bệnh do ăn thiếu hoặc ăn thừa chất dinh dưỡng
- Kể tên, nguyên nhân và cách phòng tránh một số bệnh lây qua đường tiêu hóa
- Nhận biết người bệnh cần được ăn uống đủ chất, chỉ một số bệnh phải ăn kiêng
Kĩ năng
- Thực hiện giữ vệ sinh ăn uống để phòng bệnh
Trang 29- Phân biệt được lúc cơ thể khỏe mạnh và lúc cơ thể bị bệnh
- Biết nói với cha mẹ, người lớn khi cảm thấy trong người khó chịu, không bình thường
- Biết ăn uống hợp lí khi bị bệnh
- Biết cách phòng chống mất nước khi bị tiêu chảy
- Mô tả vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên
- Nêu được vai trò của nước trong đời sống, sản xuất và sinh hoạt
- Nêu được một số cách làm sạch nước
- Nêu được một số nguyên nhân làm ô nhiễm nguồn nước và các biện pháp bảo vệ nguồn nước
Kĩ năng
- Quan sát và làm thí nghiệm để phát hiện ra một số tính chất của nước
- Làm thí nghiệm về sự chuyển thể của nước
- Thể hiện vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên bằng sơ đồ
- Thực hiện tiết kiệm nước và bảo vệ nguồn nước
- Nước là chất lỏng, trong suốt, không màu, không mùi, không vị, không có hình dạng nhất định; nước chảy từ cao xuống thấp, chảy lan ra khắp mọi phía, thấm qua một số vật và hòa tan một số chất
- Nước giúp cơ thể hấp thu
được những chất dinh dưỡng hòa tan lấy từ thức
ăn và tạo thành các chất cần cho sự sống của sinh vật
Nước giúp thải các chất thừa, chất độc hại
Nước được sử dụng trong
đời sống hằng ngày, trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp
- Lọc, khử trùng, đun sôi,
2 Không khí Kiến thức
- Nêu được một số tính chất và thành phần của không khí
- Nêu được ví dụ về ứng dụng một số tính chất của không khí trong đời sống
- Nêu được vai trò và ứng dụng của không khí đối với sự sống và sự cháy
- Không khí trong suốt, không màu, không mùi, không có hình dạng nhất
định; không khí có thể bị nén lại và gi∙n ra
- Thành phần chính của không khí gồm khí ni-tơ và khí ô-xi Ngoài ra còn có
Trang 30- Nêu được một số tác hại của b∙o và cách phòng chống
- Nêu được một số nguyên nhân gây ô nhiễm không khí và một số biện pháp bảo vệ không khí trong sạch
Kĩ năng
- Làm thí nghiệm để nhận biết xung quanh mọi vật và chỗ rỗng bên trong vật đều có không khí
khí các-bô-níc, hơi nước, bụi, vi khuẩn,
Ví dụ: bơm xe,
- Quan sát và làm thí nghiệm để phát hiện ra một số tính chất của không khí
- Làm thí nghiệm để nhận ra không khí chuyển động tạo thành gió Giải thích được nguyên nhân gây ra gió
- Kể được tên một số vật dẫn nhiệt tốt và dẫn nhiệt kém
- Nhận biết được chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
- Kể tên và nêu được vai trò của một số nguồn nhiệt
- Các kim loại (đồng, nhôm, ) dẫn nhiệt tốt Không khí, các vật xốp như bông, len, dẫn nhiệt kém
- Ví dụ: theo dõi khi đun nấu; tắt bếp khi nấu xong;
4 ánh sáng Kiến thức
- Nêu được ví dụ về các vật tự phát sáng và các vật được chiếu sáng
- Nêu được một số vật cho ánh sáng truyền qua và một số vật không cho ánh sáng truyền qua
- Nêu được vai trò của ánh sáng đối với sự sống
- Nhận biết được ta chỉ nhìn thấy vật khi có
ánh sáng từ vật truyền tới mắt
- Vật tự phát sáng: Mặt Trời, ngọn lửa,
- Vật được chiếu sáng: Mặt Trăng, bàn ghế,
- Không nhìn thẳng vào Mặt Trời, không chiếu đèn pin vào mắt nhau,
Trang 31- Nhận biết được bóng tối ở phía sau vật cản sáng khi vật này được chiếu sáng Khi vị trí của vật cản sáng thay đổi thì bóng của vật thay đổi
- Nhận biết âm thanh do vật rung động phát
ra Nêu ví dụ chứng tỏ âm thanh có thể truyền qua chất khí, chất lỏng, chất rắn
- Nêu được ví dụ về ích lợi của âm thanh trong cuộc sống
- Nêu được ví dụ về tác hại của tiếng ồn và một số biện pháp chống tiếng ồn
để báo hiệu (còi tàu, xe; trống trường, )
- ảnh hưởng đến sức khỏe (đau đầu, mất ngủ); gây mất tập trung trong công việc, học tập;
- Ví dụ: bịt tai khi nghe âm thanh quá to, đóng cửa để ngăn cách tiếng ồn
- Thực vật thường xuyên phải lấy từ môi trường các chất khoáng, khí các-bô- níc, nước, khí ô-xi và thải
ra hơi nước, khí ô-xi, khí các-bô-níc, chất khoáng khác
- Động vật thường xuyên phải lấy từ môi trường thức
ăn, nước, khí ô-xi và thải ra các chất cặn b∙, khí các-bô- níc, nước tiểu,
Trang 32- Nêu được vai trò của thực vật đối với sự sống trên Trái Đất
- Nhận biết mọi người đều do bố mẹ sinh ra
và có những đặc điểm giống với bố mẹ của mình
- Nêu được các giai đoạn phát triển của con người
- Nêu được một số thay đổi về sinh học và x∙ hội ở từng giai đoạn phát triển của con người
- Nhận ra sự cần thiết phải thay đổi một số quan niệm của x∙ hội về vai trò của nam, nữ
Kĩ năng
Tôn trọng các bạn cùng giới và khác giới, không phân biệt nam, nữ
- Ví dụ: giai đoạn ấu thơ, vị thành niên, trưởng thành, tuổi già
2 Vệ sinh
phòng bệnh
Kiến thức
- Nêu được những việc nên và không nên làm để giữ vệ sinh, bảo vệ sức khỏe ở tuổi dậy thì
- Nêu được nguyên nhân, đường lây truyền
và cách phòng tránh một số bệnh
Kĩ năng
- Thực hiện vệ sinh cá nhân ở tuổi dậy thì
- Biết cách phòng tránh một số bệnh truyền nhiễm
- Sốt rét, sốt xuất huyết, viêm n∙o, viêm gan, HIV/AIDS
- Nêu được tác hại của ma túy, thuốc lá, rượu, bia
- Nêu được một số quy tắc an toàn cá nhân
để phòng tránh bị xâm hại
Trang 33- Nêu đ−ợc một số việc nên và không nên làm để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông
- Nhận biết một số tính chất của sắt, gang, thép, đồng, nhôm
- Nêu đ−ợc một số ứng dụng trong sản xuất
và đời sống của sắt, gang, thép, đồng, nhôm
- Nêu đ−ợc một số tính chất của đá vôi và công dụng của đá vôi
- Nhận biết một số tính chất của gạch, ngói,
Kĩ năng
- Quan sát nhận biết một số đồ dùng làm từ tre, mây, song
- Quan sát nhận biết một số đồ dùng làm từ gang, thép; đồng và nhôm
- Quan sát nhận biết một số vật liệu xây dựng: gạch, ngói, xi măng, đá vôi
- Phân biệt tơ sợi tự nhiên và tơ sợi nhân tạo
- Ví dụ: Đồng có ánh kim, dẻo (dễ uốn, dễ kéo dài thành sợi, dễ rèn, dập)
- Ví dụ: Đá vôi bị sủi bọt khi tiếp xúc với a-xít
- Cao su: đàn hồi
- Chất dẻo: không dẫn điện, cách nhiệt
- Tơ sợi tự nhiên: khi cháy
Trang 34thể lỏng và thể khí
- Nêu được một số ví dụ về hỗn hợp và dung dịch
- Nêu được một số ví dụ về biến đổi hóa học xảy ra do tác dụng của nhiệt hoặc tác dụng của ánh sáng
Kĩ năng
- Thực hành tách các chất ra khỏi một số hỗn hợp và dung dịch
- Nêu được một số quy tắc cơ bản sử dụng
an toàn, tiết kiệm điện
Kĩ năng
- Thực hiện tiết kiệm năng lượng chất đốt
- Lắp được mạch điện thắp sáng đơn giản
- Sử dụng năng lượng mặt trời: chiếu sáng, sưởi ấm, phơi khô, phát điện,
- Sử dụng năng lượng gió:
điều hòa khí hậu, làm khô, chạy động cơ gió,
- Sử dụng năng lượng nước chảy: quay guồng nước, chạy máy phát điện,
- Sử dụng năng lượng than
đá, dầu mỏ, khí đốt: nấu ăn, thắp sáng, chạy máy,
- Sử dụng pin, bóng đèn, dây dẫn để lắp mạch điện đơn giản
Trang 35Thể hiện sự sinh sản của côn trùng, ếch bằng sơ đồ
- Nhận biết môi trường có ảnh hưởng lớn
đến đời sống của con người
- Nhận biết tác động của con người đối với môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Nêu được một số biện pháp bảo vệ môi trường
Kĩ năng
- Thực hiện một số biện pháp bảo vệ môi trường
- Tác động của con người
đến môi trường rừng, đất, nước, không khí
Nguyễn Minh Hiển
Trang 36Bộ Giáo dục vu Đuo tạo
chương trình giáo dục phổ thông
Môn Giáo dục công dân
(Ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
Trang 37Bé Gi¸o dôc vu §uo t¹o Céng hou x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
Trang 38Lời NóI đầu
Đổi mới giáo dục phổ thông theo Nghị quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội là một quá trình đổi mới về nhiều lĩnh vực của giáo dục mà tâm điểm của quá trình này là đổi mới chương trình giáo dục từ Tiểu học tới Trung học phổ thông
Quá trình triển khai chính thức chương trình giáo dục ở Tiểu học, Trung học cơ sở và thí
điểm ở Trung học phổ thông cho thấy có một số vấn đề cần được tiếp tục điều chỉnh để hoàn thiện Luật Giáo dục năm 2005 đ∙ quy định về chương trình giáo dục phổ thông với cách hiểu
đầy đủ và phù hợp với xu thế chung của thế giới Do vậy, chương trình giáo dục phổ thông cần phải tiếp tục được điều chỉnh để hoàn thiện và tổ chức lại theo quy định của Luật Giáo dục
Từ tháng 12 năm 2003, Bộ Giáo dục và Đào tạo đ∙ tổ chức hoàn thiện bộ Chương trình giáo dục phổ thông với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà sư phạm, cán bộ quản lí giáo dục và giáo viên đang giảng dạy tại các nhà trường Hội đồng Quốc gia thẩm
định Chương trình giáo dục phổ thông được thành lập và đ∙ dành nhiều thời gian xem xét, thẩm định các chương trình Bộ Chương trình giáo dục phổ thông được ban hành lần này là kết quả của sự điều chỉnh, hoàn thiện, tổ chức lại các chương trình đ∙ được ban hành trước
đây, làm căn cứ cho việc quản lí, chỉ đạo và tổ chức dạy học ở tất cả các cấp học, trường học trên phạm vi cả nước
Bộ Chương trình giáo dục phổ thông bao gồm:
1 Những vấn đề chung;
2 Chương trình chuẩn của 23 môn học và hoạt động giáo dục;
3 Chương trình các cấp học: Chương trình Tiểu học, Chương trình Trung học cơ sở, Chương trình Trung học phổ thông
Đối với 8 môn học có nội dung nâng cao (Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Ngoại ngữ), ngoài chương trình chuẩn còn có chương trình nâng cao của các môn học này ở cấp Trung học phổ thông Chương trình nâng cao của 8 môn học này được trình bày trong văn bản chương trình cấp Trung học phổ thông
Nhân dịp này, Bộ Giáo dục và Đào tạo xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, nhà sư phạm, nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục đ∙ tham gia tích cực vào quá trình biên soạn, hoàn thiện các chương trình Bộ Giáo dục và Đào tạo xin bày tỏ sự cảm ơn tới các cơ quan, các tổ chức và những cá nhân đ∙ đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho việc hoàn thiện bộ Chương trình giáo dục phổ thông này
Trang 393 Về đánh giá kết quả học tập của học sinh
4 Về việc vận dụng chương trình theo vùng miền và các đối tượng học sinh
VI CHUẩN KIếN THứC, Kĩ NĂNG Vμ THáI Độ
Trang 40chương trình môn giáo dục công dân
I Vị TRí
Môn Giáo dục công dân giữ vai trò chủ chốt trong việc giáo dục cho học sinh ý thức và hành vi của người công dân, góp phần hình thành và phát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết của người công dân trong một x∙ hội công bằng, dân chủ, văn minh
Môn Giáo dục công dân có vai trò quan trọng trong việc phát triển tâm lực - một thành
tố cơ bản của nhân cách và là nội lực của sự phát triển nhân cách học sinh Do vậy, môn học này góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo học sinh thành những người lao động mới đáp ứng được những đòi hỏi của thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và phù hợp với xu thế phát triển chung của thời đại
II MụC TIÊU
Môn Giáo dục công dân ở trường phổ thông nhằm giúp học sinh:
1 Về kiến thức
- Có hiểu biết ban đầu về thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng
- Biết được bản chất Nhà nước pháp quyền x∙ hội chủ nghĩa Việt Nam; vai trò của Nhà nước trong việc đảm bảo thực hiện pháp luật, hoạch định chính sách và quản lí kinh tế
- Hiểu đường lối, quan điểm của Đảng; các chính sách quan trọng của Nhà nước về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay
- Hiểu các giá trị đạo đức, pháp luật cơ bản và lối sống của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
- Hiểu trách nhiệm công dân trong việc thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; hiểu trách nhiệm đạo đức, trách nhiệm tham gia phát triển kinh tế của công dân
2 Về kĩ năng
- Vận dụng được kiến thức đ∙ học để phân tích, đánh giá các hiện tượng, các sự kiện, các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống phù hợp với lứa tuổi
- Biết lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp với các giá trị x∙ hội
- Biết bảo vệ cái tốt, cái đúng, cái đẹp và đấu tranh, phê phán đối với các hành vi, hiện tượng tiêu cực trong cuộc sống phù hợp với khả năng của bản thân
3 Về thái độ
- Yêu cái tốt, cái đúng, cái đẹp; không đồng tình với các hành vi, việc làm tiêu cực
- Yêu quê hương, đất nước Trân trọng và phát huy các giá trị truyền thống của dân tộc
- Tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng; tôn trọng các chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định chung của cộng đồng
- Có ước mơ và mục đích sống cao đẹp